Kapat

DEĞİŞKEN DEPLASMANLI PİSTONLU POMPALARDA BASINÇ DUYARLI REGÜLATÖRLERİN KULLANIMI

DEĞİŞKEN DEPLASMANLI PİSTONLU POMPALARDA BASINÇ DUYARLI REGÜLATÖRLERİN KULLANIMI

 


 

GİRİŞ

 

Hidrolik pompaları basitçe, bir yağ haznesinden emiş yaparak, hidrolik sisteme yağ besleyen
mekanizmalar olarak tanımlayabiliriz. Pompaların hepsi, çıkış millerine monte edilmiş bir elektrik
motoru veya bir içten yanmalı motor tarafından tahrik edilerek döndürülmek zorundadır. Böylece her
dönüş turunda pompaların içlerinde, önce artan sonra azalan hacim odacıkları yaratılır. Pompa bu
artan ve azalan hacimsel farklılıklar nedeniyle bir yandan yağ emer bir yandan yağ basar. İşte bir
pompanın bir tam devir döndürüldüğünde emip bastığı yağ hacmine pompa deplasmanı ismi verilir ve
cm3/devir olarak ifade edilir. Pompa deplasmanları hidrolik yağ debisini belirlemekte önemli bir
kriterdir. Ayrıca debi kavramını da hatırlatmak gerekirse, belirli bir kesitten belirli bir sürede geçen akış
miktarı olarak tanımlanabilir.

 
Pompalar temel olarak sabit ve değişken deplasmanlı pompalar olarak ikiye ayrılabilir. Sabit
deplasmanlı pompalarda emilen ve basılan yağ hacmi her bir devirde aynıdır. Fakat değişken
deplasmanlı pompalarda, emilen (bir başka deyişle basılan) yağ hacmi istenildiği gibi değiştirilebilir.

 

1- Pompa Deplasmanını Değiştirebilmek Ne İşe Yarar?
 

Pompalardan beslenen yağ debisinin büyüklüğünü iki parametre etkiler;

 
1- Pompa döndürülme hızı,
2- Pompa deplasmanı.
 

Eğer döndürme hızı değiştirilirse, elde edilecek debi miktarının değişeceği açıktır. Fakat hidrolik
sistemde neler olup bittiğinin anlaşılıp, motora bilgi aktararak devir değişiklikleri yapmak karmaşık ve
yavaş olacaktır. Ayrıca motor hızını kontrol etmek için kurulacak elektriksel sistem, fazladan maliyete
neden olacaktır. Bu nedenlerden pompa deplasmanını kontrol etmek, hem daha kolay hem de daha
ucuz olacağından tercih edilmektedir.
 

Hidrolik sistemlerde, debi miktarı hidrolik iş elemanlarının (hidrolik silindir, hidromotor veya döner
aktuatörler) çalışma hızlarını belirlemektedir. Dolayısıyla debi kontrolü çalışma hızını kontrol
edebilmek için son derece önemlidir. Debi kontrolü için sabit deplasmanlı pompalarla birlikte hız ayar
valfleri kullanılarak iş elemanına ulaşan debi miktarı değiştirilebilir. Fakat bu valfleri kullanarak yapılan
hız kontrolünün önemli dezavantajları bulunmaktır. Bunları sıralamak gerekirse;
 

1- Yüksek miktarda enerji sarfiyatı
2- Hidrolik sistemin kendi kendini ısıtması,
3- Soğutma maliyetleri,
4- Hidrolik ekipmanların hızlı yıpranması ve arıza yapması,
5- Bakım onarım maliyetleri,
6- İş gücü kaybı,
7- Zaman kaybı,
8- Para kaybı, denilebilir.
 

Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için tüm bu dezavantajların nasıl ortaya çıktığı ve neler yapılması
gerektiği detaylarıyla aşağıda anlatılmıştır.
 

2- Sabit Deplasmanlı Pompalar ile Hidrolik Sistemlerde Hız Ayarı

 
Hidrolik silindirler, makinalarda en çok kullanılan hidrolik iş elemanlarıdır. Genellikle bir cismi ezmek,
basmak suretiyle form vermek için kullanılan silindirler, ağır yüklerin yer değiştirmesi için de
kullanılabilirler. Hidrolik silindirlerin kullanımı esnasında farklı hız değerlerine her zaman ihtiyaç
duyulmaktadır. Bu ihtiyaç, birden fazla silindirin çalıştığı bir sistemde farklı hızlarda çalışacak silindirler
şeklinde veya bir silindirin, önce yavaş sonra hızlı gibi değişken hızlarda çalışması şeklinde de olabilir.
Sabit deplasmanlı bir pompanın, sabit devirde dönen bir motor ile tahrik edilmek suretiyle, sabit debi
elde edilen bir hidrolik sistemi inceleyerek hız ayarı yapmanın tüm algoritmasına bir göz atmak faydalı
olacaktır.

Yukarıdaki devre şemasında pompa, sisteme sürekli olarak maksimum debisini göndermektedir. Eğer
hidrolik sisteme gönderilen debi azaltılmak istenirse, hız ayar valfindeki geçiş kesiti küçültülür. Eğer
küçük bir kesitten, büyük bir yağ debisi geçirilmek istenirse kısma girişindeki daralma nedeniyle sistem
basıncı artacaktır. Yani hidrolik sistemde hız ayarı yapmak üzere bulunan hız ayar valfi (orifis) pompa
basıncının yükselmesine neden olmaktadır. Fakat pompa çıkış basıncı, basınç emniyet valfi tarafından
sınırlanmaktadır. Pompa çıkış basıncı (pp), emniyet valfi set değeri (pbv) üzerine hiçbir zaman
çıkamayacaktır. Eğer basınç yükselme eğilimine girer ve basınç emniyet valfi ayar değerini (pbv)
geçmeye çalışırsa, basınç emniyet valfi açılacak ve pompanın sisteme göndermeye çalıştığı yağın bir
kısmı depoya tahliye olmaya başlayacaktır. Böylece hız ayar valfinden geçemeyen ve basıncın
yükselmesine neden olan debi miktarı, sürekli olarak basınç emniyet valfinden depoya dönecektir.

 

Hız ayar valfi, yağın geçiş kesitini daraltarak pompa debisini kısmıştır. Görülüyor ki, bu durumda
hidrolik silindire pompa debisinin tamamı ulaşamamıştır. Böylece hidrolik silindirin hızı düşürülmüştür.
Buradan anlaşılacağı gibi eğer orifis çapı herhangi bir şekilde değiştirilirse hidrolik silindirin de hızı
değişecektir.

 

Hidrolik silindirin hız kontrolü başarılmıştır fakat bir de güç ve enerji kullanımı açısından hidrolik
sistemi gözden geçirmek gerekir. Pompa debisinin bir kısmı silindire bir kısmı da depoya gitmek üzere
ikiye bölünmektedir.

 

3. Basınç Duyarlı Değişken Deplasmanlı Pompalar

 

Yukarıda yapılan değerlendirme sonucunda, basınç emniyet valflerinden depoya dönen yağ miktarının
azaltılması gerektiği sonucuna varılabilmektedir. Değişken deplasmanlı pompalar bu noktada
düşünülmüş ve hidrolik sistemlerde kullanılmaya başlanmıştır.

 

Değişken deplasmanlı pompaların temel çalışma prensibi, hidrolik iş elemanının ihtiyaç duyduğundan
daha fazla debi üretmemektir. Böylece hız ayar valfinden, sadece iş elemanının ihtiyacı kadar debi
geçecek pompa yalnızca ihtiyaç kadar debi üretecek ve basınç emniyet valfinden geçmesi gereken
herhangi bir debi oluşmayacaktır.

 

Değişken deplasman uygulaması paletli ve pistonlu pompalar için mümkündür. Fakat pistonlu
pompalarda, deplasman kontrolü için kullanılan kontrol organları (regülasyon tipleri) çeşitliliği daha
zengindir. Değişken deplasmanlı pistonlu pompaları, basınç duyarlı, yük duyarlı, güç regülasyonlu ve
direkt deplasmanı değiştiren mekanik regülatörler olarak kontrol mekanizmalarına göre dört temel
sınıfa ayırmak mümkündür.

 

Basınç duyarlı pompalar, en yaygın olarak kullanılan değişken deplasmanlı pompa tipidir. Hem paletli
hem de pistonlu pompalar sınıfında basınç duyarlı pompalar bulunmaktadır. Pistonlu pompalar
sınıfında ise en yaygın kullanım alanına eksenel pistonlu pompalar sahiptir.

 

Hidrolik sistemlerde hız ayarı yapılırken oluşan enerji kaybı ve ısı probleminin, en önemli ve en yaygın
çözüm yolu olan basınç duyarlı pompalar yakından incelenecektir.

 

3.1- Basınç Duyarlı Değişken Deplasmanlı Eksenel Pistonlu Pompaların Çalışma Prensibi

 

Öncelikle eğik eksen prensibi ile çalışan eksenel pistonlu pompaların nasıl çalıştığı kısaca
hatırlanmalıdır. Pistonlu pompalarda pistonlar, bir silindir bloğu içerisinde dönmektedirler.

 

Geriye doğru yol kat eden pistonlar artan bir hacim odacığı oluştururlarken vakum etkisiyle depodan
yağ emerler, ileriye doğru hareket ederlerken ise bu hacim odacığındaki yağı, sisteme basarlar.
Dolayısıyla eksenel pistonlu pompalarda deplasman büyüklüğü, pistonların kat ettiği yol (strok) ile
doğru orantılıdır. Bu da demek oluyor ki, pistonların silindir bloğu içerisinde kat ettikleri yol kontrol
edilebilirse pompa deplasmanı da kontrol edilebilir. Piston stroklarının eğim plakasının açısı ile
değiştirilebileceği açıktır. Eğer eğim plakaları dikleştirilirse pistonlar daha az yol kat edebilirler. Fakat
eğim plakasının açısı arttırılırsa piston strokları da artacak ve pompa deplasmanı da artacaktır.

 

Sonuç olarak eğim plakasının açısı kontrol edilirse pompa deplasmanına da hakim olunabilir. Bu tip
pompalara eğik disk prensibi ile çalışan pompalar denir.

 

Değişken deplasmanlı eğik disk prensipli eksenel pistonlu pompaların bütün kontrol tiplerinde eğim
plakasının açısı kontrol edilerek çalışılmaktadır.

 

Tüm değişken deplasmanlı pompalar hidrolik sistemde neler olup bittiğini anlamak zorundadırlar.
Hidrolik sistemlerde, debiyi kısma yönünde bir çalışma yapılırsa pompa bunu fark etmeli ve gerekli
önlemleri almalıdır. Bu nedenle değişken deplasmanlı pompalara akıllı pompalar ismi de verilmektedir.

Eksenel pistonlu pompanın eğim plakası açısını değiştirmek için bir adet servo piston kullanılmaktadır.
Servo pistonun miline, bir yay tarafından sürekli bir baskı uygulanmaktadır. Yay baskısı nedeniyle
servo piston en geride pozisyon alır ve servo pistonun bağlı bulunduğu eğim plakası da maksimum
debiyi verecek şekilde maksimum açıda beklemektedir. Servo pistonun en gerideki konumu strok
sınırlayıcı veya strok limiter denilen bir ayar cıvatası vasıtasıyla değiştirilebilir. Böylece pompaların
maksimum deplasmanı istenirse sınırlandırılmış olur.


Servo pistonun hareketi bir basınç regülatörü tarafından kontrol edilmektedir. Basınç regülatörü 3 yollu
2 konumlu bir servo valf gibi düşünülebilir. Regülatörün içerisindeki sürgü, bir yay tarafından aynı
konumda tutulmaya çalışılır. Bu yay sertliği bir ayar cıvatası tarafından sıkılarak değiştirilebilir. Pompa
basınç hattından gelen P hattı regülatöre gelen birinci yolu, servo pistonun milini dışarı çıkartma
yönünde çalışan A hattı ikinci yolu ve depoya dönen L hattı ise üçüncü yolu oluşturmaktadır.

Pompanın basınç hattından gelen basınç sürgünün bir yanına, yay kuvveti ise diğer yanına etki
etmektedir. Eğer kuvvet dengesi yay veya basınç taraflarından birisi lehine bozulursa sürgü
hareketlenmeye başlayacaktır. Basınç arttığı zaman, regülatör sürgüsünün P hattı tarafından etkiyen
kuvvet artacak dolayısıyla sürgü, yayı sıkıştırarak yer değiştirecektir (Şekil 7). Bu durumda basınçlı
yağ A hattından geçerek servo pistona ulaşacak ve pistonu itmeye başlayacaktır. Böylece servo piston
da eğim plakasına etki ederek eğim açısını dik konuma doğru kapatacak ve pompa deplasmanını
küçültmeye başlayacaktır. Servo valf sürgüsünün bu hareketi, pompanın bastığı debi sistemin ihtiyaç
duyduğu debiyle aynı olana kadar devam edecektir.


3.2- Basınç Duyarlı Değişken Deplasmanlı Pistonlu Pompalarda Hız Ayarı

 

Sabit deplasmanlı pompalarda hız ayar işleminden ve verimliliğinden bahsedilmişti. Basınç duyarlı
değişken deplasmanlı pompaların üretilmesinin en temel sebebi işte bu hız ayar işlemi esnasında
meydana gelen enerji kaybı ve ısı oluşumunu engellemektir. Şekil 8’ de daha önceden sabit
deplasmanlı pompa ile anlatılan devre şeması, değişken deplasmanlı pompa ile birlikte çizilmiştir.

 

Sistemin basıncını sınırlayan basınç emniyet valfi burada pompanın üzerine alınmıştır. Basınç
regülatörü, sistemin basıncını sınırlarken bir yandan da sadece sistemin ihtiyacı olan debi miktarını
algılayıp o debiyi sisteme göndermek görevini yerine getirmektedir. Yukarıda çizilmiş olan devre
şemasında, daha önce incelediğimiz sistemlerde olduğu gibi basınç emniyet valfi üzerinden
gidebilecek fazla debi hiç yaratılmamaktadır. Sisteme fazladan debi gönderilmediği için de basınç
emniyet valfi sebebiyle kaybolan enerji miktarı ve ısı oluşumu ortadan kalkmaktadır. Eğer hız ayar valfi
kesiti değiştirilirse pompa, bu yeni kesit için eğim plakasının açısını tekrar değiştirecek ve yine hız ayar
valfinin müsaade ettiği miktar kadar debi üretecektir.

 
 
Basınç regülatörü üzerinden ayarlanan basınç değerleri, servo pistonun eğim plakasının açısını
değiştirmeye başladığı bir başka deyişle regülasyonun başladığı değerdir. Basınç duyarlı pompaların
debi-basınç grafiği yine şekil 8’ de görülmektedir.


4. Basınç Duyarlı Pompaların Kullanımında Karşılaşılan Problemler

 

4.1- İlave Basınç Emniyet Valfi İle Birlikte Kullanımı

 

Basınç duyarlı pompaların avantajları buraya kadar anlatılanlarla ortaya çıkmıştır. Fakat basınç duyarlı
pompaların kullanımı esnasında sık karşılaşılan sorunlar da bulunmaktadır.

 

Değişken deplasmanlı basınç duyarlı pompalarda sistem basıncı, pompa üzerinde bulunan regülatör
sayesinde ayarlanabilmektedir. Fakat basınç regülatörünün arıza yapması durumunda sistem basıncı
aşırı yükselecek ve mutlaka hidrolik sistemdeki en zayıf noktanın patlaması ile son bulacaktır. Teknik
emniyet, insan ve çevre sağlığı açısından oldukça riskli bir durum olan bu olumsuz sonuçtan
korunmak için çok basit bir çözüm uygulanmaktadır. Sisteme bir emniyet valfi eklenir. Böylece pompa
regülatörünün arıza yapması durumunda bile sistem basıncı basınç emniyet valfinin ayar değerini
geçemeyecektir. Fakat bu çok ucuz ve sağlıklı çözümün uygulanması esnasında kullanıcı şahısların
hidrolik sistemleri yeterince iyi tanımaması sebebiyle çok sık rastlanan bir sorun meydana gelmektedir.

 

Sorun genellikle ;

 

-Değişken deplasmanlı pompa kullanıyoruz ama hidrolik sistemimiz çok ısınıyor. Arada bir soğutmak
için makinayı kapatıyoruz. Acaba bir soğutucu mu alsak? cümleleri ile anlatılır.

 

Aslında problem sistemin basınç ayarı ile ilgilidir. Çözümü ise pompa regülatör basıncını ve sekonder
emniyet valfi basıncını dikkatlice ayarlamaktan geçer.

 

Pompa regülatörü bir basınç emniyet valfi olarak düşünülürse, basınç emniyet valfi ile birlikte
kullanıldığında aynı hat üzerinde iki ayrı emniyet valfi varmış gibi kabul edilebilir. Örneğin iki ayrı
emniyet valfi 90 bar ve 120 bar gibi farklı değerlere ayarlanırsa sistem basıncı hiçbir zaman 90 barın
üzerine çıkamayacaktır. Çünkü düşük basınçlı emniyet valfi 90 bar basınçta açılacak ve hidrolik yağ
depoya dönmeye başlayacaktır. Bu durumda 120 barlık valf hiçbir zaman açılmayacak ve üzerine
herhangi bir görev düşmeyecektir. Öyleyse iki ayrı basınç emniyet valfi bir hatta bağlanırsa, daha
küçük ayar değerine sahip olan valfin basınç değeri geçerli olacak diğer valf her zaman kapalı olarak
bekleyecektir .

 

Yukarıdaki örnekte olduğu gibi eğer pompa regülatörünün ayar değeri basınç emniyet valfinin ayar
değerinden daha büyük ise regülatör sürgüsü hiçbir zaman hareket etmeyecek demektir. Bu durumda
pompa eğim plakası hep maksimum açıda kalacak, sisteme sürekli maksimum yağ debisi
gönderilecektir .Yani pompa regülatörü sistemden bilgi alamayacak, ve pompa hiçbir zaman
regülasyon değerine ulaşmayacaktır. Pompa sanki bir sabit deplasmanlı pompa gibi davranmaya
başlayacaktır. Sisteme gönderilen yüksek miktardaki debi hız ayar valfi tarafından kısıldığı için, fazla
debi basınç emniyet valfi üzerinden depoya dönmeye başlayacak ve doğal olarak ısı oluşmaya
başlayacaktır.

 

Çözüm; ikincil emniyet valfi, pompa regülatör ayar değerinden daima 25-30 bar yukarıda bir değere
ayarlanmalıdır, aksi takdirde yukarıda anlatılan olaylar cereyan eder. Bu fark basınç değeri her
markaya göre değişebilir. 25-30 barlık basınç farkı tüm markalar için yeterince emniyetli bir değer
olarak kabul edilebilir.


4.2- Birden Fazla Basınç Duyarlı Pompanın Birlikte Kullanımı

 

Hidrolik sistemler pek çok farklı sektörde kendine yer edinmiştir. En yoğun olarak kullanıldığı
sektörlerden biri de demir-çelik sektörüdür. Demir-çelik sektörü gibi ağır sanayi kollarında, büyük
hidrolik sistemlere daha çok gereksinim duyulmakta ve çoklu pompa sistemleri kurulmaktadır.

 

Bu tür hidrolik sistemlerde genellikle pek çok farklı ölçü ve tipte iş elemanları söz konusu olmaktadır.
Dolayısıyla her farklı iş elemanı için farklı debi miktarına ihtiyaç duyulabileceğinden basınç duyarlı
değişken deplasmanlı pompalar kullanmak en doğru karar olacaktır.

 

Büyük ve çok kullanıcılı hidrolik sistemlerde pompa debisi en büyük ihtiyaç miktarına göre belirlenir.
Genellikle üretici firmaların en büyük standart pompalarından birkaç tane birlikte kullanılması
gerekmektedir. Daha gerçekçi fikir verebilmek için, şekil 11’ de çoklu pompa kullanımı ile ilgili bir örnek
gösterilmiştir.


Maksimum ihtiyaca göre seçilen toplam pompa debisi, basınç duyarlı regülatörler sayesinde hangi
kesitten geçileceğine bakılmaksızın rahatça kullanılabilirler. Fakat burada dikkat edilmesi gereken bir
husus bulunmaktadır. Eğer basınç duyarlı pompalar, aynı anda birlikte çalıştırılıyorsa bazı pompalar
diğerlerine göre daha fazla ısınacak ve daha hızlı yıpranacaktır. Bu olayın nasıl meydana geldiği
aşağıdaki bir örnekle anlatılmıştır.

 
Üç adet basınç duyarlı pompanın kullanıldığı bu sistemde her bir pompa maksimum 400 lt/dk debi
basabilmektedir.

 

Toplam debi miktarı 1200 lt/dk. iken kısma valfi 700 lt/dk. debiye göre ayarlanmıştır. Tüm pompa
regülatör değerleri aynı basınç değerine göre ayarlanmak istenmektedir. Fakat pratikte üç pompanın
regülatörlerini tam aynı değere set etmek mümkün olmamaktadır. Dolayısıyla 100 bar basınçta
çalıştırılmak istenen sistemde pratik değerler, örneğin de iyi anlaşılması açısından, 2 bar aralıklarla
ayarlanmış olsun. Bu koşullar altında neler olur?

 

Pompaların nasıl davrandıklarını anlamak için öncelikle basınç-debi eğrilerine bakılmalıdır. Devre
şemasındaki her pompanın altına bu eğrileri çizip, her pompanın regülatör basınç değerleri
işaretlenmiştir.

 

Sistem kapalı durumdayken debi ihtiyacı olmadığı için her pompa ayarlandığı basınç değerinde
regülasyona girip sisteme debi göndermeyecektir. Sistem kapalı durumda ise hız ayar valfinin
önündeki basınç, değeri de 3 no’ lu pompanın ayar değerinde yani 102 bar olacaktır.

Sistem harekete geçtiğinde önce 3 no’ lu pompa regülasyona başlayacak 400 lt/dk’ lık tüm debisini
sisteme göndermeye ve çıkıştaki basınç düşmeye başlayacaktır. Basınç 2. pompanın ayar değeri olan
100 bar’ a indiğinde bu pompa regülasyona başlayacak ve sisteme debigöndermeye başlayacaktır. Bu
pompanın debi değeri 300 lt/dk’ ya ulaştığında, sistemde istenen 700 lt/dk’ lık toplam debi elde edildiği
için 2. pompanın regülasyonu sona erecektir. 98 bar’ ayarlanmış 1. pompa iseilk başladığı yerde
kalmaya devam edecektir.

 

Özet olarak böyle bir durumda 1 no’ lu pompa sisteme debi göndermezken, 2 no’ lu pompa 300 lt/dk, 3
no’ lu pompa 400 lt/dk. debi ile sistemi besleyecektir.

 

Bu örnekte 98 bar ayar değerindeki yani en düşük değerdeki pompa sisteme hiç yağ
göndermemektedir. Fakat sistemin debi ihtiyacı artarsa bu pompa da diğerlerine katılacak ve sistemi
besleyecektir. Sorun, pompanın regülasyona girerek sisteme hiç yağ basmamasından çok hiç yağ
emmemesinden kaynaklanmaktadır. Elektrik motoru tarafından sürekli döndürülen pompada eğim
plakasının açısı minimum olduğu zaman yağ emişi yok demektir. Pompa gövdesinin soğutulması ve
rulman gibi iç elemanlarının yağlanması ise pompanın içerisinde emiş hattından alınan bir kısım yağ
ile yapılmaktadır. Emiş yapılamadığı zaman pompa gövdesi düzgün soğutulamıyor ve iç yağlamada
problem oluşuyor anlamı çıkar. Doğal olarak bu pompa daha hızlı yıpranacaktır.

 

Pratikte birkaç basınç duyarlı pompa birlikte çalışırken hepsinin basınç göstergelerinde aynı değer
görülebilir. Ama daha önce de belirtildiği gibi bu hepsinin tıpatıp aynı değerde olduğunun göstergesi
değildir. En düşük ayar değerine sahip pompayı diğerlerinin arasında belirlemek güçtür. Bu durumda
eğer bir önlem alınmaz ise farklı debi değerlerinde çalışmak zorunda olan hidrolik sistemdeki herhangi
bir pompa normalden daha hızlı ömrünü tamamlayacaktır.

 

Bu problemi çözmek için yapılabilecek tek bir uygulama vardır. Pompa gövdeleri sürekli olarak
dışardan temiz ve soğuk yağ ile beslenmelidir. Yıkama (flushing) işlemi denilen bu yöntemde şekil 13’
de görüldüğü gibi pompanın alt tarafındaki bir delikten veya pompanın alt tarafında bırakılmış olan
sızıntı deliğinden temiz ve soğuk yağ girişi yapılır. Bu yağ hattı, bu tür büyük hidrolik sistemlerde
bulunan sirkülasyon istasyonlarından alınabilir. Sirkülasyon istasyonlarında depodaki hidrolik yağı,
filtre edilip soğutacak gerekli ekipmanlar bulunmaktadır. Bu istasyondan yeterli büyüklükte bir hat
pompalara kadar getirilir.

 
Pompanın içine giren temiz yağ, pompanın üst tarafındaki sızıntı hattından tekrar depoya gönderilir.
Yıkama hatları tüm pompalara ayrı ayrı götürülerek bağlanır. Burada dikkat edilmesi gereken önemli
noktalardan biri, pompa iç basıncıdır. Çünkü pompalarda gövde iç basınçların 1-2 bar geçmemesi
istenir. Aksi takdirde pompaların boğaz sızdırmazlık elemanlarından yağ kaçabilir.

 

SONUÇ

 

Basınç duyarlı değişken deplasmanlı pistonlu pompalar çok geniş kullanım sahasına sahiptir. Basınç
duyarlı değişken deplasmanlı pompaların en temel kullanım amacı enerji tasarrufu sağlamak ve ısı
oluşumunu engellemektir. Fakat yalnızca pompaların doğru kullanımı neticesinde bu faydalar ortaya
çıkmaktadır. Doğru kullanılmayan pompalar ise faydadan çok zarar getirmektedir.

 

Basınç duyarlı pompaların kullanımı esnasında basınç emniyet valfi uygulaması dikkatlice
yapılmalıdır. Hidrolik sistemlerin yoğun kullanıldığı yerlerde çalışan personele, doğru olarak ayar
yapılmasını öğretmek fazladan enerji, iş gücü ve zaman kaybını azaltacaktır.

 

Birden fazla basınç duyarlı pompanın bir arada kullanıldığı büyük hidrolik sistemler ülkemizde yeni
tanınmaya başlamıştır. Ülkemiz hidrolik sektörü için, bu yeni uygulamada oluşabilecek bir problem ele
alınarak çözüm önerisi sunulmuştur. Böylece daha uzun ömürlü hidrolik sistemleri kullanmak mümkün
olacaktır.

 


KAYNAKLAR

 

[ 1 ] Parker Hannifin GmbH-Almanya , Katalog 2500 / D , 7T 03/97 LIM

[ 2 ] Hidroser A.Ş., Hidrolik Eğitim Notları, 2005

[ 3 ] ÖZCAN, F., Hidrolik Akışkan Gücü,Mert Teknik A.Ş., 1982.

 

 

 

 

ÖZGEÇMİŞ

 

1974 yılı Almanya doğumludur. Orta ve lise tahsilini Üsküdar Fen Lisesinde tamamladı. 1997 yılında
İstanbul Teknik Üniversitesi Metalürji Mühendisliği bölümünden mezun oldu. 1998-1999 yıllarında
Hidropar Kocaeli Ltd. firmasında proje satış mühendisi olarak çalıştıktan sonra 1999 yılında askerlik
görevini Gemlik Askeri Veteriner Okulunda tamamladı. 2000-2003 yıllarında Rota Teknik A.Ş.
firmasında proje satış mühendisi olarak çalıştı. 2003 yılından beri Hidroser A.Ş.’de proje satış
mühendisi olarak görev yapmaktadır. Evlidir.

 

KAYNAK:teknolojikarastirmalar.com

Döküman Arama

Başlık :