Kapat

VAZİYET VE MERDİVEN PLANI ÇİZME

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1-VAZİYET PLANI ÇİZME
1.1. Vaziyet (Durum) Planı
1.1.1. Tanım
Yapının arsa içindeki durumu ve arsanın çevre ile ilişkisi hakkında genel bilgi vermek
amacıyla, kuşbakışı olarak çizilen plana vaziyet (durum) planı denir.
1.1.2 Özellikleri
?? Yapı kitlesi, plan görünüşü veya perspektif olarak çizilir. İç ayrıntı gösterilmez.
?? Yapı giriş yeri, arsa içindeki giriş yolu, garaj yolu ve diğer gezinti yolu gösterilir.
?? Garaj bahçıvan veya kapıcı evi, kömürlük gibi tamamlayıcı yapılar varsa çizilir.
?? Kuyu, sarnıç, fosseptik çukuru gibi yeraltı yapıları ile arsada mevcut olan ağaçlar gösterilir.
?? Arsa köşeleri ve gerekli yerlerinin teras döşemelerinin ve gereken diğere yerlerin
kotları, kabul edilen sıfır kotuna göre kotlandırılır.
?? Yapı birden çok bloklar halinde ise, her yapı bloğunun ismi veya işareti kendi
bloğu üzerine yazılır.
?? Arsanın parsel numarası, komşu parsel numaraları ile beraber gösterilir.
?? Yapının komşu arsalara ve yola olan ölçüsü, yapının kitle ölçüsü, arsa dışındaki
yolun adı ve genişliği yazılır.
?? Komşu yapılar kendi arsalarında gösterilip, kaç katlı oldukları belirtilir.
?? Yapı kitlesi üzerinde kesit yerleri gösterilip plan dışında kalmak üzere iki kesiti
çizilir. Kesitlerde yapı katlarının ve arazi ile kesiştiği yerlerin kotları yazılır.
?? Yapının kuzey yönü işaretlenir.
?? Çizim ile gösterilenlerden başka, vaziyet planında, paftanın uygun yerine
yapılacak tablolar yardımıyla yapı ile ilgili (kat alanı, yapı toplam alanı, yapı cinsi,
yapı bedeli, meslek odalarınca istenen bilgiler, yapı kadastro kayıtları vb) bilgiler verilir.
?? Vaziyet planı ölçeği genellikle 1/200 veya 1/500 olur. Ancak proje büyüklüğüne
göre 1/1000, 1/2000 ölçekli de olabilir.
1.1.3 Önemi
Mimari projelerin çizilmesinde esas teşkil etmesi bakımından önemlidir. Çünkü
vaziyet planları, komşulara olan mesafelerini, yapının zeminden çatıya olan yüksekliğini ve
arsa üzerindeki konumu göstermesi açısından önemlidir.
1.2. Vaziyet Planı Çizimi Yönetmelik ve Mevzuatı
3194 sayılı imar kanununa göre, yönetmelik maddeleri:
?? İskân alanlarında yapılacak binaların ön bahçe ve yol kenarlarına rastlayan
mesafeleri en az 5.00 m’dir.
?? Yan bahçe mesafeleri 4. kata kadar (4. kat dâhil ) olan binalarda en az 3.00 m’dir.
4 kattan fazla her kat için bu mesafeler 0.50 m arttırılır.
?? Arka bahçe mesafesi bina yüksekliğinin yarısından az olamaz.
?? Bina esas giriş döşeme kotu, toprak kotu, bina üst kotu yazılmalıdır.
?? Binanın son kattaki uzunluk ve genişlik ölçüsü yazılmalıdır.
?? Merdiven, evin tavan döşeme üst kotu belirtilmelidir.
1.3.Vaziyet Planı Çizim Kuralları
?? Genellikle 1/200 – 1/500 ölçekli çizilir.
?? Hâkim rüzgâr, manzara ve kuzey işaretleri, aynı yerde toplu olarak gösterilir.
?? Mevcut durum, imar hatları (bina, sınır, yol, yeşil örtü vb), teklif yapı konumları
ve saha düzenlemeye ait çizgiler üst üste ve farklı çizgilerle çizilir.
?? Bloklar harflendirilir ve yüksek bloklar, yükseldikçe kalınlaşan çizgilerle belirtilir.
?? Blokların içine kat adetleri, zemine oturma sahaları yazılır. Paftanın uygun bir
yerinde toplam inşaat alanı verilir.
?? Blokların yol ve komşu sınırlarla, korunacak binalara uzaklıkları eksiksiz yazılır.
?? Blok köşeleri arsa içi servis yolları, istinat duvarları, meyil, rampa ve
merdivenlerin başlangıç ve bitiş noktaları, servis avluları, akaryakıt tanklarının
yerleri ve gerekli diğer noktalar röper noktalarına göre kotlandırılır.
?? Bina esas girişi bitmiş döşeme üst kotu 0.000 olarak alınır. Plan kesit ve
görünüşler bu kota göre kotlandırılır.
?? Binanın önemi gerektiriyorsa, çevreyi de ihtiva eden, değilse arsa dâhili iki siluet çizilir.
?? Siluetlerin yanında veya altında en ve boy kesitleri çizilerek tabii ve teklif zemin
kotları ile tüm hafriyatın yaklaşık toplamı yazılır.
1.4.Vaziyet Planı Çiziminde İş Sırası
Vaziyet planı çiziminde takip edilecek iş sırası aşağıdaki gibidir:
?? Binanızın oturacağı arsayı ve yolları çiziniz.
?? Arazi üzerinde binanın oturacağı yeri, dolayısı ile yapılacak binanın üstten
görünüşünü işleyiniz.
?? Arsanın bina oturumu dışında kalan bahçe kısmında mevcut olan ve gelecekte
oluşturulması gereken ağaç, havuz, bina giriş yolu gibi kısımları çiziniz.
?? Arsanın çevresine yapılacak bahçe duvarını ve bırakılacak giriş yolu kısımları çiziniz.
?? Bahçe duvarı üzerindeki kapının önüne giriş işareti koyunuz.
?? Yatay ve düşey doğrultuda yeter miktarda ölçü çizgisi çekerek binanın arsa
üzerinde kaplayacağı alanı, yan, arka, ön bahçe mesafeleri ile yolların ölçülerini belirtiniz.
?? Hakim rüzgar, manzara ve kuzey yönlerini gerekli işaret ve sembollerle belirtiniz.
?? Bina esas giriş döşeme üst kotunu 0.000 kabul edip diğer kısımları ona göre kotlayınız.
?? Yapılacak binaya ait en ve boy kesitleri çizerek doğal olan ve binanın
döşemelerine ait kotları yazınız.
?? Paftanızın son kontrollerini yaparak paftanızı sökünüz.

2. MERDİVEN DETAYLARINI ÇİZMEK
2.1. Merdiven
2.1.1. Tanımı
Bir yapıda katlar arsında düşey sirkülasyon aracı olarak kullanılan, düzgün aralıklı
yatay ve düşey yüzeylerden oluşan ve insanların inip çıkmasına yarayan yapı elemanına
merdiven denir.
2.1.2 Özellikleri
Merdivenlerin ortak özellikleri, bir düzeyden başka bir düzeye iniş veya çıkışları
sağlamaktır. Kullanım amaçlarına göre farklılık gösterir. Bunlar; yapıldıkları yere göre (içdış),
fonksiyonlarına göre, kullanılan malzemenin cinsine göre (ahşap- kâgir) ve eğimlerine
göre (yatık- dik) farklı özellikte olur.
Merdivenler yapıldığı yerlerin gereği veya değişik görünüşler elde etmek için birçok
farklı şekilde yapılır. Bunlardan bazıları;
Şekil 2.1: Tek kollu düz merdiven (a)
Şekil 2.2: Tek kollu (düz) ortada sahanlıklı merdiven (b)
Şekil 2.3: İki Kollu Köşede Sahanlıklı Merdiven (c)
Şekil 2.4: İki Kollu Ortada Sahanlıklı Merdiven (d)
Şekil 2.5: İki Kollu Çeyrek Döner Merdiven (e
Şekil 2.6: İki Kollu Yarım Döner Merdiven (f)
Şekil 2.7: Üç Kollu Yarım Döner Merdiven (g)
Şekil 2.8: Üç Kollu Ortada Sahanlıklı Merdiven (h)
Şekil 2.9: Üç Kollu Boy Sahanlıklı Merdiven (i)
Şekil 2.10: Üç Kollu Köşede Sahanlıklı (j)
Resim 1: Üç Kollu Köşede Sahanlıklı Merdiven
Şekil 2.11: Üç Kollu Çeyrek Döner Merdiven (k)
Şekil 2.12: Üç Kollu Çeyrek Ters Döner Merdiven (l)
Şekil 2.13:Tam Döner Merdiven (m)
Şekil 2.14: Elips Merdiven (n)
Şekil 2.15: İki Taraftan Çıkışlı Merdiven (o)
Şekil 2.16: Üç Taraftan Çıkışlı Merdiven (p)
Şekil 2.17:Merdiven Elemanları
2.1.3. Elemanları
?? Basamak
?? Rıht
?? Sahanlık
?? Merdiven kolu
?? Merdiven kol genişliği
?? Çıkış hattı
?? Merdiven plak betonu
?? Korkuluk
?? Küpeşte
?? Korkuluk yüksekliği
?? Limonluk
2.1.4. Hesapları
Merdivenlerde rahat bir iniş çıkış olması için, basamak genişliği ve rıht
yüksekliklerinin belirli ölçülerde olması gerekir. Bu ölçüler imar yönetmeliğinde standartlara
bağlanmıştır. Normal şartlarda basamak genişliği en az 26 cm ve en çok 33 cm, rıht
yüksekliği en az 12cm en çok 22 cm olur. Basamak (b), rıhtlar (h) şeklinde gösterilir ve
yapıldığı yere göre değişik ölçüler alır. Rıhtlar, bahçe ve parklarda 12-14 cm, dış
merdivenlerde 14-16cm, iç merdivenlerde 16-19, bodrum kat ve çatı merdiveninde 19-22
cm’dir. (NOT: Bulunduğunuz ildeki imar yönetmeliğinden verilen ölçülerin değişip
değişmediğini kontrol ediniz).
Örnek-1: Kat yüksekliği 306 cm olan normal bir katta, rıht yüksekliği 17 cm olarak
verilmiştir. Basamak sayısını bulmak istersek; Kat yüksekliği= H, basamak sayısı = bs,
rıht = h.
Bs = H /h
Bs = 306/17
Bs = 18 adet basamak olur.
Örnek- 2 : Rıht yüksekliği 19 cm, basamak sayısı 16 olan binada kat yüksekliğini bulalım.
H = bs x h
H = 16 x 19
H = 304 cm olur.
İnsanlarda ortalama adım mesafesi (a) 62 veya 64 cm alınır. Basamak genişliğini
bulmak istersek; b+2h= a formülü kullanılır.
Örnek- 3: Rıht yüksekliği 17 cm adım mesafesi 64 cm olan merdivenin basamak
genişliği ne olur?
b+2h= a
b= a-2h
b= 64- (2x17)
b= 64- 34
b= 30 cm olur.
Bir merdivendeki basamak sayısı, merdivendeki sahanlık sayısına göre değişir.
Sahanlıksız merdivenlerde ilk ve son basamaklar kat döşemeleri olduklarından basamak
sayısı, rıht sayısının bir eksiğine eşittir ( bn= hn-1). bn( basamak sayısı), hn(rıht sayısı). Bir
sahanlıklı merdivende sahanlık son basamağı sahanlık alanına gireceğinden basamak sayısı
bn = hn – 2 olur. İki sahanlıklı merdiven de bn= hn - 3 olur.
Merdiven hesaplarında tüm birimler belirli standarda bağlanmıştır. Merdiven kolu
genişliği binaların bodrum katlarında en az 75 cm, iki katlı evlerde 100 cm, apartmanlarda
120 cm alınır. Okul sinema gibi yerlerde en az 140 cm’dir.
Merdivenden iniş ve çıkış sırasında, normal olarak üzerinden yürünen ve görünmeyen
hatta çıkış hattı denir. Bu hat genişliği 100 cm’ye kadar olan merdivenlerde tam ortadan,
genişliği daha fazla olan merdivenlerde ise korkuluktan itibaren 55 -60 cm ilerde kabul edilir.
2.2. Merdiven Detayı
2.2.1.Tanım
Merdivene ait elemanların inşa ediliş şekilleri, ölçüleri ve hangi malzemeyle
yapılacağı hakkında bilgi vermek amacıyla büyütülerek çizilen resimlerdir.
2.2.2.Özellikleri
Her değişik numaralı merdiven ve her merdivenin kendi içinde değişiklik gösteren
katlardaki durumuna ait detayları 1/10 ve 1/20 ölçeğinde plan kesit ve görünüş olarak çizilir.
Merdivenle ilgili imalat için gerekli bütün nokta detayları 1/1 ve 1/5 ölçeğinde düzenlenir.
Gereç ve detay açısından aynı olan merdiven bölümleri bir defa gösterilir, devam eden
kısımlar kısaltılarak çıkartılır. Normal basamakların kesit ve görünüşü korkuluk, küpeşte,
ankraj, süpürgelik, limon kirişi ve döşeme-basamak birleşim detayları çizilir. Döner
merdivenlerde, değişik basamakların duvar ve kova tarafındaki ölçüleri ayrı ayrı verilir. Her
türlü gerecin adı ile tüm ölçü ve kotlar yazılır.
2.2.3.Önemi
Merdiven detayları, uygulama aşamasında, uygulayıcı ya kesin ve net bilgiler vermesi
açısından önemlidir.
2.3. Merdiven Detayı Çizimi Yönetmelik ve Mevzuatı
3194 sayılı imar kanunu 29. maddeye göre; merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri ile
merdiven basamaklarının ölçüleri ve bunların yapımına ilişkin koşullar şunlardır.
?? Ortak merdivenler ve sahanlıklar konut yapılarında (1.20) m’den, diğer yapılarda
(1.50) m’den az olamaz.
?? Çatıya ve bodrum katlarına ulaşan ortak merdivenler ile servis merdivenlerinde de
yukarıdaki ölçülere uyulur.
?? Ortak merdivenler ahşap olamaz.
?? Merdiven evlerinin bina cephesinden, çatıdan veya ışıklıktan doğrudan ışık alması
ve merdivenlerin çatıya ve bodrumlara ulaştırılması zorunludur.
?? Merdivenlerin her iki tarafında da özürlülerle ilgili TSE standartlarına uygun
korkuluk ve küpeşte bırakılması zorunludur.
?? Asansörü olmayan binalarda basamak yüksekliği (0.16) m’den, asansörlü
binalarda ise (0.18) m’den fazla olamaz.
?? Basamak genişliği (0.28)m’den az olamaz.
?? Kat sahanlıkları genişliği merdiven genişliğinden az olamaz.
?? Çok katlı binalarda yangın merdiveni yapılması zorunludur.
2.4. Merdiven Detayı Çizim Kuralları
?? Duruma göre 1/10 veya 1/20 ölçeğinde çizilir.
?? Merdiven dairesinin duvarlarının iç yüzeyleri tarafından merdiven kol genişliği ve
sahanlık genişliği ölçüleri alınarak merdiven kovası oluşturulur.
?? Korkuluk çizgisi çizilir.
?? Basamak genişliği ölçülerine göre rıht çizgileri çizilir.
?? Çıkış hattı çizgisi çizilir.
?? Rıht numaraları yazılır.
?? Kesme düzlemi çizgisi çizilir.
?? Rıht çizgilerinin yanına çıkış yönü dikkate alınarak çıkış hattı çizgisinin alt
tarafına gelecek şekilde kaplama çizgileri çizilir.
?? Kotlandırma yapılır.
?? Merdiven bilgileri yazılır.
2.5. Merdiven Detayı Çiziminde İş Sırası
2.5.1. Merdivenin yatay kesilmiş üst görünüşünü çizebilmek için;
?? Normal kat planından merdiven ölçülerini alarak, dış duvarlarını 1/20 ölçekli çiziniz.
?? Kapı ve pencere boşluklarını çiziniz.
?? Merdiven sahanlıklarını çiziniz.
?? Merdiven kovasını ölçüsüne göre oluşturunuz.
?? Basamakları ölçüsüne göre yerleştiriniz.
?? Merdivenkovası etrafına korkulukları çiziniz.
?? Merdiven çıkış hattını çiziniz.
?? Çıkış hattı üzerinde basamak numaralarını belirtiniz.
?? Kesme düzlemini oluşturunuz.
?? Merdiven bilgilerinizi yazınız.
?? Kotlandırma yapınız.
?? Köşe kolonlarını tarayınız.
?? Ölçülendirme yapınız.
2.5.2. Merdivenin dikey kesilmiş görünüşünü çizebilmek için;
?? Daha önce çizdiğiniz yatay üst görünüşten merdiven duvarlarını taşıyınız.
?? Sahanlık genişliklerini belirleyerek çiziniz.
?? İki sahanlık arasındaki boşluğa basamak genişliklerini çiziniz.
?? Basamakları oluşturunuz.
?? Kesilen kolda görünen sahanlık kirişlerini çiziniz.
?? Duvarlardaki kirişleri çiziniz.
?? Korkuluk yüksekliğini belirleyip, korkuluk ve küpeşteleri çiziniz.
?? Kesilen yerlerde betonarme taraması yapınız.
?? Kesilen yerlerdeki merdiven kaplamasını çiziniz.
?? Görünüş ve kesitte kalan kapı ve pencereler varsa çiziniz.
?? Merdiven yuvasını ölçüsüne uygun çiziniz.
?? İç ve dış kotlama yapınız.
?? İç ölçülendirme yapınız.
?? Kat isimlerini yazınız.
?? Toprak taraması yapınız.
?? Paftanızı son kez kontrol edip çinilemeye geçiniz.

KAYNAK:megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :