Kapat

RESİM VE EL İŞİ ETKİNLİKLERİ

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.


1. BOYA ÇALIŞMALARI
1.1. Boya Çeşitleri
Çocuklar boyaları resim yapmak, bazı çalışamaları renklendirmek amacıyla
kullanırlar. Çocukların kullanabileceği boya çeşitleri aşağıda verilmiştir:
􀂾 Sulu boya: Piyasada hazır olarak da bulabileceğiniz gibi kendiniz de rahatlıkla
sulu boya hazırlayabilirsiniz.
Sulu boyanın Hazırlanışı:
1 bardak çamaşır kolası
1 bardak soğuk su
2 bardak sıcak su
1 kahve kaşığı toz boya (Zehirsiz badana boyası tercih edilir).
Bir bardak çamaşır kolası, bir bardak soğuk su ile eritilir ve kaynamakta olan iki
bardak suya ilave ederek tahta bir kaşık yardımı ile karıştırarak pişirilir. Karışım sulu olursa
bir miktar daha sulandırılmış kola ilave dilir, koyu olursa çok az sulandırılarak tekrar
pişirilir. Soğuduktan sonra ağzı kapalı kavanozlarda saklanır. (Oğuzkan, Şükran)
􀂾 Pastel Boya: Okul öncesi yaş grubunda olan çocukların tercihi, daha çok pastel
boyadan yanadır. Bu boyalar kalın gövdeli oluşlarından dolayı, henüz küçük kas
gelişimini tamamlamamış çocuklar için uygundur. Özellikle yağlı pastel
boyaların daha canlı renkler vermesi ve kâğıt üzerinde rahat kayması kullanım kolaylığı sağlar.
Pastel boya birçok boya tekniğine uygundur ve başka boyalarla birlikte kullanıldığında
da özelliğini kaybetmez.(Abacı, Oya)
􀂾 Parmak Boyası: Parmak boyasının hazırlanışı:
1 ölçü çamaşır kolası ½ ölçü toz sabun
1 ölçü soğuk su 1 çay kaşığı talk pudrası
2 ölçü sıcak su 1 çay kaşığı toz boya
Bir ölçü kola, bir ölçü soğuk suda eritilir. Kaynamakta olan 2 ölçü suya yavaş yavaş
karıştırarak berraklaşıncaya kadar pişirilir. Daha sonra bu karışıma rendelenmiş sabun, talk
pudrası ve toz boya ilave edilerek soğumaya bırakılır. ( Oğuzkan, Şükran)
􀂾 Tutkallı Boya: Toz boya, beyaz tutkal ve su karışımı ile elde edilir. Tutkalın ve
suyun miktarını istediğimiz gibi ayarlayarak boyanın yoğunluğunu farklı
tutabiliriz. Tutkalı az, suyu çok tuttuğumuzda suluboya gibi; suyu az, tutkalı çok
tuttuğumuzda ise guaj boya yerine; suyun miktarını daha azaltırsak parmak
boyası yerine kullanılabilir.
Tutkallı boya yoğun olarak hazırlanıp, ağzı kapalı cam kavanozlarda saklanmalıdır. Isı
kaynağından korunmalıdır. Kurumaması için karışımın üzerine bir miktar su konulur.
Kullanılacağı zaman, her renk boyayı ayrı kâselere koyarak çalışma masalarına
hazırlanmalıdır. (Abacı, Oya)
1.2. Malzeme Özellikleri
􀂾 Boya çalışmaları için kullanılacak masalar kolay temizlenebilir olmalıdır. Bunun
için formika masalar tercih edilebilir. Ya da herhangi bir masanın üzerine düz
renk muşamba ya da naylon örtü örtülerek boya yapılacak alan hazırlanmış olur.
􀂾 Boya yapılacak kaplar; çocukların fırçayı kolayca batırıp çıkarabilmeleri için
çok derin olmayan ağzı geniş, plastikolmalıdır.
􀂾 Fırçalar çocukların rahatça tutabilecekleri büyüklükte olmalı, çok büyük ya da
çok küçük olmamalıdır. Boya çeşidi kadar masada fırça bulundurulmalıdır.
1.3. Uygulamada Dikkat Edilecek İlkeler
􀂾 Öğretmen; çocuklara boyaların ve fırçaların nasıl kullanılacağını açıklamalı,
boyaların birbirine karıştırılmaması gerektiğini öğretmelidir.
􀂾 Masaya yapılacak etkinlikle ilgili gerekli malzemeleri çocukların sayısınca
hazırlamalıdır. (örn; sebze baskısı yapılacaksa, uygulama öncesinde çocuklara
yetecek kadar fırça, boya ve baskı için kullanılacak sebzeler hazır edilmelidir.)
􀂾 Boya çalışmasına başlamadan önce çocukların giysilerini kirletmemeleri için,
çocuklara boya önlüğü giydirilmelidir. Bunun için her çocuğun dolabında boya
önlüğü hazır bulundurulmalıdır. Çocuklara önlüklerini giyerken ve çıkarırken yardım edilmelidir.
􀂾 Çocuklar resim yapmaya başladıktan sonra hayal güçlerini zedelememek için
soru sormaktan kaçınmalı, resimlerini tamamladıktan sonra “bana ne yaptığını
anlatmak ister misin?” diye sorularak çocukların anlattıkları kâğıdın bir yerine
öğretmen tarafından kaydedilmelidir.
􀂾 Her çocuğun yaptığı resmine çocuğun adı, soyadı ve günün tarihi yazılmalıdır.
􀂾 Resmini bitiren çocuğun faaliyeti sınıf panosuna asılarak çocukların ve velilerin
yapılan çalışmaları görmeleri sağlanmalıdır.
􀂾 Günün sonunda yapılan çalışma, her bir çocuğun resim dosyasında saklanır.
Öğretmen belirli aralıklarla bu dosyayı inceleyerek çocukların gelişimi hakkında
bilgi sahibi olabilir. Ve velileri ilgili konuda bilgilendirir.
1.4. Boya Çalışmalarını Uygulama
Sulu boya ile yapılabilecek çalışmalar aşağıda verilmiştir:
􀂾 Sulu Boya ile Yapılan Çalışmalar
• Damlatma: Resim kâğıdı ortadan ikiye katlanarak bir katına fırça
yardımı ile iri damlalar şeklinde suluboya damlatılır, sonra kâğıdın diğer
katı ile üst üste getirilerek elle üzerinden bastırılır. Kâğıdın katı
açıldığında her iki katta da aynı motiflerin oluştuğu gözlenir. (Resim:1)
Resim 1: Damlatma
• Püskürtme: Çalışma için öncelikle karton üzerine istenilen şekil çizilir,
(şekil yerine çiçek, yaprak veya şeklini çıkarmak istediğin herhangi bir
eşya kullanılabilir) çizilen şekil, kartonun içinden ya oyularak çıkarılır ya
da şeklin etrafından kesilerek çıkarılır. Resim kâğıdının üstüne bu kalıp
konulur. Etrafına çıta çakılarak gerginleştirilmiş tül veya ince sineklik
kalıbın üzerine tutulur, kullanılmayan diş fırçası önce sulu boyaya
batırılır, daha sonra bu tüle sürtülerek boyaların resim kâğıdı üzerine
püskürmesi sağlanır. Hiç boş yer kalmayıncaya kadar bu işleme devam
edilir. Daha sonra kalıp kaldırılır, kalıbın olduğu yer boyanmadığı için
şekil ortaya çıkmış olur. (Resim: 2)
Resim 2: Püskürtme tekniği ile kedi yapımı
• Sihirli Boya: Boya yapılacak kâğıtlara mum ile istenilen şekil çizilir.
Sonra kâğıt boydan boya suluboya ile boyanır. Mumla çizilen yerler
suluboya tutmadığı için şekil ortaya çıkar. (Resim: 3,4)
Resim 3: Sihirli boya ile ördek yapımı Resim 4:Sihirli boya ile gül yapım
• Şeker Boya: İki şekilde yapılır:
Birincisi; resim kâğıdına istenilen şekil çizilir. Çizilen şekil sulu boya ile boyanır ve
boya kurumadan üzerine çay kaşığı ile şeker konulur. Şeker, altındaki boyayı emerek ortaya
farklı bir çalışma çıkar.
İkincisi; resim kâğıdına istenilen şekil çizilir. Çizilen şeklin içine çay kaşığı ile şeker
doldurulur. Toz şeker ile doldurulan şeklin üzerine çeşitli renklerde sulu boya damlatılır. (Resim: 5,6)
Resim 5: Şeker boya ile tren yapımı Resim 6: Şeker boya ile ceylan yapımı
• Üfleme: Resim kâğıdı üzerine fırça yardımı ile iri sulu boya damlaları
damlatılır. Bir pipet yardımı ile damlalar üflenerek sulu boya dağıtılır.
Farklı renkler kullanılırsa çalışmadan daha güzel sonuç alınır. (Resim: 7)
Resim 7: Üfleme boya çalışmas
• Baskılar
o İp Baskısı: 25–30 cm. uzunluğunda sicim veya paket iplerinin bir
ucuna düğüm atılarak çocuklara verilir. Boya yapılacak kâğıtlar
ortadan ikiye katlanarak çocuklara verilir. İplerin düğümlü
ucundan tutularak istenilen renkte boyanır. Boyalı ip, ikiye
katlanmış kâğıtların bir tarafına istenilen şekilde yerleştirilir. Diğer
elle kâğıdın üstünden bastırılarak ip hızla çekilir. Kâğıt açıldığında
ortaya değişik simetrik şekiller çıkar.(Resim: 8)
Resim 8: İp baskısı
o Patates Baskısı: Patatesler yıkanır, ortadan ikiye ayrılır. Üstüne
istenilen şekil çizilir ve şeklin kenarları kesilerek şekil ortaya
çıkarılır. Şekiller istenilen renge boyandıktan sonra ters çevrilerek
beyaz kâğıda basılır. Böylece patatesin üzerine çizdiğimiz şekiller
kâğıt üzerine çıkmış olur. (Resim: 9)
o Fırça Baskısı: Baskı yapılacak fırçalar çok küçük ya da
çocukların tutamayacağı kadar büyük olmamalıdır. Fırçalar önce
sulu boyaya batırılır, sonra beyez kâğıtlara önce rastgele basılır,
daha sonra şekiller oluşturulacak biçimde basılır. (Resim: 10)
Resim 10: Fırça baskısı ile balık yapımı
o Yaprak Baskısı: Çeşitli ağaçlardan yapraklar toplanır. Yaprağın
damarlı yüzü sulu boya fırçası ile boyanır ve resim kâğıdına basılır.
Resim 11: Yaprak baskısı
o Sünger Baskısı: Büyük parça halinde bulunan süngerler
çocukların rahatça tutabilecekleri parçalara bölünür. Süngerler
önce sulub oyaya, sonra resim kâğıdına basılır.
İstenirse süngerlere değişik yerlerinden bağlayarak çeşitli şekiller de verilebilir.
Resim 12: Sünger baskısı ile yonca yapımı
o Naylon Örtü Baskısı: Değişik desenlerdeki naylon örtüler, fırça
yardımı ile suluboya ile boyanır. Resim kâğıdına ters çevrilerek
basılır. Örtünün deseni kâğıda çıkar. (Resim: 13)
Resim 13: Naylon örtü baskısı
o El ve Parmak Baskısı: Hazırlanan suluboyalarla el ve
parmakların iç yüzü boyanır ve beyaz kâğıda bastırılır. Ortaya
çıkan şekillere göz, ağız vb. yapılarak etkinlik daha ilgi çekici hale
getirilebilir. (Resim: 14) (Saygın, Ayfer)
Resim 14: Parmak baskısı ile karınca yapımı
o Sebze Baskısı: Soğan, limon, pırasa, havuç, karnabahar, salatalık
vb. sebzeler kullanılabilir. Sebzeler enine kesilerek geniş kaplara
konulmuş suluboyaya batırılır ( ya da fırça ile boyanır), sonra
beyaz kâğıda basılır. (Resim: 15)
Resim 15: Soğan baskısı ile çiçek yapımı
o Tüy Baskısı: Tavuk, kuş v.b. hayvanların tüyleri iyice
temizlendikten sonra çalışma masalarına konur. Tüyler önce
suuboyaya batırılır daha sonra resim kâğıdına basılır.(Resim: 16)
Resim 16: Tüy baskısı
o Kâğıt Baskısı: Çalışma için eski gazete kâğıtları, teksir
kâğıtları mecmua kâğıdı v.b. kullanılabilir. Kâğıtlar
buruşturularak önce suluboyaya sonra resim kâğıdına basılır.
Resim 17: Kâğıt baskısı
􀂾 Pastel Boya ile Yapılan Çalışmalar
• Kazıma: Resim kâğıdı kısım kısım rengârenk boyanır. Hiç boş yer
kalmayıncaya kadar bu işleme devam edilir. Daha sonra boyaların üstü,
siyah pastel boya ile tamamen boyanır. Kibrit çöpü, kürdan veya kalem
ucu gibi araçlarla kazınarak resim yapılır. Bu teknik güç ve uzun süren bir
çalışma gerektirdiğinden küçük yaş gruplarına uygulanmamalıdır. (Resim:
Resim 18: Kazıma
• Ütü Baskısı: Pastel boyalar bir kalemtraş yardımı ile açılarak küçük
parçalara ayrılır. (Bu işlemi küçük yaş gruplarında öğretmen yapmalıdır).
Fon kartonu ya da resim kâğıdı ortadan ikiye katlanır. Arasına pastel boya
parçalarından konularak üzerinden ılık ütü basılır.( Bu teknik öğretmen
gözetiminde yapılmalıdır. Öğretmen kaza ve tehlikelere karşı gerekli
tedbirleri almalıdır). Bu yöntemle; tebrik kartları, duvar süsleri vb.
yapılabilir. (Resim: 19, 20)
Resim 19: Ütü baskısı yapımı Resim 20: Ütü baskısı ile balık yapımı
• Şekil Çıkarma (Gölge Çalışması): Karton üzerine istenilen şekil
çizilerek etrafından kesilip, şekil çıkarılır. Resim kâğıdı üzerine bu kalıp
konulur, kalıbın etrafı renkli pastel boya ile boyanır. Daha sonra parmakla
boyalar dışa doğru dağıtılır. Kalıp kadırıldığında ortaya şekil çıkmış olur.
(Resim: 21)
Resim 21: Şekil çıkarma (gölge çalışması)
• Serbest Resim: Çalışma masalarına pastel boyalar ve resim kâğıtları
konur. Çocuklar içlerinden geldiği gibi resim yaparak ruhsal açıdan
rahatlarlar; iç dünyalarını kâğıda dökerler. Öğretmen çocukların
resimlerini inceleyerek iç dünyaları hakkında fikir sahibi olabilir. Bu
yöntem çocukları tanıma açısından eğiticiye kolaylık sağlar. (Resim: 22)
Resim 22: Serbest resim çalışması
• Sihirli Boya: Resim kâğıdı ortadan ikiye katlanır. Dışta kalan bir yüzüne
istenilen şekil çizilir. Şekil çizilen sayfanın arkası pastel boya ile hiç boş
yer kalmayıncaya kadar rengârenk boyanır. Daha sonra kâğıdın dış yüzüne
çizdiğimiz şeklin üzerinden bir kalemle tekrar çizilir. Böylece kâğıdın
diğer kısmına çizilen şekil, renkli olarak çıkar.(Saygın, Ayfer) (Resim: 23)
Resim 23: Pastel boya ile sihirli boya çalışması
􀂾 Parmak Boyası ile Yapılan Çalışmalar
• Grup Resmi: Bu teknik için büyük boy çalışma kâğıtları kullanılmalıdır.
Birkaç resim kâğıdı bir araya getirilerek de bu çalışma yapılabilir.
Hazırlanan kâğıdın kaymaması için bir yere monte edilebilir. Grup halinde
çalışmak isteyen çocuklar, bir araya gelerek çalışmak istedikleri konuyu
öğretmenle birlikte belirlerler. Her çocuk konu ile ilgili resim yapar ve
neticede bir kompozisyon oluşturulmuş olur.( Resim: 24)
Resim 24: Grup resmi
• Serbest Resim: Parmak boyası renk renk kaplara konur. Resim kâğıtları
masalara hazırlanır. Parmak boyası yapan çocuklara tarak, kutu kapakları,
tavuk tüyleri verilerek çocukların değişik şekiller oluşturmalarına
yardımcı olunabilir.
􀂾 Tutkallı Boya ile Yapılan Çalışmalar
Tutkallı boya; her çeşit kâğıt, cam, kumaş, plastik, duvar, taş, metal, ahşap gibi
yüzeylerde kullanılabilir. Sulu boya gibi şeffaf değil, kapatıcıdır.

2. KÂĞIT İŞLERİ
2.1. Kâğıt İşleri Etkinlikleri
Kâğıtla çalışma çocukların sevdikleri ve ilgilendikleri etkinliklerdendir. Önemli olan
bu ilgiyi çocukların gelişimine katkıda bulunabilecekleri biçimde yönlendirmektir. Bunun
için seçtiğimiz etkinlik çocukların seviyelerinin altında ya da üstünde olmamalıdır. Örn;
makas tutmasını bilmeyen bir çocuktan bir şekli düzgün olarak kesmesi istenemez.
2.2. Malzeme Özellikleri
􀂾 Kâğıt işlerinde kullanılacak araçlar, çocukların kolayca kullanabileceği
büyüklükte olmalıdır.
􀂾 Kâğıt işlerinde kullanılan makasların ucu, küt ve iyi kesen makaslar olmasına
dikkat edilmelidir.
􀂾 Çalışmada kullanılacak kâğıtlar çabuk yırtılan ve kolay buruşan kâğıtlar
olmamalı, iyi kalitedeki kâğıtlar kullanılmalıdır.
􀂾 Kâğıt işlerinde çalışmanın türüne göre gazete kâğıdı, karton, fon kartonu, el işi
kâğıdı, mecmua kâğıdı, yaldızlı kâğıt gibi kâğıtlar tercih edilebilir. (Bk. Kâğıt
İşlerini Uygulamak )
2.3. Uygulamada Dikkat Edilecek İlkeler
􀂾 Çalışmaya başlamadan önce, çalışmada kullanılacak malzemeler temin
edilmelidir. (Makas, yapıştırıcı, kâğıt vb.)
􀂾 Çalışmada kullanılacak malzemeler çocukların sayısınca temin edilmelidir.
􀂾 Seçilen etkinlik, çocukların gelişim seviyelerine uygun olmalıdır. ( Makas
tutmasını bilmeyen bir çocuğa şekli düzgün kesme ile ilgili bir etkinlik
verilmemelidir.)
􀂾 Öğretmen; çocuklara sürekli örnek vermekten kaçınmalı, amaç doğrultusunda
onlara rehberlik ederek yönlendirmelidir.(Bazı hallerde, örneğin; sınıfı süslemek
için basit katlamalarda yardımcı olunabilir.)
2.4.Kâğıt İşleri Çalışmalarını Uygulamak
Kâğıtla yapılacak çalışmalarda aşağıdaki tekniklerden yararlanabilirsiniz:
􀂾 Kâğıt Yırtma: Herhangi bir alet kullanmadan kâğıdı istenilen nitelikte elle
koparmaya “Yırtma Tekniği” denir. İstenirse yırtılan parçalar bir şekil üzerine
yapıştırılarak farklı bir çalışma da yapılabilir. (Resim: 1)
Resim 1:Yırtma Yapıştırma Tekniği İle Ördek Yapımı
􀂾 Kâğıt Katlama: Kâğıda istenilen şekilde şekil vermeye “Kâğıt Katlama” denir.
Katlama mukavva gibi kalın kâğıtlar hariç her türlü kâğıda uygulanabilir.
(Resim: 2, 3, 4, 5, 6, 7)
Resim 2: Kâğıt katlama ile kedi yapımı Resim 3: Kâğıt katlama ile çiçek yapımı
Resim 4: Kâğıt katlama ile dinazor yapımı
Resim 5: Rüzgâr gülü Resim 6: Tebrik kartı süslemesi
Resim 7: Kâğıt katlama örnekleri
􀂾 Kâğıt Kesme: Kâğıda çizilen herhangi bir şekli kesip, çıkarmaya “Kâğıt
Kesme” denir. Çocuklara önce düz çizgi üzerinden kesme egzersizleri yaptırılır.
Renkli mecmualardan basit kesme çalışmaları yaptırılmalı, daha sonra ayrıntılı
şekillerin kesimine geçilmelidir. (Resim: 8,9)
Resim 8: Kâğıt Kesme Resim 9:Kâğıt Kesme İle Çiçek Yapımı
􀂾 Kâğıt Yuvarlama: Bu teknik için ince karton, fon kartonu, resim kâğıdı gibi
kâğıtlar kullanılır. Kâğıt istenilen uzunlukta ve genişlikte kesilir, kalem gibi bir
araçla bir ucundan tutarak yuvarlanır. Kâğıt yuvarlama ile çeşitli süslemeler,
şapkalar, insan ve hayvan figürleri, çeşili taşıt araçları yapılabilir. (Resim:10)
Resim: Kâğıt yuvarlama ile şemsiye yapımı

3. KOLAJ ÇALIŞMALARI (ARTIK MATERYALLERLE ÇALIŞMA)
3.1. Artık Malzemelerin Özellikleri
􀂾 Seçilen materyaller çocukların ilgi, istek, yaş ve gelişim seviyelerine uygun
olmalıdır.
􀂾 Artık malzeme, zamanla özelliğini kaybetmemelidir.
􀂾 Kolayca kopup, parçalanabilen özellikte olmamalıdır.
􀂾 Kullanılırken sağlığa zararlı nesneler içermemelidir.
􀂾 Çok fonksiyonlu olmalı, yaratıcılığı desteklemelidir.( Örn; tuvalet kâğıdı
rulosunu hem ağaç, hem aslan ya da kukla olarak kullanabildiğimiz gibi
kullandığımız artık malzemede de bu özelliği aramalıyız).
􀂾 Sivri uçları, kesici kenarları olmamalıdır.
􀂾 Maddi değeri yüksek nesneler olmamalıdır.
􀂾 Şekil ve renk bakımından ilgi çekiciliğini kaybetmemiş olmalıdır.
􀂾 Kolay kesilerek, yapıştırılabilir özellikte olmalıdır.
􀂾 Bozuk para, kibrit, çakmak, sigara izmariti gibi zararlı nesneler artık malzeme
olarak kullanılmamalıdır. (Sert, Sergül )
3.2. Artık Malzemelerin Çeşitleri
Artık malzemeler, pratik günlük nesneler ve doğal malzemeler başlıkları altında
toplanabilir. Kumaşlar, pet şişeler, şişe kapakları, düğmeler, boş makaralar, yünler, pamuk,
takılar, dergi, broşür ve eski kitaplar, çeşitli kalemler, boncuklar, kutular, şişe mantarları,
deri ve tahta parçaları ( tahtalar iyice yontulmuş- zımparalanmış olmalı), fındık, fıstık, ceviz
gibi kuru yemiş kabukları, mercimek, mısır, buğday, boyalı makarnalar gibi yiyecek
maddeleri, sünger ve köpük parçaları, boyanmış çakıl taşları, oyuncak parçaları, çam
kozalakları, plastik tabaklar ve daha aklınıza gelebilecek pek çok malzeme, artık materyal
olarak sıralanabilir.
3.3. Artık Malzemelerden Yapılabilecek Etkinlikler
Artık materyallerle bir çalışma yapmadan önce malzemeler mutlaka işlemden
geçirilmeli, temizlenmelidir. Parçalara ayrılması ya da boyanması gerektiği durumlarda
öğretmen bunu önceden yapmalı ve daha sonra çocukların kullanımına sunmalıdır.
Aşağıda artık malzemelerle yapılabilecek birkaç etkinlik gösterilmiştir:
Resim 1: Tuvalet kâğıdı ruloları, karton ve Resim 2: Karton ve düğmelerle salyangoz
yumurtalarla fil yapımı yapımı
Resim 3: Tuvalet kâğıdı rulosu ve boyanmış Resim 4:Balon ve kâğıtlarla kukla yapımı
çekirdeklerle kalemlik yapımı
Resim 5: Çeşitli makarna, pet şişe ve tuz seramiği ile vazo yapımı
Resim 6: Ponponlarla mobil yapımı Resim 7: Çay, yün ve mercimek ile penguen yapımı
Resim 8: Yün, çay ve mercimek ile ördek Resim 9: Tuvalet kağıdı rulosu ve kağıtlarla
yapımı mantar yapımı

4. YOĞURMA MADDELERİ
4.1. Çeşitleri
Çocuklar yumuşak nesnelerle oynamaktan, onlara şekil vermekten çok hoşlanırlar.
Onların bu ihtiyaçlarını karşılamak, duygusal doyuma ulaşmalarını ve sıkıntılarından
kurtulmalarını sağlamak için yoğurma maddeleri en uygun malzemelerdir. Yoğurma
maddeleri ile çalışan çocuklar küçük kas becerilerini geliştirirken aynı zamanda düşünürler,
yeni buluşlar ortaya koyarlar. Kendilerine güvenleri artar. Yoğurma maddeleri çocukların
sanata ilgilerini arttırır, bu alandaki yeteneklerini ortaya koymalarını sağlar.
Çocuklara verilebilecek bazı yoğurma maddeleri aşağıda verilmiştir:
􀂾 Tuz Seramiği: Tuz seramiği pişirilerek ve pişirilmeden hazırlanabilir.
pişirilerek hazırlanan tuz seramiği:
1 bardak un
½ bardak nişasta
1 bardak tuz
1 bardak su
Nişasta çok az su ile eritilir. Bu eriğin içine karıştırarak un ilave edilir. Derin bir kabın
içinde 4 bardak su kaynatılır ve tuz ilave edilir. Daha önce hazırlanmış olan karışım tuzlu
sıcak suya yavaş yavaş ilave edilir ve jelatin görünümüne gelinceye kadar pişirilir. Bir
müddet buzdolabında bekletilir. Elde edilen hamur plastik torbada ya da ağzı kapalı plastik
bir kutuda saklanır. Boya ilave edilmesi isteniyorsa, hamur yapılmadan önce içine 1 tatlı
kaşığı kadar toz boya ilave edilir.
Pişrilmeden hazırlanan tuz seramiği:
1 ölçü un ve 1 ölçü tuza yavaş yavaş su eklenerek yumuşak bir hamur elde edilir.
Karışım ele yapışıyorsa; biraz un eklenir. Hamurun renkli olması için bir tatlı kaşığı kadar
toz boya ilave edilmelidir. (Resim: 1,2)
Resim 1: Tuz seramiği hazırlama Resim 2: Tuz seramiği ile kalemlik yapımı
􀂾 Kâğıt Hamuru: Kâğıt hamuru için gazete kâğıdı, tuvalet kâğıdı, teksir kâğıdı,
grapon kâğıdı kullanılabilir. Yapılışı:
Gazete kâğıtları küçük parçalara bölünür. Derin bir kabın içine konularak, kap su ile
doldurulur. 1–2 gün bekletilir. Gazete kâğıtları iyice yumuşadıktan sonra ele toplar yapılarak
sıkılır ve başka bir kabın içine konur. Diğer tarafta nişasta ile su eritilir ve pişirilir.
Sulandırılmış un (çok sulu olmamalıdır) yoğurt kıvamında hazırlanmış olan nişasta, ıslatılıp
sıkılan kâğıtların üstüne dökülür. Elle çok iyi yoğrulur. (Nişasta yerine ½ ölçü sulu zamk
konursa da ekonomik değildir).
Kâğıt hamuru ile çeşitli hayvan, insan, sebze, meyve şekilleri, kukla başları, maskeler yapılabilir.
Kâğıt hamuru ıslandıktan sonra çok iyi sıkılmazsa rengi gri olur. Gazete hamuru
renklendirmek için, içine biraz toz boya konulabilir.
􀂾 Kil: Toz halinde bulunan kile, su karıştırılarak ele yapışmayacak bir karışım
elde edilir. Kil, çalışırken ele yapışıyorsa; açık havada biraz havalandırılır ya da
elle yoğrularak ele yapışmayacak bir kıvama getirilir. (Resim: 3,4)
Kili uzun süre saklamak için küçük yuvarlaklar yapılır ve parmakla birkaç yerine
delikler açılır. Açılan deliklere su doldurulur. (Su çok fazla olmamalıdır.)
Resim 3: Kil ile pasta yapımı Resim 4: Kil ile salyangoz yapımı
􀂾 Plastrin: Piyasada hazır olarak bulunur. İçinde bir miktar yağ bulunması
nedeniyle yumuşak ve elastiki bir yoğurma maddesidir. Yoğurma maddesi
olarak ekonomik değildir. Yumuşak olması nedeniyle yapılan çalışma, kolayca bozulur.
Plastrini kulanırken öğretmen, uzun süre kullanılabilmesi için renklerinin birbirine
karıştırılmaması gerektiğini çocuklara söylemelidir. Plastrin kullanıldıktan sonra
kurumaması için naylon torbada saklanmalıdır. (Oğuzkan, Şükran) (Resim: 5,6)
Resim 5: Plastrin ve arık malzemelerle Resim 6: Plastrin ve bilyelerle mumluk yapımı
kaplumbağa ve timsah yapımı
4.2. Uygulamada Dikkat Edilecek İlkeler
􀂾 Yoğurma maddeleri yapılacak masaya, düz renk muşamba ya da naylon örtü örtülmelidir.
􀂾 Çocuklara yoğurma maddeleri elma büyüklüğünde parçalar halinde verilmelidir.
􀂾 Yoğurma maddelerinin kıvamı; ele yapışmayacak şekilde olmalıdır.
􀂾 Bazı yoğurma maddeleri renklendirilerek, bazıları ise olduğu gibi verilebilir.
􀂾 Çocukların yaratıcılığını geliştirmek için yoğurma maddeleriyle birlikte küçük
oklava, merdane, plastik pasta kalıpları, oyuncak parçaları, kutu kapakları,
makaralar verilebilir.
􀂾 Malzeme dolabında bulunan artık malzemeler de yoğurma maddeleri ile birlikte
kullanılarak değişik çalışmalar yapılabilir. (Bk. Artık Malzemelerle
Yapılabilecek Etkinlikler)
􀂾 Uygulama sırasında öğretmen çocukları gözlemeli, yardıma ihtiyaç duyan
çocukları yönlendirmelidir. (Örn; öğretmen; elinde durmadan yuvarlaklar yapan
çocuğa, bu yuvarlaklarla neler yapabileceğini sorar ve “istersen saydıklarından
birini yapabilirsin” şeklinde çocuğu yönlendirebilir). Fakat çocuklara taklit
etmesi için örnek gösterilmemelidir.
4.3. Yoğurma Maddeleri Çalışmalarını Uygulamak
Öğrendiğiniz teknikler ve malzemelerle, uygulamada dikkat edilecek ilkeler
bölümünde belirtilen maddeleri göz önünde bulundurarak yoğurma maddeleri ile uygulama
çalışmaları yapınız. Yaptığınız çalışmaları sınıfta arkadaşlarınızla değerlendiriniz.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :