Kapat

ders kitabı inceleme matematik












MATEMATİK DERSİNİN GENEL HEDEFLERİ
Matematiğe karşı olumlu tutum geliştirebilme
Matematiğin önemini kavrayabilme
Varlıklar arası temel ilişkiyi kavrayabilme
Zihinden hesaplamalar yapabilme
Dört işlemi (toplama, çıkarma, çarpma, bölme) yapabilme
Problem çözebilme
Problem kurabilme
Çalışmalarda; ölçü, pratik, plan, çizelge ve cetvellerden yararlanabilme
Temel işlemleri (yüzde, faiz, iskonto vb.) yapabilme
Zaman, yer ve sayılar arasındaki ilişkiler hakkında açık ve kesin fikirler kazanabilme
Matematik dersinde edinilen bilgi becerileri diğer derslerde kullanabilme
Geometrik şekiller arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Geometrik şekillerin alan ve hacimlerini kavrayabilme
Çevredeki eşyaların şekilleri ile kullanımları arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Basit cebirsel işlemleri yapabilme
Birinci dereceden bir ve iki bilinmeyenli denklem sistemlerini kullanarak problem çözebilme
Bilimsel yöntemin ilkelerini problem çözmede kullanabilme
Çalışmalarında düzenli, dikkatli sabırlı olabilme
Tarafsız, araştırıcı, açık fikirli bir kişiliğe sahip olabilme
Yaratıcı ve eleştirel düşünebilme
Karşılaştığı problemleri çözebilecek yöntemler geliştirebilme
Estetik duygular geliştirebilme
MATEMATİK DERSİNİN ÖZEL HEDEFLERİ
100 içinde; dörder, sekizer, üçer, altışar, dokuzar ve yedişer ritmik sayabilme
100.000 içinde; onar, yüzer, biner ve on biner ritmik sayabilme
kümeler arasındaki eşitlik ve derinlik ilişkilerini kavrayabilme
Tek ve çift doğal sayıları tanıyabilme
Paydası 2, 3, 4 ve 6 olan basit kesirleri kavrayabilme
Basit kesirlerle problem çözebilme
Toplamları en çok dört basamaklı olan doğal sayılarla toplama işlemi yapabilme
Paydaları 2, 3, 4 ve 6 olan eşit paydalı basit kesirlerle toplama işlemi yapabilme
En çok dört basamaklı doğal sayılarla çıkarma işlemini yapabilme
Toplama ve çıkarma işlemleri arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Çarpımları 100 içinde kalacak şekilde, doğal sayılar ile çarpma işlemini yapabilme
İki basamaklı doğal sayılar, en çok iki basamaklı doğal sayılarla çarpma işlemi yapabilme
Çarpma ve bölme işlemleri arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Dört işlemi kullanarak problem çözebilme
Desimetre ve milimetre bilgisi
Desimetre ve milimetre ile ilgili bilgileri uygulayabilme
Saati okuyabilme
Sıvı ölçüsü birimi “ litre ” ile “ yarım litre ” bilgisi
Ölçülerle ilgili problem çözebilme
Şekil ve sütun grafiklerini kavrayabilme
Kapalı yüzey ve cisimleri tanıyabilme
Küp, prizma, silindir ve kürenin özelliklerini kavrayabilme
Karenin, dikdörtgenin, üçgenin ve çemberin özelliklerini kavrayabilme
Kareyi, dikdörtgeni, üçgeni ve çemberi çizebilme
Karenin, dikdörtgenin ve üçgenin çevre uzunluklarını hesaplayabilme
Diğer yaprakların incelenmesi
İkinci yaprağın ön yüzünden Türk bayrağı ve İstiklal Marşının ilk iki kıtası bulunmaktadır. İkinci yaprağın arka yüzünde de görenci andı bulunmaktadır. Bu sayfanın yan tarafındaki sayfada ise Atatürk resmi ve resmin altında Atatürk’ün doğum ve ölüm tarihleri vardır.
Altıncı, yedinci, sekizinci sayfalarda “ içindekiler ” bölümü bulunmaktadır. Kitap 188 sayfadan oluşmaktadır. Kitabın son sayfasında 2 sayfa boşluk vardır bu da öğrencilerin not almaları için uygundur. Kitabın ünitelere göre dağılımı ise şöyledir:
Ünite: 6 sayfa — Ritmik saymalar
Ünite: 5 sayfa — Kümeler
Ünite: 17 sayfa — Doğal sayılar
Ünite: 11 sayfa — Kesirler
Ünite: 25 sayfa — Toplama işlemi
Ünite: 23 sayfa — Çıkarma işlemi
Ünite: 21 sayfa — Çarpma işlemi
Ünite: 20 sayfa — Bölme işlemi
Ünite: 17 sayfa — Ölçüler
Ünite: 3 sayfa — Grafikler
Ünite: 24 sayfa — Geometri
Kitabın son yapraklarında genel değerlendirme testi, sözlük, kaynakça ve sembolleri açıklayan bölümler vardır. Bunlar 197, 198, 199 sayfalardadır.
Ünitenin kapsamına göre sayfa sayıları da değişmektedir.
Arka kapak incelemesi
Arka sayfaya baktığımızda renginin pembe olduğunu görürüz. Sayfada dağıtımla görevli yayıncılığın adresi, telefonu, faks numarası bulunmaktadır. Bunlar kitaba ulaşmamızda yardımcıdır. Aynı zamanda kitabın fiyatı da belirtilmiştir ki bununla beraber sipariş vermek iyice kolaylaşır. Kitabın arka sayfasının en alt köşesinde ISBN numarasına rastlanmıştır. Basıldığı yıl ve baskı adedi belirtilmemiştir. Bu bilgilerin yeniliğini, eksikliğini kontrol açısından bir eksikliktir.
Kitabın Ebadı: 19*27cm’dir. Kitap büyük ( B5 ) boyutunda bir kitaptır. 3. sınıf bir öğrencinin düzeyine uygundur. Öğretmenin kullanımı için idealdir. Yazı olanın dışında kalan alt, üst, sağ ve sol yanlarında 7cm boşluk vardır. Bu gayet uygundur. Öğrencinin gözünü yormayacak şekildedir.
Punto büyüklüğü: Kitapta 14 punto büyüklüğü kullanılmıştır. Tebliğler dergisinde 3. sınıf düzeyine uygun punto büyüklüğü 14 olarak belirtilmiştir. Kullanılan yazı tipi tırnaksız, çıkıntısız, basit anlaşılır bir yazı tipidir. Küçük harf kullanılması ve matbaa baskısı olması kitabı okunaklı kılmıştır. Bu kitapta öğrencilerin dikkatini çekmek istenilen noktalarda kalın yazmak ve yazıyı kutular içine almak tercih edilmiştir.
Kitabın basımı:
İncelediğim kitap Ankara’da 2000 yılında basılmıştır. Talim terbiye kurulunun kararıyla da 1999 – 2000 yılından itibaren 5 yıl süreyle okutulmasına karar verilmiştir.
Kitap kapağı kitap yapraklarının tamamını örtecek şekilde kesilmiştir. Kitap birden fazla formalı olacak şekilde hazırlanmıştır. Kitapta 12 forma bulunmaktadır. Kapak sağlam bir şekilde yapıştırılmamış olduğundan kapalı ve kitap yıpranmaya yüz tutmuştur. Özellikle ilköğretimde okutulan kitaplarda bu özelliğe dikkat edilmelidir. Sayfa içlerinden tutkal parçası çıkmamaktadır. Kitap dikişli olsaydı daha dayanaklı olurdu. Kitabın köşeleri düzgün kesilmiş, kısa ya da uzun köşe yok. Mürekkep lekesi sayfalarda bulunmamaktadır. Kitabın köşeleri 900 derece kesilmiştir. Baskı yeterince renklidir. Bu da kitabın ilgi çekiciliğini arttırır. Resimler orijinaldir. Kitabın sayfaları pürüzsüz ve beyaz kağıttır. Bu kitabın formo hacmi 3. sınıf düzeyine uygundur. Kapak fazla dayanıklı değildir. Kalın bristol karton üzerinde lok ve selaton kaplansaydı daha dayanıklı olurdu.
Sayfa düzeni:
Sayfaların biçimleri birbirleriyle tutarlıdır. Ancak yazıların çokluğu göz yorucudur. Parafların ayırt edilebilir nitelikte olması dikkat çekicidir. Sayfanın üstünden 1,5 cm, altından 1 cm, sağ ve sol yanlardan da 1 cm boşluk bırakılmıştır. Ancak bu boşluk daha fazla olmalıdır. Çünkü öğrencilere üzerinde işlem yapma fırsatı vermemektedir. Başlıklar kırmızı ya da mavi atılmıştır. Ana boşluklar mavi, küçük başlıklar ise kırmızı renktedir. Başlıklar dikkat çekicidir. Başlıktaki harflerin puntosu da uygundur. Cümleler 3. sınıf düzeyine göre uzun tutulmuştur. Cümlenin 6 kelimeden oluşması gerekirken bunu fazlaca aşan cümleler kurulmuştur. Bu öğrencilerin algılamalarını, anlamalarını zorlaştırabilir. Mani parçalara ayırırken sarı kutular kullanılmıştır. Bu gayet uygundur. Paragraflar arası boşluk daha fazla tutulsaydı daha iyi olurdu. Çünkü sayfanın estetiği açısından bu gereklidir.
Vurgulamalar:
Öğrencilerin dikkatini çekmek için yazılı materyallerde bazı vurgulamalar yapılmalıdır. Aksi takdirde sıkıcı, tekdüze olur ve amacına ulaşamaz. Bir kitapta bazı yerlerin koyu yazılmasıyla ve sarı kutular içerisinde vurgulamalar yapılmıştır. Vurgulamalar yeterince dikkat çekici değildir. Kullanılan çerçevelerdeki sarının tonunu daha koyu tutabilirdi ama tonu biraz soluk kaçmış. Daha koyu tutulsaydı daha dikkat çekici olurdu.
Renkler:
Kitapta mavi, yeşil, sarı, kırmızı renkler kullanılmıştır. Çerçeveler içerisinde sarı zemin üzerine siyah yazı okunabilirlik açısından en uygunudur. Mavi renk bu kadar fazla kullanılmasaydı daha iyi olurdu. Çünkü mavi sankınlığın ifadesidir. Fazla dikkat çekici bir renk değildir. Kağıdın beyaz olması renkleri daha iyi gösteriyor. Kapakta pembe yerine daha koyu bir renk kullanılsaydı daha iyi olurdu. Kapak daha parlak olabilirdi, kapağın rengi çok mat kalmış.
PROGRAM OLARAK İNCELEME
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Birinci ünitenin MEB ilköğretim okulu ders programları matematik bilgisi programına göre içermesi gereken hedefler açısından incelenmesi:
100 içinde dörder, sekizer, üçer, altışar, dokuzar ve yedişer ritmik sayabilme
100.000 içinde; onar, yüzer, biner ve on biner ritmik sayabilme.
Her iki kitapta da programdaki hedeflere uygun olarak kitaptaki konular işlenmiştir. Hedefler öğrenciyi sıkmadan; resimlerle seviyeye uygun anlatılmıştır.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
Kümeler arasındaki eşitlik ve denklik ilişkilerini kavrayabilme
Her iki kitapta da eşit ve denk kümelere örnekler verirler, onların üstünde sorular sorularak konuya girilmiştir. Denk olanları işaretleyin, eşit olanları işaretleyin gibi alıştırmalarla konunun kavranıp kavranmadığını, hedefe ulaşıp ulaşılmadığı anlaşılır. Kaza yayıncılığın kitabında 2. ünitenin anlatımı özellikle buluş yöntemine uygun ilgi uyandırıcı şeklindedir.

Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
En çok dört basamaklı olan doğal sayıları kavrayabilme
En çok dört basamaklı doğal sayılar arasındaki büyüklük ve küçüklük
İlişkilerini kavrayabilme
Tek ve çift doğal sayıları tanıyabilme
20’ye kadar Romen rakamlarını kavrayabilme
Her iki kitapta da şemalarla, örnekler verilerek hedeflere ulaşılmaya çalışılmıştır. Romen rakamlarına ait hedefe ulaşmada koza yayıncılık öğrenci seviyesine göre, kolaydan zora ilkesiyle 2. sınıfta öğrenilen üç basamaklı, iki basamaklı sayıların devamı olacak konuyu işlemiş.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
Paydası 2, 3, 4 ve 6 olan basit kesirleri kavrayabilme
—————————————————————,
Basit kesirlerle problem çözebilme
Bu hedeflere ulaşmak için her iki kitapta da konular uygun olarak işlenmiştir. Resimlerle, seviyeye uygun, sıkmadan anlatılmıştır. İki kitaptaki resimler de güzel, dikkat çekici, renklidir. Kesirleri kavratma da kullanılan dil anlayabilecekleri düzeydedir. Problem yeterlidir. Verilen örnekler de güncel olaylardan yararlanılmıştır.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
Toplamları en çok dört basamaklı olan doğal sayılarla toplama işlemini yapabilme
En çok iki basamaklı doğal sayıların; 10, 100, 1000 ve bunların katları olan 3 ve 4 basamaklı doğal sayılarla zihinsel toplama işlemini yapabilme
Payları 2, 3, 4 ve 6 olan eşit paydalı basit kesirlerle toplama işlemini yapabilme
Paydaları 2, 3, 4 ve 6 olan eşit paydalı basit kesirlerle toplama işlemini yapabilme
Paydaları 2, 3, 4 ve 6 olan eşit paydalı basit kesirlerle toplama işlemini kullanarak problem çözebilme
Hedeflere ulaşmaya iki kitapta da örnek problemler verilerek, resimlerle başlamıştır.
Koza yayıncılıkta sorular yeterli sayı da verilmiş. Sorular kolaydan zora doğru gidecek şekilde hazırlanmıştır. Zihinden toplama işleminde önce toplama işlemi yeterli örneklerle pekiştirilmiştir.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
En çok dört basamaklı doğal sayılarla çıkarma işlemini yapabilme
10’un katı olan en çok dört basamaklı doğal sayılardan, 10’un katı olan 2, 3 ve 4 basamaklı doğal sayıların zihinsel çıkarma işlemini yapabilme
Toplama ve çıkarma işlemleri arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Paydaları 2, 3, 4 ve 6 olan eşit paydalı basit kesirlerle çıkarma işlemini yapabilme
Paydaları 2, 3, 4 ve 6 olan eşit paydalı basit kesirlerle çıkarma işlemini kullanarak problem çözebilme
Koza yayıncılığa ait kitapta küçük sayılarla çıkarma yapmadan başlayarak 10’un katı olan sayılarla çıkarma yapabilmeye yönelik birçok örnek verilmiştir. Toplama ve çıkarma işlemleri arasındaki ilişki sıkmadan, şekillerle, örneklerle, programa uygun anlatılmıştır. Diğer kitapta da aynı şekildedir.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
Çarpımları 100 içinde kalacak şekilde, doğal sayılar ile çarpma işlemini yapabilme
İki basamaklı doğal sayıları, en çok iki basamaklı doğal sayılarla çarpma işlemini yapabilme
En çok iki basamaklı doğal sayılarla kısa yoldan çarpma işlemini yapabilme
Birler basamağındaki rakamı “ 0 ” olan iki basamaklı doğal sayıları bir basamaklı doğal sayılarla zihinden çarpma işlemini yapabilme
İki kitapta da zihinden çarpmaya yönelik 7’nin katları, 8’in katları şeklinde şekiller, basamaklar, resimler bulunmaktadır ve hedefe ulaşmada oldukça iyidir. Şekillerle, araştırmalarla hedefe ulaşılmaya çalışılmıştır.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
En çok iki basamaklı doğal sayıları bir basamaklı doğal sayılara bölme işlemini kavrayabilme
En çok üç basamaklı doğal sayıları bir basamaklı sayma sayılarına bölme işlemini yapabilme
Çarpma ve bölme işlemleri arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Dört işlemi kullanarak problem çözebilme
Koza yayıncılığa ait kitapta bölme işlemi basamak basamak öğrencinin düzeyinde anlatılmıştır. Öğrenciyi sıkmadan, resimlerle hedefe ulaştırılmaya çalışılmıştır. Konular aşamalı olarak öğretilmiş önce dört işlem daha sonra dört işlemli problemler çözülmüş.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili hedefler şunlardır:
Desimetre ve milimetre bilgisi
Desimetre ve milimetre ile ilgili bilgileri uygulayabilme
Paralarımızdan; 250.000, 500.000, 1.000.000, 5.000.000, Türk liralarını tanıyabilme
Zaman ölçülerinden; “ saat ”, “ dakika ”, “ yarım ve çeyrek saat ” bilgisi
Saati okuyabilme
Kütle ölçüsü birimlerinden “ kilogram ” ve “ gram ” arasındaki ilişkiyi kavrayabilme
Sıvı ve ölçüsü birimlerinden “ litre ” ile “ yarım litre ” bilgisi
Ölçülerle ilgili problem çözebilme
Hedeflere ulaşmada ölçüler arası ilişkiler çok iyi kavratılmaya çalışılmış. Resimlerle, sayı doğrusuyla, saat, litre, kilogram, gram şekilleriyle konular özdeşleştirilmiştir. Yeterli sayıda örnek ve problem her iki kitapta da verilmiştir. Ayrıca günlük hayattan verilen örneklerle de öğrencilerin derse motivasyonu arttırılmıştır.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
Şekil ve sütun grafiklerini kavrayabilme
Şekil ve sütun grafiklerini çizebilme
Her iki kitapta da hedeflere ulaşmak için ilk önce grafikler verilmiş, verileri anlatılmıştır. Bununla ilgili problemler sorulmuştur. Daha sonra grafik çizdirmek için problemler sorulmuş ve konu kavratılmıştır.
Üniteyi içerdiği hedefler açısından inceleme
Bu üniteyle ilgili belirtilen hedefler şunlardır:
Kapalı yüzey ve cisimleri tanıyabilme
Küp, prizma, silindir ve kürenin özelliklerini kavrayabilme
Yüzeyleri, düzlemleri, kapalı eğrileri ve düzemsel bölgeleri kavrayabilme
Karenin, dikdörtgenin, üçgenin ve çemberin özelliklerini kavrayabilme
Kareyi, dikdörtgeni, üçgeni ve çemberi çizebilme
Karenin, dikdörtgenin, üçgenin çevre uzunluklarını hesaplayabilme
Yatay, düşey doğrular bilgisi
Her iki kitapta da hedeflere ulaşmak için bu konu çok iyi işlenmiştir. Resimlerle, günlük hayattan benzer örnekler vererek hedefler ifade edilmeye çalışılmıştır. Seviyeye uygundur. Daha sonra çizimiyle ilgili tarifler, örnekler verilmiş ve açıklanmıştır. Soyut imgeler somutlaştırılmıştır.
ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ AÇISINDAN İNCELEME
Matemetikte kullanılan bazı yöntemler şunlardır:
Düz anlatım yöntemi
Soru – cevap yöntemi
Keşfetme yöntemi
Problem çözme yöntemi
Düz anlatım yöntemi: Düz anlatım yönteminde öğretmen bilgiyi anlatır, öğrencileri dinleyen durumunda ve pasiftirler. Bu yöntem geleneksel bir yöntemdir. Sınıf seviyesinin üstündeki konularda, ilk kez karşılaşılan ve soyut kavramların çok olduğu konularda kullanılması uygun değildir. Örneğin incelediğim iki kitapta da geometri ünitesindeki yüzey, düzlem ve düzlemdeki kapalı şekiller konusunun düz anlatımla anlatılması uygundur. Çünkü soyut kavramlar vardır. Matematik dersinde öğretmen bir çok kez bu yönteme başvurur. Bu anlatımla öğrencilere matematik için önemli terim, kavram ya da semboller açıklanabilir. Çok fazla düz anlatım öğrenme yüzdesini düşürür, dersin tümünde uygulanması öğrencileri dersten soğutabilir. Öğrenciyi pasifleştirebilir.
Soru – cevap yöntemi: Bu yöntem öğrencileri aktif kılmada oldukça önemlidir. Bu yöntem bilgilerin anlaşılıp anlaşılmadığını öğrenmek, öğrencinin düşünme yeteneğini geliştirmelidir. Ayrıca eleştirel bakış açılarını geliştirici, alternatifler üzerinde düşündürücü, analiz ve senteze yöneltici nitelikler de göstermesi beklenir. Burada önemli olan soruların nitelik ve niceliğidir. İncelediğim ve karşılaştırma yaptığım kitaplardaki sorular hem nicelik hem de nitelik olarak amaca uygun olarak hazırlanmıştır. Sorular sadece bilgi düzeyinde değil öğrencileri düşündürmeye yöneliktir. Sorular tam, doğru ve anlaşılır hazırlanmıştır.
Keşfetme yöntemi: Matematikte genellemeleri ve kavramları en iyi biçimde öğretme de etkilidir. Öğrencilerin ezberleyerek değil, anlayarak ve yaparak öğrenmelerini sağlar. Kavram, kural veya genellemelerin öğrencilerce bulunması istenir. Bu yöntem öğrencinin bilgiyi ölçmesi ve bulması esasına dayanır. Öğrenci bu yöntem de matematik öğrenmekte değil matematik yapmaktadır. Bu yöntemde bir kavram kazandırılmaya çalışılırken tanıma uyan veya uymayan örnekler verilir. Hangilerinin o kavramın örneği olduğu, hangilerinin olmadığı belirtilir. Böylece yapılan inceleme de kavramın temel özellikleri ortaya çıkar. Elde edilen bilgilerle tanımı düzenleme öğretmen tarafından sınıfla birlikte gerçekleştirilir. Örnek olarak kümelerde eşitlikve denklik kavramı buluş yöntemi ile anlatılabilir. İncelediğim ve karşılaştırdığım kitapta “kümeler” konusunun girişinde iki denk ve eşit küme verilerek sorularla denklik ve eşitlik kavramları sezdirilmiş öğrencinin örnekler tanıma ulaşması sağlanmıştır. Keşfetme yöntemi sınıf içinde uygulanırken yapılan etkinliklerde somut materyallerin kullanılması sağlanmalıdır. Böylece öğrenci karşılaştırma imkanı bulur. Doğruları eleştirerek, araştırarak bulur. Öğrendikleri uzun süre zihinde kalır. Bilgi transferi kolaylaşır, merak uyandırır.
Problem çözme yöntemi: Problem çözme “ Ne yapılacağının bilinmediği durumlarda yapılması gerekeni bulmaktır. Bir problemin anlaşılması çözüm yollarını düşünme de önemlidir. Bu yöntem öğrencinin aktif olduğu, deneme – yanılma yoluyla içeriğin sunulduğu ve kavratılmaya çalışıldığı bir yöntemdir. İncelediğim kitapta problem çözme yönteminin bu sayılan niteliklerini tam yansıtmıştır. Örneğin verilen çözümlü örneklerde çözüm kısmında verilenlerin ve istenenlerin ne olduğu belirtilmiş, çözüm işlemsel olarak yapılmıştır. Bu öğrencinin problemlerdeki bilgileri organize etmesi tahmin ve yorum yapmasını kolaylaştırır. Ayrıca problemin hazırlanma şeklide önemlidir. Sıkıcı, sıradan problemleri sadece bilgi düzeyine göre olmamalı. İncelediğim kitapların problemlerinde güncel hayattan alınmış örneklerde vardır. Örneğin, sokağımızdaki gazeteci de günde 50 gazete satmaktadır. Bir hafta da kaç gazete satmıştır? gibi bir problem öğrenciyi dört işlem kullanmaya yönelten ancak zevkli bir problemdir. Ayrıca Atatürk 1881 yılında doğmuştur. Cumhuriyet ilan edildiğinde 42 yaşında ise Cumhuriyet kaç yılında ilan edildi gibi bir soruyla da öğrencilerin matematikle diğer dersleri ilişkilendirmeleri, öğrendikleri bilgileri kullandıkları sağlanmıştır. Matematiği daha etkili ve verimli olarak öğretmede sayılabilecek daha başka yöntem ve teknikler de vardır. İncelediğim kitaplarda bu yöntemlerin nasıl uygulanacağına dair açık ve net bir şekilde yönergeler bulunmamaktadır.
Bunlardan bazıları öğrencilerin aktif olduğu, el becerilerini kullanabildiği DENEYSEL ETKİNLİKLER, öğrencilerin grupça katıldığı EĞLENCELİ OYUNLARLA ÖĞRETİM YÖNTEMİ, katılımı arttıran derse motive eden SENARYOYLA ÖĞRETİM YÖNTEMİ gibi yöntemler de kullanılabilir.
Özetlemek gerekirse kullanılan yöntemlerin konuya uyumlu olması, yaratıcılık yeteneklerini geliştirici yönde olmalıdır. Ayrıca kullanılan yöntemin çeşitli sınıf düzenlemelerinin kullanımını sağlaması ( Tüm sınıf, grupla veya bireysel öğretim ) dersi eğlenceli ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı hale getirir. Çalışma kağıtlarının bulunması da öğrenmeyi pekiştirir. Ancak incelediğim kitaplarda böyle örnekler bulunmamaktadır.
Hazırlık ve Değerlendirme Açısından İnceleme
Hazırlık çalışmaları öğrencileri derse motive edici, konuyla öğrenmeye hazırlayıcı nitelikte olmalıdır. İncelediğim kitapta konu girişinde hazırlık çalışmaları açısından eksiklikler bulunmaktadır. Sarı kutucuklar içinde verilen bölümlerde öğrencileri sadece hedeften haberdar edilmektedir.
Eğitim ve öğretimde geliştirilmesi istenen her olumlu iş gibi öğretim çalışmalarını da kontrol etmek gerekir. Bunun için değerlendirmeye gerek vardır.
İncelemiş olduğum kitapta değerlendirme soruları nitelik ve nicelik açısından oldukça etkilidir. Öğrencilere gördüğü öğrendiği konuyu hatırlatacak, konular arasında bağ kuracak niteliktedir.
Araştırma sorularında öğrencilerin sosyal çevrede karşılaştıkları problemleri çözebilecek ve önceden öğrendikleri bilgileri kullanabilecek şekildedir. Örnek olarak toplama işlemiyle ilgili olarak verilmiş olan bir problemi incelersek “okulumuzun dikdörtgene benzeyen çevresini ölçtük. Bir kenarı 28m diğer kenarı 67m geldi. Okulumuzun çevresi kaç metredir?” şeklinde sorulan soruda hem sosyal çevrede karşılaşabilecekleri bir problem üzerinde durulmuş hem de daha önce öğrenilen ölçüler, geometrik şekiller konusu tekrar edilmiştir.
Öğrenciler, değerlendirme kısmında verilen sorularla problemi oluşturan öğeleri ayırabilmeli, öğeler arasındaki ilişkileri ayrı bunları örgütleyebilme gibi soyut düşüncelerini geliştirici niteliklere sahip olmalıdır. İncelediğim kitap bu amaçlara uygundur. Konusunun da konuyla ilgili problem çözme örnekleri verilmiş. Bu örneklerde verilen, istenen, problemin özeti, probleme uygun şekli problem çözümünde başvurulacak işlemler problem sonucunu tahmini ve problem çözümü ayrı ayrı anlatılmıştır. Böylelikle öğrencilerin öğrendiklerini daha sonraki yeni problemlerde uygulamaları kolaylaşmış olumlu zihinsel gelişimi sağlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca öğrendiklerini bir bütünlüğe götürecek yeni bir ürün ortaya koymalarını sağlayarak yaratıcılıkları geliştirilmeye çalışılmıştır. Verileri sınıflandırma ve uygun çözüm yollarını seçmesini kolaylaştıracak yollar gösterilmiştir.
Değerlendirme soruları öğrencilere kazandırılacak davranışların soru olarak ifade edilmiş şekildedir. Bu sorular cevabını öğrencinin vermesi gerektiği veya çoktan seçmeli sorular şeklinde verilmiştir.
İncelediğim kitapta sorular çalışanla çalışmayanı ayırıcı şekildedir. Örneğin “semtimizdeki 16km yolun dörtte birinden 3km fazlasını asfaltlandı. Asfaltlanmayan yolların uzunluğu kaç km‘dir?” biçimindeki soruyla çalışan öğrenci ayırt edilebilir bu tür sorular öğrencilerin önceki bilgilerini kullanarak yorum yapmalarını gerektiren sorulardır.
Sorularda dört işleme yeterli ağırlık verilmiştir. Öğrencilerin çabukluğu ve tihinden işlem yapabilme yeteneklerinin geliştirilmesine uygun sorular bulunmaktadır. Sorular yorucu bıktırıcı değildir. Alıştırmalarda bazı konularda tekrarına yer verilmiştir.
Çoktan seçmeli sorularda seçenek sayısı 4 değil 3 olarak verilmiştir. 4 seçenek ilköğretim kademesine daha uydundur. Sorular öğrenilenleri ölçücü niteliktedir.
Kitapta her öğrenci seviyesine uygun sorular vardır. Alıştırmalardaki sorular rutin (alışılmış) ve rutin olmayan şeklinde ayrılmıştır. Böylece öğrencilerin ezberleyerek değil anlayarak soruları çözmeleri sağlanmaya çalışılmıştır. Sorular kolaydan-zora ilkesine göre hazırlanmıştır.
Konuyla paralel ve öğrenci seviyesine uygun sorulara yer verilmiştir. Ancak, öğrencilerin kendilerini ya da birbirlerini değerlendirmeye ilişkin ibareler yoktur. “Sonuçları tartışın veya karşılaştırma yapın şeklinde yoruma açık sorulara yer verilmemiştir.
Alıştırma sorularında kavramları somutlaştırıcı eğlenceli, görsel zekalarına hitap eden psikomotor becerilerini geliştirmeye yönelik örnekler bulunmaktadır. Örneğin ölçüler konusunda litre kavramı sınıfa getirdiğimiz litreyle görselleştirerek geometri konusunda öğrencilere kare, prizma ... vb. şekiller yaptırarak, kesirler konusunda kesiri boyama... vb. etkinliklerle dersi daha verimli hale getirmiştir. Ayrıca bilişsel niteliklerini geliştirici dört işleme dayalı problemler de vardır. Öğrenci seviyesine uygun yaşanan çevreyle alakalı problemler de duyuşsal gelişime hitap edilmiştir.


KAYNAKÇA
Koza Yayıncılık: Doç. Dr. KARACA Mehmet-GÜNDOĞDU Lokman İlköğretim Matematik Ders Kitabı 3, Ankara 2000
M.E.B Yayınları: TAŞ Mithat, Ejder Nadire İlköğretim Matematik Ders Kitabı 3, Anadolu Üniversitesi-ESKİŞEHİR 1996
Metin Mısırlı: Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi
Pegem Yayıncılık: Abdurrahman KILIÇ- Serdal SEVEN, Konu Alanı Ders Kitabı İncelemesi, Ankara 2004
T.C Milli Eğitim Bakanlığı: İlköğretim Okulu Matematik Dersi Öğretim Programı, MEB Basım Evi, Ankara 1998
TDK Türkçe Sözlük cilt: 1-2, Türk Tarih Kurumu Basım Evi, Ankara, 1998


Döküman Arama

Başlık :