Kapat

METABOLiZMA

METABOLiZMA

       Bir canlının hücrelerini oluşturmak moleküler bileşenler, devamlı bir değişme halindedir.Bu değişme sonucu hücrede, devamlı ve seri halde kimyasal yenilemeler meydana gelir.iste canlıların yapısındaki bu dinamik duruma  METABOLİZMA denir.Metabolizma geniş anlamda bir organizma veya onun büyüme,  üreme,dokuların onarılması ve enerji sağlamak gibi farklı görevler yapan hücreleri içinde, enzimlerin aracılığıyla meydana gelen bütün reaksiyonları kapsar.Metabolizma olayları anabolizma ve katabolizma olmak üzere iki gruba ayrilabilir.

       Anabolizma; sindirim sonucu meydana  gelen basit maddelerden hücre elemanlarının veya hücre ürünlerinin  sentezlenmesi olayıdır.Anabolizma su ve enerji sarfı ile meydana gelen yapıcı bir evredir.

 Katabolizma ; metabolizmanın enerji veren,parçalayıcı evresidir.Katabolizma olaylarında hücrede depo edilen kompleks moleküllü maddeler , enzimlerin aracılığı ile oksitlenir ve basit moleküllere parçalanır. Bu olayda enerji serbest hale geçer. Katabolizma sonucu açığa çıkan enerji anabolizmada kullanılır

        Metabolizma olaylarında enzimlerin rolü büyüktür. Bu nedenle enzimlere kısaca değinelim.

        ENZiM:

        Canlı hücrelerde oluşan protein katalizörlere enzim denir.Enzimler hücrede meydana gelen binlerce kimyasal reaksiyonun hızını ve özelliğini düzenler.Bir enzim katalizör etkisini sadece hücre içinde değil hücrenin dışında da gösterirler.

        Enzimler genellikle etki ettiği maddenin sonuna -az eki getirilerek isimlendirilirler.Bir enzimin etki ettiği maddeye o enzimin substratı denir.Bazı enzimlerin etkili olabilmesi için koenzime ve ek olarak da bir veya birkaç iyona ihtiyacı vardır.

         BESLENME:

Canlıların metabolizma olaylarını yapabilmesi için beslenmeleri yani vücuda hammadde sağlayacak besini almaları gerekir. Besin; vücuda enerji sağlayan dokuların meydana gelmesine veya onarılmasına yarayan ve vücud içinde meydana gelen kimyasal olayları düzenleyen maddelere denir. Besin maddeleri karbonhidratlar, yağlar,  proteinler,su,madensel tuzlar ve vitaminlerdir.Beslenme çeşitleri;

          Ototrof beslenme; canlının kendi besinini kendi yapmasına denir.

          Heterotrof beslenme; canlının besinini dışarıdan alıp ,kendisinin yapmamasıdır.

          Holozoit beslenme; bir heterotrof beslenme biçimidir.Organik besinleri katı parçalar halinde yiyen veya başka canlı organizmayı bütün veya parçalar halinde yutan ve bunları sindirerek emen canlıların beslenme seklidir.

           Saprozoik beslenme; erimiş organik besinleri doğrudan hücre zarından emerek beslenen canlıların beslenme seklidir.

           Parazit beslenme;herhangi bir canlının üzerinde veya içinde yasayarak beslenmedir.

           BAZAL  METABOLİZMA:

           Her insanin günlük enerji gereksinmesi, yaşına,ağırlığına,eşeyine ve faaliyetine göre değişir.Hiç beslenmeden ve hareket etmeden, sadece canlı kalabilmek için , gerekli enerji miktarına bazal metabolizma denir.Genç bir erkeğin bir sey yemeden ve hararet etmeden kaldığında kalp atisi,  solunum ve vücud sıcaklığının korunması için gereken enerji ,kadına göre daha fazladır.

           Bazal metabolizma hızı ,bir kimsenin dışarıya verdiği sıcaklık ve sarf ettiği oksijen miktarından saptanabilir.Ağır is yapan bir kimsenin  günlük enerji gereksinmesi 6000  kalori kadardır. Bir kimsenin besinle aldığı kalori miktarı vücudun enerji gereksinimi kadarsa, bu kişide vücut ağırlığı değişmez.Fakat orta yas insanlarında fiziksel faaliyetlerin kısmen azalması nedeniyle , beslenmelerinde değişiklik olmadığı halde  bu ağırlık artışı olur. Günlük gereksinmeden sadece 10 kalori fazla alınması ağırlıkta artışa neden olur. Alınan kalori gereksinmeden az olursa vücut depo maddelerini kullanmaya baslar. Önce karbonhidratlar sonra da yağlar kullanılmaya başlanır proteinlerin kullanılması ise en sondur. Proteinler kullanılırsa bu ölümle sonuçlanabilir.

 

 

 

Döküman Arama

Başlık :