Nogaylar

Nogaylar                                                                                                          Nogaylar     Moğolca Mangıt Kıpçaklar’ın dağılmasından sonra XIII. yüzyıldan başlayarak Asya’nın Don-Kuba ırmakları arasındaki alanda Kırım yöresinde ve Astrahan yöresinde varlığını sürdüren bir türk boyudur.Göçebe ve yerleşik bir hayat sürerlerdi.Göçebe olanlar hayvancılıkla uğraşır ve derme çatma evlerde otururlardı.Yerleşik hayat sürenler daha çok zıraatla uğraşırlar “kara öylü” denilen evlerde otururlardı.Türk ve Moğol boylarından oluşan bu birlik Altınordu prenslerden Nogay Han tarafından kuruldu. XV. yüzyılın sonlarına doğru “Ulu Nogaylar” ve “Küçük Nogaylar” adını alan iki gruba ayrıldı.Ulu Nogaylar baş gösteren büyük kıtlık üzerine de Kırım’a gittiler.Baş buğları Bilek Bulat Mirza Han’ın önderliğindeki Küçük Nogaylar ise göçebe halde yaşadıklarından önce batıya doğru gittiler.Daha sonra Sibirya, Kafkasya ve Kuban’ı dolaştılar.Bir ara Kırım hanlarının ardından Osmanlı sultanlarının koruması altına girdiler.Günümüzde Anadolu Kuzey Kafkasya ve Romanya’da  izlerine rastlanan Nogaylar’ın göçleri XVIII. yüzyılın başından XIX. yüzyılın sonlarına değin sürdü.Dağıstan Özerk Cumhuriyeti ve Azerbaycan’da 1979’da yapılan saptamalara göre genellikle sünni mezhebinden olan 60.000 kadar Nogay bulunmaktadır. Edebiyat :Nogaylar’ın gelişmiş sözlü edebiyatı ancak XIX.yüzyılın sonlarında derlenip yazıya geçirilmeye başlandı.Petersburg Üniversitesi’nde doğu dilleri okutmanı Muhammet Osmanzade bu ürünlerden ilk örnekleri yayımlandı. Nogayskiye i Kumukskime teksti (Nogay ve Kumuk metinleri 1883).Er Targın,Edige,Koblandı destanları kazak-kırgız.                                                                    

Döküman Arama

Başlık :

Kapat