Kapat

PERAKENDE SATIŞ BELGELERİ

1. YAZARKASA KULLANIMI
Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak
mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları satışları ve
yaptıkları işlerin bedelleri aşağıdaki evrak ile belgelendirilir.
1. Perakende satış fişleri
2. Makineli kasaların kayıt ruloları
3. Giriş ve yolcu taşıma biletleri
Perakende satış fişi; makineli kasaların kayıt ruloları ve biletlerde, işletme veya
mükellefin adı, düzenlenme tarihi ve alınan paranın miktarı gösterilir.
Perakende satış fişi ile giriş ve yolcu taşıma biletleri seri ve sıra numarası dahilinde
zincirleme devam ettirilir.. Bu fiş ve biletler kopyalı iki nüsha olarak tanzim edilir ve bir
nüshası müşteriye verilir. Makineli kasa kullanıp da müşteriye fiş (makineli kasanın önceki
fıkrada belirtilen malumatı ihtiva eden fişi) verilmemesi halinde, perakende satış fişi tanzimi
ve müşteriye verilmesi mecburidir.
1.1 Yazarkasa ve Önemi
1.1.1 Yazarkasa Tanımı
Yazarkasa (Ödeme Kaydedici Cihaz): Perakende satış yapan tacirlerin işyerlerinde
bulundurmak zorunda oldukları ve 01.01.2006 tarihinden itibaren 520 TL’ye kadar olan
satışları için fiş düzenledikleri cihazdır.
Resim 1.1: Yazarkasa
1.1.2. Yazarkasa Kullanım Alanları
3100 Sayılı Kanun’a göre I. ve II. sınıf tacirler ödeme kaydedici cihaz kullanmak
zorundadır. İşletme perakende satış faaliyetine başladığı tarihten itibaren yazarkasa
kullanması gerekir. Perakende satışa başladığı tarihten itibaren 30 gün içinde yazarkasa
almak zorundadır. Ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olan mükellefler satın
aldıkları cihazı alış faturasının düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün içinde bağlı
bulundukları vergi dairesine bir dilekçe ile kaydettirmelidir.
1.1.3. Yazarkasanın Önemi
3100 Sayılı Kanun’a göre perakende mal satan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci
sınıf tacirlerin, Vergi Usul Kanununa göre fatura kullanma mecburiyeti olmayan satışlarını
ödeme kaydedici cihaz fişleriyle belgelendirmeleri gerekmektedir.
Yazarkasada kesilen fişler makinenin hafızasında sürekli toplanır. İşletme istediği
zaman o ana kadar olan satış tutarını X raporu alarak öğrenebilir. Gün sonlarında da Z raporu
alınarak o gün o yazarkasadan kaç liralık satış yapılmış öğrenebilir. Ay sonlarında da aylık Z
raporu alınarak aylık satış tutarı öğrenilebilir. İşletme, muhasebe kayıtlarında işletmenin
kesmiş olduğu her yazarkasa fişi değil bunların toplam tutarını gösteren günlük Z raporu kayıt edilir.
İşletme, 1 aylık satış tutarını gösteren aylık Z raporunu KDV beyannamesi ile birlikte
vergi dairesine verir.
1.2. Yazarkasa Kullanımı
1.2.1. Yazarkasa Açma ve Kapama
İşyeri açıldığında yazarkasa açılır. Anahtar çevrilerek ya da anahtar tuşuna basılarak
fiş kesme konumuna getirilir. Örneğin; bazı yazarkasalarda anahtar REG konumuna
getirilerek fiş kesilir. Gün sonunda günlük Z raporu alınarak yazarkasa kapatılır. Ay sonunda
1 aylık alınan Günlük Z raporlarının toplamı olan Aylık Z raporu alınır, KDV
beyannamesine eklenerek vergi dairesine verilir.
1.2.2. Tuşları ve Özelliklerini Tanıma Fiş Kesmek
Ø Anahtar fiş kesme konumuna getirilir.
Ø Tutar yazılır.
Ø KDV oranı tuşuna basılır. (Tekel % 0, Ekmek % 1, Temel Gıda % 8, Muhtelif Gıda % 18)
Ø Nakit tahsilâtlarda Nakit, kredili tahsilâtlarda kredi tuşuna basılarak fiş alınıp müşteriye verilir.
X Raporu Yazarkasadan O gün o ana kadar yapılan toplam satış rakamını gösterir.
Ø Anahtar X Raporu konumuna getirilerek alınır.
Ø Bilgi amaçlıdır. Mali değeri yoktur.
Günlük Z Raporu Yazarkasadan yapılan günlük perakende satış tutarını gösterir.
Ø Anahtar günlük Z Raporu konumuna getirilerek alınır.
Ø Muhasebe kayıtlarında günlük Z Raporları kayıt edilerek, işletmenin perakende satışları kayıt edilir.
Aylık Z Raporu Yazarkasadan yapılan 1 aylık perakende satış tutarını gösterir.
Ø Anahtar aylık Z Raporu konumuna getirilerek alınır.
Ø KDV beyannamesine eklenerek, vergi dairesine verilir.
1.2.3. Ödeme Kaydedici Cihazların İlk Kez Kullanıma Başlanması
Ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmaya başlayan ve yeni yazarkasa alan mükellefler:
Ø İşletme yazarkasa alımı için ön izin dilekçesi ile vergi dairesine başvurur ve izin yazısını alır.
Ø İzin yazısı ile yazarkasa satan bayilerden yazarkasa satın alır.
Ø Satış yapan bayi, izin yazısına dayanarak fatura düzenler.
Ø Yazar kasa ruhsatı alıcı ve satıcı tarafından kaşelenip imzalanır.
Ø Yetkili servis, cihazı kullanıma hazırlar ve örnek fiş alır.
Ø Servisin vereceği Servis Formuyla aynı gün vergi dairesine müracaat ederek
yazarkasa levhası alınır. Levha işletmede duvara asılır.
Ø Yazarkasa işletmede kullanılmaya başlanır.
1.2.4. Ödeme Kaydedici Cihazların Kullanım Dışı Bırakılması
İşi bırakan, ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmayan ve
cihazını bir başkasına satmayan mükellefler:
Ø İşi bırakma tarihinden itibaren bir ay içinde vergi dairesince görevlendirilecek
bir memura, ödeme kaydedici cihazlarında kayıtlı olan mali bilgileri tutanakla
tespit ettireceklerdir. Tutanağın bir örneği mükellefin vergi dairesindeki
dosyasına konulacak diğeri ise cihaz ruhsatnamesine eklenecektir.
Ø Yapılan bu tespiti müteakip ödeme kaydedici cihazı, kullanma kılavuzu ve
ruhsatname ile birlikte bir torbanın içine koyup torbanın ağzını vergi dairesince
görevlendirilen memura mühürlettirerek teslim alacaklardır. Mührü vergi
dairesinin izni olmadan kesinlikle açmayacaklardır.
Ø Bu işlemlerin tamamlanması ile birlikte cihazın vergi dairesindeki kaydını
sildirecekler ve "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek üzere geri vereceklerdir.
Ø Yeniden ödeme kaydedici cihaz kullanmayı gerektiren bir işle uğraşmaları
halinde, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde faaliyet gösterdikleri
mahallin vergi dairesine müracaat ederek cihazın içinde bulunduğu torbanın
mührünün açılmasını talep edecekler ve cihazın kaydını yaptırıp "Ödeme
Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı aldıktan sonra kullanmaya başlayacaklardır.
Mührün bir başka vergi dairesince açılması halinde, önceki vergi dairesine durum bildirilecektir.
Ø Söz konusu cihazları satmak istemeleri halinde ise vergi dairesine müracaatla
torbanın mührünü açtıracaklar satış işlemini gerçekleştireceklerdir.
Ödeme kaydedici cihazınızı uhdenizde bırakmak istiyorsanız gerekli belgeler:
Ø Dilekçe
Ø Ö. K. C. levhası
Ø Ruhsatın ön yüzünün fotokopisi
Ø Fatura fotokopisi
Ø Terk tarihli ve terk işlemlerini yaptırmak üzere dairemize geliş tarihli mali
hafıza raporu veya fotokopisi
Ø Yazarkasa arızalı ise servisten yazı alınması
Ø Ruhsat ve kullanma kılavuzu
Ø Çuval ve ödeme kaydedici cihaz
1.2.5. Ödeme Kaydedici Cihazların Satışı
Ödeme kaydedici cihaz satışı yapan kişi veya kuruluşlar:
Ø Ödeme kaydedici cihaz kullanmakla yükümlü olduklarını, bağlı bulundukları
vergi dairesinden alacakları yazıyla belgeleyen mükelleflere ödeme kaydedici
cihaz satacaklardır. Diğer bir ifadeyle vergi dairesinin yazısını ibraz
edemeyenlere (mükellef olmayanlara, götürü usulde mükellef olanlara vb.)
hiçbir şekilde ödeme kaydedici cihaz satamayacaklardır. Mükellefler bahse
konu izin yazısını gelir veya kurumlar vergisi (vergiden muaf olanlara katma
değer vergisi) yönünden bağlı oldukları vergi dairesinden alacaklardır.
Ø Ancak, perakende satış yapmakla beraber kurumlar vergisinden muaf olan ve
teslimleri katma değer vergisinden istisna olanlar (askeri kantinler vb.)
kurumlarınca düzenlenen ve faaliyet konuları ile neye istinaden vergiden muaf
olduklarını belirtir bir yazıyla birlikte faaliyet gösterdikleri mahallin yetkili
bulunduğu vergi dairesinden alacakları yazıyla ödeme kaydedici cihaz satın alabileceklerdir.
Ø Vergi dairesince verilen yazıyı aldıktan sonra, alıcının adı, adresi, vergi dairesi,
sicil numarası, cihazın marka, model ve sicil numarası gibi bilgilerin yanı sıra
vergi dairesi yazısının tarih ve numarası da belirtmek suretiyle düzenleyecekleri
bir fatura ile satış işlemini gerçekleştireceklerdir.
Ø Cihazla birlikte, kullanma kılavuzu ve ruhsatnameyi de alıcıya vereceklerdir.
Ruhsatnamenin satışa ilişkin bölümlerini eksiksiz bir şekilde doldurup tasdik edeceklerdir.
Ø Ödeme kaydedici cihazları kimlere sattıklarını, satışın yapıldığı tarihten itibaren
30 gün içinde cihazı marka, model ve sicil numarasını da belirtmek suretiyle bir
taraftan alıcının (müşterinin) kayıtlı olduğu vergi dairesine diğer taraftan da
ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşa bildireceklerdir.
Kullandıkları cihazları satanlar:
Ø Vergi dairesince görevlendirilecek bir memura, daha önce cihaz kullanılmak
suretiyle elde edilen hâsılatı, tahsil edilen katma değer vergisini, "Z" Raporu
sayısını, en son verilen müteselsil fiş numarası ve tarihini, cihaza yapılan teknik
müdahaleleri ve mali yönden gerekli olabilecek diğer tüm bilgileri, mali
hafızadan ve gerektiğinde işletmede kalan kayıt ruloları ile cihaz
ruhsatnamesinden yararlanılmak suretiyle ayrıntılı bir tutanakla tespit ettireceklerdir.
Ø Vergi dairesince yapılan tespit müteakip yetkili servise müracaatla, cihaz
bünyesindeki eski mali hafızayı söktürerek bunun yerine cihazla aynı sicil
numarasına sahip yeni bir mali hafıza taktıracaklar, sökülen hafıza ünitesini ise
saklamak üzere alıkoyacaklardır. Kullanılmış ödeme kaydedici cihazlar eski
mali hafızası sökülüp, yeni mali hafıza takılmadan (halk arasındaki yaygın
adıyla sıfırlanmadan) satılmayacaktır.
Ø Diğer taraftan yetkili servis, söktüğü eski mali hafızada kayıtlı bilgileri 9 seri
Nu.lu Genel Tebliğ eki "Bilgi Formu"na işleyerek satıcının kayıtlı olduğu vergi
dairesine bildirecektir.
Ø Bu işlemleri takiben satış işlemini gerçekleştireceklerdir.
Ø Satış tarihinden itibaren 15 gün içerisinde bağlı oldukları vergi dairesine
müracaat ederek satışa konu cihazın adlarına devam eden kaydını sildirecekler
ve daha önce aldıkları "Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Levha"yı iptal edilmek
üzere iade edeceklerdir.
1.2.6. Ödeme Kaydedici Cihazlara Ait Bilgi Formu
Üretici veya ithalatçı kuruluşların yetkili servis elemanlarının, ödeme kaydedici
cihazların hafızalarında meydana gelen arızalara istinaden yaptıkları teknik müdahalelerle
ilgili olarak düzenlemek zorunda bulundukları 9 Seri Nu.lu genel tebliğe ekli "Bilgi
Formu"nu vergi dairesine gönderme süresi, onarımın yapıldığı tarihten itibaren en çok 15
gün içinde cihazı onarılan mükellefin bağlı olduğu vergi dairesine göndereceklerdir.
1.2.7. Ödeme Kaydedici Cihaz Ruhsatnamelerini ve Levhalarını Kaybeden ve
Yenisini Çıkarttırmak İçin Vergi Dairesine Müracaat Eden Mükelleflere Ceza Uygulanmaması
Maliye Bakanlığınca belirlenip açıklanan usul ve esaslara uymayan mükellefler
hakkında; her bir tespit için ayrı ayrı olmak üzere, “Cihazlarla ilgili ruhsatname, kullanma
kılavuzu, levha, günlük kapanış raporu ve kayıt rulolarının usulüne uygun olarak muhafaza
edilmemesi” fiilini işleyen mükellefler hakkında Vergi Usul Kanununa bağlı “Usulsüzlük
Cezalarına Ait Cetvel”de yer alan birinci derece usulsüzlük cezalarının beş katı tutarında ceza kesilir.
Ancak, idarece herhangi bir tespit yapılmadan, vergi dairesine müracaatla, ruhsatname
veya ödeme kaydedici cihazlara ait levhayı kaybettiğini ve yerine yenisini çıkarttıracağını
bildiren mükelleflere, 3100 Sayılı Kanuna göre bir ceza kesilmemesi gerekmektedir.

2. POS MAKİNESİ KULLANIMI
2.1. Pos Makinesi ve Önemi
Pos Makinesi (Kredi kartı okuma makinesi): Kredi kartı veya banka kartı
üzerindeki manyetik bant veya benzeri teknolojik araçlarda yer alan kart ve kimlik
belgelerini esas alarak, her türlü mal ve hizmet alımında, alacak veya nakit ödeme belgesi
hazırlanmasında kullanılan elektronik cihaza POS makinesi denir.
Pos sistemi nedir
POS, Point of Sale'in (Satış Noktası) İngilizce kısaltmasıdır. Kredi kartlarıyla, bu POS
makineleri üzerinden işlem yapılır. POS cihazları bir telefon hattına bağlanır, telefon hattı
üzerinden kredi kartı bilgileri, kredi kartları bilgi merkezine ulaşır, kredi
kartının limitlerine bakılır ve otomatik onay ya da onaysızlık verilerek alışveriş işlemleri gerçekleştir..
Örneğin; Evden verilen yemek siparişi verilip ödemenin kredi kartıyla yapılacağı
belirtildiğinde . Yemek teslimatını eve yapan görevli yanında getirdiği mobil POS cihazı ile
banka veya kredi kartını cihazdan geçirdiği anda cihaz, cep telefonu şebekesini kullanarak
bankalar arası kredi kartları merkezine ulaşır. Sabit POS cihazları , sabit bir telefon hattına
bağlı olarak çalışırken mobil POS cihazları herhangi bir sabit hattı kullanmadan, cep
telefonu şebekesini kullanarak cep telefonlarının kapsama alanı içinde bulunan her noktadan
ödeme işlemi yapabilir. Bağlantı sırasında, kredi kartının bakiyesi ve durumu kontrol edilir
ve işlem gerçekleşir..Sabit POS cihazlarının yanında mobil POS cihazları kullanımı gittikçe yaygınlaşmaktadır.
Pos makinesi tarafından üretilen harcama belgesinin müşteri nüshası üzerinde ve
yazışmalarda kart numarasının açıkça yer alması engellenir.
Chip&PIN uygulaması ile kredi kartı kopyalama ve kayıp-çalıntı riskini azaltan
yöntemle, Türkiye’de kart sahteciliği ve dolandırıcılığının önüne geçilmesi hedeflenmekte
olup, müşteriler alışverişleri sırasında şifrelerini POS cihazına tuşlayarak alışveriş yapacaklardır..
Yeni sistemdeki ilk şifre, kredi kartını mevcut şifresiyle aynı olacaktır. Şifresini bilmeyenler ilgili
bankanın çağrı merkezini arayarak bu konuda bilgi edinebileceklerdir. Alışveriş yapılan POS
cihazlarından ya da şifre giriş cihazlarından şifre değiştirmek mümkün değildir..
Çipli kredi kartına ait olan şifre, sadece kredi kartıyla yapılacak alışverişlerde ödemeyi onaylamak
için kullanılacak olup internet veya telefon bankacılığı işlemlerinde geçerli olmayacaktır.
Eğer ödeme sırasında şifre hatırlanmazsa, çipli kart yine POS üzerinde bulunan çip okuyucuya
takılacak ve mağaza yetkilisinin basacağı ilgili tuş ile işlemi şifresiz olarak gerçekleşebilecek ve bu
uygulamanın yürürlükten kaldırılmasını takiben çipli kredi kartı ile yapılacak tüm alışverişlerde şifre
girilmesi gerekecektir. Şifrenin üç kez hatalı girilmesi durumunda şifre bloke olacaktır..
Her banka ayrı bir pos makinesi kullanması yüzünden işyerlerinde 7-8 tane pos makinesi
görülmekte olup, bankaların ortak hareket etmeye başlamasıyla bu sayı azalacaktır..
2.2. Pos Makinesi Kullanımı
2.2.1. Pos Makinesi Açma ve Kapama
Pos makinesi işyeri açıldığında açma düğmesine basılarak açılır. İşyeri kapatılırken
kapama düğmesine basılarak kapanır.
2.2.2. Tuşları ve Özelliklerini Tanıma
Satış işlemi (Direkt Satış): Müşterinin kartından belirtilen tutarın çekilerek
işletmenin hesabına yatırılmasını sağlar.
Peşin Fiyatına Taksitli Satış: Satış işleminde taksit sayısı da belirtilebilir. Bu
durumda, tutar belirtilen takside bölünerek her taksit zamanı geldiğinde işletmenin hesabına
yatırılır. Bu şekilde yapılan işlemlere peşin fiyatına taksitli satış denmektedir.
Satış işleminin peşin fiyatına taksitli olması durumunda, herhangi bir vade farkı
hesaplanmaz. Belirtilen tutar belirtilen takside bölünür, her taksit vadesi geldiğinde
müşterinin kart hesabına borç kaydedilir ve işletmenin hesabına yatırılır.
Taksitli satışlarına vade farkı eklemek isteyen işyerleri, önce bu vade farkını
hesaplamalı, sonra da asıl tutara eklemelidir. Örneğin 100 YTL'lik bir işlemin 2 takside
bölünmesi durumunda %10 vade farkı eklenecekse, işyeri tutar olarak 110, taksit olarak da 2
göndermelidir. Böylece 2 ay boyunca müşterinin kartından 55 YTL çekilerek işletmenin
hesabına yatırılacaktır. Bunun yanında işyeri vade farklı satış işlemi de yapabilir.
Satış işlemi gün sonunda finansal değer kazandığı için, gün sonuna kadar iptal
edilebilir. Gün sonuna kadar iptal edilmeyen satış işlemleri finansal anlam kazanır ve sadece
iade edilebilir. İptal edilen satış işlemleri finansal bir değer kazanmazlar ve müşteri
ekstresinde hiçbir şekilde görünmez. İptal işleminin ardından müşterinin kredi kartının limiti
de en geç gün sonunda olmak üzere işlem tutarı oranında arttırılır. Satış iptal işlemi
onaylanırsa müşteri ekstresinde satış işlemine dair hiçbir kayıt göremez. Dolayısıyla bir
satışın iptal edilmesinde en tercih edilen yöntem budur.
Provizyon: Provizyon işlemi bir kredi kartının alışverişe uygun olduğunun kontrol
edilmesi, uygunsa istenen tutardaki blokenin karta konulması amacıyla kullanılır. Bu işlem
kart hamilinin ekstresinde görünmez; ancak kartın limitini azaltır.
Provizyon işleminin kullanım amacı, karta belirli bir tutarda bloke konulması, asıl
ürün teslimatının gerçekleşmesi ardından da gerçek finansallaştırmanın yapılmasıdır. Eğer
finansallaştırma ürün teslimatının ardından değil hemen yapmak isteniyor veya satılan ürün
hemen müşteriye teslim edilebilen bir türde ise, bu işlem yerine satış işlemini
kullanılmalıdır.
Provizyon, yapılması gereken öncelikli işlemdir. Provizyon almadan finansallaştırma
yapılamaz; yani müşterinizin kartından istenilen tutar çekilemez.
Provizyon işlemi 1 hafta içinde finansallaştırılmazsa kendiliğinden otomatikman
kalkar. Dilenirse müşterinin kartına konulan blokeyi kaldırmak amacıyla, bu süre bitimi
beklenmeden de provizyon iptali gerçekleştirebilir. Bunun yanında 1 hafta içinde
finansallaştırılmamış işlemler daha sonra da finansallaştırılabilirler, ancak bu durumda limit
kaldırılmış olacağından yetersiz limit gibi hatalar alınması mümkün olacaktır.
Finansallaştırma işlemi, alınan provizyonun finansal anlam kazanması, yani
müşterinin kart hesabından çekilip işyeri hesabına yatırılması anlamına gelir. Yapılabilmesi
için öncelikle mutlaka provizyon alınmış olması gerekmektedir. Bu işlem kart ekstresinde ve
işyerinin finansal kayıtlarında görünür. Yapılan alışverişin finansal değer kazanması için bu
işlemin mutlaka yapılması gerekir. Finansallaştırma işleminde gönderilen tutar
(finansallaştırma tutarı), provizyon tutarını geçemez ancak daha az olabilir.
Alınan provizyonun finansallaştırılmama nedeniyle otomatikman kalkması ardından
da finansallaştırma yapılabilir; ancak bu durumda kart limitindeki bloke kalkmış olacağından
yetersiz bakiye benzeri bir hata alınma olasılığı artacaktır.
Provizyon iptal işlemini, provizyon işleminizle aynı gün içinde yapmanız
gerekmektedir. Bu işlemin tek etkisi, karta konulan blokenin kaldırılmasıdır. Provizyon
işlemi gibi bu işlem de kart ekstresinde görünmez.
Yapılan bir finansallaştırmadan vazgeçilir ise iptal etme işlemi yapılır. Bu işlem
finansallaştırmanın kart ekstresine yansımasını da engeller. Ancak karta konulan blokeyi
kaldırmaz. Bunun için provizyon iptal işlemi yapılmalıdır.
Bu işlem geçmişte yapılan satış veya finansallaştırmaları tamamen iptal etmek veya
sadece belirli bir tutarını iade etmek için yapılır. Kart ekstresinde ayrı bir işlem olarak
görünür ve iptal edilen işlemin ekstredeki kaydını silmez.
İade işlemlerinde iade edilecek tutar, orijinal işlem tutarını ve daha önce aynı orijinal
işlem üzerinde yapılmış iadelerin tutarlarının toplamını geçemez. Örneğin 100 TL'lik bir
işlemin ilk iadede en fazla 100 TL'sini, ilk iadede 30 YTL iade ettiyseniz 2. İadede de en
fazla 70 TL'sini iade edebilirsiniz. Bir işlemin iadelerinin toplam tutarı orijinal işlemin
tutarına ulaşmadığı sürece iade işlemi yapılabilir.
İşlemlerin yapıldıkları gün iade edilmeleri de mümkündür. Böylece iptal işlemlerinin
aksine, işlemin sadece bir kısmı iade edilebilir. Ancak taksitli işlemler aynı gün içinde iade
edilemezler.
Vade Farklı Taksitli Satış (VFT): Bankanın, satılan ürünün peşin tutarı üzerinden
istenen vadede ( vade sayısı 36 aya kadar çıkabilir ) kredi kartı sahiplerine önceden
belirlenmiş oranda faiz uygulayarak kredi verme işlemidir.
Bu işlem tipinde işyeri herhangi bir faiz hesaplaması yapmaz. Seçilmiş vade gün
sayısını ve ürün satış tutarını sisteme girer. Banka satış tutarı ve vade gün sayısı üzerinden
belirlenmiş olan tüketici kredisi faiz oranından kart sahibine kredi verir. Banka işyeri satış
tutarını bir ertesi gün (blokeli çalışıyor ise, bloke günü bitiminde) alacak olarak işyeri
hesabına aktarır.
Bu işlem işyeri için peşin satış, banka için kredili satış olarak tanımlanabilir.
Bu işlem taksitli satış ile karıştırılmamalıdır. Taksitli satış işleminde belirtilen taksit
sayısı ne ise işyerine bu taksit sayısı aralığında ödeme yapılmaktadır (örneğin işlem 6 ay
taksitlendirilmiş ise, işyerine işlem tutarı 6 ayda aktarılır). Vade farklı satışta işlem işyeri için
peşin olduğu için bir sonraki gün (blokeli çalışıyor ise, bloke günü bitiminde) işyeri için
alacak oluşturulur.
2.2.2.1. Satış İşlemi
Ø Müşteri kartı, kart okuyucudan (pos makinesinden) geçirilir. (POS EMV
uyumlu ve kart da EMV formatında ise kart, okuyucuya takılmalıdır.
Ø Bağlantının kurulması beklenir.
Ø Bağlantı kurulduğunda satış tutarı girilir ve “Giriş” (Enter) tuşuna basılır.
Taksitlendirme varsa taksitlendirme işlemi yapılır.
Ø Banka kartı ile satış yapılırken “Müşteri Kart Şifresi” sorulur. Şifre girilip “Giriş” tuşuna basılır.
Ø Çıkan slip alınır. Müşteriye imzalattırılır. Müşteri slip kopyası için “Giriş”
tuşuna basılır. Slip kopyası müşteriye verilir.
2.2.2.2. İade İşlemi
Ø İade tuşuna basılır veya Menü’den İade seçeneği seçilir. Kullanıcı şifresi girilip
Giriş tuşuna basılır. Müşteri kartı kart okuyucudan geçirilir ya da kart okuyucuya takılır.
Ø Satış yapılan tutardan fazla olmamak kaydı ile iade tutarı girilir ve Giriş tuşuna basılır.
Ø Provizyon numarası girilir. Provizyon numarası slip üzerinde PROV, yazan
satırda yer almakta olup toplam 6 hanelidir.
Ø Satış tarihi girilir ve Giriş tuşuna basılır.
2.2.2.3. İptal İşlemi
Ø İptal tuşuna basılır veya menüden İptal seçeneği seçilir. Kullanıcı şifresi girilip
Giriş tuşuna basılır. Müşteri kartı kart okuyucudan geçirilir ya da kart
okuyucuya takılır.
Ø Slip üzerinde yer alan işlem sıra numarası girilir ve Giriş tuşuna basılarak işlem
tamamlanır. İşlem sıra numarası REF nu. yazan satırda “ / ” karakterinden
sonraki 4 rakamdır. Örneğin: Ref nu: 001/0007 ise 0007 girilmelidir.
2.2.2.4. Ön Provizyon İşlemi
Ø Ön Provizyon tuşuna basılır veya menüden Ön Provizyon seçeneği seçilir.
Ø Müşteri kartı, kart okuyucudan geçirilir ya da kart okuyucuya takılır.
Ø Ön provizyon tutarı girilir ve Giriş tuşuna basılarak işlem tamamlanır.
2.2.2.5. İkinci Kopya
Ø İşlem sırasında oluşan bir hata nedeni ile slip üretilememesi durumunda, en son
çıkan slipin tekrar basılması için kullanılır.
Ø Ek kopya veya kopya tuşuna basılır.
Ø Son yapılan başarılı ya da başarısız işlem ile ilgili slip yeniden yazdırılır.
2.2.2.6. Gün sonu Mutabakatı
Ø Mutabakat için gün bitiminde gün sonu hesap özeti raporunun mutlaka alınması
gerekir. Gün sonu raporu alınmayan işlemler hesaba alacak kaydedilemez.
Ø Saat 23:45’e kadar alınan gün sonu bedelleri ertesi gün hesaba alacak
kaydedilir. Gün sonu raporu daha sonra alınan işlem tutarları ise bir sonraki gün hesaba geçer.
Ø Gün sonu hesap özeti raporunun genel net bölümünde yer alan tutar üzerinden
banka komisyonu düşüldükten sonra kalan tutar işletmenin mevduat hesabına
alacak kaydedilir.
Ø Blokeli çalışmalarda önce şubedeki mevcut blokeli hesaba alacak kaydedilir.
Bloke gün sayısı tamamlandıktan sonra ilgili mevduat hesabına otomatik virman yapılır.
Ø Gün sonu raporu bitiminde ekranda ve rapor üzerinde “Gün sonu Bitti” mesajı kontrol edilmelidir.

5. ADİSYON
5.1. Tanımı
Adisyon, hizmet işletmelerinde sunulan hizmetin ve emtianın cins ve miktarını
göstermek amacıyla düzenlenen bir belgedir.
Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca bilanço veya işletme hesabı esasına göre
defter tutan gece kulüpleri, diskotekler, barlar, pavyonlar, gazinolar, meyhaneler, lokantalar,
kafeteryalar ve pastane işletmeleri, adisyon düzenlemek ve kullanmak zorundadır.
Self servis esasına göre işletilen lokanta, kafeterya gibi işletmeler çay, kahve ve
meşrubat satımı yapan kahvehane, çay ocağı ve çay bahçesi gibi işletmeler, basit usulde
vergilendirilen hizmet işletmeleri ile özel kredi kartı ile takip edilen hizmetlerin verildiği tatil
köyü, otel gibi konaklama işletmelerinde adisyon kullanılmasına gerek bulunmamaktadır.
Sadece çay, kahve ve meşrubat satılan kahvehane, çay bahçesi ve çay ocağı gibi yerler
bilanço ve işletme hesabı esasına göre defter tutmak zorunda olsalar veyahut da kurumlar
tarafından işletilseler dahi bu faaliyetleri nedeniyle adisyon düzenlemeyeceklerdir.
Bu yerlerde alkollü içki servisi yapılması halinde bilanço esasına göre defter tutanlar
veyahut da kurumlar tarafından işletilenlerde masalara servis yapılarak pasta, börek, tost,
sandviç, poğaça, dondurma ve kuruyemiş gibi yiyecek maddeleri de satıldığı takdirde
adisyon kullanımı zorunludur.
Self servis esasına göre işletilen lokanta, kafeterya gibi işletmelerde adisyon
kullanılmasına gerek bulunmamaktadır. Self servis, müşterinin yiyecek ve içecek
maddelerini kendisinin alması yani garson tarafından servis yapılmamasına denir. Müşteri
masaya oturmadan önce yiyecek içecek maddelerini alır, ücretini öder ve fatura veya yazar
kasa fişi veyahut da perakende satış fişini alır. Adisyon düzenlenmesine gerek kalmamış olur.
Adisyon kullanmak zorunda olan hizmet işletmelerinde; masada servis yapılmasının
yanı sıra, ayrıca self servisin ve paket halinde satışların bulunması durumunda, adisyon
yalnızca masaya yapılan servisler için kullanılır.
Adisyon düzenlemekle yükümlü kuruluşların adisyon düzenlemeden hizmet
sunmalarında; öncelikle hesap ödenirken kargaşa yaşanmakta ve çoğunlukla da hesaba
yöneltilen itirazlar veyahut da yakınmalar dikkati çekmektedir.
5.2. Şekli
Şekil 5.1: Boş adisyon
Şekil 5.2: Adisyon tipi perakende satış fişi
5.3. Düzeni
Adisyonlar anlaşmalı matbaalara bastırılmış olarak kullanılır. Bu bağlamda anlaşmalı
matbaalara bastırılmamış adisyonlar ile üzerine tarih yazılmamış, müşteri masasına veya
adisyon masasına bırakılmamış adisyonlar, düzenlenmemiş sayılmaktadır.
Adisyonların birinci örneği fatura veya perakende satış fişi ile birlikte müşteriye
verilir. İkinci örneği ise işletmede kalır.
5.4. Düzenlenmesi
Adisyon müşteri siparişi alınırken düzenlenerek müşteri masasında bulundurulur. İlk
siparişten sonra alınan siparişlerde ilk sipariş için açılan adisyon üzerine işlenir. Bu
bağlamda adisyon en az iki örnek olarak düzenlenmektedir.
Hizmetin bitiminde adisyon müşteriye ibraz edilerek ve adisyon üzerinde yer alan
bilgiler doğrultusunda hesap ödenir. Bu bağlamda da ödeme aşamasında müşterinin istemi
olmaksızın derhal fatura, faturanın istenmemesi veyahut da fatura düzenlenmesini
gerektirmeyen hallerde yazar kasa veyahut da perakende satış fişi düzenlenerek müşteriye verilir.
Adisyon ödemeyi kanıtlayan bir belge değildir. Adisyonun işlevsel görevi hizmet
işletmesinde müşterinin tükettiği maddeleri göstermeye yöneliktir.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :