Kapat

MÜZİK ETKİNLİKLERİ 2

1.MÜZİK ETKİNLİKLERİ
1.1.Müzik Etkinlikleri
1.1.1.Müziğin Tanımı
Müzik seslerle yapılan güzel sanat, en doğal ifade, aynı zamanda da bir eğitim ve
öğretim aracıdır. Değerli besteci Ahmet Adnan SAYGUN’a göre müzik şu şekilde
tanımlanabilir; Müzik sözcüklerle anlatılamayan duygularımızı heyecanlarımızı bu duygu ve
heyecanları sezdirecek, duyuracak tarzda düzenlenmiş, sesler aracılığıyla başka ruhlara
yansıtma sanatıdır.
Müzik, seslerle ve ritimle yapılan anlatım sanatıdır. Müzik insandan insana uzanan
evrensel bir dildir. Uygarlığın gelişimi ile müziğin gelişimi her zaman eş zamanlı olarak
gitmiştir. Dünyada bütün toplumlar tarih boyunca müziğin eğitim işlevine inanarak, müziğe
bir eğitim aracı olarak büyük önem göstermişlerdir. Bu yüzden de bir çok filozof, devlet
adamı ve eğitimci müziğin gelişmesine yardım etmiş, katkıda bulunmuştur. Yine ilk
çağlardan beri Doğu-Batı felsefecileri ile müzik kuramcıları, müziğin çok etkili bir eğitim
öğretim aracı olduğu üzerinde durmuşlardır. Müziğin çocuk eğitiminde kullanılmasının
gerekliliğini önemle savunmuşlardır.
“Müzik bir sanattır, onu öğrenelim. Müzik yarı disiplin ve mürebbiyedir; insanı
yumuşatır, yeniler, daha erdemli ve anlayışlı kılar.”
Jan Amos Comenius
1.1.2.Erken Çocukluk Eğitiminde Müzik Etkinliğinin Yeri ve Önemi.
Resim 1.1: Müzik etkinliği
Erken çocukluk döneminde müzik eğitiminin amacı; çocuğun duygusal, bilişsel, dil ve
psiko-motor gelişimlerine yardımcı olmak başka bir deyişle çocuğun duyduklarını,
düşündüklerini ritim ve şarkılarla serbestçe ifade edebilmelerini çocuğun müzik kültürü ile
tanışmasını ve müzik sevgisini kazanmasını sağlamaktır. Çocuğun içinde bulunduğu müzik
ortamı çocuğun müzik gelişimini olumlu veya olumsuz yönde etkileyecektir. Çocuğun müzik
gelişimine olumlu yönde yapılacak en önemli katkıyı yine çocuğun gideceği erken çocukluk
eğitim kurumu sağlayacaktır. Erken çocukluk eğitiminde müzik, çocuğun sosyalleşmesinde
ve kişiliğinin gelişmesinde önemli bir rol oynar. Çocuk çevresinde duyduğu çeşitli sesler ve
müzik sesleriyle her zaman müziğin içindedir. Çocuk sesleri dinleme, sesleri ayırt etme, ses
üretme çalışmaları, nefes açma çalışmaları, ritim çalışmaları, şarkı söyleme, yaratıcı dans,
müzikli dramatizasyon ve müzikli öykü çalışmaları ile müziğin içine girer. Bu çalışmalar
doğrultusunda müzik yoluyla duygularını anlatabilir. Yaratıcılığı gelişir. Çocuğun müziğe
karşı doğuştan bir ilgisi ve yeteneği vardır. Fakat her çocuğun müziğe karşı olan yeteneği
aynı derecede değildir. Bunun yanı sıra bütün çocuklar müziği sever. Çocuk hayata ilk
gözünü açtığı andan itibaren sesle tanışır. Hatta bazı araştırmacılara göre çocuk anne
karnındayken dışarıdan gelen seslerden etkilenebilir. Ritim ve sesi küçük yaşlardan itibaren
kavrayabilir.
Erken çocukluk döneminde müzik eğitimi çocukların davranışlarını geliştirmeye
yardım edecek özellikte olmalıdır. Müzik etkinlikleri bu özellik göz önünde bulundurularak
hazırlanmalıdır. Çocuklar küçük yaşlardan itibaren kaliteli ve iyi bir müzikle eğitilirlerse
daha sonraki dönemlerde kaliteli, iyi müziği seçebilen, kaliteli müziği seven ve müzikten
doğru bir şekilde faydalanmasını bilen kişiler olarak yetişeceklerdir.
“Müzik ruh terbiyesinin temel aracıdır.” EFLATUN
1.1.3. Erken Çocukluk Eğitiminde Müzik Etkinliğinin Çocuğun Gelişimine Etkileri
Erken çocukluk döneminde müziğe ve müzik etkinliğine mümkün olduğunca ağırlık
verilmeli, çocuğun müzik ruhuyla gelişmesine yardımcı olunmalıdır. Erken çocukluk
döneminde verilen müzik eğitimi çocuğun tüm gelişim alanlarını etkilemektedir. Erken
çocuklukta verilen müzik eğitiminin çocuğun gelişimine olan etkileri başlıca üç ana grupta incelenebilir:
 Zihinsel ve dil gelişimine etkileri
 Duygusal ve sosyal gelişime etkileri
 Bedensel ve psiko-motor gelişime etkileri
Erken çocukluk eğitiminde müzik etkinliğinin çocuğun zihinsel ve dil gelişimine olan etkileri
Erken çocuklukta müziğin çocuğun zihinsel ve dil gelişimine büyük bir etkisi vardır.
Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
 Erken çocuklukta verilen müzik eğitimi, çocuğun yaratıcılığının gelişmesine
yaşamı doğru olarak algılamasına yardım eder.
 Çocuğun karşılaşacağı problemlerin nedenlerini anlamada ve çözmede kolaylık
sağlamasına yardımcı olur.
 Çocuğun dikkatini geliştirir. Dikkati gelişen çocuk olayların ve insanların
özelliklerini doğru bir şekilde kavrayabilir.
 Çocuk kendini ifade ederek tanıtır. Bunun sonucunda konuşma ve ifade
yeteneği gelişir.
 Çocuğa kavram gelişimi kazandırır.
 Dil çevikliği kazanır.
 Akıcı konuşma becerisi ve alışkanlığı gelişir.
Erken çocukluk eğitiminde müzik etkinliğinin çocuğun duygusal ve sosyal gelişimine
olan etkileri
Erken çocukluk eğitiminde müzik etkinliği çocuğu sosyal ve duygusal yönden olumlu
bir şekilde etkiler.
 Çocuk sınıfta yapılan müzik etkinliklerinde birlikte hareket etme ve birlikte
yaşama alışkanlığı kazanır.
 Toplumda nasıl davranılması gerektiğini öğrenerek sosyal uyum kazanır,
kendisini toplumda rahat bir şekilde ifade edebilir.
 Kendini ifade ederek duygusal yönden rahatlar.
 Grup çalışmalarında içine kapanık olan bir çocuk, grup içinde rahatlayarak,
dikkati üzerine çekmeden başkalarıyla birlikte hareket etmeyi öğrenir. Hata
yapmaktan korkmaz, denemeyi öğrenir.
 Etkin iletişim kurmayı öğrenir.
 Duygusal yönden rahatlar, güvensizlik, çekingenlik, saldırganlık, korku gibi
olumsuz duygular, davranışlar müziğin etkisiyle olumlu duygu ve davranışlara
dönüştürülebilir.
 Çocuk kendi kültürünü, gelenek ve göreneklerini müzik ve danslar yoluyla
tanır.Vatan-millet-ulus-bayrak duyguları gelişir. İyi-güzel-doğru kavramları
öğretilerek toplumsallaşması sağlanabilir.
Erken çocukluk eğitiminde müzik etkinliğinin çocuğun bedensel ve psiko-motor
gelişimine olan etkileri
 Ritim duygusu gelişir.
 Çalgı ve çalgı olarak kullanılabilecek oyuncakları, araç-gereçleri kullanırken,
müzik eşliğinde hareket ederken, el –göz koordinasyonu, büyük ve küçük
kasları gelişir. Bu da bedensel ve psiko-motor gelişimini olumlu yönde etkiler.
 Çocuğa sistemli yürüyüş ve duruş alışkanlıkları kazandırır.
1.2.Müzik Etkinlikleri
Çocukların çoğu müzikten hoşlanır ve müziği sever. Müzik sesini duydukları anda
oynamaya veya dans etmeye başlarlar. Şarkılara eşlik ederler. Müzik aletlerinden duydukları
sesi taklit ederler. Müzik etkinlikleri çocuklar için zevkli ve yararlı olan etkinliklerdir.
Müzik etkinlikleri çocukların fiziksel, duygusal gelişimlerinin yanı sıra dil, hafıza ve
dinleme becerilerini öğrenmelerine, aynı zamanda da geliştirmelerine yardımcı olur.
Erken çocukluk eğitimi kurumlarında; günlük etkinlik programında müzik çalışmaları
çok önemli bir yer tutar. Müzik ve müzikli faaliyetler çocukların çok hoşlarına gider. Erken
çocukluk eğitimi kurumlarında müzik etkinlikleri için belli bir süre ayrılır fakat bunun
yanında diğer etkinlikleri uygularken de müziğe ve müzik etkinliklerine yer verilebilir.
Çocuklar kendilerini rahat güvenli ve özgür bir ortam içinde hissediyorlarsa gün boyunca
şarkılar söylerler. Yeni sesler keşfetme, şarkı öğrenme, basit şarkı oluşturma, Ritim
çalışmaları, nefes açma çalışmaları, müzikli dramatizasyon çalışmaları, yaratıcı dans
çalışmaları, müzikli öyküler, ses ayırt etme,müzik dinleme çalışmaları bir erken çocukluk
eğitimi kurumunun günlük programında müzik etkinliği içerisinde yer alan çalışmalardır.
Erken çocukluk eğitimi kurumlarında; müzik etkinlikleri çocukların dil gelişimlerini
etkiler. Ritim duygusunu geliştirir. Çocuklara birlikte hareket etme ve bir guruba ait olma
duygusunu hissettirir. Çocukların kendilerini ifade etmelerine yardım eder. Sosyal hayata
uyum sağlamalarına yardımcı olur. Güven ve başarı duygusu kazandırır.
Erken çocukluk eğitimi kurumlarında müzik etkinlikleri için gerekli ortamın
hazırlanmasında öğretmenin rolü çok önemlidir. Öğretmen müziği sevmeli, çocukların
müziği keşfetmelerini sağlamalıdır. Müzik etkinlikleri için gerekli ortamı öğretmen iyi bir
şekilde düzenlemelidir.
Okulda ayrı bir müzik odası olmalıdır. Müzik odasının olmadığı durumlarda sınıfın
uygun bir yerinde müzik köşesi oluşturulabilir.
Öğrenciye Etkinlik 1: Öğrenciler daire şeklinde otururlar. Öğretmen sırasıyla
tüm öğrencilerin erken çocukluk döneminde verilen müzik eğitiminin çocuğun gelişimine
olan etkileri hakkında bir cümle söylemesini ister. Konuşmak istemeyen öğrenci geç
diyerek sözü yanındaki öğrenciye bırakır. Böylece etkin öğrenme sağlanır.
Erken çocukluk eğitimi kurumunda ayrı bir müzik odası bulunuyorsa şu özelliklere
sahip olması gerekir:
 Oda, mümkün olduğunca ses ve trafikten uzakta olmalı, dışarıya sesi
geçirmeyecek şekilde izole edilmelidir.
 Oda, çocukların rahatça oturabilecekleri şekilde düzenlenmelidir.
 Oda, çocukların rahatça hareket edebileceği genişlikte olmalıdır.
 Odada dikkati dağıtacak şekilde çok sayıda uyarıcı bulunmamalıdır.
 Müzik odası çok sıcak veya çok soğuk olmamalıdır.
 Müzik odası çeşitli kokuların gelebileceği yerlere yakın olmamalıdır (Mutfak vb.).
 Dramatizasyon çalışmalarında rahat hareket ortamı sağlanması için yerler halı ile kaplanabilir.
 Pencereler dikkatin dağılmaması açısından çok fazla geniş ve göz hizasında olmamalıdır.
Eğer erken çocukluk eğitimi kurumlarında müzik etkinlikleri için ayrı bir oda yoksa
sınıfta bir köşe müzik köşesi olarak düzenlenebilir. Bu köşeye satın alınabilen Ritim
araçlarının yanında öğretmen tarafından yapılabilen veya çocukların da artık malzemeleri
kullanarak yapabilecekleri Ritim araçları da konulabilir. Müzik köşesinde bulunması gereken
Ritim araçlarından bazıları şunlardır: Marakaslar, ziller, çanlar, çıngıraklar, Ritim sopaları,
zımpara blokları vb. Bu araçlardan müzik köşesinde çocukların sayılarına yetecek adette
bulundurulmalıdır. Ayrıca radyo, televizyon, VCD, kaset CD ksilofon, metalofon, mandolin,
flüt, piyano gibi müzik aletleri de bulunmalıdır. Bu aletler öğretmen tarafından dikkatle
seçilmelidir. Müzik aletleri raflara düzenli olarak yerleştirilmelidir. Müzik aletlerinin nasıl
ve ne zaman kullanılacağı, kullanılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği öğretmen tarafından
çocuklara açıklanmalıdır.
Öğretmen müzik etkinliklerini uygularken çocukları gözlemlemelidir. Bunun
sonucunda; onların ihtiyaçları, duygu ve düşünceleri hakkında pek çok ipucu yakalayabilir.
Programı da bu gözlemlerin sonuçlarına göre düzenler.
Erken çocukluk eğitimi kurumlarında müzik etkinlikleri içerisinde yer alan çalışmalar şunlardır:
 Ses dinleme, sesleri ayırt etme, ses üretme çalışmaları
 Nefes açma çalışmaları
 Şarkı öğretimi ve şarkı söyleme çalışmaları
 Yaratıcı dans çalışmaları
 Müzikli dramatizasyon çalışmaları
 Müzikli öyküler
 Müzik dinleme çalışmaları
Resim 1.2:Müzik etkinlikleri
CVXCGVXMMMCGG77788Y
 Ses Dinleme,Ses Ayırt etme, Ses Üretme Çalışmaları:
Bu tür çalışmalar çocukların çevrelerini daha bilinçli bir şekilde dinlemesine,
duyduğu seslere dikkatini yoğunlaştırmasına, sesleri tanıyıp tekrarlamasına, tanımlamasına
yardımcı olacaktır.
Doğada bulunan nesnelerin değişik sesleri olduğunu kavratmak, sesler arasındaki
farklılıkları ayırabilmelerini sağlamak için çocuklara bazı alıştırmalar yaptırmak gerekir. Ses
çalışmalarında; seslerin kaynaklarını bularak eşleştirebilme, sesin nereden geldiğini ayırt
edebilme, sesin şiddetini, başka bir deyişle yüksek ses ve alçak sesi kavrayabilme
faaliyetlerine yer verilmelidir.
Bu çalışmalar sırasında yapılan denemelerde çevrede bulunan çeşitli eşyalar ve araçgereç
kullanılabilir. Örneğin cam sesi, tahta sesi, kağıt, su, sesleri, teneke sesleri
kullanılabilir. Öğretmen bu gibi nesnelere vurarak veya nesneleri birbirine sürterek çeşitli
sesler çıkartır. Daha sonra çocuklarla birlikte bu tür çalışmalar tekrar edilir. Bu tür çalışmalar
oyun şeklinde de öğrencilere uygulatılabilir. Örneğin, sınıftan seçilen bir çocuğun gözleri
kapatılır. Sınıfta bulunan flüt çalınabilir veya iki adet tahta birbirine vurularak ses
çıkartılabilir. Bu çıkarılan sesin neye ait olduğu çocuğa sorulur. Bu etkinlikteki amaç;
çocuğun sesleri dinleyerek ayırıp ayıramadığını saptamaktır. Yine ses ayırma
çalışmalarında, Ritim araçlarının da farklı sesler çıkardıklarını göstermek ve öğretmek
amacıyla çeşitli etkinlikler yaptırılabilir. Ritim araçları çocukların ellerine verilerek nasıl ses
çıkardıkları uygulamalı olarak gösterilebilir. Erken çocukluk eğitimi kurumlarında çocuklara
müzik eğitiminde ses dinleme, ses ayırt etme, ses üretme çalışmaları yaptırılarak taklit
etme yetenekleri geliştirilebilir.
 Nefes Açma Çalışmaları:
Şarkı öğretimine başlamadan önce yapılması gereken en önemli çalışmalardan biri
nefes açma çalışmalarıdır. Fakat nefes açma çalışmalarına başlamadan önce dikkat edilmesi
gereken bazı noktalar vardır. Bu noktalar şöyle sıralanabilir:
 Müzik etkinliği yapılacak yer havalandırılmalıdır. Çünkü nefes ve ses
çalışmalarında, her zaman teneffüs ettiğimizden daha fazla havaya ihtiyacımız
vardır. Bu havanın temiz olması gerekir. Bu yüzden müzik etkinliklerinin
uygulandığı yer havalandırılmalıdır.
 Vücudu yumuşatıcı hareketler yapılmalıdır. Nefes ve ses açma çalışmalarından
önce vücudun rahat bir şekilde nefesi alıp tutması ve bırakması için çeşitli
hareketler yaparak, vücuttaki sertliğin ve gerilimin giderilmesi gerekir. Vücudu
yumuşatıcı hareketler günlük yaşamdan örnekler verilerek uygulatılabilir.
Örneğin kurbağa gibi zıplama, kanat çırpma, kova ile kuyudan su çekme, odun
kesme, toprağı kazma, halay çekme gibi hareketlerle vücut yumuşatılabilir.
Bu hareketlerden sonra iyi bir şarkı söylenebilmesi için nefes açma çalışmalarına
geçilir. Nefes açma çalışmaları üç bölümde yapılır. Bunlar; nefes alma, alınan nefesi tutma
ve nefesi verme çalışmalarıdır.
Nefes alma; nefes yavaş bir şekilde alınıp göğüs kafesi hava ile doldurulur (Nefes
alırken kimse duymamalı, doğal olmalıdır.).
Nefes tutma; yavaş ve doğal bir şekilde alınan nefes vücudu sıkmadan içeride uzun süre tutulur.
Nefes verme; alınıp tutulan nefes yavaş bir şekilde verilir.
 Örnek Nefes Açma Çalışmaları
Örnek–1. Çocuklar şimdi hep birlikte parka gidiyoruz. Parkta çok güzel renk renk
çiçekler görüyoruz. Haydi gelin bu güzel çiçekleri koklayalım (Çiçek koklama öykünmesi yapılır).
Örnek-2. Çocuklar sizinle birlikte bir misafirliğe gittik. Bize kolonya ikram ediyorlar.
Haydi, elimize dökülen kolonyayı koklayalım (Kolonya koklama öykünmesi yapılır) .
Örnek-3. Şimdi ormandayız. Piknik yapıyoruz. Karnımız acıktı. Yemeğimizi pişirmek
için ateş yakmamız gerekiyor, ateşi yakalım, hep birlikte ateşin tutuşması için üfleyelim
(Ateşe üfleme öykünmesi yapılır).
Örnek-4. Sıcak bir çorba içerken ‘üfleyerek soğutma’ öykünmesi yapılır.
Örnek-5. Sınıfımızda bir arkadaşımızın doğum günü kutlanacak. Sınıfımızı balonlarla
süsleyelim. Ama önce balonları şişirmemiz gerekiyor, haydi hep birlikte balonları şişirelim
(balon şişirme öykünmesi yapılır).
Örnek-6. Tren olup lokomotiflerin çalışırken çıkardıkları ‘ çuf-çuh- puh’ sesleri taklit edilebilir.
Örnek-7. Kaz, yılan vb. hayvanların çıkardığı ‘tıslama’ sesi takliti yapılır.
Örnek-8. Yaz mevsiminde, çok sıcak bir havada, dilini çıkartıp kesik bir şekilde
soluyan köpek öykünmesi yapılır.
Bu gibi nefes alma çalışmaları örnekleri çoğaltılarak sınıfta öğretmen liderliğinde
çocuklara uygulatılabilir.
Erken çocuklukta ruhsal ve bedensel gevşeme için uygulatılabilecek çalışmalar:
Örnek-1. Meyve bahçesindeyiz, ağaçta bir çok güzel meyve var. Haydi, bu meyveleri
toplayalım (Meyve toplama öykünmesi yapılır).
Örnek-2. Ağaçtan meyveler yere düşmüş, yere düşen meyveleri toplayalım.
Örnek-3. Hepimiz kuş olalım, kollarımızı kanat gibi açalım, kanatlarımızı çırparak
uçalım ve şimdi bir ağaca konalım (kuş gibi uçarak ağaca konma öykünmesi yapılır.).
Örnek-4. Yaz mevsimindeyiz. Hava çok sıcak. Havuza girip hep beraber yüzelim
(yüzme öykünmesi yapılır.).
Bu örnekler müzik olmadan yada müzik eşliğinde yaptırılabilir. Bedensel gevşeme
alıştırmalarının süreleri kısa tutulmalıdır. Bu çalışmalardan sonra düzgün şarkı
söyleyebilmeleri için çocuklar çok fazla yorulmamalıdırlar.
“Duyguları gerçek olarak ifade hususunda hiçbir şey ritim ve ses kadar kuvvetli
değildir. Mademki bu o kadar büyük kuvvettir, şu halde müzik mutlaka
çocukların terbiyesinde kullanılmalıdır.” Aristo
Resim 1.3:Ritim araçları
 Ritim Çalışmaları:
Ritim; seslerin belli kurallar içinde uzayıp kısalmasıdır. Ritim; bir dizede veya notada
vurgu, uzunluk veya ses özelliklerinin, durakların düzenli biçimde tekrarlanmasıdır. Ritim;
müzikte zamanın seslerle düzenli olarak bölünmesine denir.
Ritim insanın doğuştan getirdiği bir duygudur. Erken çocukluk eğitiminde müzik
etkinlikleri içinde bulunan Ritim çalışmaları çok önemli bir yer tutar. Çocuk şarkı söylerken,
müzik dinlerken elleri ve ayakları ile Ritim tutmaya çalışır.
Montessori’ye göre ‘Her şey Ritimle başlar.’ Montessori programında 3-6 yaşlar
arasında müzik eğitiminde, müzik dinlemeye büyük önem verilir. Çocuğa çeşitli müzik
parçaları dinletilir. Bunlar birçok ritim sahiptir. Çocuk müzik dinlerken hareketlidir. Bu
müzikler eşliğinde çocuklara yaş gurubuna göre yürüme-koşma-sıçrama hareketleri
yaptırılabilir. Ritim çalışmalarına müzik etkinlikleri içinde 2-3 dakika en fazla 5 dakika yer
verilmelidir. Ritim erken çocukluk çağında; hareket-söz ve vuruşlarla ifade edilir. Ritim
eğitimi verilirken ses, şarkı, ritim hareketleri de işin içine katılırsa çocuk için müzik eğitimi
zevkli bir hale gelir. Ritim çalışmaları ayakta yapılabileceği gibi oturarak ta uygulatılabilir.
Ritimde üç adet temel hareket vardır. Bu hareketler şunlardır:
Resim1. 4:Ritim çalışmaları
 Yürüme
 Koşma
 Sıçrama
Yürüme, koşma, sıçrama bunlar insanın doğasında var olan doğal Ritimlerdir. Yürüme
Ritiminde; çeşitli hayvan yürüyüşleri ( Ayı-ördek-fil-kedi-maymun vb.), insan yürüyüşleri
(Asker, dede-nine, çocuk, genç yürüyüşleri), uygulatılabilir.
Koşma Ritminde; kuş, arı, kelebek uçuşu, uçakların uçuşu, kar-yağmur yağışı vb.
hareketler denenebilir. Bu hareketler sınıfta çok büyük gürültü oluşturmaması ve disiplini
bozmaması için parmak ucunda koşma şeklinde uygulatılabilir.
Sıçrama Ritminde; kurbağa, tavşan, çekirge, kanguru gibi hayvanların hareketleri
taklit ettirilebilir.
Ritim Çalışmaları Yaptırılırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
 Ritim çalışmaları öykünme ve oyun şeklinde olmalıdır.
 Ritim çalışmaları şarkı öğretimiyle birlikte yapılmalıdır. Fakat uygulatılacak
olan Ritim çalışmaları şarkı öğretmeden önce, şarkı öğretimi sırasında ve şarkı
öğretiminden sonra da verilebilir.
 Ritim çalışmaları müzikle birlikte, Ritim hareketlerinin uygulanması şeklinde de verilebilir.
 Şarkı öğretiminin dışında sözle Ritim eğitimi de yapılabilir.
 Ritim çalışmaları erken çocukluk eğitimi kurumlarında sadece yeteneği olan
çocuklarla değil, tüm çocuklarla birlikte yapılmalıdır.
 Ritim çalışmaları kolaydan zora doğru düzenlenerek verilmelidir.
 Ritim çalışmalarının süresi çocuğu yormaması açısından kısa tutulmalıdır.(2-3
dakika, en fazla 5 dakika olmalıdır.)
 Ritim çalışmalarında, çocuğun çevresindeki olaylar veya arkadaşlarının isimleri
daha kalıcı olması nedeniyle, bunlar uygulamalarda kullanılabilir.
 Ritim Çalışmalarının Çocuğun Gelişimine Olan Etkileri
 Erken çocuklukta müzik etkinliği içinde yer alan Ritim çalışmaları çocukta
Ritim duygusunu geliştirir.
 Çocuğun duyma yeteneğini geliştirir (Kulak eğitimine yardımcı olur.).
 Dikkatini geliştirir.
 Çocuğa disiplin kazandırır.
 Çocuğun hareketlerinde çeviklik, aktiflik ve incelik kazanmasına yardım eder.
 Büyük ve küçük kaslarını geliştirir.
 Eşlik edip birlikte çalma-söyleme ve hareket etme becerisi kazandırır.
 Grup içinde görev alarak sorumluluklarını yerine getirir. Kendine olan güveni artarak gelişir.
 Kişilik gelişimine katkıda bulunur.
 Estetik duygusu gelişir.
 Bağımsızlık duygusu kazandırır.
Örnek Ritim çalışmaları etkinliği
Çocuklar sınıfta daire şeklinde oturtulur. “Şimdi sizinle birlikte bir oyun
oynayacağız” denir. Ardından öğretmen tek heceli isimler söyler ve her ismi söylediğinde
elini bir kez çırpar. Örneğin, Can el bir kez çırpılır. Tan - Cem – Nur vb.
Daha sonra iki heceli olan isimler söyleyerek elini iki kez çırpar. Örneğin; A - li, O –
ya Ma – sa vb. Bu çalışmalarda öğretmen ayağını yere vurarak, tef- darbuka-zil-ksilefon
gibi Ritim aletlerinden faydalanarak, parmaklarını şaklatarak, elleriyle masaya vurarak Ritim
tutabilir. Örnekler çoğaltılarak uygulatılabilir.
Ritim Çalışmalarında Ellerin Kullanılması
Ritim çalışmalarını uygularken ellerle birçok vuruş türü yapılabilir. Bunlar şöyle sıralanabilir:
Avuç vuruşu; iki elin avuçlarının birbirine vurulmasıyla yapılan harekettir.
Parmak vuruşu; başparmak dışında kalan parmakların düz ve bitişik tutulması ile yapılan vuruştur.
El ayası vuruşu; avucun bileğe yakın olan etli yeriyle yapılan vuruş hareketidir.
Parmak ucu ile vuruş; parmakların avuçta elma, veya portakalı tutuyormuş gibi
kıvrılmasıyla ve parmak uçlarının birbirlerine değdirilmesiyle yapılan vuruştur.
Parmak şaklatma; elin baş parmağı ile orta parmağını birbirine dayayıp, orta parmağı
el ayasına çarptırarak ses çıkarma şeklidir.
Alkış vuruşu; iki elin avuçlarının birbirine vurulmasıyla yapılan harekettir.
Yarı alkış vuruşu; sağ ve sol elin dörder parmağı ile yapılan vuruş şeklidir.
Davul vuruşu; masa, sıra gibi yerlere el ayası ve parmak ucu vuruşları uygulanarak
yapılan harekettir. Bu vuruş için iki el yada tek el kullanılabilir Davul vuruşunda amaç bir
vuruşun kalın ve tok, diğer vuruşun ince ses çıkarmasıdır.
 Ritim Çalışmalarında Ayakların Kullanılması
Ritim çalışmalarında ayakların kullanılması ile yapılan vuruş türleri şunlardır:
Topuk vuruşu; ayakucu basılı iken, ayağın topuğuyla yere vurulmasıdır.
Ayakucu vuruşu; topuk yerde basılı iken, ayağın ucuyla yere vurulmasıdır.
Taban vuruşu; ayak tabanlarının tümüyle yere vurulması ile yapılan harekettir.
Hareketler önce sağ, sonra sol daha sonra da her iki ayağın birden vurulmasıyla uygulatılabilir.
 Ritim Çalışmalarında Vücudun Diğer Bölümlerinin Kullanılması
Çocuklarla birlikte uygulanan Ritim çalışmalarında; sadece el ve ayak organları değil,
vücudun diğer bölümleri de kullanılabilir.
Baş hareketleri; başın sağa-sola, öne-arkaya eğilmesi ve sallanmasıyla yapılan hareketlerdir.
Kol hareketleri; bir veya iki kolun öne- arkaya, sağa-sola, aşağı-yukarı, götürülmesi ile
yapılan hareketlerdir.
Beden hareketleri; bedenin sağ ve sola, ön ve arkaya eğilmesi, sallanması ile yapılan hareketlerdir.
 Ritim Çalışmalarında Araçların Kullanılışı
Ritim çalışmaları yapılırken çok çeşitli müzik aletlerinden ve müzik araçlarından
yararlanılır. Ritim çalışmalarında kullanılacak müzik aletleri ve müzik araçlarından bazıları
şunlardır; piyano, akordeon, flüt, trampet, davul, tef, ksilefon, metalofon, mandolin, çeşitli
teneke ve plastik kutular, gazoz kapakları, marakas, zil, Ritim çubukları, çelik üçgen,
çıngırak, tahta ve metal kaşıklar, kaset, teyp, VCD, CD, vb. araçlardır.
Erken çocukluk eğitimi kurumlarında Ritim çalışmaları için en ideal Ritim araçları
Orff Çalgılarıdır.
Orff Çalgıları Alman besteci ve müzik eğitimcisi Carl Orff tarafından müzik
eğitiminde kullanılmak üzere geliştirilmiş olan çalgılara Orff Çalgıları denir. Ritim
çalışmalarında araçlar iki şekilde kullanılabilir. Ritim çalışması, ritim oyunu.
Ritim Çalışması (Belirli Ritim kalıplarını tekrarlama-yineleme çalışması) Öğretmen ve
öğrenci tarafından birlikte yapılan çalışmalardır. Bu çalışmada her çocuk sınıfta bulunan bir
vurmalı çalgıyı veya müzik dışı ses veren bir Ritim aracını seslendirir. Seslendirme oyun
yada öykünme şeklinde olabilir.
Bu çalışmaları uygularken önce öğretmen bir araçla bir tartım kalıbını seslendirir.
Çocuklardan da seslendirdiği bu Ritim kalıbını tekrarlamalarını ister. Çocuklar bu Ritim
kalıbını tekrar ederler. Bu Ritim kalıbını çocukların doğru olarak çalmalarından sonra
öğretmen bir başka Ritim kalıbını öğretmeye geçer. Bu çalışma çocukların ilgi sürelerine
göre birkaç dakika sürer. Süre çocukların ilgilerinin dağılmaması ve sıkılmamaları için fazla
uzun tutulmamalıdır. Bu çalışmada önemli olan öğretmenin çaldığı Ritim kalıbını
çocukların doğru bir şekilde tekrarlayabilmelerini sağlamaktır.
Ritim Oyunu ( serbest Ritim oyunlarının oynanması) Bu çalışmada öğretmen izleyici
konumundadır. Sınıfta bulunan bütün çocuklar birer müzik aleti(vurmalı çalgılar) veya
müzik dışı ses veren araçlardan istediğini alır. Uygulama sırasında çocuklar isteklerine göre
öğretmenin daha önceden öğrettiği Ritim kalıbını veya kendilerinin bulacakları bir Ritim
kalıbını serbestçe seslendirebilir. Yine çocuklar eğer isterlerse müzik aletlerini ve Ritim
araçlarını aralarında anlaşarak değiştirebilirler.
Serbest Ritim oyunlarının uygulanmasındaki amaç; çocuklara belli Ritim kalıplarını
öğretmek değil onların çalgıları ve Ritim araçlarını tanımalarına yardımcı olmaktır. Ayrıca
bu müzik aletlerinden ve araçlarından nasıl ses çıkartabileceklerini deneyerek öğrenmelerini
sağlamak, bu şekilde Ritim duygularının gelişmesine yardımcı olmaktır.
Çocuklar Ritim oyunları oynayarak fazla enerjilerini atıp, rahatlayabilirler. Bu yüzden
Ritim oyunlarının sadece gürültü ve düzeni bozma şeklinde algılanmamaları gerekir.
Ritim Çalışmalarında Kelimelerin Kullanılışı: Çocuklarla uygulanacak Ritim
çalışmalarında kelimelerden yararlanılabilir. Her kelimenin bir ritmi ve vurgusu vardır.
Kelime bir veya birden fazla heceden oluşur. Heceler sesli veya sessiz harflerle biter.
Sesli harf ile biten heceye açık hece, sessiz harfle biten heceye kapalı hece denir.
Kelime Ritim yapısı açısından değerlendirildiğinde sonu sesli harfle biten açık hece kısa
Ritimli, sonu sessiz harfle biten kapalı hece uzun tartımlı kabul edilir. Kısa hecele nokta (.),
uzun heceler çizgi (-) işareti ile gösterilir.
Örneğin;
Manisa, Ankara, karınca, tavşan, Gül, Emre, portakal, menekşe kelimelerinin Ritimsel
yapısını inceleyelim:
Ma ni sa (. . .) Bu kelime üç kısa heceden oluşur. Sonu sesli bir harfle biter. Açık
ve kısa Ritimli bir hecedir.
An ka ra (- . .) Bu kelime de üç heceden oluşmuştur. İlk hece sessiz harfle bittiği için
uzun, diğer heceler sesli harfle bittiği için kısa ritimlidir.
Ka rın ca(. - .) İlk hece kısa, ikinci hece uzun, üçüncü hece kısa ritimlidir.
Tavşan(- -) İki hece de sessiz harfle bittiği için uzun ritimlidir.
Gül (-) Uzun Ritimli bir kelimedir.
Em re(- .) İlk hece uzun ikinci hece kısa ritimlidir.
Por ta kal (- . -) İlk hece uzun ikinci hece kısa, üçüncü hece uzun ritimlidir.
Me nek şe (. _ .) İlk hece kısa, ikinci hece uzun, üçüncü hece kısa Ritimlidir.
Fakat kelimelerin ritimsel yapıları bazen son hece kuralına ya da ulama kuralına göre
değişebilir. Kelimelerle ritim eğitimi yapılırken kelimeler hecelere ayrılarak ve asıl
ritimlerinden ayrı bir ritim şeklinde uygulanarak söylenmez. Kelimeler doğal ve doğru bir
şekilde söylenir.
 Şarkı Öğretimi ve Şarkı Söyleme Çalışmaları
Resim 1.5:Çocukların şarkı öğretimine ve şarkı söyleme çalışmalarına hazırlanması
 Şarkı Öğretimi:
Çocuklara bir şarkının sözlerinin, ezgisinin ve ritminin (Tartımının) doğru ve bir bütün
şeklinde öğretilmesine şarkı öğretimi denir. Erken çocukluk eğitiminde müzik etkinliğinde
amaç sadece şarkı öğretmek değil; aynı zamanda çocuğa müziği sevdirmek ve müzik eğitimi
ile birlikte çocuğun sosyal gelişimine olumlu yönde katkıda bulunmaktır.
Şarkı öğretimi şu bölümlerden oluşur:
 Ortak ses alanını saptamak
 Öğretilecek olan şarkıyı seçmek
 Çocukları şarkı öğretimine hazırlamak
 Şarkının öğretilmesi
Ortak Ses Alanını Saptamak: Erken çocukluk eğitiminde şarkı öğretimi
çalışmalarında, şarkı öğretilirken orada bulunan çocukların ve ortamın özelliklerine göre
şarkı seçilmelidir.
Bir sınıfı, bir topluluğu, bir grubu veya bir kümeyi oluşturan ince sesli ve kalın sesli
çocukların kolaylıkla çıkarabildikleri seslerden meydana gelen ses alanına ortak ses alanı
denir. Erken çocukluk eğitimi kurumlarında bir sınıfta bulunan çocuklardan bazıları ince
sesleri bazıları kalın sesleri çıkarmaya yatkındır.
Şarkı öğretimine başlamadan önce öğretmen ilk olarak şarkıyı öğreteceği çocukların
ortak ses alanlarını saptaması gerekir. Bunu yapabilmek için öğretmen; şarkı öğretme, ses
eğitimi yaptırma gibi yöntemlerle çocukları sıkmadan, onlara fark ettirmeden, oyunla birlikte
bütün öğrencilerin ses alanlarını ayrı ayrı saptamalıdır. Her çocuğun çıkarabildiği en ince ve
en kalın sesleri not etmelidir. Bu saptamayı yaparken öğretmen; piyano, blokflüt, ksilefon,
metalofon gibi çalgılardan faydalanabilir.
Bu çalışmaların sonunda en ince ve en kalın sesi not ederek belirlemeli önce ince sesli
çocukların ortak ses alanını bulmalıdır. Daha sonra kalın sesli çocukların ortak ses alanını
bulmalıdır. Bu işlemlerden sonra ince ve kalın sesli çocuklarla birlikte kolayca
çıkarabildikleri seslerden oluşan bütün çocukların ortak ses alanı saptanmalıdır.
Eğer bu ortak ses alanı belirlenmezse, çocuğun kendi ses alanı dışına taşan seslerden
oluşan bir şarkıyı öğrenmeye çalışması, o çocuğun sesini geliştirmez, aksine bozabilir. Şarkı
çocuğu zorlayacağı için çocuk şarkı söylemekten ve müzikten soğuyabilir. Bunun için
çocukların ortak ses alanı dikkatle saptanmalı, ses sınırları belirlenmelidir.
Öğretilecek Olan Şarkıyı Seçmek: Erken çocukluk eğitimi kurumlarında müzik
etkinliği içinde öğretilecek olan şarkıyı seçerken öğretmenin dikkat etmesi gereken noktalar vardır.
Bunlar:
 Konu yönünden seçilen şarkı
 Somut olmalı, başka bir deyişle çocuğun yaşadığı, bildiği konuları kapsamalıdır.
 Güncel konular çocuğun daha çok ilgisini çektiği için güncel olmalıdır.
 Çocukta milli duyguları güçlendirmelidir.
 Çocukların vatansever olmasını sağlayan, bayrağın anlamını öğreten, Atatürk’ü
tanıtan şarkılar seçilmelidir.
 Milli kültürünü, vatanını ve ulusunu tanıtan şarkılar olmalıdır.
 İnsanı ve doğayı tanıtan, doğa sevgisini kazandıran şarkılar seçilmelidir.
 Çocuğa çalışkanlık duygusunun kazandırıcı özellikte olmalıdır.
 Rond yapılmaya ve dramatize edilmeye uygun olmalıdır.
Ritim yönünden seçilen şarkı: Ölçüsü iki dörtlük (2/4), üç dörtlük (3/4) veya dört
dörtlük (4/4) olmalıdır. Bu ölçülerdeki bir şarkının rond olarak kullanılması, dramatize
edilebilmesi veya ritimli bir şekilde yürünebilmesi mümkündür.
Ses yönünden seçilen şarkı: Çocuk şarkılarındaki ses genişliği re-mi-fa-sol-la sesleri
içinde olmalıdır.
Sözler yönünden seçilen şarkı: 0-6 yaş dönemindeki çocukların kullandığı
kelimelerden olmalı, az heceli basit kelimelerden oluşmalıdır. Eğitici-öğretici olmalıdır.
Prozodi: Şarkının sözleriyle ezgisinin uyum içinde olmasına denir. Sözlerdeki ritimle,
ezgideki ritim aynı olmalıdır. Uzun sesin altına uzun hece, kısa sesin altına kısa hece
gelmelidir.
Şarkı Öğretimine Çocukları Hazırlamak: Şarkı öğretiminde; çocukların şarkı
öğrenmeye hazırlanması çok önemlidir. Çocukları şarkı öğretimine hazırlamak için şu
işlemler yaptırılır: Öğretilecek olan şarkı; şarkının öğretileceği günden daha önceki günlerde,
öğretmen tarafından mırıldanılarak sözleriyle birkaç kez söylenilebilir. Öğretmen şarkıyı
söylerken çocuklardan susmalarını istememelidir. Bu sırada çocuklar başka etkinliklerle
uğraşabilir. Beslenme saatinde, rutin etkinliklerde veya diğer etkinliklerde öğretilecek olan
şarkı öğretmen tarafından söylenebilir. Bu uygulamanın amacı; çocuklarda kulak dolgunluğu
yaratmak, şarkıyı onların bilinçaltına yerleştirip öğrenmeye isteklendirmektir.
Şarkının Öğretilmesi: Şarkı öğretiminden önce ve şarkı öğretimi sırasında dikkat
edilmesi gereken noktalar şunlardır:
 Şarkı söyleme çalışmaları günün her saatinde yapılabilir, diğer etkinliklerle
birleştirilebilir.
 Şarkı söyleme etkinliği hiçbir zaman yorucu bir çalışmanın ardından
gelmemelidir. Şarkı öğretimi çalışmaları çocukların ilgisini dağıtmaması ve
çocuğu yormaması amacıyla 10-15 dakikayı geçmemelidir.
 Öğretmen şarkı öğretirken ya da söyletirken, çocukları kıran, inciten, ürküten,
şarkı söyleme isteğini, müzik sevgisini azaltan sözler söylememeli ve bu şekilde
davranmamalıdır.
 Eğer çocuk şarkı söylemeyi ve müzik etkinliklerine katılmayı istemiyorsa
zorlanmamalıdır.
 Müzik etkinliklerini uygulama sırasında yeteneği olan bazı çocuklar
sivrilebilirler, bu gibi durumlarda öğretmen yetenekli çocuğu kırmadan sınıfla
uyumlu hale gelmesini sağlamalıdır.
 Çocuklara çok sayıda şarkı öğretmek amaç olmamalı, müziği çocuğa sevdirerek
kişilik gelişiminde müziğin olumlu etkilerinden yararlanmasını sağlamak amaç olmalıdır.
 Şarkı öğretirken ritim, kulak ve ses eğitimi çalışmalarına da yer verilmelidir.
 Çocukların şarkı öğrenmelerine uygun ortam hazırlanmalıdır. Çalışmalar
yapılırken gerekli müzik aletleri ve ritim araçları hazır bulundurulmalıdır.
 Şarkının ritmik yapısı basit ve hareketli olmalıdır.
 Şarkının sözleri basit, anlaşılır ve kısa olmalıdır.
 Şarkıların konusu çocuğun yakın çevresi ve günlük hayatıyla ilgili olmalıdır.
 Şarkı Öğretme Yöntem ve Teknikleri
 Erken çocukluk döneminde çocuk için nota soyut bir kavramdır. Bu yüzden
şarkı öğretimi kulaktan öğrenme yöntemi ile yapılır.
 Erken çocukluk döneminde çocukların ilgisi kısa sürelidir. Bu yüzden şarkıların
öğretilmesinde yineleme( Tekrarlama) yöntemi kullanılmalıdır.
 Şarkının kolayca öğrenilmesi için hikâye anlatma teknikleri, CD.- teyp gibi
araçlar, ritim araçları kullanılmalıdır.
 Şarkı parçalara ayrılmadan tümdengelim ( bütünden parçaya geliş ) yöntemiyle
öğretilmelidir. Fakat şarkının daha uzun ya da zor bölümleri varsa tümevarım
(Parçadan bütüne varış) yöntemi uygulanabilir.
 Şarkı gruba öğretilmeli, solo çalışmalar yine grup içinde yapılmalıdır.
 Şarkıda anlamı bilinmeyen, söylenmesi zor olan kelimeler varsa öğretmen
tarafından açıklanarak hep birlikte tekrar edilmelidir.
 Şarkı söylemeye bütün çocukların katılması sağlanmalı, sesi bozuk olan çocuk
desteklenmelidir.
 Şarkının öğrenilmesinden sonra şarkıyla ilgili Ritim çalışmaları yapılmalıdır.
 Şarkıya uygun olarak aksesuar ve kostümlerden faydalanılarak dramatizasyon
çalışmaları yapılabilir.
 Şarkı Söyleme Çalışmalarının Çocuğun Gelişimine Etkileri
 Çocuğun konuşma becerisi gelişir.
 Çocuğun hafızası gelişir.
 Ritim duygusu gelişir.
 Şarkının konusuyla ilgili yeni bilgiler öğrenir.
 Duygusal yönden gelişir ve zenginleşir.
 Şarkı söyleyen çocuk duygu ve düşüncelerini ifade edebildiği için ruhsal
yönden rahatlar.
 İnce ve kalın sesleri çıkarmada güç kazanır, sesi açılır.
Şarkı öğretimi ve şarkı söyleme çalışmalarının yapılacağı bazı müzik parçaları;
Sağ elimde beş parmak
Sol elimde beş parmak
Say bak, say bak, say bak
(1,2,3,4,5)
Hepsi eder on parmak
Sen de istersen say bak.
Say bak, say bak, say bak
(1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 )
Mini mini bir kuş donmuştu
Pencereme konmuştu.
Aldım onu içeriye
Cik cik cik cik ötsün diye.
Pır pır ederken canlandı,
Ellerim bak boş kaldı.
Yaratıcı Dans Çalışmaları
Resim :. Yaratıcı dans çalışmasından bir örnek
 Yaratıcı Dans:
Müziğin Ritmine, temposuna uygun bir şekilde yapılan, estetik değer taşıyan düzenli
vücut hareketlerine denir.
Müziğin Ritmine, temposuna uygun olarak, insanın içinden geldiği gibi doğaçlama
olarak yapılan, estetik değer taşıyan vücut hareketlerine yaratıcı dans denir.
Çocuk dans ederek duygularını-düşüncelerini ifade eder. Çocuk dans yoluyla rahatlar.
Yaratıcı dansı müzikli dramatizasyondan ayıran en önemli özellik; çocuğun dansı içinden
geldiği gibi yapmasıdır.
Yaratıcı dansta çocuk, içinden geldiği şekilde dans eder. Hareketleri bir başkasından
kopya ederek almaz. Doğal olarak öğrenir.
Yaratıcı dans, bir müzik etkinliği şeklinde müzik saati içinde uygulanabileceği gibi
ayrı olarak da planlanabilir. Eğer müzik saati içinde uygulanıyorsa bu süre 5-6 dakika olarak
planlanabilir. Yaratıcı dans müzik saati dışında uygulanacaksa bu süre 8-10 dakika olarak
planlanabilir. Bu sürenin daha uzun tutulmamasında fayda vardır. Süre uzun tutulursa
çocuklar birbirini taklit ederek hareketleri yineleyeceklerdir. Bu da yaratıcı dansın
hedeflerinden uzaklaşmasına sebep olacaktır.
Erken Çocukluk Eğitimi Kurumlarında Yaratıcı Dans Faaliyetlerini Uygularken
Dikkat Edilecek Noktalar
 Yaratıcı dans faaliyetleri yapılacak yer temiz ve düzenli olmalı, faaliyetten önce
sınıf havalandırılmalıdır.
 Uygulama yapılacak yer çocukların rahatça hareket edebilecekleri genişlikte olmalıdır.
 Yaratıcı dansta kullanılacak müzik aletleri veya cihazlar önceden hazırlanıp
yerlerine konulmalıdır.
 Yaratıcı dans etkinliğinde kullanılacak araç-gereçler çocukların dikkatini
dağıtmayacak, kolayca verilip toplanacak yere konulmalıdır.
 Yaratıcı dans yapılan yerde çocuğun ayağının takılıp düşebileceği şeyler
bulundurulmamalıdır. Zemin kaygan olmamalıdır.
 Yaratıcı dans çalışmaları çocuğun müzik türlerini anlayabilmesi için başlarda
konu verilerek yapılmalıdır.
 Çocuklara, müziğin değişik Ritimleri olduğunu algılayabilmeleri için bazı
ipuçları verilmelidir.
 Yaratıcı dansa bütün çocukların katılması için çocuk cesaretlendirilmeli; fakat
asla zorlanmamalıdır.
 Yaratıcı dans çalışmalarında her çocuktan aynı başarı beklenmemelidir.
Yaratıcı dans çalışmaları; çocukların iç dünyalarını dışa vurmaları, kendilerini ifade
edebilmeleri açısından yarar sağlar. Bu şekilde öğretmen de çocukları tanıma fırsatı bulur.
Öğretmen burada çok iyi bir gözlemci olmalıdır.
Resim 1.7: Dans çalışmaları
 Yaratıcı Dans Çalışmalarının Çocuğun Gelişimine Olan Etkileri
 Yaratıcı dans, çocuğu yaratıcılığa yöneltir.
 Yaratıcı dans, çocuğun duygu ve düşüncelerini davranışa dönüştürür.
 Yaratıcı dans, çocuğun eğer varsa duygusal sorunlarını meydana çıkarır.
 Yaratıcı dans, çocuktaki gerilimi azaltarak, onun rahatlamasını sağlar.
 Yaratıcı dans, çocuğun yaşadığı çevreyi daha kolay bir şekilde algılamasını sağlar.
 Yaratıcı dans, çocuğun ilgi ve yeteneklerini ortaya çıkarır.
 Yaratıcı dans, çocuğun sosyalleşmesine yardımcı olur.
 Çocuk yaratıcı dans sayesinde müziği Ritim ve ezgi şeklinde bir bütün olarak algılar.
Müzikli Dramatizasyon Çalışmaları:
Resim 1.8: Müzikli dramatizasyon çalışmaları
 Müzikli Dramatizasyon Çalışmaları:
Bir olayın, bir öykünün; söz, jest ve mimiklerle birleştirilip abartılarak oyun durumuna
getirilmesine veya canlandırılmasına dramatizasyon denir. Eğer bu canlandırma bir müzik
eşliğinde yapılıyorsa buna müzikli dramatizasyon denir. Müzikli dramatizasyon sözü, müziği
ve hareketi birleştiren bir etkinliktir. Bu yüzden müzik etkinlikleri içinde birkaç çeşit olarak görebiliriz.
 Şarkılı oyunlar
 Müzikli öyküler
 Dramatize şarkılar
Şarkılı oyunlar: Şarkı söylenerek oynanan oyunlara şarkılı oyun denir. Kuralları
önceden belirlenmiş ve bu kurallara göre oynanan oyunlardır. Örneğin; Çiftçi Çukurdaydı,
Bezirgânbaşı, Tavşan Kaç, Pazara Gidelim vb.
Müzikli öyküler: Konuları önceden çocuklara verilen, çeşitli ritim araçları
kullanılarak müzik eşliğinde yapılan öykünmelerdir. Örneğin; ritim sopalarının sesinin saatin
tik-taklamasına benzetilmesi veya davul sesinin gök gürültüsü sesine benzetilmesi gibi…
Dramatize şarkılar: Müzik eşliğinde öykünme hareketlerinin yapılmasına müzik
eşliğinde öykünme denir. Dramatize şarkılarda roller belirlenerek çocukların ilgi ve istekleri
doğrultusunda, yetenekleri de göz önünde bulundurularak çocuklara dağıtılır. Eğer çocuk
sayısı fazla gelirse kalan çocuklar koroyu oluşturur. Örneğin; Küçük Ayşe - Küçük Asker,
Postacı, Kayıkçı Baltalar Elimizde vb.
 Müzikli Dramatizasyon Çalışmalarının Çocuğun Gelişimine Olan Etkileri
 Çocuğun dikkatini geliştirir.
 Çocuk güven duygusu kazanarak özgüvenini geliştirir. Sıkılganlıktan,
çekingenlikten kurtularak duygu ve düşüncelerini rahatlıkla açıklayabilir.
 Hayal gücünü ve yaratıcılığını geliştirir.
 Temsil(Artistik) yeteneği gelişir.
 Müzik yapmayı sevdirir. Müziği hissetme becerisi gelişir.
 Eğer çocukta varsa bireysel yeteneklerinin ortaya çıkmasını sağlar.
 Toplumda nasıl davranılması gerektiğini kavrayarak çocuğun
toplumsallaşmasını sağlar. Çocuk toplumun bir bireyi olduğunu müzikli
dramatizasyon çalışmaları aracılığıyla fark eder.
 Düşüncelerini nasıl davranışa dönüştürmesi gerektiğini öğretir.
 Enerjisini sağlıklı bir şekilde harcamasına yardım eder.
 Küçük ve büyük kaslarını koordineli olarak kullanmayı öğrenir. Psiko-motor
gelişimine destek olur.
 Şarkı sözlerinin anlamını kavrayarak kolayca öğrenir. Dil gelişimine katkıda bulunur.
 Söz, müzik ve hareketi bir bütün olarak birlikte algılar.
 Müzikli dramatizasyon yoluyla öğrenilenler unutulmaz ve kalıcı olur.
Müzikli dramatizasyon çalışmaları çocukların rahatça hareket edebilmeleri için geniş
bir yerde yapılmalıdır.
Müzikli dramatizasyon çalışmalarında her zaman dekorlara gerek yoktur. Dekorlar
yerine şapka, gözlük, çiçek, balon gibi basit kostüm ve aksesuarlar da kullanılabilir.
Müzikli dramatizasyon için kullanılacak CD, kaset vb. araçların önceden öğretmen
tarafından hazırlanması gerekir.
Kullanılacak olan ritim araçları çocukların yaş ve gelişim seviyelerine uygun olmalı,
çocuk sayısına yetecek miktarda olmalıdır.
Ortam temiz ve havalandırılmış, gürültüden izole edilmiş olmalıdır.
Müzikli dramatizasyon çalışmalarında uygulama yapacak grup önceden hazırlanmış
olmalı, rahat bir şekilde oturtulmalı ve çocuklar etkinliğe istekli bir duruma getirilmelidir.
Dramatize edilebilecek bazı örnek parçalar aşağıda verilmiştir:
Bir gün çıkmış kırlara çiçekli bayırlara
Yalancıktan bağırmış köy halkını çağırmış
Yalancı yalancı sana kimse inanmaz
Yalancı yalancı sözüne kimse kanmaz.
Sopayı kapan koşmuş, fakat kurt falan yokmuş
Çoban gülmüş eğlenmiş, herkes kızmış söylenmiş
Yalancı yalancı sana kimse inanmaz
Yalancı yalancı sözüne kimse kanmaz
Bir gün kurt çıkagelmiş,çobanı korku almış
Kimse koşup gitmemiş, yalancıyı kurt yemiş
Yalancı yalancı sana kimse inanmaz
Yalancı yalancı sözüne kimse kanmaz
Marangozlar tahtayı Balıkçılar balığı Fırıncılar ekmeği
Ne ile oyarlar Ne ile tutarlar Ne ile yaparlar
Ne ile oyarlar Ne ile tutarlar Ne ile yaparlar
Şöyle oyarlar Şöyle tutarlar Şöyle yaparlar
Böyle oyarlar Böyle tutarlar Böyle yaparlar
Resim 1.9: Bir şarkının dramatize edilmesi
 Müzikli Öyküler:
Çeşitli şekillerde müzik ve ses efektleri dinletilerek, soru- cevap şeklinde
anlatılanlardan öykü oluşturma çalışmalarına müzikli öykü oluşturma denir. Çocuğa
dinletilecek müzik enstrümantal olmalıdır. Bu çalışmalarda kullanılacak aletlerin sesleri
doğadaki bazı seslere benzetilebilir. Örneğin; davulun sesini gök gürültüsü sesine, çelik
üçgenin sesini güneşin açmasına, ksilefonun sesini su sesine benzeterek bir öykü
oluşturulabilinir. Çalışmalarda kullanılacak olan müziğin tamamı, çocuklara
dinletilmemelidir. Müziği birkaç dakika dinlettikten sonra durdurarak çocuklara neler hayal
ettikleri sorulur ve öykülerini anlatmaları istenir. Sonra tekrar müzik çalınır. Müziğin sonuna
kadar bu işlem tekrar edilir. Bazı durumlarda öyküyü eğitimci de yaratabilir.
Müzikli Öykü Çalışmalarının Çocuğun Gelişimine Olan Etkileri
 Çocukta yaratıcılık duygusu gelişir.
 Çocuğun hayal dünyası gelişir.
 Çocuk hayal ettiklerini ifade edebilir. İfade yeteneği gelişir.
 Kulak eğitimi gelişir.
 Müzik Dinleme Çalışmaları:
Herhangi bir enstrümanla, kaset veya CD. İle çalınan ya da söylenen bir müzik esrini
dinlemeye müzik dinleme denir.
Çocukların müzikle ilk tanışmaları müzik dinleyerek olmuştur. Bazen oyun oynarken,
bazen dans ederken ya da sadece müzik dinleyerek bu eylem gerçekleştirilebilir. Erken
çocukluk eğitimi kurumlarında müzik dinleme çalışmaları yukarıda sayılan bu üç eylem
kullanılarak da gerçekleştirilebilir.
Erken çocukluk eğitimi kurumlarında müzik dinleme bütün etkinliklerde mutlaka yer
almalıdır. Çeşitli etkinliklerde müzik dinlerken çocuğun rahatlaması, ortama uyum
sağlaması, yaratıcılığının ortaya çıkması, eğlenmesi, farklı duygularını ortaya çıkarması sağlanır.
Erken Çocukluk Eğitimi Kurumlarında Çocuklara Müzik Dinletilirken Dikkat Edilecek Noktalar
 Müziği dinletme araçları düzgün ve nitelikli olmalıdır.
 Eğer imkân varsa ve şartlar elverişli ise çocuklara canlı müzik dinletilmelidir.
Çünkü canlı müzikle birlikte yapılan çalışmalarda çocuklar olaya daha iyi adapte olurlar.
 Seçilecek müzikler, müzik dinletilecek etkinlik saatlerine uygun olmalıdır.
 Çocukta estetik duygusunun gelişmesine yardımcı olan eserler seçilmelidir.
 Seçilen ve dinletilecek olan müzik çocuğun yaşına ve gelişim seviyesine uygun olmalıdır.
Öğrenciye Etkinlik 2: NESİ VAR
“Nesi var?” da sınıfta kullanılabilecek oyunlardan biridir. Konudaki bilgilerin gözden
geçirilmesi, yeni bilgilerin edinilmesi amacıyla kullanılabilir.
Oyunun başlamadan hemen önce sınıftaki öğrencilerden biri dışarı çıkarılarak sınıfta
kalanlar, kendi aralarında dersle ilgili bir olayı, konuyu ya da kavramı belirlerler (Müzik
etkinlikleri (Müziğin tanımı, Özel eğitiminde müzik etkinliğinin yeri ve önemi, Özel
eğitiminde müzik etkinliğinin çocuğun gelişimine etkileri) Müzik etkinlikleri konuları
belirlenir.) ve hangi ipuçlarını vereceklerin kaynaklardan da yararlanarak birlikte karar
verirler. Dışarıya çıkarılan öğrenci sınıfa gelir. Sınıftaki öğrencilere “Nesi var?” sorusunu
yöneltir. Öğrenciler o olayla, konuyla ya da kavramla ilgili ipuçlarını verirler. Sınıfça
belirlenen ipuçları verilir. Dışarıdan gelen öğrencinin bu belirleneni tahmin etmesi izler.
İpuçlarının sayısı ve tahminde bulunma hakkı, sınıfça, özellikle belirlenen olayın, konunun
ya da kavramın güçlüğü göz önünde bulundurularak kararlaştırılır. Öğrenci tahminlerinde
yanılırsa biraz daha ipucu ve tahmin hakkı verilebilir. Nesi var oyunu, öğrencilere
bildiklerini oyun oynayarak, eğlenceli bir biçimde gözden geçirmelerine olanak tanır.

2. MÜZİK ETKİNLİKLERİ HAZIRLAMA
2.1.Müzik Etkinliklerinin Planlanmasında Dikkat Edilecek Noktalar
Öğretim sürecinin daha önceden planlanması, öğretim etkinliklerinin istenen amaca
ulaşmasını, öğrenmenin gerçekleşmesini kolaylaştıracaktır. Öğretmen uygulamakla sorumlu
olduğu eğitim programını bir öğretim planı haline getirir. Öğretmenin yaratıcılığı ve ustalığı
bu noktada ortaya çıkar. Çünkü planlama aşaması öğrenme çevresinin düzenlenmesi ve
kontrolü ile ilgili karaların alındığı bir aşamadır. Öğretmen bu kararları; öğrencilerin
durumu, ne öğretileceği, neden öğretileceği, öğretim düzeyinin ne olacağı ve amaçlara
ulaşmak için nasıl yöntem izleyeceğini düşünerek alır.
Belirli eğitsel hedeflere, belirli bir amaca ulaşmak için hangi müzik etkinliklerinin,
hangi yöntem ve teknikler, araç ve gereçler kullanılarak nasıl bir ortamda ve ne kadar bir
sürede verileceğinin önceden belirlenip saptanmasına müzik eğitiminin planlanması denir.
Müzik etkinliğinin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için önceden iyi bir şekilde
planlanmış olması gerekir.
Uygulayacağı etkinliği önceden planlayarak öğretmek, öğretmenin en önemli
görevidir. İyi bir planlama yapan öğretmen; şarkıların sözlerini önceden öğrenerek, gerekli
müzik aletlerini, ritim araçlarını önceden hazırlayarak müzik etkinliğini başarılı bir şekilde
öğrencilerle birlikte uygular.
 Planlama sayesinde
 Müzik etkinliği bir düzen içinde yürütülür.
 Öğretmen müzik etkinliğine önceden hazırlanmış olur.
 Amaçlar ve kazanımlar önceden belirlendiği için eğitimin amacı gerçekleşmiş olur.
 Müzik etkinliklerinde zaman en iyi ve en verimli bir şekilde planlanır.
 Bir etkinlikten diğer bir etkinliğe geçişte her şey önceden belirlendiği için
boşluk olmaz ve öğrencini dikkati dağılmadan, sınıfın düzeni bozulmadan
etkinliğin devamı sağlanır.
 Etkinlikte kullanılan araç-gereç önceden belirlenerek hazırlanır.
 Müzik etkinlikleri uygulanırken herhangi bir karışıklık ve bocalama yaşanmaz.
 Müzik etkinliklerinin planlanmasında öğretmen şu sırayı takip etmelidir:
 Öğretmen daha önceden müzik etkinlikleri ile kazandırılacak hedef (amaçlar) ve
hedef davranışları belirlemelidir.
 Belirlenen amaç ve kazanımlara uygun olarak müzik etkinliklerini seçmelidir.
 Müzik etkinliklerinin gerçekleştirileceği saati ve süreyi belirlemelidir.
 Seçilen amaç ve kazanımlara göre müzik etkinliklerinde kullanılacak olan araçgereci belirlemelidir.
Amaç ve kazanımların belirlenmesi: Müzik etkinliklerinde kazandırılacak amaç ve
kazanımlar Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurulu
Başkanlığı’nın onayladığı Kreş Programı ( 0- 36 ay) ve Okul Öncesi Eğitim Programı (36-
72 aylık çocuklar…..) ndan seçilir.
Çocuklara kazandırılacak olan amaçlar ve kazanımlar sosyal-duygusal, psiko-motor,
bilişsel, dil ve özbakım becerilerinin kazandırılması ile ilgili olan amaçlar ve kazanımlar
arasından seçilir. Öğretmen bir müzik etkinliğinde, birden fazla gelişim alanı ile ilgili amaç
ve kazanımı kazandırmak isterse, aynı gün içinde alabilir. Fakat seçilen amaçlar ve
kazanımların bir gün içinde amacına ulaşarak mutlaka çocuk tarafından kazanılması
beklenmemelidir. Diğer günlerde aynı hedef ve hedef davranış farklı bir etkinlikle, farklı
yöntem ve teknikler kullanılarak çocuğa kazandırılmaya çalışılmalıdır.
Belirlenen amaç ve kazanımlara uygun olarak müzik etkinliklerini seçmek: Erken
çocukluk eğitimi kurumlarında müzik etkinlikleri içinde yer alan çalışmalar şunlardır: Ses
dinleme- sesleri ayırt etme- ses üretme çalışmaları, nefes açma çalışmaları, ritim çalışmaları,
şarkı öğretimi ve şarkı söyleme çalışmaları, müzikli dramatizasyon çalışmaları, yaratıcı dans
çalışmaları, müzikli öyküler ve müzik dinleme çalışmalarıdır.
Etkinliklerin özelliklerine göre yukarıda sayılan bütün bu müzik etkinliklerini müzik
saati içinde uygulayarak vermek mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda bu tür müzik
etkinliklerini Türkçe dil etkinliklerinde, serbest zaman etkinliklerinde, oyun etkinliklerinde,
rutin( Temizlik, dinlenme, beslenme gibi her gün tekrar edilen etkinliğe denir.) etkinliklerde
de verebiliriz.
Örneğin serbest zaman etkinliğinin içinde yer alan boya çalışmaları sırasında fon
müziği olarak müzik dinletilebilir.
Türkçe dil etkinliklerinde hikaye öncesinde konuyla ilgili sohbete başlamadan önce
konuya uygun bir müzik çocuklara dinletilebilir ya da çocukların bildiği bir şarkı ile konuya
giriş yapılabilir.
El yıkama – giyinme- yemeğe oturma – sıraya girme – beslenme gibi faaliyetlerin
yapıldığı rutin etkinliklerde, çocuklar konuya uygun bir şarkı eşliğinde toparlanırlar ve bu
şarkılarla birlikte etkinliği uygularlar. Şarkılar ve müzik eşliğinde toplanmada çocuk olaya
daha çabuk adapte olarak istenen davranışı yerine getirir.
Müzik etkinliklerinin gerçekleştirileceği saati ve süreyi belirleme: Müzik
etkinliklerinin içinde yer alan çalışmaların ne kadar sürede yaptırılacağını belirlerken
çocukların yaş ve gelişim düzeyleri dikkate alınmalıdır.
 Müzik Etkinlikleri için:
 6 yaş grubu çocuklarına 30-35 dakika
 5 yaş grubu çocuklarına 20-25 dakika
 3-4 yaş grubu çocuklarına 10-15 dakika
süre ayrılmalıdır.
Erken çocukluk eğitiminde programda esneklik ilkesi vardır. Yukarıda belirtilen süre
bu yüzden çocukların ilgileri, yetenekleri, sınıfın fiziksel durumu gibi nedenlerden dolayı
değişebilir. Öğretmen sınıftaki çocukların durumlarını gözlemleyerek müzik etkinliğini
sürdürmelidir. Örneğin; öğretmen 6 yaş grubundaki çocuklar için belirlenmiş olan 30- 35
dakikalık bir müzik etkinliği saatinin süresini içindeki çalışmalarla birlikte şu şekilde
uygulatabilir:
Müzik etkinliğinin, 5 dakikası nefes açma ve ses çalışmaları
5 dakikası ritim çalışmaları
10 dakikası şarkı söyleme çalışmaları
5 dakikası müzikli dramatizasyon çalışmaları
5 dakikası müzik dinleme çalışmaları
5 dakikası yaratıcı dans çalışmaları
olarak ayrılabilir.
Fakat yine de programda esneklik ilkesi düşünülerek bu süreler çocukların ilgi süreleri
yetenekleri yaş ve gelişim özellikleri dikkate alınarak değiştirilebilir.
Müzik etkinliklerinde kullanılacak olan araç- gerecin seçilen amaç ve kazanımlara
göre belirlenmesi
Müzik etkinliklerinin istenen amaca ulaşabilmesi, çocuklar açısından daha ilgi çekici
hale gelebilmesi için araç – gereç yönünden zengin olması gerekir.
Öğretmen çocukların yaş ve gelişim özelliklerine göre iyi ve nitelikli bir müzik
albümü oluşturabilmelidir. Müzikli dramatizasyon, yaratıcı dans ve müzikli öykülerde
kullanılacak olan kostüm ve aksesuarları önceden belirlemeli, bunları müzik köşesinde her
zaman hazır bir şekilde bulundurmalıdır.
Ayrıca müzik köşesinde bulunması gereken ritim araçları çeşitli türde ve sınıftaki
çocuk sayısına yetecek kadar olmalıdır.
Sınıfta bulunan müzik aletleri, enstrümanlar sürekli kontrol edilmeli eksikler varsa
tamamlanmalı, gerekiyorsa tamir edilerek düzenlenmelidir.
Öğretmen panda kullanacağını belirlediği araç ve gereçleri uygulamaya geçmeden
önce hazırlamalı, ortamı planladığı şekilde düzenlemelidir. Öğretmen yukarıda sayılan
ilkeleri yerine getirirse müzik saatini amacına uygun bir şekilde uygulamış olur.
 Müzik saati planlanırken müzik etkinliklerinin seçiminde dikkat edilecek noktalar
 Öğretmen müzik etkinliklerini seçerken çocuğun yaş ve gelişim düzeylerine
dikkat etmelidir. Örneğin her gün yeni bir şarkı öğretmek yerine ayda 2 ile 4
arasında şarkı öğretilebilir. Önemli olan çok sayıda şarkı öğretmek değil;
müziği çocuğa sevdirebilmek, öğrenilen şarkının kalıcı olmasını sağlamaktır.
 Öğretmen müzik etkinliğini planlarken, amaç ve kazanımları, kullanılacak araçgereci
ve konuyu bir bütün olarak düşünmelidir.
 Öğretmen müzik etkinliklerini seçerken ve planlarken kurumun imkân ve
olanaklarını düşünerek dikkate almalıdır.
 Müzik etkinlikleri uygulama sonrasında çocuklarla birlikte değerlendirilmeli bir
sonraki etkinliğin seçiminde onların önerileri dikkate alınmalıdır.
2.2. Müzik Etkinliklerinin Özelliklerine Uygun Araç Gereç Hazırlama
Çeşitli müzik aletlerini ve ritim araçlarını hazır alınarak veya bu araçlardan bazıları
çevrede kolaylıkla bulunabilen artık malzemeler kullanılarak da yapılabilir.
Müzik aletleri ve ritim araçları çocukta ritim duygusunun gelişmesine, kulak eğitimine
yardımcı olur. Çocuklar ritim araçlarını sallayarak, birbirine sürterek, vurarak çalabilirler.
Müzik etkinliklerinde kullanılacak bazı müzik aletleri ve Ritim araçları şunlardır:
Davul, piyano, gitar, flüt, tef el zili, marakas, Ritim sopası, ksilefon, metalofon, çelik üçgen,
zımpara blokları vb.
Resim 2.1: Ritim araçları
Ritim Sopaları: Birbirine vurularak ses çıkaran iki adet sopadan oluşur.
Gerekli araç- gereç: 25- 30 cm, uzunluğunda ince yuvarlak tahtalar, zımpara kağıdı,
çeşitli renkte yağlı boya.
Yapılışı: Bu tahtalar zımparalanır. Eğer istenirse boyanır. Ritim sopalarının ucuna
değişik sesler çıkarması için zil, boş makara, deri eldivenlerin parmak uçları, gazoz
kapakları takılabilir. Ayrıca Ritim sopalarının uçlarına zımpara kâğıdı yapıştırılıp birbirine
sürtülerek de kullanılabilinir.
Resim 2.2: Ritim sopaları
Zil: Ritim çalışmalarında en ilgi çekici araçlardan biridir. Çeşitli şekillerde ve
ebatlarda hazırlanabilir.
Gerekli araç-gereç: Çeşitli büyüklükte; uzun, köşeli veya yuvarlak tahta sopalar,
gazoz kapakları, çivi, zil, yünlerden örülmüş küçük düz veya yuvarlak parçalar, çeşitli
büyüklükte kumaş parçaları, deri parçaları küçük çanlar.
Yapılışı: Çeşitli boy ve şekillerdeki tahtaların ucuna çivilere takılmış gazoz kapakları
geçirilerek ziller hazırlanabilir. Ayrıca yünlerle örülmüş parçaların uçlarına, kumaş ve deri
parçalarına küçük çanlar takılarak ziller hazırlanabilir. Bu kumaş, yün ve deri parçalarıyla
yapılan ziller çocukların bileklerine göre ayarlanarak etkinliklerde bu şekilde kullanılabilir.
Resim 2.3: El zili
Tef :Şarkı söyleme ve Ritim çalışmalarında en sık kullanılan Ritim araçları arasındadır.
Gerekli araç-gereç: Kare, yuvarlak, dikdörtgen, üçgen, metal çerçeveler veya
tahtalar, deri parçaları, gazoz kapakları, çiviler.
Yapılışı: Aracın yapılması çok kolay ve basittir. Çeşitli şekillerde olan tahtadan ya da
metalden yapılan çerçeveler çocukların tutabilecekleri büyüklükte olmalıdır. Bu çerçevelere
deri parçaları geçirilerek, kenarlarından çivilerle tutturulur. Gazoz kapakları 3 cm ya da 5 cm
aralıklarla çakılır. Eğer araç yapımında tahta çerçeve kullanılıyorsa deri parçaları
kullanılmadan gazoz kapakları çivilerle tahtaya çakılır.
Resim 2.4: Tef
Marakas: Müzik etkinliklerinde en çok tercih edilen Ritim araçlarından biri de
marakastır. Marakaslar değişik birçok malzemeden yapılabilir.
En çok tercih edilen su kabağından yapılmış olan marakaslardır. Su kabağından
yapılan marakaslar uzun ömürlüdür ve daha kullanışlıdır. Marakaslar çocukların tutabileceği
büyüklükte olmalı ve çok ağır olmamasına dikkat edilmelidir.
Gerekli araç-gereç: Su kabağından yapılacak marakas için; su kabağı (Çekirdeklerinin
ses çıkarması için kuru olması gerekir.) Çeşitli renkte guaj boya, veya sulu boya, fırça
Diğer marakaslar için gerekli malzemeler şunlardır: mukavvalar, karton kutular, kağıt
rulolar, plastik şişeler, teneke kutular marakas için en uygun artık malzemelerdir. Makas,
renkli el işi kâğıtları, boyalar, yapıştırıcı, kutuların içlerine koymak için gerekli olan
fasulye-nohut-pirinçler, küçük taşlar, boncuklar vb.
Yapılışı: Bu kutuların içlerine yeteri kadar boncuk, taş nohut vb. maddelerinden biri
veya bir kaçı konur. Kutuların ağzı çocuklar tarafından açılmaması için sıkıca kapatılır ve
yapıştırılır. Kutuların üzeri isteğe göre renkli kâğıtlarla kaplanır ya da boyalar ile boyanır.
Daha sonra çocukların ellerine verilerek ritim çalışmalarında kullanılır.
Resim 2.5: Marakas
Zımpara Blokları
Gerekli araç-gereç: 10 cm uzunluğunda, 5 cm genişliğinde, 2 cm yüksekliğinde tahta
bloklar, zımpara kâğıdı, deri şerit, yapıştırıcı, makas, yağlı boya, çivi.
Yapılışı: Tahta blokların bir yüzü zımpara kâğıdı ile kaplanarak yapıştırılır. Diğer
yüzüne, çocuğun elini geçirebilmesi amacıyla deri şerit çivilerle çakılır. Eğer istenirse bu
yüzey boyanabilir. Çocuklar ellerine geçirdikleri bu blokları birbirine sürterek ses çıkartırlar.
Resim 2.6: Zımpara Blokları
 Davul
Gerekli araç-gereç
Çeşitli büyüklük ve boylarda teneke kutular, büyük kağıt kutular, deri, guaj boya,
yağlı boya, yapıştırıcı, ip, makas, tahta sopa.
Yapılışı:
Teneke kutular kapakları kapalı olarak da kullanılabilir. İstenirse bu kutuların
kapakları çıkarılarak deri gerilebilir. Kutuların etrafı renkli kâğıtlar ile kaplanabilir ya da boyanabilir.
2.3. Müzik Etkinliklerini Hazırlama
Müzik etkinliklerinde kazandırılacak amaç ve kazanımlar belirlenip, bu amaçlara
uygun müzik etkinlikleri seçilip, bu etkinliklerin ne kadar sürede verileceğinin belirlenip,
planlanmasından sonra sıra uygulamaya gelmiştir.
 Müzik etkinliklerini uygulamaya başlamadan önce uygulama yapılacak yerin
etkinliğe hazırlanması gerekir.
 Etkinliğin yapılacağı yer belirlenir (Sınıf veya müzik odası vb. yerler). Bu
yerin; temiz, havadar ve geniş olmasına dikkat edilmelidir.
 Müzik etkinliklerinde kullanılacak araç- gereç öğretmen tarafından çocuk
sayısına yetecek şekilde hazırlanır. Kullanılması planlanan çalgılar akort edilir.
Kostüm ve aksesuarlar hazırlanır.
 Grup müzik etkinlikleri için hazırlanır, (Oturma şekli – oturma sırası - boy sırası)
 Öğretmen müzik aletini önceden çalıp denemeli, şarkıyı söylemelidir.
 Öğretmen uygulama sırasında yapılacak olan işlemleri çocuklara basit bir
şekilde, sade bir dille anlatmalıdır. Ritim çalışması yapılacak ise ritim
aletlerinin nasıl kullanılacağını uygulamalı olarak göstermelidir. Rol dağıtımı
yaparken çocukların isteklerini dikkate alınmalıdır. Rolleri gerektiğinde
değiştirerek her çocuğun oynamasına imkan vermeli, kıskançlığı ve kırgınlığı önlemelidir.
 Rol almaktan, şarkı söylemekten çekinen çocuklar varsa, bu çocuklar kesinlikle zorlanmamalıdır.
 Öğretmen çocuklara rolleri dağıtırken çocuğun yaş ve gelişim durumunu çok
iyi bilmelidir. Özel durumu olan çocuklarla birlikte etkinlik uygulanırken daha dikkatli davranmalıdır.
Örnek Müzik Etkinlikleri
Nefes açma çalışmaları ile ilgili örnekler
Kış mevsimindeyiz. Dışarıda kar yağıyor. Okuldan çıktık. Eve gidiyoruz. Hava çok
soğuk. Eve geldik. Karnımız çok acıkmış. Annemiz çorba pişirmiş. Çorba içmek istiyoruz;
ama çorba çok sıcak. Haydi, hep birlikte üfleyelim ki çorba soğusun.
Şimdi hepimiz arka arkaya tek tek sıra olalım trenin lokomotiflerini oluşturuyoruz.
Trenimiz dağlardan ovalardan geçiyor, küçük köylere uğruyor oradaki insanlara selam
verelim. Haydi, hep birlikte lokomotiflerin çıkardığı sesleri çıkaralım. Çuff çuff- çuh çuh -
puff puff –çuh çuh vb. şekillerde sesler çıkarılır.
Ayrıca öğretmen aşağıda verilen örneklerle ilgili çeşitli hikayeler oluşturarak nefes açma
Çalışmalarını sınıfta uygulatabilir.
Çiçek koklama – kolonya koklama-
Balon şişirme –lastik şişirme
Ateşe üfleme gibi…
Sesleri ayırt etme çalışmaları ile ilgili örnekler
Öğretmen sınıfta bulunan teypten bir hayvanın sesini dinletir ve çocuklara çeşitli
resimler gösterir. Hangi hayvana ait olabileceği sorulur.
İnsan sesleri (Bebek, yaşlı insan vb.)
Doğaya ait sesler
Ev araçlarının sesleri
Çeşitli müzik aletlerinin sesleri vb.
Ritim çalışmaları ile ilgili örnekler
Öğretmen vücut organlarını kullanarak çeşitli sesler çıkarabilir. Örneğin; el çırpma,
parmak şaklatma, yürüme, ayağını yere vurma vb.
Ayrıca ritim araçlarını kullanarak şarkıya uygun hareketler yaptırabilir.
Şarkı söyleme çalışmaları ile ilgili örnekler
Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine göre şarkılar seçilerek öğretilir. Daha önceden
öğrenilmiş olan şarkılar tekrar edilerek pekiştirilir.
Yaratıcı dans çalışmaları ile ilgili örnekler
Örneğin; konu bahar mevsimi ise baharın neşesini, hareketini, canlılığını ifade eden
müzikler çalınır. Çocuklar bu müziğe göre içlerinden geldiği gibi dans ederler
Müzikli dramatizasyon çalışmaları ile ilgili örnekler
Konuya uygun araç-gereç öğretmen tarafından seçilerek hazırlanır. Örneğin ‘Baltalar
Elimizde’ isimli şarkı dramatize ettirilecek ise; konuyla ilgili olarak ip, balta, orman için
ağaç dekoru hazırlanmalıdır. Seçilen parçayı ifade eden müzikler çalınmalıdır.
Müzikli öykülerle ilgili örnekler
Örneğin, müzik aletleri ile ilgili bir öykü oluşturulabilir. Bu öykü müzik eşliğinde
çocuklara uygulatılabilir. Öyküyü öğretmen ya da çocuklar yaratabilirler.
Müzik dinleme çalışmaları ile ilgili örnekler
Sınıfta öğretmen herhangi bir enstrümanı kendisi çalabilir. Kasetten, CD’ den çalınan
veya söylenen bir müzik eseri çocuklara dinlettirilebilir. Ayrıca sınıfa bir konuk getirtilerek
canlı müzik şeklinde de çocuklara müzik dinleme etkinlikleri verilebilir.
Yukarıda örnek olarak verilen çalışmaların sadece müzik etkinlikleri içinde yapılması
gerektiği gibi bir kuralı yoktur. Bu çalışmaların bir gün içerisinde müzik etkinliklerinde
mutlaka alınması şartı da yoktur. Bu çalışmalara diğer etkinlikler içinde de yer verilebilir.
 Müzik çalışmalarının diğer etkinlikler içinde şu şekilde yer alabilir
Serbest zaman etkinliklerinde müzik: Serbest zaman etkinlikleri içinde çocuk ilgi
köşelerinde oyun oynarken, boya çalışmalarını yaparken, kağıt işleri çalışmalarını yaparken,
artık malzemelerle çalışırken, yoğurma maddeleri ile çalışırken, rahatlaması, kendini ifade
etmesi, özgür olması ve yaratıcılığının gelişmesi açısından fonda uygun bir müzik verilerek
dinletilir. Fakat verilen bu müzik yapılmakta olan bu etkinliğe uygun olmalıdır.
Türkçe dil etkinliklerinde müzik: Konuyla ilgili sohbete başlamadan önce konuya
uygun bir şarkı dinletilebilir veya öğretmen tarafından çocuklara söyletilebilir. Bu uygulama
ile çocuk konuya daha kolay bir şekilde uyum sağlayabilir. Anlatılan hikâyelerin ve
masalların canlandırılmasında müzikten yararlanılabilir.
Oyun etkinliklerinde müzik: Oyun etkinliği çocukların çok sevdiği bir etkinliktir.
Oyun etkinliği ile müzik etkinliğini birleştirmek çocuğun çok hoşuna gider. Müzik eşliğinde
oynanan oyunlar çocuğun daha çok ilgisini çeker. Çocuğun rahatlamasını sağlar.
Dramatik etkinliklerde müzik: Dramatize şarkıları söylerken çocuk hayal gücünü
geliştirir. Söylediği şarkıyla ilgili olayları gözünde canlandırır. Bu şekilde çocuk daha aktif
olur. Söylediği şarkının anlamına dikkat ederek, şarkıyı kavrar.
Rutin etkinliklerde müzik: Çocuğun rutin etkinliklerde yaptığı davranışlar müzikle
desteklenirse daha kalıcı ve yararlı olur. Toplanma ve temizlik saatinde konuyla ilgili
şarkılar söyletilerek çocuklar bir araya getirilirse, bu çocuklar için daha etkili olur. Yapılması
gereken şeyleri çocuklar daha seri ve çabuk bir biçimde yerine getirirler. Uyku saatinde
çocuğa ruhsal yönden rahatlatıcı müzikler çalınmalıdır. Beslenme saatinde çocuğun iştahını
açacak, neşelendirip, aynı zamanda rahatlatacak şarkılar ve müzikler çalınmalıdır.
Örnek müzik etkinliği
Önce menekşeyi koklar
Sonra gülü emeriz
Arı balını, arı balını
Biz çok severiz
Fırtınalı havalarda,
Karlı buzlu günlerde,
Arı uyuklar, arı uyuklar,
Sıcak yuvada
Yaz geldi,nazlı çiçekler
Güzel güzel açalım,
Haydi arılar, haydi arılar
Biz çalışalım
Yukarıda verilen bu şarkıyı bir günlük planda, müzik etkinlikleri içerisinde nasıl
uygulayacağımızı görelim.
Çocuklar daire şeklinde rahatça oturtulur. Öğretmen sınıfa bir teyp veya VCD. getirir.
Önce teypten su sesini, suyun kayalıklara vurma sesini, kuş seslerini, insan seslerini, köpek
havlama sesini sırayla dinletir. Bu seslerin neye ait olduklarını çocuklara sorar. Sesler ayırt
edildikten sonra istenirse taklit de edilebilir. Sonra nefes alma çalışmalarına geçilir. Burada
öğretmen; “Hava çok sıcak, çok terledik. Haydi hepimiz bir vantilatör olalım, yanımızdaki
arkadaşımızı serinletelim. Üfleyelim.” Üfleme öykünmesi yapılır. Daha sonra öğretmen
“Hava çok sıcak köpeğimiz dilini çıkarmış bu şekilde serinleyerek soluyor biz de aynı
hareketi yapalım” der, solunma öykünmesi yaptırılır. Öğretmen “Arı” isimli şarkıyı
öğretmeye geçer. Önce kendisi bir kez şarkıyı başından sonuna kadar doğru bir şekilde
söyler. Daha sonra bölüm bölüm tekrar ederek çocuklara öğretir. Ritim çalışmaları
yaptırmadan önce öğretmen kullanacağı Ritim araçlarını belirlemiş, hangi aracı
kullanacağına karar vermiş olmalıdır. Öğretmen öğreteceği şarkının belirli yerlerinde ellerini
çırparak, ya da ayağını yere vurarak nasıl Ritim tutulacağını çocuklara gösterir. Veya
önceden çocuk sayısına göre hazırladığı marakasları, tefleri ellerine verir. Daha önceden
öğretmen verilen Ritim araçlarını çocukların şarkının hangi bölümünde, nasıl bir şekilde
kullanacağını uygulamalı olarak göstermelidir. Çocuklarla birkaç deneme yapılır. Ritim
çalışmalarından sonra müzikli dramatizasyon çalışmalarına geçilebilir. Öğretmen şarkının
dramatize edilmesi için rol dağıtımı yapar (Bunu yaparken çocukların istekleri dikkate
alınmalıdır.). Şarkıda geçen arı çiçek vb. rolleri çocuklara dağıtır. Çocuk sayısı artıyorsa
kalan çocuklar koro oluşturarak şarkıyı söyler. Şarkıyı dramatize ederken gerekli olan
kostüm ve aksesuarları rollere göre öğretmen çocuklara dağıtır. Daha sonra şarkı müzik
eşliğinde dramatize edilir. Bu çalışmalardan sonra çocuklar yerlerine oturtulur. Çocuklara
enstrümantal bir müzik dinletilir. Müzik birkaç dakikalığına durdurulup çocuklara neler
hayal ettikleri sorulur. Öykülerini anlatmaları istenir. Ardından tekrar müzik çalınır. Bu
durum çocukların ilgi sürelerine göre ayarlanır. Bu etkinlikten sonra fondan yine
enstrümantal bir müzik verilerek çocuklara serbestçe dans etmeleri söylenir. Yaratıcı dans
etkinliğinden sonra çocuklar oturtularak, enstrümantal müziğin devamı dinletilir. Müzik
etkinlikleri bu şekilde tamamlanmış olur.
Yukarıda verilen örnekteki gibi müzik etkinliklerinin içinde bulunan faaliyetleri bir
gün içinde, bir tane etkinlikte verebileceğiniz gibi, bu etkinlikleri bölerek diğer faaliyetler
içinde de (Örneğin, serbest zaman etkinliğinde) alabilirsiniz.
Öğrenciye Etkinlik 3: BUNU KİM YAPAR?
Öğrenilenlerin gözden geçirilmesi istenen (Müzik etkinlikleri hazırlama, müzik
etkinliklerinin planlanmasında dikkat edilecek noktalar, müzik etkinlikleri özelliklerine
uygun araç gereç hazırlama, müzik etkinliklerini hazırlama) konuyla ilgili soruların
hazırlanması ve cevaplanması için kullanılabilir. Uygulanma aşaması şöyledir: Amaçlar
doğrultusunda soruların ya da alıştırmaların yer aldığı çalışma kağıtlarının hazırlanır ve
öğrenci sayısı kadar arttırılır. Öğrenciler sınıfta “Bunu kim yapar?” diyerek dolaşmaya
başlar. Birbirlerinin çalışma kağıtlarındaki sorulardan birini yapma konusunda anlaşanların
eşleşmesi gerekir. Öğrencilerin birbirlerinin çalışma kağıtlarındaki sorulardan birini yapıp
yanına, yapanın adını yazmaları gerekir. Öğrencilerin mümkün olduğu kadar çok arkadaşıyla
etkileşimde bulunabilmeleri için bir kâğıtta birden fazla soruya yer verilmemelidir. Çalışma
kağıtlarının belirlenen süre içinde tamamlanması gerekir. Hiçbir öğrenci tarafından
yapılamayan soruların öğretmen tarafından yapılarak açıklanması gerekir.
Çok çalışkan olmalıyız
Çok çalışkan olmalıyız
Bu ulus için bu vatan için
Çok çalışkan olmalıyız
Tembel tembel durmamalı
Günler hiç boş kalmamalı
Bu ulus için, bu vatan için
Çok çalışkan olmalıyız.
Her iş zordur bilmeliyiz
Güçlükleri yenmeliyiz
Bu ulus için, bu vatan için
Çok çalışkan olmalıyız.
Balıkçı seni tutacak
Sepetine atacak
Kırmızı balık kaç kaç
Kırmızı balık kaç kaç
Örnek müzik etkinlikleri
Örnek Etkinlik 1. Yaratıcı Dans
Öz-bakım Becerileri
Amaç 1. Giysilerini giyme ve çıkarabilme
Kazanımlar:
1.Duruma ve hava koşullarına uygun giyeceği seçer.
2.Giysilerini yardımsız çıkarır.
3.Giysilerini yardımsız giyer.
4.Giysilerini doğru şekilde giyer.
6.Giysilerini asar.
Psiko-motor Alan
Amaç 2.El-göz koordinasyonu gerektiren hareketleri yapabilme.
Kazanımlar
4.Nesneleri takar.
5.Nesneleri çıkarır.
Sosyal-Duygusal Alan
Amaç 3. Duygularını fark edebilme
Kazanımlar
1. Duygularını söyler.
4. Duygularını müzik, dans, drama vb. yollarla ifade eder.
Amaç 4. Estetik özellikler taşıyan ürünler oluşturabilme
Kazanımlar
1. Estetik bedensel hareketlerle yürür / dans eder.
7. Ürünlerini çeşitli yollarla sunar.
8. Sunularında hayali / gerçek nesneler kullanır.
Uygulama: Öğretmen çocuklardan gözlerini kapatmalarını ister. Bir giyim mağazasında
olduklarını düşünmelerini ister. Bu mağazada renk renk şapkaların bulunduğunu ve bu
şapkalardan istediklerini alıp başlarına takmalarını ister. Daha sonra öğretmen çocuklara bu
konuyla ilgili olarak çeşitli sorular sorar. “Nasıl bir şapka taktınız? Şapkalar size büyük
mü-küçük mü geldi? Şapkalar dar mı yoksa geniş mi oldu?” Daha sonra öğretmen müziği
açar. Çocuklardan başlarına taktıkları hayali şapkalar ile dans etmelerini ister. Dans
sırasında çocuklara gerekli yönergeleri verir.
Örnek Etkinlik 2. Müzikli Öykü
Dil Alanı
Amaç 1.Dinlediklerini çeşitli yollarla ifade edebilme
Kazanımlar: Dinlediklerini resim, müzik, drama, şiir, öykü vb. yollarla sergiler.
Araç-gereçler: Öyküde geçen aksesuar ve kıyafetler
Uygulama: Çocuklar daire şeklinde oturtulur. İstenen bir konuda öykü anlatılır veya
çocukların önceden bildikleri bir öykü hep birlikte tekrar edilir. Öyküde geçen karakterler
çocuklar arasından seçilir (Çocukların isteklerine göre). Çocuklardan şarkı söyleyerek
öyküyü canlandırmaları istenir.
Etkinlik küçük yaş grubuna uygulanıyor ise şarkıda geçen ifadeler basit ve kısa olmalıdır.
Örnek Etkinlik 3. Ses üretme –ses ayırt etme- ses dinleme çalışmaları
Dil Alanı
Amaç 1.Sesleri ayırt edebilme
Kazanımlar
Sesin kaynağını söyler.
Sesin geldiği yönü belirler.
Sesin özelliğini söyler.
Verilen sese benzer ses çıkarır.
Kullanılacak araç – gereçler:
Çeşitli renkte kalemler veya Ritim sopaları, cam-metal-plastik bardaklar
Uygulama: Her çocuğa plastik, metal, cam bardaklar rast gele dağıtılır. Kalemler veya
ritim sopaları dağıtılır. Çocuklardan Ritim sopaları ya da kalemler ile bu bardaklara vurarak
kendi müziklerini oluşturmaları istenir. Her çocuğun yaptığı müzik sıra ile dinlenir ve
alkışlanır.
Örnek Etkinlik 4. Ritim Çalışmaları (Müziğin Ritmine uyarak hareket edebilme)
Sosyal-Duygusal Alan
Amaç 1. Duygularını fark edebilme
Kazanımlar
Duygularını müzik, dans, drama vb. yollarla ifade eder.
Amaç 2. Kendi kendini güdeleyebilme
Kazanımlar
Kendiliğinden bir işe başlar.
Başladığı işi bitirme çabası gösterir.
Amaç 3. Estetik özellikler taşıyan ürünler oluşturabilme
Kazanımlar
Çeşitli materyaller kullanarak ritim oluşturur.
Ürünlerini çeşitli yollarla sunar.
Sunularında hayali / gerçek nesneler kullanır.
Bilişsel Alan
Amaç 4. Dikkatini toplayabilme
Kazanımlar
Dikkat edilmesi gereken nesneyi / durumu / olayı fark eder.
Dikkatini nesne /durum / olay üzerinde yoğunlaştırır.
Dikkat edilmesi gereken nesneyi / durumu / olayı söyler.
Nesneyi / durumu / olayı ayrıntılarıyla açıklar.
Amaç 5. Algıladıklarını hatırlayabilme
Kazanımlar
Nesne, durum ya da olayı bir süre sonra yeniden ifade eder.
Amaç 6. Problem çözebilme
Kazanımlar
Problemi söyler.
Probleme çeşitli çözüm yolları önerir.
Çözüm yolları içinden en uygun olanlarını seçer.
Seçilen çözüm yollarını dener.
En uygun çözüm yoluna karar verir.
Karar verdiği çözüm yolunun gerekçelerini açıklar.
Kullanılacak araç-gereçler
Çocuk sayısına göre değişik boylarda el feneri, değişik Ritimlerde müzik parçaları
Uygulama: Öğrencilere el fenerleri dağıtılır. Kaset teybe yerleştirilir. Öğrencilerden
çalınan müziğin Ritmine uygun olarak el fenerlerini yakıp söndürmeleri istenir. Öğrenciler
el fenerlerini yakıp söndürürken öğretmen de çeşitli benzetmeler yapabilir. Örneğin;
“Rüzgâr başladı, insanlar şapkalarını, şemsiyelerini uçmaması için sıkıca tutuyorlar, rüzgâr
hızlanıyor. Gibi…”
Örnek Etkinlik 5.
Sosyal-Duygusal Alan
Amaç 1. Duygularını fark edebilme
Kazanımlar
Duygularını söyler.
Duygularını müzik, dans, drama vb. yollarla ifade eder.
Dil Alanı
Amaç 2. Sesleri ayırt edebilme
Kazanımlar
Sesin kaynağını söyler.
Sesin geldiği yönü belirler.
Sesin özelliğini söyler.
Verilen sese benzer sesler çıkarır.
Bilişsel Alan Amaçlar ve Kazanımlar
Amaç 3. Dikkatini toplayabilme
Kazanımlar
Dikkat edilmesi gereken nesneyi / durumu / olayı fark eder.
Dikkatini nesne /durum / olay üzerinde yoğunlaştırır.
Dikkat edilmesi gereken nesneyi / durumu / olayı söyler.
Nesneyi / durumu / olayı ayrıntılarıyla açıklar.
Amaç 4. Algıladıklarını hatırlayabilme
Kazanımlar
Nesne, durum ya da olay› bir süre sonra yeniden ifade eder.
Amaç 5. Problem çözebilme
Kazanımlar
Problemi söyler.
Probleme çeşitli çözüm yolları önerir.
Çözüm yolları içinden en uygun olanlarını seçer.
Seçilen çözüm yollarını dener.
En uygun çözüm yoluna karar verir.
Karar verdiği çözüm yolunun gerekçelerini açıklar.
Uygulama: Çocuklara herhangi bir müzik aleti ya da ritim araçlarının resimleri gösterilir.
Bununla ilgili olarak;
 Resimde gösterilen müzik aletinin çıkardığı sesi taklit ediniz. Çıkan sese ait
benzer sesleri çevrenizde nerelerde duyuyorsunuz? Söyleyiniz. Bu sesleri hangi
nesneyi kullanarak çıkartabilirsiniz? Deneyerek gösteriniz.
 Resimde gösterilen müzik aletlerine ait sesi duyduğunuzda aklınıza hangi olay
geliyor? Cevaplayınız. (Örneğin; su sesi, gök gürültüsü)
 Resimde gösterilen müzik aletlerinden çıkan sesi siz de taklit ediniz. Bu ses ile
ilişkili bir hayvan düşününüz. Düşündüklerinizi anlatınız.
Örnek Etkinlik 6. Fen ve doğa çalışmaları (Gözlem) Müzik etkinlikleri (Ses dinleme ve
ayırt etme çalışmaları-müzikli öykü)
Sosyal-Duygusal Alan
Amaç 1. Duygularını fark edebilme
Kazanımlar
Duygularını söyler.
Duygularını müzik, dans, drama vb. yollarla ifade eder.
Amaç 2. Duygularını kontrol edebilme
Kazanımlar
Olumlu / olumsuz duygu ve düşüncelerini uygun şekilde ortaya koyar.
Yeni ve alışılmamış durumlara uyum sağlar.
Amaç 3. Estetik özellikler taşıyan ürünler oluşturabilme
Kazanımlar
Çeşitli materyaller kullanarak ritim oluşturur.
Ürünlerini çeşitli yollarla sunar.
Sunularında hayali / gerçek nesneler kullanır.
Dil Alanı
Amaç 4. Sesleri ayırt edebilme
Kazanımlar
Sesin kaynağını söyler.
Sesin geldiği yönü belirler.
Sesin özelliğini söyler.
Verilen sese benzer sesler çıkarır.
Amaç 5. Kendini sözel olarak ifade edebilme
Kazanımlar
Dinlerken / konuşurken göz teması kurar.
Sohbete katılır.
Belli bir konuda konuşmayı başlatır.
Belli bir konuda konuşmayı sürdürür.
Söz almak için sırasını bekler.
Duygu, düşünce ve hayallerini söyler.
Duygu, düşünce ve hayallerini yaratıcı yollarla açıklar.
Bilişsel Alan
Amaç 6. Olay ya da varlıkların çeşitli özelliklerini gözlemleyebilme
Kazanımlar
Olay ya da varlıkların özelliklerini söyler.
Olay ya da varlıkların özelliklerini karşılaştırır.
Amaç 7. Dikkatini toplayabilme
Kazanımlar
Dikkat edilmesi gereken nesneyi / durumu / olayı fark eder.
Dikkatini nesne /durum / olay üzerinde yoğunlaştırır.
Dikkat edilmesi gereken nesneyi / durumu / olayı söyler.
Nesneyi / durumu / olayı ayrıntılarıyla açıklar.
Amaç 8. Algıladıklarını hatırlayabilme
Kazanımlar
Olay ya da varlıkları söyler.
Nesne, durum ya da olayı bir süre sonra yeniden ifade eder.
Amaç 9 . Varlıkları çeşitli özelliklerine göre eşleştirebilme
Kazanımlar
Varlıkları bire bir eşleştirir.
Amaç 10. Problem çözebilme
Kazanımlar
Problemi söyler.
Probleme çeşitli çözüm yolları önerir.
Çözüm yolları içinden en uygun olanlarını seçer.
Seçilen çözüm yollarını dener.
En uygun çözüm yoluna karar verir.
Karar verdiği çözüm yolunun gerekçelerini açıklar.
Eğitim Durumu: Öğretmen çocuklara önceden kaydederek hazırladığı, toplarla
oynanan, değişik oyun ve spor dallarının (Basketbol, fotbol, tenis, toplu jimnastik, pingpong,
hentbol, folg (su topu), Amerikan fotbolu, beyzbol, bowling…) yer aldığı televizyondan
görüntüleri, kısa kısa izleterek, her görüntünün ardından çocuklar ile bu oyunda/sporda
kullanılan topun nasıl ses çıkardığı konusunda konuşulur. sonra (Televizyonun ekranını
çocukların izleyemeyecekleri şekilde) görüntüleri karışık sırada dinletir ve dondurur.
Çocuklardan, topların sesinden, hangi topa ve oyuna ait görüntünün verildiğini bulmalarını
söyler. Çocuklar tahmin ettikleri sonuçları birbirlerine açıklarlar, daha sonra görüntüler
tekrar izletilerek tahmin ettikleri sonuçlarla görüntüler karşılaştırılır.
Öğretmen çocuklara “Topların daha değişik sesler çıkarmalarını sağlayabilir miyiz?
Bunu nasıl gerçekleştirebiliriz? Bunun için nelere ihtiyaç duyarız? İhtiyaç duyduğumuz
şeyleri nerelerden bulabiliriz?” sorularını sorarak, çocukların ihtiyaç duydukları malzemeleri
bulmalarına ve düşüncelerini denemelerine yardımcı olur (Öğretmen o gün ve öncesinde
müzik köşesine, içinde değişik cisimlerin bulunduğu şeffaf marakaslar bırakır.). Çalışmanın
bitiminde, çocukların oluşturdukları toplara ait olan sesler dinlenir. Sonra öğretmen
çocuklara, çelik tencere kapakları cam kapaklar (Borcam kapakları), plastik leğenler, yarısı
su dolu pet şişeler verir ve “Bu materyallerle nasıl ses çıkarılabilir?” sorusunu yönelterek
çocukların oluşturdukları bu materyalleri kullanarak sesler çıkarmalarına fırsat verir.
Öğretmen, çocuklara, “Çocuklar toplarımızın başına değişik, ilginç olaylar gelmiş, bu
olayları konuşmadan ve görüntü kullanmadan sadece seslerle anlatmak istesek, kendi
yaptığınız sesli topları ve benim getirdiğim materyalleri kullanarak bunu nasıl yapabilirsiniz?
Söylenerek yönerge ifade edilir.
“Deniz (Sınıftaki bir öğrenci), annesiyle pingpong oynarken topu hızla gitmiş gitmiş,
karşı duvara çarpmış.” Denizin topu hızla giderken nasıl ses çıkarmış olabilir? Duvara
çarptığında nasıl ses çıkarmış? Bu sesi nasıl çıkarabilirsin? Gibi sorular yöneltilir.
Bu yönerge şöyle çeşitlendirilir:
“Haluk, kardeşiyle basketbol oynarken topu elinden kaçmış, top çok yükseklere
zıplayarak gitmiş ve büyük bir su birikintisinin içine düşmüş.” (Acaba Haluk’un topu
yükseklere zıplayarak giderken nasıl ses çıkarmış, suyun içine düşünce nasıl ses çıkarmış?)
“Cem kardeşiyle bowling oynarken, top öyle hızlı yuvarlanarak gitmiş ki, lobutlara
tam ortadan çarpmış ve hepsini devirmiş.”(Acaba Cem’in topu yerde hızla yuvarlanarak
giderken nasıl ses çırmış? Lobutlara çarptığında nasıl ses çıkarmış?)
“Mehmet, arkadaşı ile futbol oynarken öyle bir şut çekmiş ki, top havada uçmuş.
Evlerinin aynasını çarpmış” (Acaba Mehmet’in topu uçar gibi giderken nasıl ses çıkarmış,
evlerinin aynasına çarpınca nasıl ses çıkarmış?)
“Aydın arkadaşı ile tenis oynarken, arkadaşı topu karşılayamamış ve top fazla
yükselmeden zıplayarak gitmiş ve çimlerin üzerine düşmüş.” (Acaba Aydın’ın topu
yükselmeden zıplayarak giderken nasıl ses çıkarmış? Çimlere düştüğünde nasıl ses çıkarmış?)
Bu çalışma teybe kaydedilir. Sonra bu sesler teypten çocuklara dinletilir. Çocukların
kendi toplarına ait sesleri tanımaları beklenir.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :