Kapat

KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ- YÜZÜK ÇİZİMİ VE YAPIMI

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. MODELLERDEN YÜZÜK ÇİZMEK VE RENKLENDİRMEK
1.1. Yüzüğün Tanımı ve Önemi
Kişilerin değişik ortamlarda kendilerine daha farklı bir görünüm kazandırmak ve
giymiş olduğu elbiseleri estetik açıdan tamamlamak için parmaklarına takmış oldukları
değerli veya yarı değerli takılara yüzük denir.
İnsanoğlu her zaman bulunduğu ortamda diğer kişilere karşı bir üstünlük kurmak veya
kendisini o toplumda konuşulur hale getirmek isteği duyar. Bu üstünlük bazen para, bazen
kuvvet, bazen bulunduğu konum bazen de üzerinde taşıdığı değerli takılarla olur. Eski
çağlardan itibaren insanoğlu değerli veya yarı değerli takıları hep kullanmış ve onları ön
plana çıkarmıştır.
Yüzük de bu takılardan birisidir. Yüzük çoğu zaman kişilerin giydiği elbiselerin veya
kullandıkları diğer takıların estetiğini tamamlayarak onlara yeni bir görünüm kazandırır.
Yüzük boyutları küçük olduğu için maliyetleride düşük olur. Bu özelliği ile yüzüğün geniş
kullanım alanları vardır. Fakat değerli taşlarla beraber kullanıldığında yüzüğün fiyatı oldukça
yükselir. Yüzükler döküm el işçiliği veya presleme yöntemiyle üretilebilir. Taş veya mine ile
süslenerek daha değişik görünüm kazandırılır. Farklı renk alaşımları kullanılarak farklı
renklerde yüzük üretimi yapılabilir. Ayrıca florantin rodaj ve kumlama yöntemleriyle
yüzeylerine daha değişik renk ve görünümler kazandırılır.
Yüzük Çeşitleri
Piyasada yüzük çeşitleri ve kullanım alanları çok geniştir. Yüzük üretim biçimi ve
üretim sırasındaki tasarım biçimine göre isimlendirilir. Bu isimlendirmeye göre yüzük
çeşitleri şu şekildedir.
􀂾 Söz Yüzüğü: Evlilik öncesi çiftler tarafından kullanılan yüzük türüdür. Bu
yüzükler az işçilikli, hafif, üretimi kolay yüzüklerdir. Genelde taşsız olarak
tasarlanır, bazen de saç örgüsü veya düğüm şeklinde de tasarlanabilir,(Resim1.1)
Resim 1.1: Söz yüzüğü
􀂾 Alyans: Evlenecek çiftlerin nişan için kullandıkları yüzük türüdür. Alyanslar
düz olarak üretildikleri gibi kalemli, florintinli, rodajlı çeşitleri de
üretilmektedir. Alyanslarda altın alaşımlarının farklı renk kompozisyonları da
kullanılır. İç kısımlarına evlenecek çiftlerin isimleri yazılır. Alyanslar da söz
yüzükleri gibi taşsız olarak üretilir, fakat söz yüzüklerine göre daha gösterişli,
ağırdırlar,(Resim 1.2)
Resim 1.2: Alyans
􀂾 Tek taş yüzükler: Kıymetli taşların kullanıldığı, pahalı, yüksek işçilikli
yüzüklerdir. Tek taş kelimesi pırlanta ile özdeşleşmiştir. Daha çok önemli
günlerde hediye olarak alınan yüzüklerdir, (Resim 1.3).
Resim 1.3: Tek taş yüzük
􀂾 Fantezi yüzükler: Taşlı veya taşsız olarak yapılabilen büyük gösterişli
yüzüklerdir. Bu yüzüklerde farklı renk ve kesimlerde taşlar kullanıldığı gibi
farklı renklerde altın alaşımları kullanılır. İşçilikleri fazladır. Kullanılan taşın
özelliğine göre değer kazanır, (Resim 1.4).
Resim 1.4: Fantezi yüzük
􀂾 Şövalye yüzükler: Toplum içinde kariyer görüntüsü vermek isteyen erkekler
tarafından kullanılan yüzüklerdir. Ağır ve işçilikli yüzüklerdir. Abartılı
büyüklükte taşlı ve taşsız olarak tasarlanabilirler, (Resim 1.5).
Resim 1.5: Şövalye yüzük
􀂾 Kolej yüzükleri: Şövalye yüzüklerine benzeyen yüzük türüdür. Yüzüğün üst
kısmında bir okul ismi, kuruluş tarihi ve okulun sembolü bulunur. Bu yazılar bir
taşın etrafına sıralanmış olarak da tasarlanabilir, (Resim 1.6).
Resim 1.6: Kolej yüzüğü
1.2. Üretilebilir Yüzük Çizimi ve Tasarım Aşamasında Dikkat
Edilecek Hususlar
Yüzük tasarımı yapılırken Etüd Ve Takıda Detay Modülü ile Temel Sanat Eğitimi
Modülündeki bilgiler ışığı altında çizimler yapılır. Tasarımlar yapılırken çeşitli dergi, broşür
ve modellerden faydalanılır. Tasarımlar yapılırken üretim aşaması da düşünülerek tasarlanan
yüzüğün üretilebilir olmasına dikkat edilmelidir.
Aynı zamanda bir yüzük üretilirken ekonomik olmasına da özen gösterilmelidir.
Estetik yönden güzel görünümlü, kullanabilirlik gibi özellikleri olmalıdır.
Yüzük ölçüleri belirli ölçüler içerisinde üretilir. Bu ölçü normal parmak ölçüsü + 40
mm dir. Yüzük tasarımı yapılırken tasarlanan yüzüğün kenarları, taş yuvaları ve yüzük
üzerindeki diğer detaylar dikkatli tasarlanmalıdır. Üretilen yüzük, insan sağlığına zarar
vermeyecek malzemelerden yapılmalı, sivri ve keskin uçlar yuvarlatılmalı, yüzük üzerindeki
açık taş tırnakları kapatılmalıdır.
1.3. Yüzük çizimi ve renklendirme
UYGULAMA FAALİYETİ
Yüzük Çizimi (Halka yüzük)
Gerekli Malzemeler
􀂾 A4 büyüklüğünde 1 adet Schoeller çizim kâğıdı
􀂾 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
􀂾 Pistoleler
􀂾 Silgi
􀂾 Hamur silgi
􀂾 Cetvel
• Yüzük çizimi için gerekli malzemeleri temin ediniz, (Malzemeleri kırtasiyeden temin ediniz.).
• Yüzük çizimine başlamadan önce çizeceğiniz yüzük resmini dikkatlice
inceleyiniz. Yüzük modelinin 3 ayrı parçadan oluştuğuna dikkat
ediniz.(Resimdeki yüzük modelinin perspektif görünümüne ve detaylarına, var ise
modelin bombeli ya da keskin yüzeylerine dikkat ederek yapacağınız çizimi ve
kâğıt üzerindeki kompozisyonunuzu kurgulayınız).
• 8 mm. yüksekliğinde 8 cm e 8 cm ölçülerinde bir dikdörtgen prizma çiziniz.
(Çizdiğiniz bu dikdörtgen prizmayı sadece yüzük çizerken size yardımcı olması için
çizdiğinizi unutmayınız ve bu yüzden kaleminizi fazla bastırmadan silik çiziniz.
Çizgilerinizin eğri olmaması için cetvelin düz kenarını kâğıdınızın kenarına oturtunuz).
• Çizmiş olduğunuz prizmanın içerisine halka yüzük modelini oluşturan
yuvarlakları çiziniz. Kontür parçalarını çizerek aradaki boşaltılan kısımları
netleştiriniz,(Şekil 1.2).
UYGULAMA FAALİYETİ
Şekil 1.2: Kontür parçalarının çizimi
􀂾 Prizma çizgilerinizi siliniz ve çizdiğiniz yüzük üzerinde gerekli gördüğünüz
çizgi değerlerini belirginleştiriniz. Yüzük halkası üzerindeki detayları çiziniz
(Kâğıdınızın kirlenmemesine dikkat ediniz. Elinize sürtünen kurşun kirini belli
aralıklarla temizleyiniz). (Şekil 1.3)
Şekil 1.3: Yüzük halkası üzerinde detayların çizimi
Yüzük modelini renklendirmek
Gerekli malzemeler
􀂾 A4 büyüklüğünde 1 adet resim kâğıdı
􀂾 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
􀂾 Yuvarlak şablon
􀂾 Silgi
􀂾 Hamur silgi
􀂾 Cetvel
􀂾 Kuru boyalarınız ( sarı, kahve, kızıl ve gri tonları)
􀂾 0.1 pilot kalem
• Yüzük çiziminizi renklendirmek için gerekli malzemeleri temin ediniz.
(Malzemeleri kırtasiyeden temin ediniz).
• Masanızın üzerini temizleyerek kullanmayacağınız gereçlerinizi kaldırınız.
(Temiz ve düzenli olunuz)
• Çiziminiz ürerindeki koyu çizgilerinizi hamur silginizi kullanarak hafifletiniz
(Bu işlemi hamur silginizi sadece çizgileriniz üzerine bastırarak)
• Çizdiğiniz yüzük model resminize bakınız ve renkler arasındaki geçişlere dikkat ediniz.
• Sarı flamaster kaleminiz ile parlaklık veriniz (Falmaster keleminizi kullanırken
kâğıdınızın aşınmaması ve istediğiniz ışık parlaklığının oluşması için
renklendireceğiniz alanı tek seferde boyamanız gerektiğini unutmayınız.
Renklendirme yaparken boya kaleminizi fazla bastırmadan boyayınız. Renk
Modülünde renk skalası konusuna bakınız.). (Şekil 1.4)
Şekil 1.4: Flamaster kalemi ile parlaklığın verilmesi
􀂾 Kızıl kahve kaleminizi alınız ve yüzük koluna bombe olacak şekilde derinlikleri veriniz.
(Kuru boya gölgelendirme tekniğine dikkat ediniz. Obje Etüdü ve Renklendirme Modülünde
Metal Eşya Etüdü ve Renklendirme konusuna bakınız,) (Şekil 1.5)
Şekil 1.5: Renklendirme ile bombenin verilmesi
􀂾 Işık geçişlerinizi gerekli gördüğünüz yerlerde hamur silginizi bastırıp kaldırarak
ışık görüntüsü veriniz.
􀂾 0,1 uçlu pilot kalem ile halkaların orta kısımları ışıklı kalacak şekilde kontur
çizgisini çiziniz.(Kesişen köşelerin daha koyu, bombe ve kıvrımlardaki kontur
çizgilerinin daha flu olduğuna dikkat ediniz)
Yüzük çizime (taşlı yüzük)
Gerekli Malzemeler
􀂾 A4 büyüklüğünde 1 adet resim kâğıdı
􀂾 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
􀂾 Yuvarlak şablon
􀂾 Silgi
􀂾 Hamur silgi
􀂾 Cetvel
􀂾 Kuru boyalarınız ( sarı, kahve, kızıl ve gri tonları)
􀂾 0.1 pilot kalem
• Yüzük çizimi için gerekli malzemeleri temin ediniz, (Malzemeleri kırtasiyeden temin ediniz.)
• Yüzük çizimine başlamadan önce çizeceğiniz modelin ayrıntılarını dikkatle
inceleyiniz ve kâğıt üzerindeki kompozisyonunu kurgulayınız (Resimdeki yüzük
modelinin perspektif görünümüne ve detaylarına, var ise modelin bombeli ya da
keskin yüzeylerine dikkat ederek yapacağınız çizimi ve kâğıt üzerindeki
kompozisyonunuzu kurgulayınız).
• Aydınger kâğıdınıza bir kare prizma çiziniz ve çizmiş olduğunuz prizma
içerisine dış ölçülerde yüzük kolu yerleştiriniz. Daha sonra yüzük kolunu üç eşit
parçaya bölünüz ve taş yuvası yerini boşaltınız (Çizgileriniz yardımcı çizgi olduğu
için kaleminizi fazla bastırmadan silik çizgiler halinde çiziniz. Çizgilerin düzgün
olması için cetvelinizi kâğıdınızın düzgün kenarına yerleştirip çiziniz) (Şekil 1.6)
UYGULAMA FAALİYETİ
Şekil 1.6:Yüzük kolu formunun oluşturularak taş yuvası yerinin belirlenmesi
• Yüzük kolunu oluşturduktan sonra ölçüye uygun taş yuvası çiziniz (Yuva
çiziminde gerekiyorsa dikdörtgen prizma içerisine çizim yöntemini kullanınız). (Şekil 1.7)
Şekil 1.7:Ölçüye uygun taş yuvasının çizimi
• Gereksiz çizgileri silip çizgileri netleştiriniz. Işıklı masada aydınger kâğıt üzerine
çizmiş olduğunuz yüzük çizim parçalarını resim kâğıdına aktarınız.
Yüzük Modelini Renklendirmek
Gerekli Malzemeler
􀂾 A4 büyüklüğünde 1 adet resim kâğıdı
􀂾 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
􀂾 Yuvarlak şablon
􀂾 Silgi
􀂾 Hamur silgi
􀂾 Cetvel
􀂾 Kuru boyalarınız ( sarı, kahve, kızıl ve gri tonları)
􀂾 0.1 pilot kalem
􀂾 Yüzük çiziminizi renklendirmek için gerekli malzemeleri temin ediniz
􀂾 (Malzemeleri kırtasiyeden temin ediniz).
􀂾 Masanızın üzerini temizleyerek kullanmayacağınız gereçlerinizi kaldırınız
􀂾 (Temiz ve düzenli olunuz)
􀂾 Çiziminiz ürerindeki koyu çizgilerinizi hamur silginizi kullanarak hafifletiniz
􀂾 (Bu işlemi hamur silginizi sadece çizgileriniz üzerine bastırarak)
􀂾 Çizdiğiniz yüzük model resminize bakınız ve renkler arasındaki geçişlere dikkat ediniz.
􀂾 Aşağıda görmüş olduğunuz çizim renklendirme aşamalarına dikkat ederek
çiziminizi renklendiriniz (Renklendirme yaparken boya kaleminizi fazla
bastırmadan boyayınız. Renk Modülünde renk skalası konusuna bakınız) (Şekil 1.8)
Şekil 1.8: Yüzüğün renklendirilmesi
􀂾 0,1 uçlu pilot kalem ile halkaların orta kısımları ışıklı kalacak şekilde kontur çizgisini çiziniz.

2. METALİ ŞEKİLLENDİREREK YÜZÜK HALİNE GETİRMEK
2.1. Tasarımı Yapılan Yüzük Desenini Metal Üzerine Aktarma
Yüzük üretiminde bazı yüzükler desen aktarma işlemine gerek kalmadan parçalar
ölçülerinde kesilerek üretime geçilir. Fakat bazı modellerde desen aktarma işlemine ihtiyaç
duyulur. Bu durumlarda Desen Aktarma Modülünde anlatılan yöntemlerden uygun olan
yöntem kullanılarak metal üzerine desen aktarma işlemi yapılır.
2.2. Metali Şekillendirme İşlemi
Desen aktarma işleminden sonra yüzüğün üretimine geçilir. Üretim sırasında
Şekillendirme Teknikleri Modülünde anlatılan teknikler kullanılır. Bu teknikler delme,
kesme, eğeleme, kaynak, vb. işlemlerdir. Şekillendirme işlemi yapılırken tasarım sırasında
gözden kaçan ve kullanım esnasında kişiye zarar verebilecek hatalar giderilmeli ve estetik
bir görünüm kazandırılarak üretim gerçekleştirilmelidir.
UYGULAMA FAALİYETİ
Yüzük Üretimi (halka yüzük)
Gerekli Malzemeler
􀂾 Üretilecek yüzüğün tasarım resmi
􀂾 Üretimde kullanılacak gümüş veya pirinç malzemeler (plaka veya tel)
􀂾 Desen aktarma araç-gereçleri
􀂾 Şekillendirme araç- gereçleri (delme, kesim, kaynak, yüzük ölçüleri, eğeleme vb.).
• Yüzük üretimi için gerekli malzemeleri temin ediniz.
• Yüzük üretimi için 300 mikron teli silindirde dört köşe çekerek yüzük
kolu ölçüsünde kesiniz. Düzeltme işlemlerini yaparak teli tavlayınız ve
yuvarlatarak uç uca kaynatınız. Kaynaklama işleminden sonra demir malafada
tokmakla düzeltiniz (tel yerine levhadan kesim yaparakta yüzük kolu
yapabilirsiniz). (Şekil 2.1)
Şekil 2.1: Yüzük kollarının hazırlanması
• Aynı telden aynı şekilde ikinci bir yüzük kolu hazırlayınız. Yüzük
kolunun alın kısmından eğeleyerek kalınlığını bir miktar inceltiniz (Tel yerine uygun
UYGULAMA FAALİYETİ
ölçüde levha kullanarak eğelemeye gerek kalmadan yüzük kolunu elde edebilirsiniz).
• Yüzük kolu kesitinde ve ölçülerinde yedi adet montür parçası hazırlayınız
ve yüzük kollarından birisine kaynatınız (Şekil 2.2).
Şekil 2.1: Kontür parçalarının hazırlanarak kaynatılması
• Montürlerin kaynağından sonra ikinci yüzük kolunu montürlerin üzerine
koyunuz ve kaynağını yapınız. Kaynak işleminden sonra montür parçalarının
tesviyesini yaparak fazlalıkları eğeleyiniz, (Şekil 2.3).
Şekil 2.2: Üst yüzük kolunun kaynatılması
Şekil 2.3: Taşlı yüzük
Gerekli Malzemeler
􀂾 Üretilecek yüzüğün çizimi (tasarımı)
􀂾 Üretimde kullanılacak gümüş veya pirinç malzemeler (plaka ve tel)
􀂾 Desen aktarma araç-gereçleri
􀂾 Şekillendirme araç- gereçleri (delme, kesim, kaynak, eğeleme vb.).
􀂾 Yüzük üretimi için gerekli malzemeleri temin ediniz.
􀂾 1, 2 ve 3 nu. lı parçalar için 250 mikronluk teli silindirde yarım yuvarlak olarak
çekiniz veya eğeleme yaparak teli yarım bombe haline getiriniz, (Şekil 2.4).
Şekil 2.4: Telin yarım bombe haline getirilmesi
UYGULAMA FAALİYETİ
􀂾 Hazırladığınız telden yüzük ölçüsü kadar iki adet keserek tavlayınız ve demir
malafada yuvarlatarak düzeltiniz (yüzük ölçüsü için parmak ölçüsü + 40 mm
alınız). (Şekil 2.5)
Şekil 2.5: Yüzük kolunun malafada yuvarlatılması
􀂾 4 nu. lı taş yuvası için 200 mikron teli silindir makinesinde ezerek 70 mikrona
düşürünüz. Uygun renkte oval taş seçerek taş çevresi kadar teli kesiniz. Teli
yuvarlatarak ve ağız kısmını kaynatınız. Oval malafa yardımıyla taş yuvasını
düzelterek taşa alıştırınız (yuvarlatma ve düzeltmelerde teli tavlayınız). (Şekil 2.6)
Şekil 2.6:Taş yuvasının oval malafa ile şekillendirilmesi
􀂾 Yüzük kollarının açık kısımlarını taş yuvasına uygun şekilde açarak taş yuvasını
kolların arasına sıkıştırınız ve kaynağını yapınız. (Şekil 2.7)
Şekil 2.7:Taş yuvasının yüzük kolu üzerine montajının yapılması
􀂾 Yüzük kollarının esnemesini önlemek için yüzük kollarının alt ve orta kısmına
yüzük kolu telinden 3 nu.lı parçayı keserek iki yüzük koluna kaynatınız. (Şekil 2.8)
Şekil 2.8:Destek parçasının yüzük koluna kaynatılması
􀂾 Gerekli diğer düzeltme tesviyeyi yaparak taş takma işlemini yapınız veya
yüzüğü mıhlama bölümüne gönderiniz.
2.3. Şekillendirme Sonrası Son Düzeltme ve Temizlik İşlemleri
Üretimi bitirilen yüzüklerin son düzeltme ve tesviye işlemi yapılır (Bakınız Eğeleme
Modülü). Daha sonra tesviyesi yapılan yüzükler üzerinde taş takma işlemi vb. işlemler varsa
onlar yapılır. Son olarak ta cilalama, rodaj veya yaldız işlemlerinden gerekli olanları
yapılarak yüzük üretim işlemi tamamlanır (bakınız Cilalama Modülü, Yaldızlama Modülü ve Rodaj Modülü). ( Şekil 2.9)

KAYNAK:megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :