KIRSAL KALKINMA VE TARIMSAL TEKNOLOJİLERİN TOPLUMSAL DEĞİŞİM İLE YAYGINLAŞTIRILMASI ÖNCÜ ÇİFTÇİ YETİŞTİRME PROJESİ

KIRSAL KALKINMA VE TARIMSAL TEKNOLOJİLERİN TOPLUMSAL DEĞİŞİM İLE YAYGINLAŞTIRILMASI:

ÖNCÜ ÇİFTÇİ YETİŞTİRME PROJESİ

İbrahim ŞAHİN1

Çetin ŞEN2

Ebru Erden AYDIN3

Ziraat Yüksek Mühendisi

Ziraat Mühendisi

Ziraat Mühendisi

1 DSİ XV.Bölge Müdürlüğü Şanlıurfa/Türkiye (ibrahims@dsi.gov.tr)

2 GAP İdaresi Şanlıurfa/Türkiye (cetinsen@yahoo.com)

3 SUDER Şanlıurfa/Türkiye (ebruerden5@hotmail.com)

ÖZET

Güney Doğu Anadolu Projesi (GAP), çağımızda geliştirilmekte olan dünyanın sayılı kalkınma projelerinden biridir. GAP’la 22 Baraj, 19 hidroelektrik santral ve 25 sulama projesi inşa edilecek ve 1.8 milyon ha alan sulanacaktır. Bu alan ülkemizin ekonomik olarak sulanabilir topraklarının % 20’sine tekabül etmektedir.

GAP kapsamında tarımsal sulamalar 1995 yılından itibaren başlamış ve yıllarca kuru tarım yapılan alanlarda sulamaya geçilmiştir. Sulama tarımsal faaliyetlerde köklü değişiklikleri gerektirir. Bu değişiklikleri uygulamaya koyacak olan çiftçilerdir. Bu nedenle değişen ekolojik ve ekonomik koşullarla birlikte çiftçilerin de değişmesi gerekmektedir. Bu amaçla çiftçilere yönelik yapılan eğitimlerden hedeflenen değişim sağlanamamıştır.

Öncü Çiftçi Yetiştirme Projesi, değişik yaş gurupları için düzenlenecek farklı içerikteki eğitim, öğretim ve yayım etkinlikleriyle sosyal, kültürel, teknik bilgi ve bilginin uygulaması konularında kendine güvenen, gelişmiş, çevreye duyarlı insan yetiştirmeyi amaçlamaktadır.

ANAHTAR KELİMELER: Öncü çiftçi, Eğitim, Öncü çiftçi kampları

ABSTRACT

Southeastern Anatolian Project (GAP) is one of the leading development project all over the world. 22 dams, 19 hydroelectrical plants and 25 irrigation projects will be built and a total area of 1.8 million hectar will be irrigated within the scope of GAP. The area that is targeted to be irrigated amounts to 20 % of total irrigable surface of Turkey.

Irrigation activities started as of 1995 within the scope of the project and arid areas have been introduced to water. Irrigation requires radical changes in agricultural activities. Who will put these changes into practice are farmers, not anyone else.

279

Thus, farmers also need to change in paralel with changing ecological and economic facts. However; targeted changes could not be reached following relevant training events.

The Project of Bringing Up Pioneer Farmers is contributing by means of training, instruction and extension services to be arranged for different age groups with different contents to bringing up self-confident, and well-trained individuals that are sensitive to the environment in particular aspects such as social, cultural, and technical knowledge and application of these.

KEY WORDS: Pioneer farmers, Education, Pioneer farmers camps

GİRİŞ

Ülkeler, insanlarının yeterli beslenebilmesi ve ekonomilerinin güçlü olabilmesi için tarımlarına her zaman önem vermişler, geliştirdikleri politikalarla, gerek kırsalda gerekse şehirde yaşayan kesimlerin mutluluğu ve refahı için çaba harcamışlardır. Diğer taraftan, tarımsal üretimin niceliği ve niteliği dolayısı ile yeterli ve doğru beslenme toplumların sağlık sorunlarının temelinde hep en önemli öğeyi oluşturmuştur. Tarımsal faaliyetler bu anlamda da ayrı bir öneme sahiptirler. Bu bağlamda kırsal kesimde fiilen üretim yapan kesimin modern tarım teknikleri konusunda eğitilmeleri;

Ekonomik, Ekolojik, Sürdürülebilir üretim konusunda bilinçlendirilmeleri ve Yeniliğe açık,

Uygulamalarıyla çevrelerine örnek bireyler olmaları, bölgesel ve ülkesel kırsal kalkınma girişimlerinin temel politikasını oluşturmalıdır.

HEDEF

Tarımın daha bilinçli; çevreyle uyumlu, sağlığa uygun, ekonomik faydalar yaratan faaliyetler olarak gelişmesi, modern tarım tekniklerinin ve rekabete açık pazarlama olanaklarının gelişmesiyle olanaklıdır. Bu noktaya varmanın en emin yolu ise çiftçinin bilgilenmesi ve yenilikleri anlayıp uygulamasıdır.

PROJENİN ÇIKIŞ NOKTASI

Ülkemizde yaşayan nüfusun yaklaşık %30’u kırsal kesimde yaşamaktadır. Bugüne kadar bu kesimin gelişmesi ve kalkınması için değişik yatırımlar yapılmış ve projeler uygulanmıştır. Güney Doğu Anadolu Projesi (GAP) bu anlamda çağımızda geliştirilmekte olan dünyanın sayılı projelerinden biridir. GAP’la 22 Baraj, 19 hidroelektrik santral ve 25 sulama projesi inşa edilecek ve 1.8 milyon ha alan sulanacaktır. Bu alan ülkemizin ekonomik olarak sulanabilir topraklarının % 20’sine tekabül etmektedir.

280

Tüm sektörleri ile 32 milyar ABD dolarına mal olacağı öngörülen projeye bugüne kadar bu miktarın % 60’ı harcanmış bulunmaktadır. Proje kapsamında tarımsal sulamalar 1995 yılından itibaren başlamış ve yıllarca kuru tarım yapılan alanlarda sulamaya geçilmiştir. Sulama tarımsal faaliyetlerde köklü değişiklikleri gerektirir. Bu değişiklikleri uygulamaya koyacak olan çiftçilerdir. Bu nedenle değişen ekolojik ve ekonomik koşullarla birlikte çiftçilerin de değişmesi gerekmektedir. Bu amaçla çiftçilere yönelik yapılan eğitimlerden hedeflenen değişim sağlanamamış, tam tersine çiftçiler değişime direnç göstermişlerdir. Bunun sonucu bilinçsiz tarımsal uygulamalar devam etmekte, su israf edilmekte, topraklar çoraklaşmakta ve doğal kaynaklar gelecek nesiller düşünülmeden bilinçsizce kullanılmaktadır.

Öncü Çiftçi Yetiştirme Projesi GAP bölgesinde, hedeflenen değişimi sağlamak üzere kırsal kesimdeki gençlerin eğitimi ile 2002 yılında başlamış ve katılımcılarda gözlenen olumlu değişimler sonucu ülke geneline yayılma eğilimi göstermiştir.

Proje, değişik yaş gurupları için düzenlenecek farklı içerikteki eğitim, öğretim ve yayım etkinlikleriyle, özellikle kırsal kesimde, sosyal, kültürel, teknik bilgi ve bilginin uygulaması konularında kendine güvenen, gelişmiş, çevreye duyarlı insan yetişmesine katkıda bulunmaktadır.

ÖNCÜ ÇİFTÇİ YETİŞTİRME PROJESİNDE EĞİTİM AŞAMALARI

Projede eğitime katılan gençler üç aşamadan geçer:

1.Öğrenen Çiftçi aşaması (Tohum)

2.Araştıran Çiftçi aşaması (Fidan)

3.Uygulayan Çiftçi aşaması ınar)

PROJENİN UZUN DÖNEM AMACI

Öncü Çiftçi Yetiştirme Projesinin uzun dönem amacı; çiftçi çocuklarından başlayarak çiftçilere, çevre ve tarım teknolojileri konularında bilgi vermek suretiyle onların bilinçli bir çiftçi olarak yetişmelerine, toplum içinde uyumlu, bilgili bireyler olmalarına katkıda bulunmaktır.

ÖNCELİKLİ AMAÇLAR

  1. 1. Öğrenmeye açık, sosyal, kendisiyle ve çevresiyle barışık,

  2. 2. Kendini anlatabilen, karşısındakine saygılı ve onu anlamayı isteyen,

  3. 3. Sorunlarını ve çözüm yollarını araştırabilen,

  4. 4. Yakın çevresindeki resmi ve özel, kurum ve kuruluşları tanıyan ve onlardan bilgi almayı bilen,

  5. 5. Çağdaş iletişim araçlarını kullanabilen ve onlardan yararlanan (bilgisayar, internet)

  6. 6. Eğitilmeye istekli, meraklı,

  7. 7. Çevre ve sürdürülebilir tarım konularında bilinçli,

  8. 8. Takım çalışmalarına yatkın, katılımcı bireyler yetiştirmektir.

281

ÖNCÜ ÇİFTÇİ YETİŞTİRME PROJESİNDE YÜRÜTÜLEN FAALİYETLER

Öncü Çiftçi Yetiştirme Projesi kapsamındaki aşağıdaki faaliyetler yürütülmektedir:

  1. 1. Genç Çiftçi Kampları (Acemilik aşaması). Kampa katılanlar TOHUM olarak kaydedilirler.

  2. 2. Sürekli Eğitim Dönemi (Çıraklık aşaması). Bu aşamadakiler FİDAN olarak kaydedilirler.

  3. 3. Uygulayan çiftçi aşaması. Bu aşamadakiler ÇINAR olarak kaydedilirler.

PROJENİN UYGULAMASI

  1. 1. TEMEL EĞİTİM AŞAMASI (ÖNCÜ ÇİFTÇİ KAMPLARI)

Genç çiftçi kampları bu projenin ilk aşamasını oluşturur. Bu aşama gençlerle bir tanışma ve belirlenmiş hedeflere ilişkin bir el sıkışma aşamasıdır. Bu aşamada amaçlar başlığında belirtilen konularda gençlerin eğitim ve öğretimi hedeflenmiştir. Öncü çiftçi adaylarının çoğu ailelerinden ve yaşadığı yerden ilk defa ayrılmakta ve hayatının birçok ilkini bu kampta yaşamaktadır. Kampta kalacağı çadırı, tanımadığı farklı bir kültürden gelen başka bir kampçı ile paylaşır. İlk defa müzeyi, büyük bir alışveriş merkezini gezer, vali, belediye başkanı, rektör ve ildeki kurumların üst düzey yöneticileri ile tanışır, onlara soru sorar. Pamuk toplama makinesi, kombine makineler, büyük traktörler ve bunun gibi tarım makinelerinden haberdar olur. Toprak analiz laboratuarı, tarım ilaç fabrikası, seraları gezer, bilgi alır. Suyun barajdan tarlasına gelinceye kadar izlediği yolu görür, önemini kavrar. Kampçılar gündüz gördüklerini ve öğrendiklerini akşam yakılan kamp ateşi saatinde bilgi yarışmaları, yaratıcı dramalar ve oyunlarla pekiştirir. Bu faaliyetler kamp boyunca devam eder ve hiç televizyon izlenmez.

Bu eğitim ve öğretim sonucunda birey tarımsal bilgi ve becerilerini geliştirirken, sosyal birey olma yolunda yol alır. Bilgisayar, spor ve eğitsel çalışmalarda arkadaşlık ruhu geliştirilir. Özellikle gece yakılan kamp ateşi çevresinde kişisel yetenekler ortaya çıkarılır ve geliştirilir. Bu yetenekler doğrultusunda (Resim, Spor, Müzik, Tiyatro, folklor) uygulamalar yaptırılır. Bu sayede gençler özgüven kazanma yolunda önemli adımlar atar. Bireysel ilişkilerde zorlukları aşar ve takım çalışmasına yönelir. Ortak yaşamanın önemini kavrar, sosyal çevresi genişler, kendi öneminin ve değerinin farkına vararak insanı sevmeyi ve önemsemeyi öğrenir. Bilgi alışverişinin yararına kanaat getirir. Sorma ve uygulama ilişkisine öğrenmeyi de katar. Kişisel veya takım olarak proje üretme ve uygulama heyecanını hisseder. Uygulamada gözlemlediği olumlu-olumsuz gelişmeleri paylaşmaya hazır olur.

Kamp süresi 12 gündür. Kampta eğitim teorik, uygulamalı ve eğitsel çalışmalar şeklinde yürütülür. Sabah spor ile başlar ve teorik bilgilerin verilmesi ile devam eder. Her gün sabah konuk saatinde ilde bulunan bir kurum veya kuruluşun (DSİ, Tarım İl Müdürlüğü, Ziraat Fakültesi, Tarım Reformu, GAP İdaresi, Ziraat Odası...v.b) en üst düzey yetkilisi tarafından görev yetki ve sorumlulukları konusunda bir sunum yapılır. Onlara ne şekilde ve hangi konularda yardımcı olabilecekleri ve nasıl ulaşabilecekleri konusunda bilgi verir ve sorularını

282

cevaplandırır. Sonrasında ise; Bilgisayar-İnternet, tarımsal eğitim ve eğitsel çalışmalar istasyonlarında faaliyetler devam eder.

Öğleden sonra sabah konuk saatinde sunum yapan kuruma iadei ziyaret gerçekleştirilerek teorik konulara paralel olarak kamu ve özel kuruluşların araştırma, uygulama ve üretim istasyonlarında (Sulama, Tarımsal Mekanizasyon, Yetiştirme Teknikleri) eğitime devam edilir.

Kampa dönünce spor saati başlar. Spor saati (yüzme, masa tenisi, futbol, voleybol, basketbol, satranç) uygulama saatinin ardından günlük programa uygun olarak gerçekleştirilir. Spor saatinde kampçıların en fazla ilgi duyduğu alan yüzmedir. Projede de yüzmeye çok önem verilmektedir. Çünkü iklim olarak çok sıcak olan bölgemizde sulama kanallarında her yıl 10-15 kişi boğulmaktadır. Bu nedenle öğrencilere yüzme öğretildiği gibi sulama kanallarında yüzmenin tehlikeleri de anlatılmaktadır.

Eğitim gece yakılan kamp ateşi çevresinde tüm kampçıların katılımı ile devam eder. Son kamp gecesi kampçıların aileleri ve kurumların katılımıyla bir veda gecesi şeklinde gerçekleştirilir, and içme ve katılım belgesi dağıtma töreniyle son bulur.

( Kamp faaliyetleri ile ilgili olarak 1 günlük program Ek 1 de verilmiştir)

( Kamp faaliyetleri ile ilgili olarak 12 günlük program Ek 2 de verilmiştir)

2 – SÜREKLİ EĞİTİM FAALİYETLERİ AŞAMASI

Projenin temelini oluşturan ve birey/ takımların kendilerini geliştirdiği aşamadır. Edinilen bilgi ve becerilerin uygulanması ve geliştirilmesi amacı ile yapılacak tüm çalışmaları bu aşamada yürütülecektir. Bu kapsamda;

  1. 􀀹 Yeni kamp dönemlerine eski kampçılar zaman zaman davet edilir.

  2. 􀀹 Kampçılara özel, internet ortamında iletişim sitesi oluşturarak ilişkinin sürmesi sağlanır ve ilgili konularda yarışmalar düzenlenir,

  3. 􀀹 Kampçıların 3 ve daha fazla olduğu İlköğretim okullarında internet alt yapılı “Tarım, Çevre Bilgi ve İletişim” odaları kurulur,

  4. 􀀹 Kampa katılan bireylerin kamptan ayrılmadan önce kişisel veya takım olarak yürütmek üzere belirledikleri projeler değerlendirilerek destek verilir.

TEŞEKKÜR

Projenin uygulamasında vermiş olduğu desteklerden dolayı GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı başta olmak üzere, DSİ XV. Bölge Müdürlüğü, H.Ü Ziraat Fakültesi, Tarım İl Müdürlüğü, Ziraat Bankası, Ziraat Odası, Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü, Şanlıurfa Belediyesi ve Sulama Birliklerine teşekkür ederiz.

283 284

EKLER

Ek 1:ÖNCÜ ÇIFTÇI YETİŞTİRME PROJESİ GÜNLÜK PROGRAM ÇIZELGESI

06:30 KALKIŞ: SEÇİLMİŞ MÜZİKLERLE KAMPÇILARIN UYANDIRILMASI

6:45-7:30 SABAH SPORU: SPOR REHBERİ DENETİMİNDE SAĞLIK İÇİN SPOR ANLAYIŞI İLE SPOR YAPILMASI VE YAPILANLARIN YARARLARININ ANLATILMASI.

7:30-7:45 SABAH SPORU SONRASI KİŞİSEL TEMİZLİK

7:45-8:30 KAHVALTI

8:30-9:00 ÇADIR-YATAK KONTROLÜ, ÇEVRE TEMİZLİĞİ

9:00-10:00 KONUK SAATİ: KONUĞUN, KURUMUYLA İLGİLİ SUNUM YAPMASI

10:00-11:00 TARIM

11:00-12:00 1. GRUP BİLGİSAYAR, 2. GRUP İNGİLİZCE

12:00-13:00 1. GRUP İNGİLİZCE, 2. GRUP BİLGİSAYAR

13:00-14:00 YEMEK

14:00-14:30 DİNLENME

14:30-16:30 UYGULAMA SAATİ: KONUĞUN ÇALIŞTIĞI KURUMUN FAALİYETLERİNİ YERİNDE GÖRME

16:30-18:00 SPOR: GRUPLAR HALİNDE YÜZME, SATRANÇ, MASA TENİSİ, VOLEYBOL

18:00-19:00 EĞİTSEL ÇALIŞMALAR

19:00-20:00 YEMEK

20:00-22:30 KAMP ATEŞI FAALİYETLERİ: GÜNDÜZ GÖRÜLEN VE ÖĞRENİLENLERİN YARIŞMALAR, YARATICI DRAMA VE OYUNLARLA SAHNELENMESİ

22:30 KİŞİSEL TEMİZLİK VE YATIŞ

Ek 2: ÖNCÜ ÇİFTÇİ YETİŞTİRME PROJESİ 12 GÜNLÜK PROGRAM ÇİZELGESİ

GÜN

KONUK

TARIM

BİLGİSAYAR

İNGİLİZCE

UYGULAMA

SPOR

KAMP ATEŞI

Kampa Giriş

Kampa Giriş

Kampa Giriş

Kampa Giriş

Sağlık Taraması

Tanışma partisi

Kamp Ateşinin Tanıtılması

2

Valilik

Çevre Bilinci

Bilgisayarın Tanıtımı

İngilizce’nin Hayatımızda ki Yeri ve önemi

Müze, alışveriş merkezi gezisi, şehir turu

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Toplu yaşamada dikkat edilecek hususlar, Çadırlar arası bilgi yarışması

3

DSİ Bölge müdürlüğü

Sulama

Word Kullanımı

İngilizce Tanışma

Tünel ve Sulama Şebekelerinin görülmesi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Sulamadan Önce ve Sonra Tarım ve Çadırlar arası bilgi yarışmas

4

Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Müdürlüğü

Toprak örneğinin alınması ve analizinin önemi

Internet’in Tanıtımı

İngilizce Selamlaşma

Toprak analiz laboratuarının gezilmesi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Çoraklaşma ve Erozyon, Çadırlar arası bilgi yarışması

5

Tarım İl Müdürlüğü

Bitki Koruma

E mail adresi almak

İngilizce Şarkı

Tarım İl Müdürlüğü bitki koruma laboratuarının gezilmesi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Organik tarımın insan sağlığındaki yeri ve önemi Çadırlar arası bilgi yarışması

6

Atatürk Barajının Gezilmesi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Barajlarımız ve hidrolojik döngü, Çadırlar arası bilgi yarışması

7

Son Kamp Ateşi için Hazırlık Çalışmaları

Son Kamp Ateşi için Hazırlık Çalışmaları

Son Kamp Ateşi için Hazırlık Çalışmaları

Kamp sonrası yürütülecek projelerin belirlenmesi

Fidan Dikimi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Ormanlarımız ve fidan dikmenin önemi, Çadırlar arası bilgi yarışması

8

Ziraat Fakültesi

Tarla Bitkileri

e-mail göndermek ve almak

Bilgisayarda kullanılan İngilizce terimler

Ziraat Fakültesi Denemelerini Ziyaret

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Sulu tarımda alternatif ürünler, , Çadırlar arası bilgi yarışması

9

GAP Bölge Müdürlüğü

Güneydoğu Anadolu Projesi

İnternette tarımsal siteler

Tarımsal terimler

GAP Araştırma istasyonunun gezilmesi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

Araştırma sonuçlarından yararlanma, Çadırlar arası bilgi yarışması

10

Ziraat Bankası Müdürlüğü

Tarımsal krediler ve destekler

Tarımsal bilgilerin internette aranması

Bilgisayarda kullanılan İngilizce terimler

Tarım ilaç fabrikasının gezilmesi

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

İlaç ve gübrenin kullanımı, Çadırlar arası bilgi yarışması

11

Ziraat odası

Çiftçi örgütleri

Geceye Hazırlık

Veda Gecesi Etkinliği, Çadırlar arası bilgi yarışması finali

Yüzme, futbol, satranç, basketbol

12

Kamptan Ayrılış

285

Döküman Arama

Başlık :

Kapat