Makina sanayi

Makina sanayi

Gelişmiş bir sanayisi bulunmayan Sudan’da çok düşük kapasitelerle çalışan üretim sanayi iç piyasanın ihtiyacını bile karşılayamamaktadır. Sudan’ın mevcut sanayinde üretim verimsiz ve kullanılan teknoloji ve makinalar çok eskidir. Sudan’da makina üretiminin yok denecek kadar az olduğu ve ihtiyacın tümü ithalat ile temin edildiği tespit edilmiştir. Sudan’da 10-15 civarında fabrika ISO 9000 standartlarına sahiptir. Diğerleri geleneksel yöntemlerle üretim yapmaktadırlar ve kapasite kullanım oranları çok düşüktür.

Sudan’da sondajla su çıkarma işine ihtiyaç vardır. Bunun için Sudan Ziraat Bankası’na müracaat edilebilir. Genelde su 60-150 metreden en fazla ise 250-300 metreden çıkmaktadır. 14 inc’lik ve 8 inch’lik su kuyuları açılmaktadır. 3000 civarında su kuyusu açılması planlanmaktadır. Bu nedenle sondaj makina ve ekipmanına çok ihtiyaç vardır. 

Sudan’da Türklerin işlettiği bir kaç lunapark bulunmaktadır. Ancak Sudanlılar Sudan’a daha modern lunaparkların ve eğlence merkezlerin kurulmasını istemektedirler.

Sudan’da tekstil sektöründe 15 iplik üretim fabrikasından 5 tanesi , 17 tekstil fabrikasından ise 4 tanesi faaliyettedir. Diğer fabrikalar üretimlerini durdurmuşlardır. Fabrikaların çalışmamasının başlıca nedenleri arasında 30-40 yıllık eski makinaların kullanılması, yedek parça sorunu, verimsizlik, kalitenin çok düşük olması, elektrik kısıntıları ve fabrikaların iyi yönetilememesi sayılabilir. Türkiye’den tekstil makinaları ihraç edilebilir. Teknolojisi eski ve atıl durumda olan tekstil fabrikaları üretim yapmak üzere Sudan’a taşınabilir.

Sudan cam sektöründe üretim 13 bin ton civarındadır. Sektörde 10 bin ton kapasiteli bir büyük cam fabrikası ve ayrıca cam üretimi yapan birçok küçük işletmeler bulunmaktadır Bu küçük işlemeler gıda ürünleri, meşrubat, ilaç ve parfüm için şişe ve kavanoz üretimi yapmaktadırlar. Bu tesislerdeki makina ve ekipmanlar çok eski olup üretilen cam ürünlerinin kalitesi de çok düşüktür. Ülkede bardak, avize camları, ampul camı ve çeşitli ebatta şişe ürünlerine ve bu alanda yapılacak yatırımlara ihtiyaç vardır. Cam sektöründe gelişmiş durumda olan Türkiye’den cam ürünleri ihraç edilebileceği ve üretim tesisleri de kurulabilir.

Sudan’da kağıt hamuru üreten fabrikalar mevcuttur. Ayrıca Hartum’da beyaz ve kahverengi karton ve ambalaj kartonu üretimi yapan bir fabrika bulunmaktadır. Türkiye’den çeşitli kağıt ürünleri ihraç edilebilir. 

Sudan’da 20 tane tabakhane deri işlemektedir. Bunlardan 4 tanesi büyük diğerleri orta ve küçük ölçekli işletmelerdir. 2002 yılı itibariyle 8 milyon adet deri ve 40 milyon çift ayakkabı üretilmektedir. Sudan’dan ham deri ithal edilip deri ürünleri ihraç edilebilir. 

İlaç ve tıbbi malzemeler sektöründe ise 17 adet fabrika faaliyet göstermektedir. Sektörde üretimi yapılan başlıca ürünler; tablet, kapsül, ampul, krem, macun, toz ve sıvı süspansiyon halinde ilaçlar ve tıbbi gazlardır. Ancak üretim talebi karşılamaktan uzaktır. Türkiye’den her türlü tıbbi malzeme ve ilaç ihraç edilebilir.

Sudan’ın kimya sanayinde, boya, sabun, plastik, lastik, gübre, haşere ilaçları, sülfür ve parfüm üretimi yapılmaktadır. Ambalaj sanayinde şişe kasaları, ahşap kutu ve metal varil üretimi yapan birkaç fabrika vardır. Ülkeye ambalaj makinaları ihraç edilebilir.

Sudan gıda sanayinde melas, meşrubat, bisküvi, reçel, meyve suyu, un, sigara, yem, nişasta, glikoz üretimi yapılmaktadır. Gıda sanayinde geleneksel yöntemlerle üretim yapılmakta olup modern bir üretim tesisi bulunmamaktadır. Sudan’da şeker üretimi 5 adet şeker fabrikası tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu fabrikalarda beyaz şeker, küp şeker, şeker şerbeti ve melas üretilmektedir. 2002 yılında toplam şeker üretimi 697 bin tona ulaşmıştır. Sudan’da sığır, koyun, keçi ve deve olmak üzere 132 milyon baş hayvan bulunmaktadır. Bir inekten ancak 1 kg süt alınabilmektedir. Ancak bu sütü bile toplayıp işleyecek tesis yoktur. Ancak kümes hayvancılığı ise fazla yaygın değildir. Ülkede modern mezbaha, et ve süt işleme tesislerine ihtiyaç vardır. Sudan’a gıda işleme makinaları ihraç edilebilir. Sudan’da birkaç  yıl öncesine kadar ekmek hiç üretilmiyor ve halk tarafından da bilinmiyordu. Şimdi Sudan’da makinaları Türkiye’den gelen ve bazılarını Türklerin işlettiği yüzün üzerinde ekmek fırını faaliyet göstermektedir. Ekmeğin daha da yaygınlaşması beklenmektedir ve bu nedenle ülkede daha fazla ekmek fırınına ihtiyaç olacaktır.

Çok ilkel şartlarda tarım yapıldığından ziraat makinalarına, 150-200-250 beygirlik traktörlere, pulluk, mibzer, kazayağı ve sulama sistemlerine çok büyük ihtiyaç vardır. Altyapı yatırımlarının hızlanmasıyla inşaat makinalarına çok fazla gereksinim duyulacaktır. Üç bin adet su kuyusu açılması planlanmakta olduğundan su sondajı makina ve teçhizatlarına gerek duyulmaktadır.

Sudan’da şu anda yıllık 500 bin ton beton tüketilmektedir. Altyapı yatırımlarının hızlanması ile Sudan’da hazır beton santraline ihtiyaç olacaktır.

a. Rakip Ülkeler

Sudan’da makina sektöründe Çin, İngiltere, S.Arabistan, BAE ve Hindistan’dan gelen makinalar piyasaya hakim durumdadırlar. Çin ve Hindistan’dan gelen makinalar kalitesiz olmasına karşın çok ucuz olması nedeniyle Sudanlılar tarafından daha çok tercih edilmektedir. Sudan’ın S.Arabistan gümrük indirimi anlaşması ve BAE ile serbest ticaret anlaşması olması bu iki ülkeye büyük bir avantaj sağlamaktadır. Diğer ülkelerden alınan makinalar S.Arabistan ve BAE’den re-export olarak Sudan’a ihraç edilmektedir. İngiltere ise kaliteli mallarını uzun vade imkanları ile Sudan’a pazarlamaktadır.

b. Dağıtım Ağı

Sudan’da dağıtım sistemi, diğer Afrika ülkelerinde olduğu gibi geleneksel yapısını koruduğundan pek gelişme gösterememiştir. Toptan satışlar daha çok kamu kuruluşlarınca  gerçekleştirilmektedir. Özel sektör ise daha çok perakende satışlarda faaliyet göstermektedir. Bunlar genellikle küçük aile şirketleridir. Yurtdışından makina ve makina yedek parçası almak isteyen firmalar genellikle Sudan’daki ithalatçılara sipariş vererek yurtdışından getirtmektedirler. İthalatçılar belli ürünlerde uzmanlaşmamış olup piyasanın o andaki ihtiyacına göre hareket etmektedirler.

c. Standartlar

Sudan’da makina ve makine yedek parçaları için uygulanan zorunlu bir standart bulunmamaktadır. Yurtdışından ithal edilen makinaların o ülkenin standartlarına uygun olduğunu gösteren bir belgeye sahip olması yeterlidir. Türk Standartları Enstitüsü’nün verdiği standart belgeleri de Sudan’da kabul görmektedir.

d. Türk Makinelerinin ve Makine Parçalarının Pazardaki Yeri

İki yıl öncesine kadar Sudan’da yiyecek ekmek bulmak mümkün değilken bugün alet ve makinaları Türkiye’den gelen yüzün üzerinde ekmek fırını ülkede faaliyet  göstermektedir.

“Sudan’a ekmeği Türkler getirdi” sözü dillerde dolaşmaktadır. Sudan’da Türk makinaları ve yedek parçaları kaliteli ve uygun fiyatlı ürünler olarak tanınmaktadır. Sudanlı makina ithalatçıları daha çok Türk malı makinanın gelmesini beklediklerini ifade etmektedirler.

e. Pazardaki Tercihler

Sudan’da paranın az olması nedeniyle daha çok ihtiyaca göre makina ve makine yedek parçası ithal edilmektedir. Sudan’a çok miktarda ihracat yapmak mümkün değildir. Sudanlı ithalatçılar genellikle 18 aya kadar uzanan vadelerde mal almayı tercih etmektedir.

İthalatçılar genellikle C & F (maliyet ve nakliye) Port Sudan limanı teslimi mal talep etmektedir. Fiyatı düşürmek için fiyata sigortayı dahil etmemek ve nakliye riskini ihracatçının üstlenmesini talep etmektedirler. Yurtdışından makina almak isteyen firmalar ithalatçıya sipariş vererek ithal etmektedirler. Makina yedek parçası almak isteyen müşteriler ise ithalatçıların veya toptancıların sınırlı sayıda stoğa sahip depo veya mağazalarından mal almaktadırlar.  

Piyasada hakim durumda olan Hint ve Çin ürünlerinin fiyatları çok ucuz ancak bir o kadar da kalitesizdir. Piyasada Türk malları, hem Avrupa malları kadar kaliteli hem de onlardan daha ucuz görüşü hakimdir ve bu nedenle de Türk sanayi ürünleri Sudan’da tercih edilmektedir.

Sudan’da makina parçalarının gümrük vergilerinin komple makinanın gümrük vergilerine oranla çok daha düşük olması nedeniyle; makinaların ayrı parçalar halinde ihraç edilip Sudan’da monte edilmesi daha avantajlı olmaktadır.

f. Vergiler

Vergiler genellikle CIF bedeli üzerinden hesaplanmaktadır. Aşağıda Türkiye’nin Sudan’a elektrikli ve elektriksiz makina sektöründe en çok ihraç ettiği ürünler örnek olması bakımından verilmiştir. Tabloda da görüldüğü üzere Türkiye’den ihraç edilen makinalar Sudan pazarına girdiğinde yaklaşık % 66,2 ile % 31,2 arasında değişen oranlarda vergi alınmaktadır. Diğer makinalar ile ilgili Sudan’ın uyguladığı vergi oranlarına http://www.sudantp.net/ web sitesinden sırasıyla “Facilities” , “Custom” ve “Tariff 2002” bölümlerine girerek ulaşmak mümkündür. Bu sitede tüm ürünlerin gümrük tarife istatistik pozisyonlarına 6 haneli olarak yer verilmiştir.

Kaynak: Sudan Trade Point

g. Sudan’ın Makina İthalatı

Sudan 2002 yılında 553 milyon dolarlık makina ithalatı yapmıştır. Bunun 88 milyon dolarını iş ve maden makinaları oluşturmaktadır. İthal edilen diğer makinalar sırasıyla gıda makinaları, buhar jeneratörleri, takım tezgahları, pompa ve kompresörler, motor parçaları ve tekstil makinalarıdır.

Makina ithalatı yapılan ülkeler arasında 105 milyon dolar ile Çin ilk sıradadır. Ardından 69 milyon dolar ile İngiltere, 52 milyon dolar ile S. Arabistan, 45 milyon dolar ile BAE, 24 milyon dolar ile Hindistan, 17 milyon dolar ile Fransa, 17 milyon dolar ile G. Kore  ve 15 milyon dolar ile Japonya gelmektedir.

Tablo 14 : SUDAN’IN ELEKTRİKLİ VE ELEKTRİKSİZ MAKİNA VE CİHAZ İTHALATI (FASIL : 84 VE 85 ) (1000 $)

Kaynak : Trade map

h. Türkiye’nin Sudan’a Makina İhracatı

Türkiye ise 2003 yılında klima cihazları, elektrik malzemeleri, özel makina ve cihazlar, inşaat ve madencilik makinaları, kablolar, soğutucular ve  tarım makinaları başta gelmek üzere Sudan’a toplam 12 milyon dolarlık makina ihracatı gerçekleştirmiştir. Türkiye’nin Sudan makina ithalatından aldığı pay ise % 1,9 dur.

Tablo 15 : TÜRKİYE’NİN SUDAN’A ELEKTRİKLİ VE ELEKTRİKSİZ MAKİNA VE CİHAZ İHRACATI (FASIL : 84 VE 85 ) ( ABD $)

Kaynak : DTM

• Ana Sayfa
• Ücretsiz İlan Ver
• Sanal Mağazalar
• Firma Rehberi
• Bilgi Bankası
• Videolar
• Kullanım Koşulları
• Gizlilik Politikası
• Üyelik Sözleşmesi
• Reklam
• İletişim