Kapat

DENİZLİK HARPUŞTA VE SÖVE YAPMA

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. DENİZLİK HARPUŞTA VE SÖVE MONTAJI
1.1. Denizlik Harpuşta ve Söve
1.1.1. Tanımları
1.1.1.1. Denizlik
Pencere boşluklarının alt kısmının iç ve dış tarafında bulunan ve pencere önüne gelen
suların dışarıya damlamasını sağlayan yapı elemanına denizlik denir.
1.1.1.2. Damlalık
Denizlik ucuna kadar gelip buradan aşağıya damlayan suların bina duvarı yüzeyine
damlamaması için, duvarın 4–5 cm dışına, denizliğin alt yüzeyine yapılan 2–3 mm derinlikli
girintiye damlalık denir.
1.1.1.3. Harpuşta
Kâgir bahçe duvarları ve buna benzer açık havada inşa edilen kâgir duvarlar, olduğu
gibi bırakılacak olursa yağmur ve kar suları yapı elemanının bozulmasına neden olur. Duvar
içerisine su sızarak mukavemet azalır. Don tesiri ile çatlamalar oluşur. Tüm bu
olumsuzlukları önlemek için duvar boyunca ve en az duvar kalınlığında yapılan 10–15 cm
yüksekliğinde ve üst yüzey tek tarafla eğimli veya bombeli olarak beton mozayik, kesme taş,
tuğla, metal malzemelerle üretilen yapı elemanına harpuşta denir.
1.1.1.4. Söve
Bina içinde ve dışında güzel görünüm sağlamak için duvar yüzeyinden dışa doğru
yapılan 5–20 cm arasındaki dişlere söve denir. Genellikle kapı pencere yanlarına ve üstlerine yapılır.
1.1.2. Şekilleri
1.1.2.1. Denizlik Şekilleri
Denizlik, amacına uygun olarak değişik şekillerde, değişik malzemelerden yapılır.
Bunlar inşaat yerinde yapılabildiği gibi dışarıda hazır olarak imal edilip yerine monte de
edilebilir. Denizlik genel olarak beton, mermer, mozayik, ahşap, taş, tuğla, PVC gibi
malzemelerden yapılır. Denizlikler estetik olarak değişik şekillerde yapılır. Kullanıcının
isteğine göre değişik kalıplar hazırlanıp istenilen şekilde üretimi yapılabilir. Bu şekillerden
bazıları kullanılan malzemeye göre aşağıda gösterilmiştir.
Resim1: Değişik denizlik şekilleri
1.1.2.2. Harpuşta Şekilleri
Harpuşta amacına uygun olarak değişik şekillerde, değişik malzemelerden yapılır.
Bunlar inşaat yerinde yapılabildiği gibi dışarıda hazır olarak imal edilip yerine monte de
edilebilir. Harpuşta genel olarak beton, mermer, mozayik, taş, tuğla, gibi malzemelerden
yapılırlar. Harpuştalar estetik olarak değişik şekillerde yapılır. Kullanıcının isteğine göre
değişik kalıplar hazırlanıp istenilen şekilde üretimi yapılabilir. Bu şekillerden bazıları
aşağıda gösterilmiştir.
Şekil2: Harpuşta şekilleri
1.1.2.3. Söve Şekilleri
Söve daha önce de değinildiği gibi dekoratif bir görünüm sağlamak için bina duvarına
yapılan çıkıntı halindeki yapı elemanıdır. Dekoratif amaçla yapıldığından istenilen şekilde
yüzlerce söve yapılabilir. Söveler genellikle atölyelerde kalıplara dökülüp inşaat yerinde
yerine monte edilir. Bu yüzden kişinin isteğine göre istenilen şekilde söve yapılabilir. En çok
kullanılan söve şekli polistren köpük üzerine uygulanmış ince sıvalı söve malzemeleridir.
Aşağıda bazı söve şekilleri verilmiştir.
Şekil3: Söve şekilleri
1.1.3. Denizlik, Harpuşta ve Sövelerin Önemi ve Görevleri
Denizlik ve harpuştanın yapılış amaçları genellikle aynıdır. Bunlar, yapı elemanından
su ve nemi en çabuk şekilde bünyeye girmeden uzaklaştırmaktadır. Bilindiği gibi su yapı
elemanına zarar verir ve zamanla mukavemetini düşürür. Denizlik ve harpuşta, yapı
elemanını dış etkilerden de korur. Özellikle yapı elemanının köşelerinde oluşabilecek
deformasyonları önler. Sövelerin ise asıl amacı güzel bir görünüm sağlamaktır. Bunun
sonucu yapının tamamı estetik açıdan hoş görünür ve değeri artar.
1.2. Denizlik, Harpuşta ve Söve Montaj Kuralları
􀂾 Denizlik harpuşta ve söve yapılırken öncelikle kullanılan malzemelerin tespiti
iyi yapılmalı kalitesiz malzeme kullanılmamasına dikkat edilmelidir. Aksi
takdirde yapılacak olan denizlik, harpuşta ve söve uzun ömürlü olmaz.
􀂾 Yerinde monteli olarak yapılacaksa yapıştırıcı ve dübeller TSE’ye uygun
seçilmelidir. Kalıba dökme işleminde ölçülere dikkat edilmelidir.
􀂾 Kalıbın içine yapışmamasına dikkat edilmelidir.
􀂾 Denizlik harpuşta ve söve montajında diğer yapı elemanları ile arasında boşluk
kalmamasına dikkat edilmelidir.
􀂾 Ayrıca gönyesine ve yatay olmasına dikkat edilmelidir.
1.3. Denizlik Harpuşta ve Söve Montajında İş Sırası
􀂾 Basit el aletleri kullanılarak kesilebilen profillerin uygulanması oldukça pratiktir.
􀂾 Akrilik veya çimento esaslı ısı yalıtım yapıştırıcısı üzerinde diş bırakacak
şekilde 8–10 mm.lik bir dişli spatula ile tabaka halinde tüm yüzeye
uygulanmalıdır. Yapıştırıcı tabaka en az 2 mm kalınlığında olmalıdır.
􀂾 Profiller düzlemleri içinde öne ve arkaya hafifçe kaydırılarak sıkıştırılmalıdır.
Taşan yapıştırma harcı spatula kullanılarak dikkatlice temizlenmelidir.
􀂾 Profillerin düzgün olup olmadığı su terazisi ile kontrol edilmelidir.
􀂾 Pencere veya kapı çevresindeki yerlerinde profillerin arasına yapıştırıcı
uygulanırsa daha kolay şekil verilip birleştirilebilir.
􀂾 Parçalar bir araya getirilip sıkıştırıldığında yapıştırıcı harcın bir kısmı taşma
yapacaktır, bunlar temizlenmeli ve fırça ile düzeltilmelidir. Düzeltme yapılırken
profil yüzeylerinin eşleştirilmesine dikkat edilmelidir.
􀂾 Kenar birleşim noktalarındaki taşan harç düzeltilerek kenar onarımları
tamamlanarak sabitlenmelidir. Pencere denizlikleri veya pervazları gibi yatay
yüzeylerin bulunduğu taş veya metalle bitmeyen yerler de yapıştırma harcı ile
kaplanmadan önce sıva filesi ile güçlendirilmelidir.
􀂾 Profillerin uygulaması bittikten en az 24 saat sonra su bazlı boya ile seçilen
renkte boyanmalıdır.
1.4. Denizlik Harpuşta ve Söve Montajının Yapılması
1.4.1. Denizlik Montajı Yapılması
1.4.1.1. Mermer Denizlik Montajının Yapılması
􀂾 Denizlik yapılacak yerin ölçüsü alınır.
􀂾 Denizlik ölçüsüne göre mermer kesilir.
􀂾 Denizlik yapılacak yer fırça, sünger gibi temizleme aletleri ile temizlenir.
􀂾 Temizlenen yer, su terazisi yardımı ile tesviye edilip tesviye betonu dökülür.
􀂾 Piyasada hazır olarak bulunan mermer yapıştırıcı malzemesi üzerinde belirtilen
oranda su ile karıştırılarak yapıştırıcı harcı hazırlanır.
􀂾 Hazırlanan malzeme spatula yardımı ile yüzeye serilir.
􀂾 Islatılan mermer yerine konulur.
􀂾 Üzerine plastik veya ahşap tokmak ile vurularak gönyesine getirilir.
􀂾 24 saat boyunca pirizini (dayanımını) alması beklenir.
1.4.1.2. Mozayik Denizlik Montajının Yapılması
􀂾 Kalıp için ölçü alınır.
􀂾 Kalıp tahtaları ölçüye göre kesilir.
􀂾 Kalıp tahtası çakılırken dışa doğru olan %10 eğime dikkat edilmelidir.
􀂾 Kalıp tahtaları yerinde çakılır.
􀂾 Kalıp tahtaları çakılırken damlalık çıtası unutulmamalıdır.
􀂾 Ayrı bir yerde mozayik taşı ile çimento karıştırılıp mozayik harcı hazırlanır.
􀂾 Hazırlanan harç kıvamı kaybolmadan kalıplara dökülür.
􀂾 Dökme işleminden sonra kalıba iyice yerleşmesi için harç şişleme işlemine tabi tutulur.
􀂾 En az 24 saat bekledikten sonra (pirizini aldıktan sonra) kalıplar sökülür.
􀂾 Kalıplar söküldükten sonra mozayik silme makinesi (mozayik yüzeyi
düzgünleştirmek için) ile silme işlemine geçilir.
􀂾 Silme işlemi bittikten sonra çevre temizliği yapılır.
1.4.1.3. Dışarıda Hazır Olarak Yapılan Denizliklerin Montajının Yapılması:
􀂾 Denizlik yapılacak yerin ölçüsü alınır.
􀂾 Denizlik ölçüsüne göre malzeme kesme aletleri ile kesilir.
􀂾 Denizlik yapılacak yer; fırça, sünger gibi temizleme aletleri ile temizlenir.
􀂾 Temizlenen yer, su terazisi yardımı ile tesviye edilip tesviye betonu dökülür.
􀂾 Piyasada hazır olarak bulunan yapıştırıcı malzemesi üzerinde belirtilen oranda
su ile karıştırılarak yapıştırıcı harcı hazırlanır.
􀂾 Hazırlanan malzeme spatula yardımı ile yüzeye serilir.
􀂾 Üzerine plastik veya ahşap tokmak ile vurularak gönyesine getirilir.
􀂾 24 saat boyunca pirizini (dayanımını) alması beklenilir.
1.4.2. Harpuşta Yapımı
1.4.2.1. Alaturka Kiremit Harpuşta Yapımı
Üst yüzeyi tek tarafa eğimli olarak yapılan duvarın üst kısmına duvar genişliğinde 10–
15 cm daha geniş olacak şekilde kiremit döşenerek yapılır.
1.4.2.2. Kesme Taş Harpuşta
Harpuşta yapımında kullanılacak taşlar, kolayca işlenebilen cinsten olmalıdır. Bu
taşlar iki tarafa meyilli olacak şekilde düzeltilir. Düzeltilen harpuşta taşlarının derzlerine su
almaması için iyice kalafatlanır veya bu kısımlara çinko oluk konulur. Harpuşta taşları,
duvar üzerine beton harcı ile monte edilir.
1.4.2.3. Beton Mozayik Harpuşta
Beton ve mozayik harpuştaların düzgün olması için kalıp olarak bir yüzeyi
rendelenmiş tahtalar kullanılır.
Harpuştaya damlalık yapılmak istenildiğinde çeyrek daire kesitli damlalık taban latası
üzerine oturtulduktan sonra yüksekliği en az olan yerde 50–100 cm aralıklarla konulan
dikmeler üzerine harpuşta kalıbı oturtulur. Yüksekliğin fazla olduğu yerlerde kalıbı
desteklemek üzere duvara takozlar çakılır. Karşılıklı duran kalıp tahtaların açılmaması için
100–150 cm aralıklarla kanca demirleri konulur veya ahşap gergi çıtaları çakılır.
Şekil4: Mozaik harpuşta
1.4.2.4. Metal (Alüminyum veya Sac) Harpuşta
Korozyona karşı korunmuş sac veya alüminyumdan yapılan harpuştalar iki tarafa
meyilli veya bombeli şekilde uygulanır. Ayrıca harpuşta üzerinde kalan suyun duvara
sızmaması için harpuşta duvar genişliğinden 10–15 cm daha geniş yapılır. Uç kısımları içe
doğru kıvrılarak suyun duvara sızması önlenmelidir. Sac harpuştalar duvar üzerine tespit
edilen çatıya monte edilir.
Şekil 5: Metal harpuşta Şekil 6: Doğal taş harpuşta
1.4.2.5. Doğal Taş Harpuşta
Doğal taş harpuşta duvarın yapımında kullanılan taşlardan oluşturulur. Duvarın üst
yüzey bitiminde harpuşta yerine kullanılacak taşlar nispeten büyük ve yastık yüzeyi düzgün
olan geniş yüzey seçilir. Bunlara kabak taş denilir.
Bu taşlar tek tarafa meyilli veya kubbe şeklinde beton harcı ile tutturulur. Üstten gelen
suyun duvara sızmaması için taş duvar yüzeyinden 10–15 cm daha geniş olmalıdır.
1.4.3. Söve Yapımı
Günümüzde cephelere estetik çözümler getirmek amacıyla sıkça kullanılan söve
profilleri beyaz mozayik, doğal taş veya ekstrüde polistren gibi birçok farklı malzemeden
üretilmektedir. Beyaz mozayik gibi ağır malzemelerden yapılan söveyi ısı yalıtımı
uygulaması yapıldıktan sonra yapıştırarak ve mekanik tespiti yapılarak uygulanması
gerekmektedir. Ekstrüde polistren köpükten (XPS) üretilen söve profilleri kolay uygulanır ve
binaya yük getirmez. Yine ısı yalıtımı uygulaması yapıldıktan sonra cepheye yapıştırılarak
uygulanır. Herhangi bir mekanik tespite gerek yoktur. Dış cephe ısı yalıtım sisteminde 2. kat
sıva yapıldıktan sonra söve uygulanmalıdır. Söve veya denizlik, cepheye yapıştırıldıktan
sonra tamamen kuruması beklenmeli, daha sonra düzeltme harcı ile gereken yerler
düzeltilmelidir. Günümüzde en çok kullanılan söve yapımı ekstrüde polistren ile yapılan
sövelerdir. Bunlar hem binaya yük getirmez hem de uygulaması daha kolaydır.
UYGULAMA
Malzemenin Kesimi
Şekil 7a: Değişken açılı Şekil 7b: Sabit açılı
Malzeme kesim gereci
Amatör köşe kesme aparatı ve maket bıçağı ile kendi montajınızı kolaylıkla
yapabilirsiniz. Bunun için resimdeki gibi kesme aparatına kartonpiyeri yerleştiriniz ve kesim
işlemini aparat üzerindeki iç ve dış köşe yazılarını takip ederek yapınız.
İlk kesimde aparat ayağını yere oturtunuz. Kartonpiyerin arkasını tavan kısmına
dayayınız ve tavan kısmındaki yarığı açı şablonu olarak kullanıp maket bıçağı ile kesimi
yapınız. İkinci kesimde de aparatın diğer ayağını yere gelecek şekilde ilk kesimdeki gibi
gerçekleştiriniz. Kesimden sonra parçalar, birleştirilip iç köşeyi oluşturunuz. Ürünlerin
evinizde, tavana gelmesini istediğiniz kısmını her iki kesimde de aparatın TAVAN kısmına;
duvara gelmesini istediğiniz kısmını da DUVAR tarafına yerleştirip kesimlerinizi yapınız.
UYGULAMA
Dik kesimler için aparatın üzerindeki dik yarığı kesim şablonu olarak kullanınız.
Yapıştırıcı harcının hazırlanması
Polistren yapıştırıcısı ve dolgu malzemesi 1 kg. ve 5 kg. ambalajlarında bulunurlar.
Malzeme üzerindeki kullanım şekline göre hazırlanır. Malzeme üzerinde yazan oranlarda
İyice karıştırılır. Kullanıma hazır hale gelir.
Malzemenin yapıştırıcı harcı ile uygulanması
􀂾 Basit el aletleri kullanılarak kesilebilen profillerin uygulanması oldukça pratiktir.
􀂾 Akrilik veya çimento esaslı yapıştırıcı üzerinde diş bırakacak şekilde 8–10 mm'
lik bir dişli spatula ile tabaka halinde tüm yüzeye uygulanmalıdır. Yapıştırıcı
tabaka en az 2 mm kalınlığında olmalıdır.
􀂾 Profiller düzlemleri içinde öne ve arkaya hafifçe kaydırılarak sıkıştırılmalıdır.
Taşan yapıştırma harcı spatula kullanılarak dikkatlice temizlenmelidir.
􀂾 Profillerin düzgün olup olmadığı su terazisi ile kontrol edilmelidir.
􀂾 Pencere veya kapı çevresindeki yerlerinde profillerin arasına yapıştırıcı
uygulanırsa daha kolay şekil verilip birleştirilebilir.
􀂾 Parçalar bir araya getirilip sıkıştırıldığında yapıştırıcı harcın bir kısmı taşma
yapacaktır, bunlar temizlenmeli ve fırça ile düzeltilmelidir. Düzeltme yapılırken
profil yüzeylerinin eşleştirilmesine dikkat edilmelidir.
􀂾 Kenar birleşim noktalarındaki taşan harç düzeltilerek kenar onarımları
tamamlanarak sabitlenmelidir. Pencere denizlikleri veya pervazları gibi yatay
yüzeylerin bulunduğu taş veya metalle bitmeyen yerler de yapıştırma harcı ile
kaplanmadan önce sıva filesi ile güçlendirilmelidir.
􀂾 Profillerin uygulaması bittikten en az 24 saat sonra su bazlı boya ile seçilen
renkte boyanmalıdır.

2. MEKANİK TEMİZLEYİCİLER
2.1. Tanımı
Metaller, doğaları itibariyle aşınmaya dayanıklı malzemeler olup bunların
görünümlerini ve dayanıklılıklarını iyileştirmek üzere ek yüzey korumasına gerek yoktur.
Ancak estetik görünüm ile aşınmaya, dayanıklılığına zarar gelmemesi için metal yüzeyleri
iyi durumda tutmak üzere bazı rutin bakım ve temizlik işlemleri gerekir. Bu bakım işleri
bazen makine ile yapılır. Makine ile yapılan temizlik işlerinde kullanılan makinelerle
mekanik temizleyici denir.
2.2. Çeşitleri
􀂾 Kompresör
􀂾 Matkap
􀂾 Tel fırça
􀂾 Zımpara makinesi
􀂾 Spiral
2.3. Mekanik Temizleyicilerle Temizlik Yapma Kuralları
􀂾 Temizlenecek yüzeye göre doğru bir malzeme seçilir.
􀂾 Makineler genellikle elektrik ile çalıştığından pirizler kontrol edilmelidir.
􀂾 Kullanılacak elektrik hattı ve pirizi topraklı olmalıdır.
􀂾 Temizlik yapılırken iş önlüğü giyilmelidir.
􀂾 Temizlenecek yerin özelliğine göre uygun yöntem kullanılmalıdır. (uygun alet
başlığı takılması gibi)
􀂾 Makinelerin kullanımı iyice öğrenilmelidir.
􀂾 Makine kullanılırken aksi bir durum ortaya çıkarsa bilinmeyen şeyler
yapılmamalı görevliye başvurulmalıdır.
􀂾 Temizleme işlemi kaba pisliklerden başlanılarak yapılmalıdır.
􀂾 Temizleme işi yukarıdan aşağı doğru yapılmalıdır.
􀂾 Temizlik sırasında maske ve iş gözlüğü kullanılmalıdır.
􀂾 Temizlenen gereçler uygun şekilde istiflenmeli (yerine konulmalı) eğer ıslak ise
kurumasına dikkat edilmelidir.
2.4. Mekanik Temizleyicilerle Temizlik Yapılması
2.4.1. Kompresör ile Temizlik Yapılması:
Basınçlı hava üretme makinesidir. Kompresör elektrik pirizine takılır. Belirli bir süre
(yaklaşık 3–4 dakika kadar) hava üretmesi için beklenilir. Daha sonra temizlenecek olan
gereç uygun konuma getirilir. Kompresör tabancası temizlenecek yüzeye doğru tutulup
temizleme yapılır. Kompresör ile temizlik basınçlı hava ile yapıldığından hava basıncının
temizleyemeyeceği yerlerde uygulanması bir sonuç vermez.
Resim 8: Kompresör Resim 9: Kompresör tabancası
2.4.2. Matkap
Matkap normalde herhangi bir yerde delik açma işlerinde kullanılır. Ancak matkap
yüksek devirle döndürme hareketi yapan bir alet olduğundan ucuna takılan fırçalar ile
kullanılırsa, fırçanın temas ettiği yüzeyi temizlemede de kullanılır. Bunun için üretilmiş
silindir şeklinde fırçalar vardır.
Resim 10: Matkap ucu fırçası Resim 11: Matkap
2.4.3. Tel Fırça
Resim 12: Tel Fırça
Genellikle metal yüzeylerin temizlenmesinde kir ve pasların giderilmesinde kullanılır.
Uçları sert olduğundan, kaba olan temizlik işlerinde daha çok kullanılır. Tel fırçanın
ucundaki tellerin her zaman sertlik derecesi bir olmaz. Tel fırça ucundaki tellerin yoğunluğu
da farklıdır. Tel fırça ile temizlik yapılırken dikkat edilecek en önemli olan şey tellerin
elimize batmamasına dikkat etmektir. Ayrıca tel fırça yüzeye sürüldüğünde yüzeydeki kalın
pislikler fırlayacağından ve kir pas tozları havalanacağından, güvenlik önlemleri (gözlük,
maske, eldiven, iş önlüğü vs.) mutlaka alınmalıdır. Uygulama yapılırken önce güvenlik
tedbirleri alınır. Yüzeyin özelliğine göre (sert uçlu, yumuşak uçlu gibi) uygun tel fırça
seçilir. Tel fırça yüzeye uygulanır. Uygulama sırasında aynı yere tatbik edilmemesine dikkat
edilmelidir. Aksi takdirde fırça ucu sert olduğundan, yüzeyde istenmeyen aşınmalar olabilir.
Resim 13: Tel fırça
2.4.4. Zımpara Makinesi
Küçük dairesel titreşimler yaparak ince tortu yüzeylerin temizlenmesinde kullanılır.
Fazla sert tortuların temizlenmesinde işe yaramaz. Çünkü zımpara çok sert bir malzeme
değildir. Öncelikle güvenlik tedbirleri alınır. Zımpara tabakası zımpara makinesine uygun
boyutta kesilir. Zımpara tabakası zımpara makinesinin sustaları (bazı makinelerde yaylar)
arasına düzgün şekilde yerleştirilir. Temizlenecek yüzey uygun konuma getirilir. Fiş pirize
takılır. Yüzey, yüzey üzerinde zımpara makinesi küçük daireler yaptırılarak temizlenir.
Özellikle maske ve gözlük kullanımı unutulmamalıdır.
Resim 14: El zımpara makinesi Resim 15: Zımpara kâğıdı
2.4.5. Spiral
Resim 16: Spiral makinesi
Spiral genellikle metal cisimleri kesme işlemine yarar. Ancak spiral milinin kendi
ekseni etrafında yüksek hızda dönme yapabilmesi sebebi ile değişik başlıklar kullanılarak
farklı ihtiyaçların giderilmesinde kullanılır. Bunlardan biri de ucuna zımpara, tel fırça,
sünger vb. başlık takılarak temizlik işinde kullanılır. Önce güvenlik tedbirleri alınır. Spiral
makinesinin başlığına uygun olan bir başlık takılır. Başlık temizlenecek yüzeye uygun
olmalıdır. Daha sonra fiş pirize takılır. Spiral makinesi uygun konumda tutulur.
Temizlenecek yüzey uygun konuma getirilir. Spiral makinesi küçük daireler yaptırılarak
yüzey temizlenir.
Resim 17: Spiral makinesine takılan tel fırçalar
2.5. Likit Temizleyiciler
Sıvı halde bulunan temizleyicilerin genel ismidir. Ancak bizim üzerinde duracağımız
konu inşaat alanında kullanılan likit temizleyicilerdir.
2.5.1. Tanım
İnşaat malzemelerinin temizlenmesinde kullanılan sıvı haldeki temizleyicilere likit
temizleyiciler denir.
2.5.2. Çeşitleri
􀂾 Genel temizlik ürünleri
􀂾 Pas sökücüler
􀂾 Genel temizlik ürünleri
􀂾 Su
Su inşaat sektöründe en çok kullanılan temizleyicidir. Kullanımı normal su
kulalımıdır. Ancak su basınçlı su püskürtme makineleri ile yapılırsa temizlik hem daha
verimli hem de daha az zamanda olur. Bu makine ile yapılacaksa, temizlenecek yüzey dik
konumda tutulur, su tabancası ele alınıp yüzeye doğru tutularak temizlik yapılır. Bu
temizleme yönteminin en büyük faydaları özellikle kalıplarda kalmış olan taze harç
kalıntılarını yok etmesidir.
Resim 18: Basınçlı su püskürtme makinesi
􀂾 Pas sökücüler
Bu işlemde metal yüzeyinde bulunan yağı, kiri ve pası temizler ve metali mikroskobik
ölçüde yiyerek kullanıma hazır hale getirir.
􀂾 Faydaları
• Betoniyerlerden, metal ve biriket kalıplarından beton ve harcı temizler.
• Soğutma kulelerinden, su borularından, boylerden kireç tabakasını
temizler.
• Bronz ve bakır boru mafsallarından kireç kalıntılarını temizler.
• İçme suyu havuzcukları fıskiyelerinden mineral tortuları temizler.
• Su sayaçları, pompaları ve buhar hatlarından tortuları söker.
• Temizleme masraflarını da % 50 ye kadar tasarruf sağlar
• 4 katına kadar su ile seyreltilebilir.
• Çoğu bozulmadan, süresiz olarak muhafaza edilebilir.
• Çoğu bronz ve bakır dâhil birçok metal yüzeylerde kullanılabilir.
2.6. Likit Temizleyicilerle Temizlik Yapma Kuralları
􀂾 Yağın ve kirin kaba kısmını siliniz.
􀂾 Çözeltiyi bir fırça, bir bez veya daldırma yöntemiyle uygulayınız.
􀂾 Pas ve korozyon temizlenene kadar bekleyiniz.
􀂾 Temiz su ile çalkalayıp kuruttuktan sonra yüzey koruyucu (madeni yağlar)
maddenizi tatbik ediniz.
2.7. Likit Temizleyiciler ile Temizlik Yapılması
Pas sökücü, her zaman plastik bir kabın içinde kullanılmalıdır. Bu ürün ile kir, pas
kitleleri, yağ ve gres kalıntıları temizlenir. Paslanmış ve kaynak yapılmış yerleri pas sökücü
ile temizlemek için % 50' lik karışım (çözelti) temiz yüzeye uygulanmalıdır. Daha az
yoğunluktaki paslı veya lekelenmiş yüzeyler için ve ayrıca pirinç ve bakır üzerindeki lekeler
için % 20 ile % 50' lik karışım (çözelti) kullanılmalı ve yüzeyden 15–40 dakika sonra suyla
temizlenmelidir. Alüminyumda % 10 ile % 30 arası karışım (çözelti) kullanılmalı ve
uygulamadan en fazla 5 dakika sonra yüzeyden temizlenmelidir. Pas lekelerini boyalı
yüzeylerden temizlemek için % 10' luk veya % 30' luk karışım (çözelti) yeterli miktarda
uygulanmalıdır. 15–40 dakika sonra su ile temizlenmelidir. Hafif çimento ve kireç lekelerini
temizlemek için % 50' lik karışım (çözelti) uygulanmalıdır. 30-40 dakika sonra basınçlı suyla
yıkanmalıdır ve katılaşmış çimento için ise taş asit kullanılmalıdır. Su boruları ve tanklardaki
hafif pasları gidermek için % 5-10' luk pas sökücü karışım (çözelti) sirküle edilmelidir.
Çeşitli asitlerin taşınması sonucu katı beyaz artıkların temizlenmesinde % 5–10' luk pas
sökücü karışım (çözelti) sirküle edilmelidir. Enjeksiyon yapıldığında %5' lik karışım
(çözelti) kullanılmalıdır. Sirkülasyon ve enjeksiyon kalıntı madde temizlenene kadar uygulanmalıdır.
UYARILAR :
􀂾 Genel: Kaza halinde veya kendinizi iyi hissetmiyorsanız hemen bir doktora başvurunuz.
􀂾 Soluma (içine çekme) durumunda: Hastayı temiz havaya çıkarınız ve bol su
içiriniz. Eğer bilinci yerinde değilse ağızdan hiçbir şey vermeyin ve acilen tıbbi
yardıma başvurunuz.
􀂾 Ciltle temasında: Cildi derhal sabun ve bol su ile birkaç dakika yıkayınız. Eğer
yıkadıktan sonra tahriş devam ederse doktora başvurunuz. Kirlenmiş elbiseleri
derhal çıkartınız ve yeniden kullanmadan önce mutlaka yıkayınız.
􀂾 Göz ile temasında: Göz kapaklarını açık tutarak en az 15 dakika bol su ile
yıkayıp derhal doktora başvurunuz.
􀂾 Yutma durumunda: Hastayı kesinlikle kusturmaya çalışmayınız. Hastanın
bilinci yerinde değilse ağızdan hiçbir şey vermeyiniz. Bilinci yerindeyse bol su
içirip derhal doktor çağırınız.
2.7. Bakım ve Onarımın Yapılması ve Kuralları
􀂾 Makinelerin bakımı düzenli olarak yapılmalıdır, (genel bakım).
􀂾 Makinelerin her kullanımdan sonra bakımı yapılmalıdır.
􀂾 Makineler, kullanmadan önce incelenmeli, son bakımı yapılıp yapılmadığı
kontrol edilmelidir.
􀂾 Makinelerin bakımında özellikle genel bakımında servis çağrılmalıdır.
􀂾 Makinelerin normal (rutin, her kullanım sonrası) bakımı yapılırken servisin
veya firmanın belirttiği yöntemler kullanılmalıdır.
􀂾 Makineler temizlendikten sonra madeni yağlarla, koruyucu tabaka oluşturmak
için yağlanmalıdır.
􀂾 Makinelerin bakımı yapıldıktan sonra düzenli olarak yerine yerleştirilmeli
gerekirse bakım yapıldığına dair bir belirti konulmalıdır.
Makinelerin onarım işi, ilgili servis tarafından yapılmalıdır. Herhangi bir aksama
olduğunda ilgili servis çağrılmalı gelen servise problem anlatılmalı ve çözümü servis
tarafından yapılmalıdır. Aksi takdirde daha büyük problemler yaşanabilir. Bu problemler de
daha büyük maddi külfet getirir. Bunun yanında insan sağlığına zarar da verilebilir. Uygun
yöntem kullanılmadığında çeşitli kazalara (ezilme, kesilme, kırılma vb.) da yol açılır.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :