Kapat

ELEKTRİK SÜPÜRGELERİ

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. ŞARJLI EL SÜPÜRGELERİ
1.1. Şarjlı Süpürgelerin Tanımı ve Çalışma Prensibi
1.1.1. Tanımı
Genellikle mutfak, lokanta gibi yerlerde masa üzerindeki ekmek kırıntılarının
temizlenmesi ya da küçük alanların temizlenmesi için kullanılır. 220 Volt’u 3–6 Volta
düşüren bir trafo, doğrultmaç devresi, pil şarj devresi, şarj edilebilir pil, DC ile çalışan mini
motor ve toz torbasından oluşan plastik gövdeli küçük araçtır.
Resim 1.1: Şarjlı el süpürgesi
1.1.2. Çalışma Prensibi
Çalıştırma anahtarına basıldığında emme ağzından giren tozlu hava toz torbası
vasıtasıyla süzülür. Tozlar torbada kalır. Hava, motor üzerinden, yanlarından dışarı atılır.
Süpürge kullanılmadığı zaman duvar askısına takılır. Adaptör, prize takılı ve kordonu
duvar askısına tespit edilmiştir. Süpürgenin, bir veya iki kez kullanımda şarjı biter. Askıya,
yerine takıldığında tekrar şarj olur.
1.1.3. Yapısı
Şarjlı el süpürgelerinin başlıca parçaları şunlardır (Şekil 1.1):
1- Gövde yan kapaklar
2- Şarjlı pil
3- DC. Motor
4- Anahtar
5- Toz haznesi açma tuşu
6- Fan
7- Toz filtresi
8- Sabitleme askısı
9- Ön kapak
10- Adaptör
Şekil 1.1 Şarjlı el süpürgesi parçaları
Ø Gövde – Yan kapaklar: Gövdeleri genelde plastikten yapılır. (Resim 1.2).
Resim 1.2: El süpürgelerinin parçaları
Ø Motor: Daimi mıknatıslı doğru akım motorudur. Çalışma gerilimi 3,6-4,5 ve 6
volt, Yükteki devri 12000-15000 d/dk Küçük; ama güçlü motorlar kullanılır (Resim 1.3).
Resim 1. 3 El süpürgelerinin parçaları
Ø Şarjlı Pil: Ni-Cd. 1,2 volt - 1,3 Ah. Üç bazen iki adet seri bağlanmış. Pillerin
şarj süresi 16 saat, deşarj süresi 6 dakikadır. Birkaç yıl kullanıldığında piller şarj
olmaz hale gelir. Bu durumda pillerin değiştirilmesi gerekir (Resim 1.4).
Resim 1.4: Şarjlı el süpürgesi pil ve adaptörü
Ø Adaptör: Transformatörlü, giriş 220 volt, 50 Hz. çıkış 6,13 volt alternatif gerilimdir.
Ø Toz Filtresi: Filtre bezi, nonwoven kumaştan yapılmıştır.
Resim 1.5: Şarjlı el süpürgesi aparatları
1.1.4. Ürün Kullanımı
1.1.4.1. Kullanım Öncesi Dikkat Edilmesi Gereken İşlemler
Cihaz, pratik kullanımıyla özellikle kısa süreli ve küçük çaplı temizleme işlemlerinde
yüksek bir performans sunar.
Cihaz ilk kullanımdan önce tamamen şarj edilmediği için, 16 saat boyunca aralıksız
bir şekilde şarj edilmelidir. Bu işlem için cihaz şarj ünitesi üzerine oturttuktan sonra ünitenin
fişli adaptörünü prize takmak yeterli olacaktır. Eğer adaptör, fişi prize iyi oturmamışsa ya da
cihaz şarj adaptörüne iyi oturmamışsa, cihaz üzerindeki şarj gösterge ışığı yanmayacaktır. Bu
durumda parçaların yerlerine iyice oturması sağlanmalıdır.
1.1.4.2. Kullanım ve Temizlik
Cihazı çalıştırmak için üst kısımdaki çalıştırma düğmesine basmak yeterli olacaktır.
Düğme üzerine basılı olduğu sürece cihaz çalışır, düğmeye basılmadığında motor durur.
Cihazın performansının düşmemesi ve ömrünün kısalmaması için her kullanımdan
sonra toz haznesi ve toz filtresi temizlenerek cihaz şarj edilmelidir.
Cihaz kullanım alanını genişletmek ve işi kolaylaştırmak amacı ile iki değişik emiş
ağzına sahiptir. Koltuk araları, radyatör peteklerinin araları gibi yerleri temizlemek için kısa
-emiş borusunu emiş ağzına iyice oturacak şekilde takmak yeterli olacaktır. Ulaşılması zor
olan yerlerin temizliğinde uzun emiş borusunu kullanılır. Ancak bu aksesuarı kullanmak için
emiş ağzına önce kısa emiş borusu, daha sonra uzun emiş borusu takılır. Bu durumda kısa
emiş borusu ara bağlantı elemanı vazifesini görecektir. Islak yüzeyleri temizlemek içinse
yumuşak plastikten yapılmış emiş ağzı kullanılır. Islak yüzeyler için tasarlanan emiş ağzı
cihazın emiş ağzına bağlanarak kullanılabilir.
Filtreyi belirli aralıklarla söküp bez olan kısmı bol suyla yıkanabilir. Ancak yerine
takmadan önce iyice kurumuş olmasına dikkat edilmelidir. Cihazın ana gövdesi kesinlikle
suya sokulmamalı, nemli bir bezle silip kurulamak yeterli olacaktır. Cihazla kesinlikle sıvı
emme işlemi yapılmaz, ıslak yüzeyler süpürülmez.
1.2. Prensip Şemaları ve Elektrik Bağlantıları
Şekil 1.2: Şarjlı el süpürgesi prensip şeması
Şekil 1.3: Şarjlı el süpürgesi elektrik şeması
Şekil 1.4: Şarjlı süpürge elektrik bağlantı şeması
Süpürge adaptör üzerinden şarja bağlandığında şehir şebeke gerilimi transformatör ile
ortalama 6 volta düşürülecektir. 6 volt olarak süpürgeye uygulanan alternatif gerilim diyot
aracılığıyla doğru gerilime çevrilerek Ni-Cd pili şarj edecektir. Şarj esnasında devredeki
ledin ışığı yanacaktır. Çalıştırma anahtarına basıldığında, anahtar kapanarak şarj olan
pillerdeki gerilim motorunu çalıştırarak süpürge emme işlemine başlayacaktır.
Şekil 1.5: Oto şarjlı süpürge elektrik bağlantı şeması
Araç için üretilmiş olan oto süpürgelerinde adaptör kullanılmaz. Süpürgenin içinde de
pil yoktur. 12 voltluk bir doğru gerilim motoru kullanılır. Süpürge araç çakmağına bağlanıp
anahtarına basıldığında çalışarak emme işlemi başlayacaktır.
1.3. Şarjlı Süpürgelerin Mekanik ve Elektrik Arızalarını Gidermek
Problem Muhtemel Neden Çözüm
Şarj ışığı yanmıyor.
Ø Led arızalı
Ø Adaptör arızalı
Ø Adaptör kablosu arızalı
Ø Piller arızalı
Ø Gövde yerine oturmamış
Ø Motor panelini değiştiriniz.
Ø Adaptörü değiştiriniz.
Ø Adaptörün kablosunu değiştiriniz.
Ø Pilleri değiştiriniz.
Ø Tırnakları düzelt ya da duvar askısını değiştiriniz.
Motor çalışmıyor, fan dönmüyor.
Ø Fan yerinde değil
Ø Motor arızalı
Ø Piller arızalı
Ø Çalıştırma şalteri arızalı
Ø Fanın yerinde olup olmadığını kontrol ediniz.
Ø Motoru değiştiriniz.
Ø Pilleri değiştiriniz.
Ø Motor panelini değiştiriniz.
Süpürge emiş yapmıyor.
Ø Motor ters bağlanmış.
Ø Filtre tıkalı
Ø Motor kutuplarının yönünü değiştiriniz.
Ø Filtreyi değiştiriniz.
Süpürge çalışmıyor.
Ø Açma kapama anahtarı arızalı olabilir.
Ø Pillerin şarjı bitmiş olabilir.
Ø Piller şarj tutma özelliğini yitirmiş olabilir.
Ø Motor emici fanı sıkışmış olabilir.
Ø Motor arızalı olabilir.
Ø Açma kapama anahtarı kontrol edilir, arızalı ise değiştirilir.
Ø Pillerin gerilimi ölçülür (Her pilin 1.5V olduğunu unutulmamalısınız). Şarjı bitmiş ise pilleri şarja bağlamalısınız.
Ø Piller şarj tutmuyor, özelliği bozulmuşsa yenisi ile değiştirilir.
Ø Emici fan kontrol edilir. Sıkışıklık varsa giderilir.
Ø Motor kontrol edilir, arızalı ise değiştirilir.
Süpürge çalışıyor; fakat emişi az.
Ø Toz torbası dolu olabilir.
Ø Toz torbası yıkanmış olabilir.
Ø Motor fanı milden boşalmış olabilir.
Ø Toz torbasını temizleyiniz.
Ø Toz torbasını değiştiriniz.
Ø Fanı sıkıca yerine takınız, gerekirse motor fanını değiştiriniz.
Piller şarj tutmuyor.
Ø Pillerin özelliği bozulmuş olabilir.
Ø Şarj adaptörü arızalı olabilir.
Ø Şarj devresi arızalı olabilir.
Ø Pilleri değiştiriniz.
Ø Şarj adaptörünü değiştiriniz.
Ø Şarj devresini kontrol ediniz, arızayı gideriniz.
1.3.1. Pilin Değiştirilmesi
1. Pil kapağı bağlantı vidasını sökünüz. (Resim 1.6)
2. Tornavida yardımıyla pil kapağı arka deliklerinden hafifçe kanırtarak açınız. (Resim 1.7)
3. Pil bağlantı vidalarını gevşetiniz pilleri hafifçe geriye çekerek yuvasından çıkartınız. (Resim 1.8)
4. Tersi işlemle monte ediniz. Pil paketinin yenisini takarken “+” kutbun yine “+”
işaretli kısma gelmesine dikkat ediniz.
Resim 1.6: Pil kapağının sökülmesi ……Resim 1.7: Pilin yerinden çıkarılması
Resim 1.8: Gövde vidalarının sökülmesi Resim 1.9: Motorun çıkarılması
Resim 1.10: Süpürgenin parçaları Resim 1.11: Süpürgenin parçaları
1.3.2. Motorun Değiştirilmesi
Ø Pil kapağı bağlantı vidasını sökünüz. (Resim 1.6)
Ø Pil kapağını tornavida yardımı ile arka deliklerinden kanırtarak açınız. (Resim 1.7)
Ø Ön menteşeleri kapağı öne doğru iterek yerinden çıkartınız.
Ø Pil paketi vidalarını gevşetip yuvasından çıkartınız. (Resim 1.8)
Ø Gövde bağlantı vidalarını söküp gövdeyi açınız. (Resim 1.9)
Ø Motor, panel ve fan komple olarak yuvasından çıkartınız. (Resim 1.10)
Ø Motor kutup ayaklarını panele bağlayan tırnakları açınız. (Resim 1.11)
Ø Fanı motor mili üzerinden zedelenmeden çıkartınız. (Resim 1.11)
Ø Tersi işlemle monte ediniz.
Motoru panele monte ederken motorun “+” kutbunun panel üzerindeki “+” işaretli
yuvasına gelmesine dikkat ediniz.
Motoru yuvasına yerleştirdikten sonra kutup ayaklarını tutan tırnakları sıkıştırmayı unutmayınız.
Fan yerine monte edilirken motor milinin uç kısmının fan üzerindeki yuvasında
yüz yüze olmasına dikkat ediniz.
1.3.3. Fanın Değiştirilmesi
Ø Pil kapağı bağlantı vidasını sökünüz. (Resim 1.6)
Ø Pil kapağını tornavida yardımı ile arka deliklerinden hafifçe kanırtarak açınız.(Resim 1.7)
Ø Ön menteşeleri kapağı öne doğru iterek yerinden çıkartınız.
Ø Pil paketi vidaları gevşetip yuvasından çıkarınız. (Resim 1.8)
Ø Gövde bağlantı vidalarını söküp gövdeyi açınız. (Resim 1.9)
Ø Motor, panel ve fan komple olarak yuvasından çıkartınız. (Resim 1.10)
Ø Fanı motorun mili üzerinden çıkartınız. (Resim 1.11)
Ø Tersi işlemle monte ediniz.
Fan yerine monte edilirken motor milinin uç kısmının fan üzerindeki yuvasında yüz
yüze olmasına dikkat ediniz.
1.3.4. Panelin Değiştirilmesi
Ø Pil kapağı bağlantı vidasını sökünüz. (Resim 1.6)
Ø Pil kapağını tornavida yardımı ile arka deliklerinden kanırtarak açınız. (Resim 1.7)
Ø Ön menteşeyi kapağı öne doğru iterek yerinden çıkartınız.
Ø Pil paketi vidalarını gevşetip yuvasından çıkartınız. (Resim 1.8)
Ø Gövde bağlantı vidalarını söküp gövdeyi açınız. (Resim 1.9)
Ø Motor, panel ve fan komple olarak yuvasından çıkartınız. (Resim 1.10)
Ø Motor kutup ayaklarını panele bağlayan tırnakları açınız. (Resim 1.11)
Ø Tersi işlemle monte ediniz.
Motoru panele monte ederken motorun “+” kutbunun panel üzerindeki “+” işaretli
yuvasına gelmesine dikkat ediniz.
Motoru yuvasına yerleştirdikten sonra kutup ayaklarını tutan tırnakları sıkıştırmayı unutmayınız.

2. KURU ELEKTRİK SÜPÜRGELERİ
2.1 Kuru Elektrik Süpürgelerinin Tanımı ve Çalışması
2.1.1. Tanımı
Evler ve iş yerleri gibi birçok alanda temizlik için kullanılır. Elektrik süpürgeleri,
süpürge gövdesi içerisine monte edilmiş motor, toz torbası ve hortum grubundan
oluşmaktadır. Bazı süpürge modellerinde mite (toz akarı, toz böceği) yok etme özelliği de mevcuttur.
Resim 2. 1:Çeşitli elektrik süpürgeleri
2.1.2. Çalışma Prensibi
Elektrik süpürgesi çalıştırıldığında, yüksek devirlerde çalışan motor ve fan yardımıyla
vakum oluşturulur. Fan, süpürge içinde bulunan vakum odasına sızdırmaz bir şekilde
bağlıdır. Vakum odasına bağlı emiş adaptörü yardımı ile vakum, hortum ve borunun ucuna
kadar gelmektedir. Hava, emici uç uzatma borusu ve spiral hortumdan toz torbasına girer.
Toz ve diğer pislikler toz torbasında kalır. Hava, toz torbası ve filtre vasıtasıyla süzülerek
motor üzerindeki kapaktan dışarı atılır. Hava her ne kadar süzülse de çok ince tozlar hava
ile taşınarak ortama yayılır. Bazı süpürgelerde toz, torba kullanmaksızın birkaç filtre
yardımı ile tutulur ve havanın kapalı sistem içinde döndürülmesiyle tozların dibe çökmesi sağlanır.
Şekil 2. 1:Elektrikli süpürgenin çalışma prensibi
Mite (toz akarı, toz böceği) yok etme özelliği mevcut olan elektrik süpürgelerinde,
temizlik esnasında özellikle halı yüzeyinden toplanan, gözle görülmeyen mitelar çift katlı
kâğıt filtre içinde toplanır ve hapsedilirler. Mitelar çok hızlı üreme-çoğalma özelliğine sahip
oldukları için kısa sürede yok edilmeleri gereklidir. Miteların yok edilmesi için 55-60°C
sıcaklık yeterlidir. Temizlik bittikten sonra emiş ağzındaki kapak kapatılır ve kapağa bağlı
bulunan mikroswitch elektronik devreyi tetikleyerek motoru çalıştırır. Üst kapak içinde
bulunan hava kanalları yardımıyla motor içinden geçen hava tekrar vakum haznesine gelir ve
kâğıt filtre içinden geçer. Kapalı devre hava akışı olduğu için, motor ısısıyla sirküle olan
hava sıcaklığı 65°C geldiği zaman, termik devreyle girerek elektronik devreyi durdurur.
Şekil 2.2: Mite özellikli elektrikli süpürgenin çalışma prensibi
2.1.3. Yapısı
Şekil 2.3: Elektrikli süpürgenin parçaları
1-Motor
2-Fan
3-Elektrik bağlantı kabloları
4-Kablo sarma ünitesi
5-Tekerlekler
6-Gövde
7-Üst kapak
8-Açma mandalı
9-Bez filtre
10-Kâğıt filtre
11-Spiral hortum
12-Teleskopik boru
13-Geniş ağızlı uç
14-Fırça ucu
15-Küçükbaşlı uç
16-Uzun başlı uç
Süpürge gövdeleri genellikle plastikten ve sacdan yapılırlar. Hortum grubu ise spiral
hortum, uzatma boruları, dar ağızlı uç, geniş ağızlı uç ve sert zemin-halı fırçası ile toz fırçası
gibi aparatlardan oluşmaktadır. Başlıca parçaları aşağıda tanıtılmıştır.
Ø Motor
Süpürge içinde Üniversal (seri) kuru tip motor (through-flow) kullanılmaktadır.
Güçleri 600–1400 Watt ve devirleri ise 12000–25000 d/dk değerleri arasında değişmektedir.
Bu tip motorlarda emilen hava, motor içinden geçtiği için, tozlu hava ve nemli hava motora
zarar verebilmektedir. Bu yüzden bu motorlar sadece kuru temizlikte kullanılır ve filtrenin
yırtılması halinde motorun iyice temizlenmesi gerekmektedir. Motorun içinden geçen hava
aynı zamanda motorun soğutulmasını sağlar. Hava debisinin azalması (emiş ağzının
kapatılması) motorun ısınmasına yol açar. Emiş ağzı kapalı iken motorun fazla
çalıştırılmaması gerekmektedir.
Resim 2. 2:Elektrikli süpürge motoru
Ø Motor Güç Kontrol Devresi
Süpürge otomatik konumda çalışırken, emişin potansiyometre yardımıyla otomatik
olarak ayarlanmasını sağlayan düzenektir. Emişte düşme olması durumunda emiş ağzındaki
delik yardımıyla diyafram lastiği ile sızdırmazlığı sağlanan potansiyometre sürgüsü hareket
ederek, elektronik devre üzerinden motorun emiş gücü arttırılır. Emiş gücündeki artış
gösterge ledlerinden izlenebilir.
Elektrikli süpürgelerde, motor hız kontrolü, faz kontrolü olarak adlandırılan yöntemle
yapılır. Bu yöntemde motorun hızı, motordan geçen akımın bir triyak vasıtasıyla belli faz
açılarında açılmasıyla kontrol edilir.
Triyaklar, ateşleme bacaklarında belli gerilim görünce her iki yönde de iletime
geçebilen, bu gerilim kalksa bile iletimde kalan ve ancak üzerindeki akım sıfırlanınca iletim
durumundan çıkan elektronik anahtarlardır (Şekil 2.4).
Ø Hız Ayar Potansiyometresi
Hortum üstünde bulunan potansiyometre çalışma gücü ayarı yapmak için kullanılır.
Potansiyometre “ON” ve “OFF” konumlarına alındığında motorun çalışması ve durması
sağlanır. Ayrıca süpürgenin istenen güçte çalışması sağlanır.
Ø Kondansatör
Şebeke giriş kablosu uçlarına bağlıdır. Süpürgenin çalışması esnasında diğer
elektronik cihazların, parazitlerden etkilenmesini engellemek amacıyla kullanılmıştır.
Ø Kablo Sarıcı
Süpürge içinde şebeke kablosunun sarıldığı yaylı mekanizmadır. İçinde bulunan yaylı
kontaklar sayesinde, elektriksel iletimi dönerken sağlar. Yaya, önsarım verilerek kablonun
sürekli geri çekilmesi sağlanır. Kablo süpürge dışından çekilmeye başlandığında kablo sarıcı
içindeki spiral yay kurulmaya başlar. Kablonun geri sarılmasını frenleme mekanizması
engeller. Kablo sarıcı tuşuna basıldığı zaman frenleme mekanizması boşalır ve spiral yay
kabloyu süpürge içine sarar.
Resim 2.3: Kablo sarma ünitesi ve ON-OFF anahtarı
Ø Mite Butonu
Mite fonksiyonunu başlatmak amacıyla kullanılan butondur kapakta yer alan mite
mikroswitch ile seri bağlıdır. Mite fonksiyonunun başlatılabilmesi için kapağın kapatılması
dolayısıyla switch kontaklarının kapanması gerekir.
Ø Elektronik Modül
Motorun potansiyometre ile ayarlanan güç seviyesinde çalışmasını ve hız gösterge
ledlerinin yanmasını sağlayan devredir. Ayrıca mite fonksiyonunun yerine getirilmesini
sağlar. Üzerinde koruma sigortası da bulunmaktadır.
Resim 2.4: Elektrik süpürgelerinde kullanılan elektronik kontrol ve gösterge kartları
Ø Toz İkaz Göstergesi
Bazı modellerde elektronik, bazı modellerde ise mekanik esasa göre çalışır.
Elektronik modellerde panel üzerinde bir lambadır. Toz torbasının dolması durumunda
basınç şalteri kontaklarını kapatarak elektronik devre üzerindeki toz gösterge lambası yanar.
Mekanik esasa göre çalışan modellerde ise toz torbasının dolması durumunda,
hortumdan emilen hava azalır. Motor, göstergenin diyaframını emerek çekilmesini sağlar ve
ekranda göstergenin kırmızı kısmının görünmesi sağlamış olur.
Resim 2.5: Elektrik süpürge torbası ve toz göstergesi
Ø Filtre Çeşitleri
· Kâğıt Filtre
Emilen tozlu hava içindeki toz ve diğer partiküller kâğıt filtre içinde toplanmaktadır.
Kâğıt filtre olması filtrasyon ve hijyen açısından tercih edilmektedir. Çift katlı (60+18 gr/m2)
natürel renkte kâğıt kullanılmaktadır. Natürel renk içinde boya ihtiva etmediği için çevreye zararlı değildir.
· Sünger Filtreler
Süpürgede gerek filtrasyon gerekse ses sönümleme için sünger filtreler
kullanılmaktadır. Bunlar:
o Motor Koruma Filtresi
Motor önünde motorun içine girebilecek partiküllerin tutulmasını sağlar. Sünger filtre
(polyester bazlı) kullanılmaktadır. Bu filtre kirlendiği zaman yıkanarak temizlenebilir.
o Hava Çıkış Filtresi
Motor çıkışında kullanılan yüksek filtrasyon özelliğine sahip değiştirilebilen tip üç
katlı kombi filtredir. Dış kısımda elektrostatik filtre, iç kısımda ise karbon filtre
kullanılmaktadır. Bu filtre, motorda fırçaların aşınmasıyla oluşan tozların ve kokuların
tutularak, atılan havanın temiz olmasını sağlar. Beş kâğıt filtre kullanımında değiştirilmesi
gerekmektedir.
Resim 2.6: Elektrikli süpürgelerde kullanılan sünger filtreler
2.2. Prensip Şemaları ve Elektrik Bağlantıları
Şekil 2.4: Motor kontrol devresi
Şekil 2.5: Süpürge elektrik prensip şeması
2.3. Kuru Elektrik Süpürgelerinin Mekanik ve Elektrik Arızalarını Giderme
PROBLEM MUHTEMEL NEDEN ÇÖZÜM
Süpürge çalışmıyor
· Şalter arızalı
· Kablo kopuk
· Motor arızalı
· Elektronik kart arızalı.
· Şalter değiştirilir.
· Kablo değiştirilir.
· Motor değiştirilir.
· Kart değiştirilir.
Süpürge çalışıyor; fakat hız ayarı yapılamıyor.
· Tuş takımı veya ayar düğmesi arızalı olabilir.
· Elektronik devre arızalı olabilir.
· Ayar potansiyometresi ve tuş takımı kontrol edilir, arıza giderilir.
· Elektronik devre kontrol edilir. Arızalı ise değiştirilir.
Süpürge çok gürültülü çalışıyor.
· 1.Motor emiş fanları endüvi milinden boşalmış olabilir,
· Motor rulman veya burçları aşınmış olabilir,
· Motor kömürleri aşınmış olduğundan kollektör dilimlerine iyi basmıyor olabilir,
· Motor tespitleme yayları ve vidaları çıkmış veya gevşemiş olabilir,
· Motor sargılarında veya kollektör dilimlerinde kısa devre olabilir.
· Motor kontrol edilir, fanlar yerine sıkıca takılır. Gerekirse fanlar, gerekirse motor değiştirilir,
· Rulman ve burçlar kontrol  edilir. Gerekirse burç ve rulmanlar, gerekirse motor değiştirilir,
· Kömürler kontrol edilir, aşınmışsa değiştirilir,
· Motor tespitleme yay ve vidaları kontrol edilir. Çıkan, gevşeyen varsa yerine sıkıca tespitlenir,
· Motor sargıları ve kollektör dilimleri kontrol edilir. Kısa devre var ise motor değiştirilir.
Süpürge sigorta attırıyor.
· Besleme kordonu, kablo sarıcı hız ayar kartı ve  motorda kısa devre olabilir.
· 1.Sırasıyla besleme kordonu, kablo sarıcı hız ayar kartı ve motor kontrol edilir. Arıza giderilir. Gerekenler değiştirilir.
Süpürge çalışıyor; Fakat emişi yok denecek kadar az.
· Spiral hortum tıkalı olabilir.
· Toz torbası dolu olabilir.
· Toz torbası tıkanmış olabilir.
· Motor yerinden kaymış olabilir.
· Spiral hortum kontrol edilir. Varsa tıkanıklık giderilir.
· Toz torbası dolu ise boşatılır.
· Toz torbası yıkanmış ise torba delikleri daralacağından süpürge
· Motor fanı milden  boşanmış olabilir.  çekişi az olur, torba değiştirilir.
· Motor yerinden kaymışsa yerine takılır. Tespit vidaları sıkılır.
· Fan yerine takılır, gerekirse motor değiştirilir.
Süpürge tozu dışarı atıyor
· Toz torbası delik olabilir.
· Toz torbası dolu olabilir.
· Toz torbası yerinden çıkmış olabilir.
· Toz torbası kontrol edilir delikse değiştirilir,
· Toz torbası dolu ise boşaltılır,
· Toz torbası kendi yerine takılır.
Kablo sarıcı kendi kendine sarıyor
· Frenleme grubu yayı yok olabilir.
· Frenleme tekerleği aşınmış olabilir.
· Frenleme tekerleği üzerindeki lastik göbekten kaymış olabilir.
· Yay takılmalıdır.
· Frenleme grubunu değiştiriniz.
· Lastiği yerine yerleştiriniz.
Kablo sarıcı sarmıyor
· Kablo sarıcı yayı boşalmış olabilir.
· Kablo sarıcı yayı sarılarak zembereğin kurulması sağlanır.
Toz göstergesi çalışmıyor
· Toz torbası dolu ya da yanlış torba kullanılmış olabilir.
· Hortum tıkalı olabilir.
· Uzatma boruları tıkalı olabilir.
· Toz göstergesi contası yerinde olmayabilir.
· Toz göstergesi arızalı olabilir.
· Boş ya da doğru toz torbası takılır.
· Tıkanıklık giderilir.
· Borulardaki tıkanıklık giderilir.
· Toz göstergesi contası yerine oturtulur ya da yenisi ile değiştirilir.
· Toz göstergesi yenisi ile değiştirilir.
Ø Elektrikli Süpürgeleri Kullanılırken Dikkat Edilecek Konular
Elektrik süpürgesini çalıştırmadan önce, süpürge kullanım kılavuzu okunmalıdır.
Ø Gösterge kırmızıya yakınsa filtre torbası değiştirilmelidir. Toz torbası
dolduğunda, elektrik süpürgesinin emiş gücü azalır. Toz torbasının içi toz
dolmuşsa, toz torbası filtrenin tespit kancasından çekip çıkartılır.
Ø Filtre, bir motor koruma filtresi, bir egzoz filtresi ve bir filtre torbasından
oluşmaktadır. Elektrik süpürgesi kesinlikle filtreleri olmadan çalıştırmamalıdır.
Aksi takdirde motora toz kaçar ve motor hasar görebilir.
Not: Motor koruma filtresi tekrar tekrar kullanılabilir. Filtre kesinlikle çamaşır veya
bulaşık makinesinde yıkanmamalıdır. Filtre kesinlikle sıcak suyla yıkanmamalıdır. Filtre
güneş görmeyen bir yerde kurutulduktan sonra tekrar kullanılabilir. Filtre ısıya veya
doğrudan güneş ışınlarına maruz kalabilecek bir yerde kurutulmamalıdır.
Ø Toz göstergesi: Filtrenin içi toz dolduğunda toz göstergesi kırmızıya döner. Bu
durumda, filtre torbası yenisiyle değiştirilir.
Ø Aşağıdaki maddeler kuru elektrik süpürgesiyle süpürülmemelidir:
· Sıvı maddeler veya rutubetli tozlar, havalandırma deliklerinin
tıkanmasına, dolayısıyla emiş gücünün büyük oranda düşmesine ve
motorun hasar görmesine yol açar.
· Benzin, alkol veya çözeltiler gibi yanıcı sıvı maddeler.
· Sigara izmariti gibi yanan maddeler.
· Sünger parçaları, kâğıt, vs... gibi katı maddeler.
· İğne, topluiğne, metal veya cam maddeler, vs… gibi delici cisimler.
Ø Bağlantı elemanları:
· Geniş ağızlı uç: Ahşap yer döşemeleri, yerler ve halıların temizliğinde kullanılır.
· Uzun başlı uç: Girintili-çıkıntılı yerler, kenar köşeler ve pencere
çerçevelerinin temizliğinde kullanılır. Ancak, uzun başlı ucu 20
dakikadan uzun bir süre kullanılmamalı; aksi takdirde motor hasar görebilir.
Ø Elektrik süpürgesi, çocukların yakınında kullanılırken veya elektrik süpürgesi
çocuklar tarafından kullanılırken çok büyük dikkat gösterilmelidir. Çocuklar
tarafından yapılacak dikkatsizce bir hareket, gerek elektrik süpürgesinin,
gerekse etraftakilerin zarar görmesine yol açabilir.
Ø Elektrikli süpürgeden genellikle sıcağa yakın ılık hava çıkar. Ancak, eğer her
zamankinden çok daha sıcak hava çıkarsa, derhal uzatma borusunun,
hortumunun veya filtre torbasının tıkanmış olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Ø Elektrik süpürgesi açık mekânlarda (balkon, bahçe, vs...) veya ıslak zeminlerde
kullanıldığında, elektrik çarpmaları meydana gelebilir.
Ø Süpürgeler, yüksek devirde boşta çalıştırılmamalıdır. Aksi halde motor kısa
sürede arızalanır. Süpürge ile koltuk üzeri, perde tozu ve örümcek ağı
alınacaksa ayar düğmesi ile motor devri düşürülmelidir. Hız ayar düğmesi
bulunmayan, açma-kapama anahtarı bulunan süpürgeler ile bu gibi temizlik
işlemleri kısa sürede tamamlanmalıdır. Motoru arıza yapan süpürgeler, genelde
sadece açma-kapama anahtarı olan süpürgelerdir. Sebebi de motorun devamlı
yüksek devirde çalıştırılmasıdır.
Ø Seri sargılı motor fırça, kolektör düzeneğine sahip olduğundan belli bir süre
sonra motorun sesi artış gösterir. Bu durumda büyük bir olasılıkla fırçaların
aşınıp bittiği yani değiştirilmesinin gerektiği anlaşılır.
Ø Süpürgenin kullanım voltajı, evdeki voltaja uygun olmalıdır. Değilse uygun bir transformatör takılmalıdır.
Ø Süpürgenin açık yerlerine herhangi bir cisim düşürmemeli, hava delikleri açık olmalıdır.
Ø Eller, saçlar ve giysiler cihazın çalışan bölgelerinden uzak tutulmalıdır.
Ø Süpürgeler, kâğıt filtresiz ve diğer filtreler takılmadan kullanılmaz. Temizlikten
sonra hortumu kaldırırken keskin olarak bükülmemeli, aşırı kuvvetle çekmemelidir.
Ø Şebeke kablosu, üzerinde bulunan kırmızı işaretten dışarıya fazla çıkarılmaz.
Ø Boru adaptörü üzerinde bulunan kontrol sürgüsüyle emiş kontrol edilebilir.

3. ISLAK KURU ELEKTRİK SÜPÜRGELERİ
3.1. Tanımı ve Çalışma Prensibi
3.1.1. Tanımı
Islak kuru elektrikli süpürgeler hem kuru emme, hem de sıvı emme özelliğine sahip
olduğu için "2IN1 Süpürge" olarak tanımlanır.
Resim 3.1: Çeşitli ıslak kuru elektrik süpürgeleri
Bazı modellerinde kuru emme işleminde kâğıt filtre kullanılır, sıvı emme işleminden
önce kâğıt filtre çıkartılır. Bazı modellerde ise kâğıt filtre kullanılmaz, toz suya çekilir. Bu
süpürgeler sağlık yönünden en iyi olanlarıdır.
3.1.2. Çalışma Prensibi
Islak kuru elektrikli süpürgelerde tek fanlı by-pass motor kullanılmaktadır. By-pass
motorda emilen hava motor içinden geçmediği için sıvıların emilmesi motora zarar
vermemektedir.
Şekil 3.1: Islak kuru elektrik süpürgesinin çalışma prensibi
Kuru temizlik yapılırken motor tarafından emilen tozlu hava, fırça ve hortum
vasıtasıyla emiş ağzına gelmektedir. Kullanılan çift katlı kâğıt filtre sayesinde tozlar ve
partiküller filtre içinde toplanmaktadır. İlk filtrasyonu yapılmış hava şamandıra muhafaza
süngerinden ve motor koruma filtresinden by-pass motor fanına ulaşmaktadır. By-pass
motorda fan kısmı ile sargıların olduğu bölümler birbirinden tamamen izole edilmiş
durumdadır. Bunun için fanın alt ve üst kısımlarında sızdırmazlık contaları kullanılmıştır. Bu
lastik contalar aynı zamanda titreşim sönümleme özelliğine de sahiptir. Fandan atılan hava,
ses sönümleme süngerine çarpmakta ve hava çıkış filtresini geçerek süpürgeyi terk
etmektedir. Ses sönümleme süngeri açık hücreli olup hava akışı ve fan çalışma gürültüsünü
sönümlemek için kullanılmaktadır. Hava çıkış filtresi ise değiştirilebilir filtre olup filtrasyon
seviyesi yüksek ve ses sönümleme özelliği olan melamin bazlı filtredir.
Sıvı emme yapılacağı zaman kâğıt filtre çıkartılmakta ve sadece alt gövde içinde
şamandıralı emniyet sistemi kalmaktadır. Şamandıra muhafazasında dışında bulunan sünger
sayesinde nemli havadaki su partiküllerinin tutulması sağlanmaktadır. İçinde bulunan
şamandıra alt gövde içine sıvının dolması ile birlikte yukarı doğru yükselmekte ve belirli bir
seviyede motor hava girişini tamamen kapatmakta, emiş kesilmektedir. Böylece fanın
süpürgeden su atması önlenmiş olur. Bu durumda motorun durdurularak alt gövde içindeki
suyun boşaltılması gerekmektedir.
Kâğıt filtresiz kuru temizlik yapabilen süpürge modellerinde, tozu çekmek için
süpürgenin su haznesindeki su kullanılır. Hareket halindeki havanın enerjisi halılardan ve
zeminlerden toz, kir, iri taneli kum ve yüzey döküntüleri toplanarak haznedeki suya sürülür.
Ev içi kir ve toz su banyosuna gitmesi için yakalanır. Islanan tozun uçmazlığı bilinen bir
gerçektir. Bunun anlamı, temiz, su-yıkamalı hava temizliği ile toz alma derdi olmayan ev
temizliğidir. Kir ve toz, her bir temizlikten sonra suyun dökülmesiyle evden uzaklaştırmış
olur. Ayrıca toz torbası maliyeti de yoktur.
3.1.3. Yapısı
Şekil 3.2: Bir ıslak kuru elektrik süpürgesinin parçaları
1-Emiş Ağzı
2-Çift Katlı Kâğıt Filtre
3-Şamandıra Muhafaza Süngeri
4-Şamandıra
5-Motor Koruma Filtresi
6-By-pass Motor
7-Ses Sönümleme Süngeri
8-Hava Çıkış Filtresi
9-On-Off Butonu
10-Motor Fan Hava Çıkışı
11-Motor Soğutma Havası Çıkışı
12-Kilit
Ø Motor
1100 W nominal gücünde çift kademeli by-pass motor kullanılmıştır. Motor direkt
olarak açma kapama anahtarı uçlarına bağlıdır ve maksimum hızda çalışır.
Islak-Kuru süpürgelerde kullanılan bu tip motorlarda fan kısmı özel olarak yapılmıştır.
Emilen hava motor içinden geçmez ve fan kenarlarından atılır. Bu sayede ıslak temizlik
esnasında emilen nemli hava veya su, fan kısmındaki kanallardan dışarı atılacağı için motor
sargılarına gelmemektedir. Sızdırmazlık için fanın alt ve üst kısımlarında lastik contalar kullanılmaktadır (Resim 3.2).
Resim 3.2: Islak kuru elektrik süpürge motoru
Ø Şalter
Açma kapama şalteri vardır. Şalter süpürge gövdesinde, şalter direği üstüne
yerleştirilmiş tuş ve itici pimler ile kontrol edilir.
Ø Şamandıra
Kirli su tankı kapağına yerleştirilmiştir. Islak temizleme esnasında tankın dolması
sonucunda emiş yolunu kapatarak emniyeti sağlar.
Ø Kondansatör
Şebeke, giriş kablosu uçlarına bağlıdır. Süpürgenin çalışması esnasında diğer
elektronik cihazların parazitlerden etkilenmesini engellenmek amacıyla kullanılmıştır.
Ø Kablo Sarıcı
Süpürge içinde şebeke kablosunun sarıldığı yaylı mekanizmadır. İçinde bulunan yaylı
kontaklar sayesinde elektriksel iletimi dönerken sağlar. Yaya, ön sarım verilerek kablonun
sürekli geri çekilmesi sağlanır. Kablo, süpürge dışından çekilmeye başlandığında kablo sarıcı
içindeki spiral yay kurulmaya başlar. Kablonun geri sarılmasını frenleme mekanizması
engeller. Kablo sarıcı tuşuna basıldığı zaman frenleme mekanizması boşalır ve spiral yay
kabloyu süpürge içine sarar.
Ø Filtre Çeşitleri
· Kâğıt Filtre
Emilen tozlu hava içindeki toz ve diğer partiküller kâğıt filtre içinde toplanmaktadır.
Kâğıt filtre olması filtrasyon ve hijyen açısından tercih edilmektedir. Çift katlı (60+18 gr/m2)
natürel renkte kâğıt kullanılmaktadır. Natürel renk içinde boya ihtiva etmediği için çevreye zararlı değildir.
· Sünger Filtreler
Süpürgede gerek filtrasyon gerekse ses sönümleme için sünger filtreler
kullanılmaktadır. Bunlar,
o Motor Koruma Filtresi: Motor önünde motorun içine girebilecek
partiküllerin tutulmasını sağlar. Emişi düşürmemesi için iri gözenekli
yapılmıştır. Hava çıkış filtresi, motor çıkışında kullanılan yüksek
filtrasyon özelliğine sahip değiştirilebilen tip melamin bazlı filtredir.
Kâğıt filtrenin yırtılmasında veya motorda fırçaların aşınmasıyla oluşan
tozları tutarak atılan havanın temiz olmasını sağlar. Kâğıt filtrenin üç defa
değiştirilmesiyle birlikte bu filtrenin değiştirilmesi gerekir.
o Ses Sönümleme Süngeri: Açık hücreli olup hava akışı ve fan çalışma
gürültüsünü sönümlemek için kullanılmaktadır.
o Şamandıra Muhafaza Süngeri: Islak-kuru süpürgelerde şamandıra
muhafazasında kullanılır. Nemli havada suyun filtre edilmesini ve suyun
direkt motora gitmesini engeller.
3.2. Prensip Şemaları ve Elektrik Bağlantıları
Şekil 3.3: Islak kuru elektrikli süpürgenin elektrik bağlantı şeması
Süpürge prize takılıp, anahtarı kapatılarak çalıştırıldığında; motor triyaklı hız kontrol
devresinin potansiyometresinin bulunduğu konuma göre hızlı veya yavaş döner.
Potansiyometre ile üniversal (seri) motorun hızı ayarlanmış olur. Böylece yüzey durumuna
göre (halı, kilim, beton vs.) gerekli güç seçilmiş olur.
Şekil 3.4: Islak kuru elektrik süpürgesinin blok diyagramı
3.3. Mekanik ve Elektrik Arızalarını Giderme
PROBLEM MUHTEMEL NEDEN ÇÖZÜM
Süpürge motoru  çalışmıyor.
Ø Şalter arızalı olabilir.
Ø Kablo kopuk olabilir.
Ø Motor arızalı olabilir.
Ø Elektronik kart arızalı olabilir.
Ø Şalter değiştiriniz.
Ø Kablo değiştiriniz.
Ø Motor değiştiriniz.
Ø Kart değiştiriniz.
Süpürge çok gürültülü çalışıyor.
Ø Motor burçları aşınmış olabilir.
Ø Kollektör kömürleri aşınmış olabilir.
Ø Endüvi kolektöründe kısa devre olabilir.
Ø Motor değiştiriniz.
Ø Kollektör kömürleri değiştiriniz.
Ø Motor değiştiriniz.
Ø Yay kırıksa değiştiriniz.
Yerinde çıkmışsa yerine
Ø Motor tespitleme yayı kırık ya da yerinden çıkmış olabilir.
Ø Montaj vidaları gevşek olabilir. oturtunuz.
Ø Vidaları teker teker elden geçiriniz.
Süpürge sigorta attırıyor.
1.Besleme kordonu, kablo sarıcı hız ayar kartı ve motorda kısa devre olabilir.
1.Sırasıyla besleme kordonu, kablo sarıcı hız ayar kartı ve motor kontrol edilir. Arıza giderilir.
Süpürge çalışıyor; fakat hız ayarı yapılamıyor.
1.Tuş takımı veya ayar düğmesi arızalı olabilir.
2.Elektronik devre arızalı olabilir.
1.Ayar potansiyometresi ve tuş takımı kontrol edilir, arıza giderilir.
2.Elektronik devre kontrol edilir. Arızalı ise değiştirilir.
Süpürge çalışıyor. Fakat emişi yok denecek kadar az.
1.Spiral hortum tıkalı olabilir.
2.Toz torbası dolu olabilir.
3.Toz torbası yıkanmış olabilir.
4.Motor yerinden kaymış olabilir.
5.Motor fanı milden boşanmış olabilir.
1.Spiral hortum kontrol edilir. Varsa tıkanıklık giderilir.
2.Toz torbası dolu ise boşatılır,
3.Toz torbası yıkanmış ise torba delikleri daralacağından süpürge çekişi az olur, torba değiştirilir.
4.Motor yerinden kaymışsa yerine takılır. Tespit vidaları sıkılır.
5.Fan yerine takılır, gerekirse motor değiştirilir.
Süpürge tozu dışarı atıyor.
1.Toz torbası delik olabilir.
2.Toz torbası dolu olabilir.
3.Toz torbası yerinden çıkmış olabilir.
1.Toz torbası kontrol edilir delikse değiştirilir,
2.Toz torbası dolu ise boşaltılır,
3.Toz torbası kendi yerine takılır.
Toz göstergesi çalışmıyor.
1.Toz torbası dolu ya da yanlış torba kullanılmış olabilir..
2.Hortum tıkalı olabilir.
3.Uzatma boruları tıkalı olabilir.
4.Toz göstergesi contası yerinde değil.
5.Toz göstergesi arızalı olabilir.
1.Boş ya da doğru toz torbası takılır.
2.Tıkanıklık giderilir.
3.Borulardaki tıkanıklık giderilir.
4.Toz göstergesi contası yerine oturtulur ya da yenisi ile değiştirilir.
5.Toz göstergesi yenisi ile değiştirilir.
Süpürge su akıtıyor.
1.Su tankı tapasından olabilir.
2.Şamandıra atmıyor olabilir.
1.Tapayı değiştiriniz.
2.Şamandırayı kontrol ediniz.
Kablo sarıcı kendi kendine sarıyor.
1.Frenleme grubu yayı yok olabilir.
2.Frenleme tekerleği aşınmış olabilir.
3.Frenleme tekerleği üzerindeki lastik göbekten kaymış olabilir.
1.Yay takılmalıdır.
2.Frenleme grubunu değiştiriniz.
3.Lastiği yerine yerleştiriniz.
Kablo sarıcı sarmıyor.
1.Kablo sarıcı yayı boşalmış olabilir.
1.Kablo sarıcı yayı sarılarak zembereğin kurulması sağlanır.
3.3.1. Alt Gövdenin Sökülmesi
Alt gövdenin altındaki vidalar sökülür ve yukarı kaldırılır.
Kablo çıkış kapağı yerinden alınarak kablo sarıcı fişi alınır.
Kablo bastırıcısı ve yayı birlikte yerinden çıkartılarak kablo frenleme grubundan kurtarılır.
Kablo sarıcı yukarı doğru çekilerek çıkartılır. (Bir ucu mile geçirilmiş, diğer ucu kanala geçirilmiştir)
Kablo sarıcıdan çıkan 2 adet kablo açma-kapama düğmesinden çıkartılır.
Kablo sarıcı direk grubunda bulunan 2 adet vida sökülür ve kablo sarıcı direk grubu
üst gövdeden ayrılır.
Kablo sarıcı direk grubu üzerindeki kilidin ortasındaki mil itilerek ve kilit butonu
çıkartılarak kilit yerinden alınır.
3.3.2. Motorun Sökülmesi
Açma-kapama butonunda bağlanan 2 adet motor kablosu bağlantı yerinden çıkartılır
Motor muhafazasını üst gövdeye bağlayan vidalar sökülerek yerinden çıkartılır.
Motor üst takoz lastiği yerinden çıkartılır.
Motor yerinden alınır.
Motor alt takoz lastiği yerinden çıkartılır.
3.3.3. Şamandıranın Sökülmesi
Şamandıra muhafaza çevre süngeri çıkartılır ve şamandıra muhafazası üst kapaktan
vidalar sökülerek alınır.
3.4. Kullanım
3.4.1. Kuru Temizlik
Kuru temizlik yaparken alt gövde içinde şamandıra muhafazası grubunun takılı
olduğundan emin olunmalıdır. Filtrenin rahat kullanımı için, filtreyi takıp çıkarırken
şamandıra muhafazası çıkarılabilir.
Temizlenecek bölgeye uygun aksesuar seçildikten sonra, seçilen aksesuar boru
adaptörüne takılır. Şebeke kablosu prize takılır ve açma-kapama tuşuna basılarak makine
çalıştırılır.
Perde vb. eşyalar temizlenirken boru adaptörü üzerindeki sürgü açılır. Diğer
zamanlarda sürgü kapalı tutulmalıdır.
3.4.2. Emme İşlemi
Sıvı emme işlemine başlamadan önce mutlaka kâğıt filtre çıkartılmalıdır. Şamandıra
muhafazası, süngeri ve içindeki şamandırası ile birlikte alt gövdedeki yuvasına takılmalıdır.
Şamandıranın kapalı kısmı üste gelmelidir.
Patlayıcı, yanıcı ve asit özellikli maddeler kesinlikle emdirilmemelidir. Çamaşır suyu
kullanılmış yerlerden su emdirilmesi sakıncalıdır.
Süpürge yaklaşık 12 lt sıvı emme kapasitesine sahiptir. Bu miktardan sonra
şamandıralı emniyet sistemi devreye girerek motora su kaçmasını önler. Şamandıra attıktan
sonra süpürge kapatılır.
Eğer herhangi bir yerdeki birikmiş su emdirilmek isteniyorsa; geniş ağızlı uç veya
boru adaptörü kullanılır.
Lavabodan su emdirirken boru adaptörüne dar ağızlı uç bağlanmalıdır. Boru adaptörü
üzerindeki sürgü açılmalıdır.
3.4.3. Temizlik ve Bakım
Temizlik bittikten sonra, kirli su tankı boşaltılır ve kurulanır. Şamandıra
muhafazasındaki sünger kirlendiği zaman yıkayıp kurutmak gerekmektedir.
Hava çıkış filtresi, filtre kapağı açılarak çıkartılır. Hava çıkış filtresi her üç kâğıt filtre
değiştirmede yenisiyle değiştirilmelidir.
Temizlikten sonra kullanılan aksesuarlar tazyikli suyla tersinden yıkanmalıdır.

4. HALI YIKAMA MAKİNELERİ
4.1. Tanımı ve Çalışması
4.1.1. Tanımı
Ev ve iş yerlerinde hem elektrik süpürgesi, hem ıslak emme, hem de halı, kilim çek
yat, koltuk vb. yıkama işlerinde kullanılır. Elektrik süpürgesine bir temiz su kabı ve suyu halı
üzerine püskürten pompa motoru, dar ve geniş temizleme uçları ilave edilmesinden elde
edilmiştir. Kuru emme, sıvı emme, yıkama ve üfleme özelliği nedeniyle 3 in 1- halı yıkama
makinesi olarak da adlandırılmaktadır.
Resim 4.1: Çeşitli halı yıkama makineleri
4.1.2. Çalışma Prensibi
Şekil 4.1: Halı yıkama makinesinin parçaları
Ø Kuru Temizlik
Hazırlık: Hortumun emiş adaptöründeki şeffaf hortuma bağlı su bağlantı rakoru,
süpürgenin önündeki yuvasına sokulur ve hortum takılır. Uzatma boruları birbirine eklenir,
kâğıt filtre yerine takılır.
Çalışma Prensibi: Çift fanlı by-pass motor tarafından vakum oluşturulur ve
kullanılan aksesuarlar yardımıyla emilen tozlu hava emiş ağzına gelmektedir. Kullanılan çift
katlı kâğıt filtre sayesinde tozlar ve partiküller filtre içinde toplanmaktadır. İlk filtrasyonu
yapılmış hava, şamandıra muhafaza süngerinden ve motor koruma filtresinden by-pass motor
fanına ulaşmaktadır. Fandan atılan hava, hava çıkış filtresini (mikro filtre) geçerek süpürgeyi
terk etmektedir. Tamamen izole edilmiş durumdadır. Kuru temizlikte şamandıranın bir
görevi olmamaktadır, motor koruma süngeri, kâğıt filtrenin yırtılmasıyla emilen sert
cisimlerin motor fanına zarar vermesini engellemek için kullanılır.
Şekil 4.2: Halı yıkama makinesi çalışma prensibi
Ø Sıvı Emme
· Hazırlık: Kâğıt filtre kirli su tankı içerisinden çıkarılmalıdır.
· Çalışma Prensibi: Emilen sıvı+hava karışımı kirli su kabı içine gelmekte
ve su kabın içinde birikmekte ve hava şamandıra muhafaza süngeri,
kapak, motor koruma süngeri, motor fanı ve mikro filtre üzerinden
süpürgeyi terk etmektedir.
Şekil 4.3: Halı yıkama makinesinin bölümleri
Ø Halı Yıkama Özelliği
· Hazırlık: Kâğıt filtre çıkartılır. Temiz su tankı içerisine su (+şampuan)
konulur. Diğer yıkama aksesuarları hazırlanır.
· Çalışma Prensibi: 3 in 1 olarak kullanımda, temiz su tankı içindeki
su+deterjan karışımı tankın altında bulunan valf sayesinde pompaya
ulaşmaktadır. Pompa tarafından basınçlandırılan su, hortumlar vasıtasıyla
süpürgenin ön tarafında bulunan rakora ulaşmaktadır. Su kanalı olan özel
hortum ve borulardan geçen basınçlı su fırça uçundaki nozzle'dan zemine
püskürtülmektedir. Suyun süpürgeden nozzle ucuna kadar getirilmesinde
bağlantı noktalarında sızdırmazlığı sağlayacak O-ring'li geçme ve
kilitleme mekanizmaları kullanılmaktadır.
Püskürtülen suyun kontrolü için boru adaptöründe tetik mekanizması bulunmaktadır,
tetik basılı olduğu süre içinde su püskürtülür. Temiz su tankında su bittiği zaman ilavesi
yapılır. Kirli su tankı, ortalama 6,5 lt. su toplama kapasitesine sahiptir. Şamandıra attıktan
sonra biriken su boşaltılmalıdır. Pompa ve motorun çalıştığı ışıklı gösterge lambalarından da görülebilir.
4.1.3. Yapısı
Ø Motor
Halı yıkama makinelerinde 1400-1700W/220V çift fanlı, dakikadaki devir sayısı
20.000-27.000 d/dk. olan by-pass motor kullanılmaktadır. Halı yıkama makinelerinde
kullanılan by-pass tip motorlarda fan kısmı özel olarak yapılmıştır. Emilen hava, motor
içinden geçmez ve fan kenarlarından atılır. Bu sayede ıslak temizlik esnasında emilen nemli
hava veya su, fan kısmındaki kanallardan dışarı atılacağı için hiçbir zaman motor sargılarına
gelmemektedir. Motorun soğutulması içinde motor miline bağlı olarak ayrı bir soğutma fanı
bulunmaktadır. Fan sayesinde motor üstünden emilen hava sargıların içinden geçerek oluşan
ısının dışarı atılmasını sağlar. By-pass motorlar ıslak temizlikte kullanıldıkları için standart
gereği çift izolasyonlu olmaları gerekmektedir.
Resim 4.2: Halı yıkama makinesi pompa ve motoru
Ø Pompa
32W gücünde bir AC. motordur. Pompa anahtarı ve açma kapama şalteri üstünden
devreye girer. Islak-kuru süpürgelerde temiz su tankından alınan su / su+şampuan karışımını
şeffaf fırça ucuna kadar taşımak ve basınçlı olarak püskürtülmesi için pompa kullanılır.
Genellikle pistonlu tip küçük pompalar kullanılmaktadır. Bu tip pompalar maksimum 2,5–4
bar basınç vermektedir. Suyun püskürtüldüğü nozzle, delik çapına bağlı olarak pompa
çalışma basıncı ve debisi değişmektedir. Pistonlu pompalar, susuz olarak uzun süre
(30dk'dan fazla) çalıştırıldıklarında aşırı ısınmakta ve zarar görebilmektedir.
Ø Şalterler
Açma kapama ve pompa şalteri olmak üzere iki adet şalter vardır. Şalterler şalter
direği üstüne yerleştirilmiş tuş ve itici pimler ile kontrol edilir.
Ø Şamandıra
Kirli su tankı kapağına yerleştirilmiştir. Islak temizleme esnasında tankın dolması
sonucunda emiş yolunu kapatarak emniyeti sağlar.
Ø Kondansatör
Şebeke giriş kablosu uçlarına bağlıdır. Süpürgenin çalışması esnasında elektronik
cihazların etkilenmesini engellenmek amacıyla kullanılmıştır.
Ø Tetik
Hortumun uç kısmında bulunmaktadır. Islak temizleme sırasında pompa çalıştığında
istenildiği zaman suyun temizlenen yüzeye püskürtülmesini sağlayan bir düzenektir. Sürekli
olarak su püskürtülmesi isteniyorsa tetiğe basık tetiğin önündeki sıkıştırma parçası tetiğe
doğru çekilmelidir.
Ø Kablo Sarıcı
Süpürge içinde şebeke kablosunun sarıldığı yaylı mekanizmadır. İçinde bulunan yaylı
kontaklar sayesinde elektriksel iletimi dönerken sağlar. Yaya önsarım verilerek kablonun
sürekli geri çekilmesi sağlanır. Kablo süpürge dışından çekilmeye başlandığında kablo sarıcı
içindeki spiral yay, kurulmaya başlar. Kablonun geri sarılmasını frenleme mekanizması
engeller. Kablo sarıcı tuşuna basıldığı zaman frenleme mekanizması boşa alınır ve spiral yay
kabloyu süpürge içine sarar.
Kablo sarıcının yayı boşandığı zaman, plakayı sabit tutarak fişin ucundan 6 defa, saat
dönüş yönünün tersinde tam tur çeviriniz.
Şekil 4.4: Halı yıkama makinesi parçaları
1.Kirli su tankı
2.Motor ve pompa açma kapama tuşu
3.Gövde
4.Tekerlek
5.Hava çıkışı
6.Temiz su tankı
7.Emiş ağzı
8.Temiz su çıkış ağzı
9.Kilitleme mekanizması
10.Alt gövde
11.Toz filtresi
12.Dalga kırıcı
13.Motor koruma süngeri
14.Üst kapak
15.Spiral boru
16.Boru ve aksesuarlar
Ø Filtre Çeşitleri
· Kâğıt Filtre
Emilen tozlu hava içindeki toz ve diğer partiküller kâğıt filtre içinde toplanmaktadır.
Kâğıt filtre kullanılması (bez torba yerine) filtrasyon ve hijyen açısından tercih edilmektedir.
Çift katlı (60+18 gr/m2) natürel renkte kâğıt kullanılmaktadır. Natürel renk içinde boya ihtiva
etmediği için çevreye zararlı değildir.
· Sünger Filtreler
Motor Koruma Filtresi, motor önünde motorun içine girebilecek partiküllerin
tutulmasını sağlar. Sünger filtre kullanılmaktadır. Bu filtre kirlendiği zaman yıkanarak
temizlenebilir. Şamandıra muhafaza süngeri, ıslak-kuru süpürgelerde şamandıra
muhafazasında kullanılır. Nemli havada suyun filtre edilmesini ve suyun motora direkt
gitmesini engeller. Hava Çıkış Filtresi, motor çıkışında kullanılan yüksek filtrasyon
özelliğine sahip değiştirilebilen tip filtredir. Motorda fırçaların aşınmasıyla oluşan kömür
tozları da tutarak atılan havanın temiz olmasını sağlar.
4.2. Elektrik Prensip Şemaları
Şekil 4.5: Halı yıkama makinesi elektrik prensip şeması
Elektrikli süpürgelerde motor hız kontrolü, faz kontrolü olarak adlandırılan yöntemle
yapılır. Bu yöntemde motorun hızı, motordan geçen akımın bir triyak vasıtasıyla belli faz
açılarında açılmasıyla kontrol edilir.
Triyaklar, ateşleme bacaklarında belli gerilim görünce her iki yönde de iletime
geçebilen, bu gerilim kalksa bile iletimde kalan ve ancak üzerindeki akım sıfırlanınca iletim
durumundan çıkan elektronik anahtarlardır(Şekil 4.5).
A anahtarı kapatıldığında halı yıkama makinesi emme motoru; B anahtarı
kapatıldığında ise pompa motoru çalışarak su püskürtecektir.
Şekil 4.6: Elektrik bağlantı şeması
4.3. Mekanik ve Elektrik Arızalarını Giderme
PROBLEM MUHTEMEL NEDEN ÇÖZÜM
Süpürge motoru çalışmıyor.
· Şalter arızalı olabilir.
· Kablo kopuk olabilir.
· Motor arızalı olabilir.
· Elektronik kart arızalı olabilir.
· Şalter değiştiriniz.
· Kablo değiştiriniz.
· Motor değiştiriniz.
· Kart değiştiriniz.
Pompa motoru çalışmıyor.
· Pompa şalteri arızalı olabilir.
· Pompa bağlantı kabloları kopuk olabilir.
· Pompa şalteri itici mili kısa olabilir.
· Pompa arızalı olabilir.
· Şalter değiştiriniz.
· Kablo değiştiriniz.
· Şalter mili değiştiriniz.
· Pompa motoru değiştiriniz.
Pompa çalıştığı halde su atmıyor.
· Temiz su tankı su dolu değil.
· Temiz su tankı yerine uygun şekilde oturmamış olabilir.
· Su giriş tapası grubu tıkalı
· Temiz su tankına, su doldurunuz.
· Temiz su tankı yerine uygun şekilde oturtulur.
· Grup değiştirilir.
· Pompa doğru takılmalıdır.
· Hortum tetik mekanizması
· Pompa ters takılmış olabilir.
· Hortum tetik mekanizması arızalı olabilir.
· Nozzle tıkalı olabilir. değiştirilmelidir.
· Temizlenmeli veya şeffaf hortum değiştirilmelidir.
Süpürge çok gürültülü çalışıyor.
· Motor burçları aşınmış olabilir.
· Kollektör kömürleri aşınmış olabilir.
· Endüvi kolektöründe kısa devre var.
· Motor tespitleme yayı kırık ya da yerinden çıkmış olabilir.
· Montaj vidaları gevşek olabilir..
· Motor değiştirilir.
· Kollektör kömürleri değiştirilir.
· Motor değiştirilir.
· Yay kırıksa değiştirilir. Yerinden çıkmışsa yerine oturtulur.
· Vidalar teker teker elden geçirilir.
Süpürge sigorta attırıyor.
· Besleme kordonu, kablo sarıcı hız ayar kartı ve motorda kısa devre olabilir.
· Sırasıyla besleme kordonu, kablo sarıcı hız ayar kartı ve motor kontrol edilir. Arıza giderilir. Gerekenler değiştirilir.
Makine halıya şampuan karışımlı temiz suyu püskürtmüyor.
· Su kabında su seviyesi düşük olabilir,
· Su püskürtme pompa motoru su girişi ve çıkışı tıkalı olabilir
· Su püskürtme pompa motoru arızalı olabilir
· İnce temiz su hortumu kırık, ezik veya tıkalı olabilir
· İnce hortumun ucundaki sprey tıkalı olabilir.
· Su kabına bakılır, su ve şampuan ilave edilir.
· Su püskürtme pompa motoru kontrol edilir. Tıkanıklık giderilir.
· Su püskürtme motoru kontrol edilir, arızalı ise değiştirilir.
· İnce temiz su hortumu kontrol edilir, eziklik, kırıklık ve tıkanıklık giderilir.
· Emici uç üzerindeki  püskürtme spreyi kontrol edilir, arıza giderilir.
Halı yıkama makinesi süpürge olarak kullanılırken sigorta attırıyor.
· Besleme kordonu, kablo sarıcı makine, akım taşıyan kablolar ve motorda kısa devre olabilir.
· Sırası ile besleme kordonu, kablo sarıcı makine, akım taşıyan kablolar ve motor kontrol edilir. Kısa devre giderilir. Gerekenler değiştirilir.
Halı yıkanacağı zaman su püskürtmüyor, sigorta attırıyor.
· Pompa motoru arızalı olabilir.
· Pompa motoruna akım taşıyan kablolarda kısa devre olabilir.
· Temiz su tankında su olmayabilir.
· Temiz su tankı yerine doğru şekilde oturmamış olabilir.
· Pompa şalteri basılı değil ya da arızalı olabilir.
· Su püskürtücü motor kontrol edilir. Arızalı ise değiştirilir,
· Motora akım taşıyan kablolar kontrol edilir. Kısa devre giderilir. Gerekirse kablolar değiştirilir.
· Temiz su tankı su ile doldurulur.
· Su tankını doğru şekilde yerine oturtulur.
· Pompa şalterine basılır. nerji geçirip geçirmediği kontrol ederek, arızalı ise değiştiriniz.
Süpürge çalışıyor; fakat emiş yok denecek kadar az.
· Spiral hortum tıkalı olabilir.
· Toz torbası dolu olabilir.
· Toz torbası yıkanış olabilir.
· Motor yerinden kaymış olabilir.
· Motor fanı milden boşanmış olabilir.
· Spiral hortum kontrol edilir. Varsa tıkanıklık giderilir.
· Toz torbası dolu ise boşatılır.
· Toz torbası yıkanmış ise torba delikleri daralacağından süpürge çekişi az olur, torba değiştirilir.
· Motor yerinden kaymışsa  yerine takılır. Tespitvidaları sıkılır.
· Fan yerine takılır, gerekirse motor değiştirilir.
Süpürge çalışıyor; fakat hız ayarı yapılamıyor.
· Tuş takımı veya ayar düğmesi arızalı olabilir.
· Elektronik devre arızalı olabilir.
· Ayar potansiyometresi ve tuş takımı kontrol edilir, arıza giderilir.
· Elektronik devre kontrol  edilir. Arızalı ise değiştirilir.
Kablo sarıcı kendi kendine sarıyor
· Frenleme grubu yayı olmayabilir.
· Frenleme tekerleği aşınmış olabilir.
· Frenleme tekerleği üzerindeki lastik göbekten kaymış olabilir.
· Yay takılmalıdır.
· Frenleme grubu değiştiriniz.
· Lastik yerine yerleştiriniz.
Süpürge su akıtıyor · Temiz su tankı tapası · Tapa değiştiriniz. arızalı olabilir.
· Pompa hortumu delik olabilir.
· Temiz su çıkışı rakoru çatlak olabilir.
· Şamandıra atmıyor olabilir.
· Hortum değiştiriniz.
· Rakor değiştiriniz.
· Şamandıra kontrol ediniz.
4.3.1. Alt Gövdenin Sökülmesi
Ø Alt gövdenin altındaki vidalar sökülür ve yukarı kaldırılır.
Ø Kablo çıkış kapağı yerinden alınarak kablo sarıcı fişi alınır.
Ø Kablo bastırıcısı ve yayı birlikte yerinden çıkartılarak kablo frenleme
grubundan kurtarılır.
Ø Kablo sarıcı yukarı doğru çekilerek çıkartılır. (Bir ucu mile geçirilmiş, diğer ucu
kanala geçirilmiştir)
Ø Kablo sarıcıdan çıkan 2 adet kablo açma-kapama düğmesinden çıkartılır.
Ø Kablo sarıcı direk grubunda bulunan 2 adet vida sökülür ve kablo sarıcı direk
grubu üst gövdeden ayrılır.
Ø Kablo sarıcı direk grubu üzerindeki kilidin ortasındaki mil itilerek ve kilit
butonu çıkartılarak kilit yerinden alınır.
4.3.2. Pompanın Sökülmesi
Ø Emiş rakoru çevrilerek yerinden çıkartılır.
Ø Basınç rakoru çekerek yerinden çıkartılır.
Ø Pompa anahtarına bağlı kablolar çıkartılır.
Ø Pompayı üst gövdeye sabitleyen 2 adet sabitleme sacı çıkartılarak pompa,
yatağından dışarıya alınır.
Ø Pompaya bağlı hortumlar kelepçelerden kurtarılarak çıkartılır.
Ø Basma / emiş rakoru kelepçe sökülerek hortumdan ayrılır.
4.3.3. Motorun Sökülmesi
Ø Açma-kapama butonunda bağlanan 2 adet motor kablosu bağlantı yerinden
çıkartılır.
Ø Motor muhafazasını üst gövdeye bağlayan vidalar sökülerek yerinden çıkartılır.
Ø Motor üst takoz lastiği yerinden çıkartılır.
Ø Motor yerinden alınır.
Ø Motor alt takoz lastiği yerinden çıkartılır.
4.3.4. Şamandıranın Sökülmesi
Şamandıra muhafaza çevre süngeri çıkartılır ve şamandıra muhafazası üst kapaktan
vidalar sökülerek alınır.
4.3.5. Tetik Grubu Sökülmesi
Ø Tetik kapaklan üzerindeki vida sökülerek, süngülü boru adaptörü gövdesinden ayrılır.
Ø Tetik hortum bağlantı parçasının mili, tetik üzerindeki yataklarından kurtarılır.
Ø Tetik hortum bağlantı parçası, şeffaf su hortumundan, hortum tel kelepçesi
penseyle sıkılarak kurtarılır.
4.3.6. Kilitleme Kolu Grubu Sökülmesi
Ø Kilitleme kolu grubunu, direk grubunu bağlayan mil itilerek yerinden çıkartılır.
Ø Açma-kapama ve pompa direk grubu, üst gövdeye bağlı olduğu vidalar
sökülerek gövdeden ayrılır.
Ø Açma-kapama / pompa anahtarının tırnaklarına bastırılarak alt gövdeden çıkartılır.
4.3.7. Halı Yıkama Makinesini Kullanırken Dikkat Edilecek Hususlar
Cihazı kullanmadan önce, kullanım ile ilgili bu talimatları dikkatlice okuyun ve ileride
başvurmak için saklayınız.
Ø Islak kullanımdan önce (örn. sıvıların süpürülmesi ve şampuanlama), kesinlikle unutmayınız.
· Mikro filtreyi ve kâğıt veya bez toz torbasını çıkartınız.
· Difüzörü ve yüzer üniteyi takınız.
Ø Cihazı çalıştırmadan önce model plakasında belirtilen voltajın yerel şebeke
voltajıyla uygunluğunu kontrol edin. Model plakasını, motor ünitesinin alt
kısmında bulabilirsiniz.
Ø Cihaz tam olarak kullanıma hazır olmadan fişi duvar prizine takmayın. Fişi
prize takarken veya çıkartırken ellerinizin ve fişin ıslak olmamasına dikkat edin.
Ø Aşağıda belirtilen durumlarda her zaman fişi duvar prizinden çıkartınız.
· Eğer cihaz doğru biçimde çalışmazsa,
· Cihazı temizlemeden önce,
· Hazneyi açmadan önce fişi prizden çıkartınız.
Ø Cihaza kâğıt veya bez toz torbası yerleştirdiyseniz, cihazı sadece, kuru
materyalleri ve tozu süpürmek için kullanınız.
Ø Sigara küllerini (kül tablalarından ve şöminelerden) soğuyuncaya dek kesinlikle
süpürmeyiniz.
Ø Benzin, beyaz ispirto, gazyağı, parafin yağı veya benzeri yanıcı veya patlayıcı
sıvıları, hiçbir zaman elektrikli süpürgeyle temizlemeyiniz.
Ø Yanıcı gazların (petrol, tiner, çözücü) bulunduğu ortamlarda kesinlikle cihazı kullanmayınız.
Ø Kül, ince kum, kireç ve çimento tozu ve benzeri maddeleri, elektrikli süpürgeyle
temizlediğinizde, kâğıt toz torbasının delikleri tıkanabilir. Bu durumda, kâğıt
toz torbası henüz dolmamış olsa bile yenisi ile değiştirilmelidir.
Ø Motor koruma filtresi olmadan cihazı kullanmayınız.
Ø Motor ünitesini hiçbir zaman suya batırmayınız.
Ø Şampuan fıskiyesini asla priz, duy veya elektrikli aletlere doğrultmayınız.
Ø Cihazı ve temizleyici sıvıyı çocukların ulaşabilecekleri yerlerden uzak tutunuz.
Ø Kullanımdan sonra cihazı mutlaka kapatın ve fişi duvar prizinden çekiniz.
Ø Islak kullanımdan sonra hazneyi her zaman boşaltıp temizleyin ve kurulayınız.
Borular ve hortumun kurumasını sağlamak için cihazı birkaç dakika kuru hava
emişi yapmak üzere çalıştırınız. Bu sayede, cihazı bir sonraki kullanışınızda,
içinde oluşabilecek kötü kokuları ve kâğıt toz torbasının ıslanmasını engelleyebilirsiniz.
Ø Cihazın ömrünü uzatmak için, şampuan pompası senede bir kere su ve sirke
karışımı ile temizlenmelidir.
Ø Cihazın hortumunu, cihaz çalışırken ve hortum cihaza takılı iken, gözünüze,
kulağınıza doğrultmayınız veya ağzınızın içine sokmayınız.
4.3.8. Temizlik ve Bakım
Cihazı temizlemeden önce, mutlaka cihazı kapatın ve fişi duvar prizinden çekin.
Cihazın tüm kısımları, toz haznesi dahil olmak üzere, nemli bir bezle, gerekirse bir miktar
deterjan ile silinerek temizlenebilir. Motor bölümüne hiçbir şekilde su girmemesine dikkat ediniz.
Islak kullanımdan sonra aşağıdaki noktaları unutmayınız.
Ø Toz torbası haznesini boşaltın, temizleyin ve kurulayınız.
Ø Cihazı boşaltıp temizledikten sonra hortum ve boruların kuruması için, cihazın
birkaç dakika boyunca kuru hava emişi yapmasına izin veriniz.
Ø Bez toz torbası kullanıyorsanız, motor koruma filtresini senede en az bir kez ılık
suda yıkamanız tavsiye edilir. Filtreyi tekrar cihaza yerleştirmeden önce
mutlaka kuruduğundan emin olunuz.
Ø Yüzer ünite ve köpük filtreyi yıkayın. Köpük filtrenin ömrünü garantilemek
için, dikkatlice yüzer üniteden ayırın ve filtreyi ayrı olarak temizleyin. Köpük
filtreyi sıkarak fazla suyu akıtınız. Bükmeyiniz.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :