“Kur’ân’ı Tertil Üzere Oku!”

“Kur’ân’ı Tertil Üzere Oku!” “Kur’ân’ı Tertil Üzere Oku!”  

- Tecvidin tarifini yapar mısınız?

Kur’ân harflerinin mahreçlerinden sıfatlarına uygun olarak çıkartılmasına yani hakkı verilerek nâzil olduğu vech üzere hatasız okunmasına tecvid denir. Tecvid üç unsurdan meydana gelmiştir:

1. Mahrec, 2. Sıfat-ı lazıme, 3. Sıfat-ı arıza

- Kur’ân-ı Kerîm’i tecvid ile okumanın hükmü nedir? Ayrıca Her Müslüman için gereken asgari kıraat seviyesi ne olmalıdır?

Tecvid ilmini bilmek farz-ı kifâyedir. Ancak ‘Lahn-i celî’ denilen açık hatalardan kurtaracak kadar tecvid ile amel etmek her mükellef üzerine farz-ı ayndır.Bunun için şöyle diyebiliriz. Namaz kılacak kadar, yani namazını bozmayacak kadar, okunduğu zaman âyetlerin mânâsını değiştirmeyecek şekilde kıraat bilmek her Müslüman için şahsi bir farzdır. Farz olduğuna delil Müzemmil suresinin 4. âyetidir. Allah-u zülcelâl vel-kemâl Hazretleri bu âyet-i kerîme ile peygamberine yani Muhammed-i Arabî (asm) Efendimiz’e emir buyurdu ki (meâlen): “Habibim sen Kur’ân’ı tertil üzerine oku ve ümmetine emir eyle ki, Kur’ân’ı tertil üzere okusunlar.” Hz. Ali Kerremallahü Veche’ye bu âyetin mânâsı sorulduğunda buyurdu ki:Tertil, harfleri tecvid ile yani sıfat-ı lâzıme ve sıfat-ı ârızalarına riâyet ederek okumak ve vakıfları bilmektir. Ve dahi Peygamber (asm) Efendimiz buyurdu ki: “Bazı Kur’ân okuyanlar vardır ki, Kur’ân onlara lânet eder.” Edâsına ve ameline uymadığı için bu hadîs-i şerif dahi âyet-i kerimedeki işâreti te’kit ve takviye edip tertil ile okumasının vâcip olduğunu isbat etti. Muhakkik İbnü’l-Cezeri Hazretleri de tecvidin farziyyeti hakında şöyle der: “Kur’ân-ı Kerîm’i tecvid ile üstazdan öğrenmek lazımdır. Tecvidsiz okuyan kimse günahkar olur. Zira Allah u Teâlâ Hazretleri tecvid ile inzal eyledi ve bizlere de böylece (tecvidle) vâsıl oldu. O tecvid farz olduğu gibi tilâvetin de süsüdür. Edânın da kıraatin de zînetidir.” (Edâ demek: Bir hocadan öğrenerek okumak demektir) Malum olduğu gibi Kur’ân’sız, kıraatsiz namaz olmaz. Kıraat, namazın farzındandır. Kıraat de mümkün mertebe tecvide uygun olmalıdır.- Hocam Kur’ân kıraatinin tahsiline başlamak için asgari bir seviye gerekiyor mu?Evet gerekiyor. Eski hocalar: “Süt çocuğuna pirzola verilmez.” derlermiş. Yani kıraat ilmi daha çok uygulamalı bir tahsil olduğundan ses terbiyesi iktiza ettiğinden belli bir kademe ile öğrenilir. Kısaca, asgari, yüzünden Kur’ân-ı Azimüşşan’ı okumasını ehlinden öğrendikten sonra başlamalı.- Kur’ân-ı Kerim’de tecvidi kime uyarak tatbik ediyoruz?Ef’alî ibadette dört mezhep olup, bizim mezhebimiz İmam-ı Azam mezhebi olduğu gibi Kur’ân-ı Kerîm’i okumakta da on imam vardır. Kur’ân-ı Kerîm bunlardan birisine tabi olup uymakla kıraat olunur. Her imamın ikişer râvisi (rivâyet edeni) vardır. Bizim kıraatimiz ise İmam Âsımın ikinci râvisi olan Hafz Hazretleri, Âsım Hazretlerinden öğrenip rivâyet ettiği kıraattir. En kolayı bu olduğundan bu memlekette ve ekser beldelerde bunu ihtiyar etmişlerdir. Mushaf-ı şeriflerin yazısı ve tecvidlerimiz hep bu kıraat üzerinedir.Bu on imam ise; Nâfî, İbn-i Kesir, Ebû Amr, İbn-i Âmir, Âsım, Hamze, Kisa, Ebû Câfer, Yakup ve Halef’tir. Evvelki yedisinin kıraatleri bil’ittifak câiz ve mütevatirdir. Son üçünün kıraatlerinde ihtilaf olunduysa da doğru kavle göre bunlar da câiz ve mütevâtirdir.- Tecvid ilmi kendi başına öğrenilebilir mi?Kur’ân-ı Kerîm’in tilâveti İlâhî emirle Peygamber Efendimiz (asm)’a bildirilmiş olup Efendimiz (asm) da Sahâbe-i kirâma, Sahâbe-i kiram da kıraat imamlarına ve o zamanın hafızlarına gâyet ciddiyet ve samimiyet içerisinde öğretip bize kadar asalet ve tazeliğini muhafaza ederek iki tarik ile yani iki kaide ile gelmiştir. Birincisi kitap ile yazıyla. İkincisi ağızdan ve dilden dile. Demek oluyor ki Kur’ân iki şekilde öğrenilip okunması mümkün olmaktadır. Böylece düzgün Kur’ân okumak isteyenlerin hem kitaptan tecvid öğrenip hem de Kur’ân’ı bir hocanın ağzından alması lazımdır. Çünkü tecvid ilmi en ziyade hocaya ihtiyaç hissettiren bir ilimdir. Bu hususta İmam Muhammed Mekkî Hz. şöyle buyurur: “Kur’ân okuyucuların tecvidi bilmede bazısı bazısından efdaldir. Zira bazısı vardır ki hem şeyhin ağzından almış, hem kitaplardan kaidesini bilmesi sebebiyle edânın doğrusunu eğrisinden seçer çıkarır. Üstad-ı kâmil ancak budur. Ve bazısı vardır ki: Ancak üstazın ağzından taklit ile öğrenmiş. Bunun edâsı gâyet zayıftır tez gider ve tez bozulur. Zira temel üzerine bina etmedi ve kaidesiyle öğrenmedi.” Kur’ân bâkî olduğu için kıraatinin de baki kalacağı kat’îdir.- Kur’ân-ı Azimüşşan’ı okumayı isteyen her Müslüman’ın gönlünde akıcı ve hatasız güzel bir edâ ile okumak yatar. Bu şekilde bir Kur’ân tilâvetini her isteyen öğrenebilir mi? Yoksa bu bir kabiliyet ve ihsan meselesi midir?Cenâb-ı Hak her insana Kur’ân’ı hatasız düzgün okuyacak bir kabiliyet ihsan etmiştir. Dolayısıyla Kur’ân tilâveti öğrenilebilir ilimdir. Fakat bunun için kuvvetli bir azim, çalışma ve sebat gerekir. Ayrıca insan ne kadar genç yaşta bu tahsili alırsa kendisinde var olan bu istidadı o nisbetle kolay inkişaf eder. Yaş ilerledikçe kıraat tahsili de güçleşiyor. - Hocam son olarak Kur’ân Kıraati için yapılması gereken asgari tahsil müddeti ne kadar olmalıdır?Bu tamamen talibin azmine ve istidadına bağlı olmakla beraber ortalama bir yıllık bir tahsil gereklidir denebilir.Ali Başol, 1934 yılında Denizli’nin Buldan ilçesine bağlı Aydoğdu köyünde doğdu. İlk tahsilini kendi köyünde tamamladı. Kur’ân tahsiline ise önce kendi köyünde başladı. Daha sonra hafızlık tahsili için Buldan Kur’ân Kursu’na kayıt oldu. Bu yıllarda bir yandan Kur’ân kursunda hafızlık üzerine çalışırken ayrıca o yörede kıraat hususunda meşhur olan Buldanlı Saatçi Zeki Hocaefendi’den tecvid tahsili yaptı. Hafızlığını müteakip Bursa Emir Sultan Kur’ân Kursu’na da bir müddet devam ederek orada Kurra Harun Soydaş Hocaefendi’den kıraat ve tecvid dersleri alan Ali Başol, Denizli Güney ilçesinde imamlığa başlamış ve Aydın ilinde bu vazifesine devam ederek buradan emekli olmuştur. Evli ve dört evlat sahibidir. Ayrıca tecvid ve Kur’ân kıraati üzerine bir kitap te’lif etmiş fakat henüz yayınlanmamıştır. Halen Aydın’da ikamet etmektedir.

Döküman Arama

Başlık :

Kapat