Kapat

ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ

1. ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ
1.1. Öğrenme
1.1.1. Tanımı
İnsanları diğer canlılardan ayıran en büyük özellik öğrenmedir. Dünyaya gelişiyle kısa
sürede pek çok davranış öğrenir. Emekleme, yürüme, koşma, öz bakım becerileri, oynama,
okumu-yazma gibi davranışlar öğrenmenin sonucudur.
Kalıtım yoluyla gelişen birtakım yetenekler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Ama
bireyleri birbirinden ayıran en büyük özellik öğrenmedir. Çocuk taklit yoluyla da birtakım
öğrenmeler gerçekleştirir, bu noktada çocuklara iyi örnek olmaya özen gösterilmelidir.
Öğrenme; “Tekrarlar ya da yaşantı sonucu meydana gelen,kalıcı davranış değişikliğidir”.
“ANAOKULUNUN AMACI, ÖĞRENMEYE İLGİ UYANDIRMAKTIR.” FROEBEL
1.1.2. Öğrenmenin Özellikleri
1- Öğrenme sonunda davranış değişikliği meydana gelir: Öğrenme sonucunda
meydana gelen değişiklik olumlu olabileceği gibi olumsuz da olabilir. Örneğin, anne- baba
arasında gelişen şiddeti çocuk arkadaşlarına uygulayabilir, bu olumsuz davranışa örnektir.
Toplu yaşanılan yerlerde uyguladığınız kuralları öğrenir ve ihtiyaç duyulan ortamlarda
hatırlar ve uygular, bu olumlu davranışa örnektir.
 Davranışta olan değişme; gözlenebilir olmalı, yaşantıyla kazanılmış olmalı,
geçici olmamalı, nispeten sürekli olmalı ve sadece büyüme sonucunda olmamalıdır.
2-Öğrenme yaşantı sonucunda gelişen bir üründür: Çocuk yaşadığı sosyal çevrede
kurduğu iletişimle öğrenmesini gerçekleştirir. Kurulan iletişim ve etkileşim bireylerde
farklılıklar gösterir.
 Bunun dışında birey refleks ve içgüdüsel olarak da birtakım davranışlar
geliştirir. Örneğin; sıcağa ve soğuğa verilen tepkiler, refleks davranışlardır.
3- Öğrenme kalıcı olmalıdır; Öğrenilen davranış değişikliği sürekli olmalıdır. Bireyin
yaşantısının belirli dönemlerinde edindiği bazı alışkanlıklar, ilaç kullanımı, rahatsızlık,
sakatlık gibi nedenlerle edinilen davranışlar öğrenme değildir.
 Davranışta var olan değişmeye öğrenme diyebilmemiz için yaşantı sonucu
olmalı, kalıcı olmalı, refleks ya da içgüdüsel davranışlar olmamalıdır.
1.2. Öğrenme Güçlüğü
1.2.1. Tanım
Öğrenme güçlüğü; çocuğun okuma-yazma, matematik-aritmetik beceriler, konuşmadinleme,
akıl yürütme yeteneğini kazanma ve kullanabilmesinde yaşadığı zorluk olarak
tanımlanır. Bu terim öğrenme bozukluğu, disleksi adlarıyla da anılır.
Çocuk sadece bilgiyi öğrenme yeteneğinde kendiyle ilgili ve sosyal becerilerde de
zorlanır. Öğrenme güçlüğü olan çocuklar normal zekâ ya da normalin üstünde zekâdadır.
Öğrenmekte zorlanan çocuk sayısı azımsanmayacak sayıdadır ve genellikle okula başlama
yaşı geldiğinde kendinden beklenen akademik başarıyı gösteremediğinde fark edilirler.
Öğrenme güçlüğü terimi ilk kez 1962 yılında Kirk tarafından yapılmış ve öğrenme
güçlüğü konuşma, dil, okuma-yazma, imla, aritmetik alanların birinin ya da birden fazlasının
gelişiminde gerilik, bozulma halidir, demiştir.
Öğrenme güçlüğü daha çok okuma-yazma becerilerinde bozukluk gösterir. Bilgiyi
öğrenme ile ilgili problem yaşayarak da kendini gösterir.
Resim1: Öğrenme güçlüğü sıklıkla okuma-yazma becerilerinde görülür
1.2.2. Sınıflandırma
Öğrenme güçlüğü ile ilgili yapılan ve en sık karşılaşılan sınıflandırmaya göre,
öğrenme güçlüğünü; okuma güçlüğü, yazma güçlüğü ve aritmetik güçlük olarak 3 grupta ele
alabiliriz.
Okuma güçlüğü:(Disleksi):En belirgin özelliği harfler ve kelimelerin karıştırılması
ve tersten algılanmasıdır. Okuma ve konuşmada zorluk yaşarlar. Okuma da yaşıtlarına göre
daha geriden takip ederler. Bu yüzden sıklıkla ilkokula başlama dönemlerinde fark edilirler.
Yazma güçlüğü:(Disgrafi):Sınıftaki yaşıtlarına göre yazması yavaş, harf, hece,
noktalama, gramer yanlışları yapar. Yazı yazarken boşluk bırakmaz veya bir kelimeyi birkaç
parçaya bölerek yazar. Örnek (Men dil),(Ge li yo rum)
En çok karıştırdıkları harf ve sayılar (b-d--,m-n,ı-i,g-ğ,g-y,ev-ve,2-5,6-9)
Aritmetik güçlüğü:(Diskalkuli):Dört işlemi yapmakta zorlanır, problemin çözümüne
gitmekte sıkıntı çekerler. Yavaştırlar, parmakla sayarlar. Aritmetikte kullanılan bazı sembol,
işaret, terimleri anlamakta güçlük çeker veya karıştırırlar. Çarpım tablosunda da geridir.
Öğrenme güçlüğü çeken çocuklar bütün bunların yanı sıra; ev ödevi yapma alışkanlığı,
yön kavramları, zamana ilişik kavramlar, sıraya dizme, sözel ifade, motor beceriler
dediğimiz top oynama kaşık-çatal kullanma, makas kullanma gibi becerilerde de yaşıtlarına
göre geridirler.
Öğrenme güçlüğünü zihinsel gerilikle karıştırmamak gerekir, öğrenme güçlüğünde
zekâ da değil onu kullanabilme becerisinde gerilik vardır. Çünkü zekâları normal ya da
normalüstü olabilmektedir.
Resim2: Motor becerilerde gerilik görülmektedir
1.2.3. Belirtileri
Genellikle okul döneminde belirtiler gösterir. Çocuğun okula başlayıp, ilk senede
yaşadığı öğrenme sıkıntılarıyla dikkat çeker.
Okul öncesi dönemde:
 Dil gelişiminde gerilik, konuşma da bozukluk
 Bilişsel yeteneklerde ve algıda gerilik
 Kavram gelişiminde zayıflık
 Öz bakım becerilerinin yerine getirilmesinde yetersizlik
 Hafızada güçlük, hatırda tutamama,
 Çok hareketlilik
Yukarıdaki davranışlarda dikkat edilmelidir.
Resim3: Öğrenme güçlüğü okul öncesi dönemde de fark edilebilir
Okul dönemi:
 Okul başarısında düşüklük
 Dikkat- yoğunlaşma sorunu
 Bellekte zayıflık
 Düzensiz
 Ezberleme de güçlük
 İşitsel –algı sorunlar
 Mekân, gün, ay gibi zaman kavramlarında zayıflık
 Aritmetikte zorlanıyorsa
 Yabancı dil gibi ardışıklık gerektiren becerilerde başarısızlık
 Duygusal olarak hassas, davranış problemi
 Sosyal becerilerde yetersizlik gösteriyorsa, dikkat edilmelidir.
Yukarıda bahsettiğimiz özellikler varsa ve çocuk okula gitmek istemiyorsa, öğrenme
güçlüğünden şüphe edilebilir.
1.2.4. Tanı
Çocukta harf karıştırma, dikkatini toparlayamama, kavramları öğrenmede zorluk,
okuma-yazmada gecikme, aritmetik becerilerde yetersizlik, derslere ve okula karşı olumsuz
yaklaşımlar varsa, öncelikle aile ve öğretmenin işbirliği içinde olması gerekir. Öğretmen
okulda yaşanılan sıkıntılardan aileye bahsetmelidir. Çocuğun evde ve okulda yaptığı
çalışmalar karşılaştırılmalıdır.
Öğrenme güçlüğü kalıtsal bir sorundur. Algılama ve öğrenmede beyinde yapısal ve
işlevsel farklılıklardan olur. Bu nedenle aile sorunu kabul ederek, öğretmen, konunun
uzmanı kişilerle görüşerek çocuğun öğrenme biçimini, güçlü olabildiği alanları bilerek ona
destek olabilir.
Öğrenme güçlüğü çeken çocukta, en iyi tedavi eğitimdir. Bahsedilen tedavi okulda
alınan eğitimden farklıdır. Daha çok özel bir eğitim içermektedir. Bu eğitimde çocuğun
yaşadığı görsel, işitsel, ardışıklık, motor beceriler, koordinasyon, okuma-yazmadaki ve
aritmetik beceriler üzerine gelişimleri desteklenerek, ilerleme kaydetmek amaçlanır.
Resim 4:Erken tanılama çok önemlidir
Şekil 1:Öğrenme bozukluğunun tanılanmasında karar verme aşamaları
Öğrenme güçlüğü olan çocukları değerlendirme, çoklu disiplinler arası çalışmalarla
olmaktadır. Bunun kapsamında, uzman öğretmen, göz doktoru, psikolog, odyolog, danışman,
duyu-motor eğitim için uzman, nörolog, kaynak uzman, psikiyatrisi görev almaktadır. (Sapır
Ve Wilson,1978;Davies, 1987; Turnbull ve ark.1999).Bu çoklu disiplinler arası
değerlendirmeye göre,çeşitli testler (Grup zeka testi, grup başarı testi, zeka testi..)yapılır,
anne- baba gözlemi,kişinin doğrudan gözlemi yapılır, program hazırlanır. Tanılama da,
izlenen yol şekil I’deki aşamalar izlenerek belirlenir.
1.2.5. Yaygınlık
Öğrenme güçlüğü ile ilgili ilk bulgular,1896 yılında bir İngiliz doktor olan W.Pringle
Morgan tarafından, British Medical Journal’da yayımlanmıştır. Sorun ilk önce göz sorunu
gibi algılanmış, daha sonra bunu takip eden çalışmalar sorunun disleksi olduğunu ortaya
çıkarmıştır. Daha sonra,1920 yıllarında bir nörolog olan Samuel T.Orton disleksi üzerine ilk
çalışmalarını yapmıştır.
Resim 5: Bu güçlük içindeki çocuk kendine kızgındır
Öğrenme güçlüğü terimi;1960’lı yıllara kadar pek kullanılan bir terim değildi,1970’li
yıllara girildiğinde özellikle Batı’ da çok söz edilmeye başlandı. Bizim ülkemize
bakıldığında,1968 yılında yayımlanmış olan “Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar
Yönetmeliği”nde, bu tanımın olmadığını; fakat Batı’yla aynı dönemlere rast gelen 1972-
1973 ve de 1986 yılında yapılan tanımlarda yer almıştır.
Öğrenme güçlüğüyle ilgili yapılan araştırmalar, disleksi üzerine yoğunlaşmaktadır.
Sebebi, disleksinin diğer grup öğrenme güçlüklerine göre daha yaygın olması ve başarıyı
daha çok etkilemesidir.
Araştırmalar öğrenme güçlüğünün erkek çocuklarda daha sık rastlandığı hatta bu
oranın 3-10 kat arası fazla olduğunu gösteriyor. Okul dönemindeki çocukların yaklaşık %10-
20’si arası öğrenme güçlüğü çektiği, neredeyse her 10 çocuktan birinde de öğrenme
bozukluğu olduğunu göstermektedir.
Resim 6:Her 10 çocuktan birinde disleksi görülmektedir
1.2.6. Nedenleri
Öğrenme güçlüğünün kesin nedeni bilinmemekle birlikte;
 Genetik nedenler,(araştırmalara göre %25- 60 arası, bu oran ikiz kardeşlerde daha sık)
 Kan uyuşmazlığı, kızamıkçık, annenin alkol kullanması, annenin beslenmesi
 Doğum esnasında annenin oksijensiz kalması
 Doğum sırasında annenin kullanmış olduğu ilaçlar
 Doğumda kullanılan aletlerin verdiği zararlar
 Doğum sonrasında beyinde meydana gelen hasar oluşturan çarpmalar, zedelenme
 Alerjik durumlar, yetersiz vitamin alınması
 Bütün bunların yanı sıra, çocuklukta geçirilen zehirli madde, yakın akraba
evliliği, kalıtımla geçen nörolojik rahatsızlıklar da etken olarak gösterilmektedir.
Resim 7:Öğrenme güçlüğü kalıtsal olabilmektedir
ÖĞRETMENİN GÖREVİ ÇEŞİTLİ BİTKİLERİ YETİŞTİREN BAHÇIVANIN İŞİNE BENZER.
BİR BİTKİ GÜNEŞİ SEVERKEN, BİR DİĞERİ GÖLGEYİ GEREKSİNİR;
BİRİ NEHİR KIYISINI, ÖTEKİSİ DAĞIN TEPESİNİ SEVER.
BİR TANESİ KUMDA YETİŞİRKEN, BİR DİĞERİ KİLLİ TOPRAKTA YETİŞİR.
HER BİRİ KENDİNE EN UYGUN BAKIMI GEREKSİNİR.
AKSİ TAKDİRDE SONUÇ MEMNUNİYET VERMEZ.
ABDU’L BAHA
1.2.7. Özellikleri
Öğrenme güçlüğü çeken çocukların her birinin kendine özgü davranışları vardır. Ortak
oldukları nokta ise, becerilerini kullanmada çektikleri sıkıntılardır. Genel olarak ortak
görülen özellikler:
 Dikkat dağınıklığı, aşırı hareketliliktir.
 Zekâ normal ya da normalüstüdür.
 Huzursuzluk ve hareketli olmalarından dolayı gruba alınamayabilirler.
 Konsantrasyon güçlüğü yaşarlar.
 Yön kavramlarını karıştırır, ayakkabı bağlamakta zorlanabilirler.
 Acele ve merak vardır, her şeye dokunmak isterler.
 Kıskanç, huysuz ve dalgın olmalarının yanı sıra coşku dolu ve sevecendirler.
 Unutkanlık, kararsız olmanın yanı sıra yaratıcı fikirlere sahiptirler.
 Görsel ve işitsel algıda problem yaşarlar.
 Akademik becerilerde yetersizdirler,(İmla hatası, okumada gecikme, işlem sırasını karıştırma gibi…)
 Konuşmada bozukluk olabilir.
 Yaşamın herhangi bir anında görülebilir, yaşla ilgili bir sınırlaması yoktur.
1.2.8. Eğitimleri
Bu gruptaki çocukların eğitimleri sadece normal planlarla gerçekleşmemektedir. İlave
derslere ihtiyaç duyulmaktadır. Çocuk normal eğitimine devam ederken grupla ya da
bireysel eğitim de almalıdır.
Yapılan eğitimde, görsel, işitsel, dokunma, algı geliştirilmesi, dikkat, bellek, ardışıklık
yeteneğini artırılması, motor becerilerin geliştirilmesi yanı sıra konuşma, dinleme, okumayazma
konusundaki becerilerin gelişimi, kavram ve düşünmenin gelişiminin desteklenmesi
bu eğitimde yer almalıdır. Öğrenme güçlüklerinin eğitimi uzmanlaşmış bir eğitimci
tarafından verilmelidir. Uzman kişi yapılacak değerlendirmeler neticesinde çocuğun eksik
becerilerini tespit ederek o yönde bir programlama yapacaktır.
Sınıf içerisinde duygusal anlamda güvenli bir çevre oluşturulmalıdır. Onun beceri ve
gelişimi yönünde uyaranlar ve ortam oluşturulmalıdır. Ev ödevleri konusunda başarı
duygusu sağlayıcı çalışmalar yapmalı, ev dönüşü ödevleri kontrol edilmelidir. Dikkat
edilmesi gereken bir konuda çocuğa verilen ödevlerin adım adım, kolaydan zora doğru
olmasıdır. Öğretmen-uzman ve veli işbirliği sağlayarak çocuğa verilebilecek en uygun
programı düzenleyeceklerdir.
Öğrenme güçlüğü ilaçla tedavi edilebilen bir rahatsızlık değildir; ama bu sorunun yanı
sıra aşırı hareketlilik, dikkat bozukluğu, depresif durumlar, kaygı bozukluğu gibi psikiyatrik
bozukluklar da varsa bunların ilaçla tedavilerine uzmanlar karar verebilir.
Resim 8: Bu çocukların grupla yapılan ya da bireysel eğitime ihtiyacı vardır
Resim 9:Her çocuk kendine özgüdür
1.2.9. Önleme
Öğrenme güçlüğüne neden olan birtakım etmenler; kalıtsal nedenler, çevresel
nedenler, beslenme yetersizliklerinden kaynaklanabilecek nedenler gibi pek çok nedenler
kontrol altına alınarak, öğrenme güçlüğünün ortaya çıkış sebepleri engellenebilir. Bu
önlemler konuyla ilgili uzman kişilerin alacağı önlemlerdir. Psikolojik ya da gelişimsel
becerilerden kaynaklanan nedenler, eğitim ve öğretimle düzeltilebilir.
Sosyal açıdan yaşanan uyum problemleri, dikkat eksikliği, dil bozuklukları gibi
nedenler de uygun eğitim önlemleriyle kontrol altına alınabilir. Öğrenme güçlüğü olan çocuk
uzman kişiler, eğitimci, uygun ve etkili bir programla ilerleme kaydetmektedir.
Resim 10:Beceriler desteklenerek ilerleyebilir
Anne-Babaya Öneriler
Bazı anne ve babalar öğrenme güçlüğünü önemsemeyerek, çocuklarına anlayışsız
davranma yoluna gitmektedir. Oysa onlara kızmadan anlayışlı davranarak birtakım çözüm
yolları bulabilirler. Tüm anne-babalar çocuklarının okulda ve sosyal yaşantılarındaki
başarısızlıklarını konusunda ilgili ve dikkatli olmalıdır. Bunu tembellik, yetersizlik olarak
değerlendirmeden bir uzmanla görüşmelidirler. Erken yapılan müdahale çocuğun başarısızlık
nedenlerini ortaya çıkaracak ve soruna yardımcı olabilecektir.
Çocuğa değer verildiği gösterilmeli, cesaretlendirilmeli ve kendine güveni konusunda
ona destek olunmalıdır. Ödev yapma, planlı ve düzenli çalışma konusunda ona davranış
kazandırmalı, ona yol gösterilmelidir.
Resim 11:Her çocuk güven duyduğu ortamda olmak ister
Hiperaktiviteli Çocuklar
Bu grup çocuklar da öğrenme güçlüğü grubu içinde yer alır. Hiperaktivitesi olan
çocuklar çok hareketlidir, motordan boşalmışçasına hareket eder ve kıpır kıpırdırlar.
Çocuklar hareketlidirler ama bu grup çocuklar hiç oturmaz ve yorulmazlar. Hareketli
çocukla hiperaktiviteli çocuğu karıştırmamak gerekir,4–5 yaşına gelindiğinde fark edilir.
Hiperaktivitesi olan çocuğun dikkati dağınıktır, hırçındır. Okuldaki başarısı düşük
olabilir, düzensiz ders çalışır dağınıktır. O nedenle öğretmen; sınıfta sıraların arasını
uzaklaştırmalı, dikkat süresini düşünerek kısa sürecek etkinlik ve faaliyet hazırlamalıdır.
Motor becerileri, spor, hobi konularında da ilgi duyacakları ve kısa sürecek çalışmalar hazırlanmalıdır.
Resim 12:Dikkat süreleri çok kısadır

2. ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNE UYGUN ETKİNLİKLER
2.1. Öğrenme Güçlüğüne Uygun Etkinlikler
Her çocuğun gelişimi için etkinlikler destekleyici bir rol üstlenmiştir. Öğrenme
güçlüğü içinde bulunan çocukları düşünürsek; onlarda var olan dikkat eksikliği, kendine
güven sorunu, sosyal uyum becerilerindeki yetersizlik, ince motor becerilerdeki eksiklik,
kavramların geç ya da eksik öğrenilmesi. İlkokul çağına gelindiğinde okumu-yazmada
çekilen sıkıntılar, aritmetik becerilerdeki eksiklik vb. hazırlanan etkinlikler bütün bu eksiklik
ya da yetersizlikleri giderici, destekleyici yönde olmalıdır.
Bu etkinlikler düzenlenirken;
 Çocukların gelişim düzeyine,
 Yaş düzeylerine,
 Yaş düzeylerine uygun araç-gereç seçmeye,
 Çocukların yaş ve beceri düzeylerine uygun etkinlikler planlamaya,
 Kendi başlarına katılabilecekleri ve grupla katılabilecekleri etkinlikler
düzenleyip materyal seçmeye,
 Başarısız olduğu durumlarda tekrar cesaretlendirmeye,
 Başarılı oldukları durumlarda desteklemeye,
 Başarılarını aileyle de paylaşmasını sağlamaya, dikkat etmeliyiz.
Etkinlik 1
Adı: Renkleri Eşleştirelim
Amaç: Motor becerilerin gelişimini desteklemek.
Uygulama: Bu çalışma öncesinde çocuklarla ana ve ara renkler üzerine bir suluboya
çalışması yapılır. Ana renkler kullanılarak, ara renklerin nasıl oluştuğu gösterilir.
Daha sonraki aşamada her çocuğun eline renkli bir ip verilir. Hazırlanmış olan her
renk boncuk ortaya konur ve çocukların elinde bulunan renkteki boncukları ipe dizerek kolye
yapması istenir.
Öneri: Bu çalışmayı; renkleri güne bölerek her gün( Önce ana renklerden başlayarak)
bir renk şeklinde de yapabilir, çalışma öncesinde renkleri sınıfta bulunan nesnelerle eşleştiriniz.
Etkinlik 2
Adı: Şekillerle Oyun
Amaç: Küçük kas becerilerini geliştirmek.
Uygulama: Etkinlik öncesi şekillerle ilgili sohbet edilir. Sonra çocuklar grup halinde,
her grup bir şekil hazırlar. (Kare, üçgen, daire ve dikdörtgen). Bu şekiller sınıftaki bloklarla
yere hazırlanır, sonra her grubun sınıfta bulunan nesneleri uygun şeklin içine koyması istenir.
Öneri: Bloklarla hazırlanan bu şekil, fon kartonundan kesilerek de oluşturulabilir.
Etkinlik 3
Adı:Dikkat Oyunu
Amaç: Dikkat yoğunluğunu artırmak.
Uygulama: Çocuklarla sabah evden çıkarken yaptıkları hazırlıkla ilgili konuşulur ve
arkasından üzerilerindeki giysiyi (Renk, şekil) anlatmaları istenir. Sonraki aşamada çocuklar
eşleştirilir, eşlerden birinin gözlerini kapatarak yanındaki arkadaşının giysisini renk, şekil
gibi özellikler açısından anlatması istenir.
Öneri: Sınıfta bulunan eşyalar, evindeki odasın da bulunan eşyalar da sorulabilir.
Etkinlik 4
Adı: Hangisi Yok oyunu
Amaç: Dikkat eksikliğini desteklemek.
Uygulama: Masanın üzerine birkaç nesne konur. Her bir nesne çocuklara tanıtılır.
İsimleri ve özellikleri tanıtılır. Çocuklardan biri ebe seçilir, sınıf dışına çıkarılır. Nesnelerden
biri saklanır ve dışarıdaki çocuk çağrılarak olmayan nesneyi bulması istenir. Bilirse ebelikten
kurtulur, bir ebe seçer. Oyun böyle devam eder.
Öneri: Nesne bilinemediğinde özellikleriyle ilgili ipuçları verilir.
Etkinlik 5
Adı: Zıp Zıp Zıpla oyunu
Amaç:Büyük kas gelişiminin desteklemek.
Uygulama: Çocuklar oyun salonunda aşağıdaki sözleri tekrar ederek, belirtilen
devinimleri gösterirler.
Zıp zıp zıpla ( tek ayakla zıplanır )
Hop hop hopla ( iki ayakla hoplanır )
Top top topla (son iki hecede yere çömelinir )
Öneri: Sözler ve devinimler farklılaştırılabilir.
Etkinlik 6
Adı: Sözcüklerle Eğlence
Amaç: Bellek gücünü geliştirmek.
Uygulama: Beş sözcükten oluşan kelime listeleri hazırlayın. Gruplara bölünüz ve her
gün bir grubu çalıştırınız. Örneğin önce kelimeleri ezberletip, bunları akıldan yazmalarını
isteyiniz. Sonra kâğıda yazmasını isteyin, hata varsa düzelterek tekrar yazmasını isteyiniz.
Öneri: Bu etkinlik ilkokula başlamış gruplara uygun bir çalışmadır. Eğer çocuk
matematikte zorlanıyorsa, her gün on beş dakika yukarıdaki adımları kullanarak, matematik çalışın.
Etkinlik 7
Adı: Harfleri Tanıyalım
Amaç: Belleği desteklemek
Uygulama: Çocuk harfleri ters yazıyorsa, okul eşyasıyla taşıyabileceği bir kartonun
üzerine alfabe de bulunan harfleri yazınız. Bir harfin yazımından emin olmadığı zamanlar da
bu kartı kullansın.
Öneri: Harflerin ters yazımı 7 yaşına kadar normaldir. Bu sorunu rakamlarla da
yaşıyorsa aynı yöntem kullanılabilir.
Bu etkinlikler çeşitlendirilebilir; onlarla oynayabileceğiniz oyunlara, etkinliklere
şunları da ilave edebiliriz.
 Dama
 Satranç
 Yap-boz
 Labirent
 Noktaları birleştirme
 Resimdeki yanlışlıkları bulma
Çocuk etkinlik yaparken:
 Açık ve kesin yönergeler veriniz.
 Arada bir duraksamasına izin veriniz.
 Kısa molalar veriniz.
 Aceleci ve dikkatsiz çalışmışsa, yaptığı işi kontrol etmesini öğretiniz.
 Etkinliği sürdürmesi için, uyarı-sinyal veriniz.
2.2. Öğrenme Güçlüğüne Uygun Araç- Gereçler
Çocuğun bulunduğu ortamdan en yüksek düzeyde faydalanabilmesi için, ona gereken
yaş ve gelişimini çok yönlü etkileyen içinde bulunduğu sıkıntılı ve yetersizlik durumundan
onu kurtaracak ve destekleyecek bir alan araç- gereç, olanakları bilinçli bir şekilde
oluşturmak gerekmektedir.
 İlk önce sınıf ortamını düzenlemeliyiz.
 Çocukları birbirinden uzak oturtmalıyız.
 Öğrenme güçlüğü olan çocuk ya da çocukları sevdiği ona yardımcı olabilecek
arkadaşlarıyla oturtmalıyız.
 Yapılan etkinliği yakından görebileceği bir yere oturmalı, ilkokul düzeyinde ise;
en ön sıraya oturtmalıyız.
 Sınıf içinde bulunduracağımız araç-gereçlerde de birtakım özelliklere dikkat etmemiz gerekmektedir.
 Yapısal özellikler ve kullanılış açısından algılanabilir olmalıdır.
 Biçim ve boyut açısından kullanılacak amaca uygun olmalıdır.
 Çocuğun yaş-gelişimini destekleyici nitelikte olmalıdır.
 Çocuğun merak, ilgi,el becerisi,girişimcilik yaratıcılık,sorunlara çözüm bulması
gibi çok yönlü kullanım olanakları sunmalıdır.
 Çocuğun dil gelişimi, okuma-yazma, aritmetik becerilerini geliştirici özellikler taşımalıdır.
 Sosyal ilişkilerin gelişimine katkı sağlayıcı olmalıdır.
 Öğretmen yine öğrenme güçlüğü olan çocuğun özelliklerini göz önünde
bulundurarak, sınıfta uyarıcı panolar hazırlamalı, slâyt gösterileri yapmalı,
öğrenmeyi kalıcı hale getirmelidir.
Resim 13:Öğretilen bilgiler kalıcı hale gelmesi için, somutlaştırılmalıdır
2.3. Öğrenme Güçlüğüne Uygun Etkinlik Planlama
Öğrenme güçlüğü olan çocuğa etkinlik planlarken;
 Çocuklar her etkinliğe mutlaka aktif olarak katılmalıdır.
 Hazırlanan etkinlik, çocuğun yetersizliğini desteklediği gibi yapabileceğinin en
kolayından başlamalıdır.
 Sorulan sorularla çocuk etkinliğe yönlendirilmelidir.
 Çocuk gereksinim duyduğunda desteklenmelidir.
 Her eksikliğin yeterince geliştirilmesi için hazırlanan etkinlikler birbirini desteklemelidir.
 Gerekli araç-gereç önceden temin edilmiş olmalıdır.
 Etkinlik çeşitlerine yer verilmelidir( Oyun, bilmece, şiir, parmak oyunu, tekerleme vb.)
Etkinlik Örnekleri
Parmak oyunu
Adı: Say Bak
Amaç: Yön kavramı ve sayıları akılda tutabilmek
Uygulama: Sağ elimde beş parmak ( Sağ el gösterilir. )
Sol elimde beş parmak ( Sol el gösterilir. )
Hepsi eder on parmak sen de istersen ( İki el birlikte gösterilir.)
Say bak, say bak,say bak
1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 ( Tüm parmaklar sayılır. )
Tekerleme–1
Amaç: Tekerlemeler dikkati toparlama, belleği geliştirmek için kullanılabilir.
 Eller şap şap
 Ayaklar rap rap
 Saçlar lüleli
 Etekler pilili
 Doktor sana ne dedi?
 Beş yumurta ye dedi.
 Yemedim, içmedim
 Ah karnım, vah karnım
 Hastayım doktorcum
Tekerleme–2
 Teker teker tekerleme
 Sakın fazla şeker yeme
 Bol bol su içersen
 Sağlıklı büyürsün sen
Şiir: Sevimli dikkat çekici, akılda tutulması kolay basit şiirler öğretilebilir.
Kelebek
Ah ne süslü kelebek
Üstü mavi al benek
Aman tutsam şunu ben
Hemen uçup gitmeden
Oyun: Kas becerilerini geliştirici, dikkati toparlayıcı, grupla ya da bireysel
oynayabileceği oyunlar seçilebilir.
İple oynanan oyunlar
Topla oynanan oyunlar
Koşular
Sınıfta ya da bahçede oynanabilecek oyunlardan seçilebilir.
Oyun: Çevir salla oyunu
Çocuklar yere oturur ve aşağıdaki sözleri söyleyip,devinimleri yaparlar.
Başını salla salla ( Baş sağa ve sallanır. )
Kolunu çevir çevir ( Kollar öne ve arkaya sallanır. )
Kolunu salla salla (Kollar sağa ve sola sallanır. )
Öğretmen yaptığı gün içindeki planlama da tüm etkinliklerde öğrenme güçlüğü olan
çocuğun güçlük çektiği yetersizliğini destekleyici etkinlik hazırlayabilir.
Planlama yapılırken, öğretmen şunlara dikkat etmelidir:
 Amaç belirlenmelidir.
 Etkinlik seçilmelidir.
 Süre kararlaştırılmalıdır.
 Araç-gereç saptanmalıdır.
 Amaç ve araç-gereçler arasında tutarlılık ve bütünlük olmalıdır.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :