Balık hastalıkları - 2

Balık hastalıkları -2 Gyrodactylus

 

Gyrodactylus Gyrodactylidiasis adı verilen duruma yol açar ve bu kötü durum oluştuğunda balıkta bu grup parazitlerin varlığından şüphelenilmelidir.

Bu çok çeşitli grup parazitler geniş alana yayılırlar ve akvaryumda bulunan bir çok tropik balığa saldırırlar.

Bazı sebeplerden Labyrinth balıklar etkilenmemiş görülürler ve  koyu renkli balıkların daha az saldırıya uğradıklarını söyleyebiliriz.

            Bu aile en popüleri ‘’Flukes’’olarak adlandırılır ve gerçekte deri veya solungaçlara tutunarak zarar veren solungaç veya deri kurtlarıdır.

            Birçok hastalıkta olduğu gibi zayıf su kalitesi, kalabalık, diğer türlerin yarattığı stres gibi ideal ortamdan uzaklık patlayıcı ve hasar verici durumlara yol açar. Parazit genellikle mevcuttur ve uygun koşulları bekler görünür. Herhangi bir faktörden kaynaklı stres görüldüğünde hastalık inanılmaz boyutlara ulaşabilir.

            Bu kurtlar besinlerini deri parçacıklarını yiyerek ve kurbanın kanını içerek sağlarlar. Bu nedenle kronik rahatsızlıklarda donuk görüntüye sebep olurlar.

Parazitin tuzlu su formunda bu türlerde ortak olarak görülen kancaları göstermektedir.

            Hobist bu parazitlerin varlığından balığın doğal rengi kaybolduğunda şüphelenmelidir. Bu finlerin kısılması veya kıvrımlı görüntüyle birleşir. Her ne kadar Gyrodactylus tipik olarak deride görülürse de genelde solungaçlara da saldırır. Parazit 0.75 mm uzunluğunda ve kendisini ev sahibine bağlayan iki merkezi kancanın etrafı 16 küçük kancayla çevrili ön kısmı emicidir.

            Gyrodactylus bölünmemiş düz kurtlar olan Phylum Platyhelminthes ‘e aittirler ve sınıfı veya alt bölümü Trematoda’ya aittir. Bu sınıf yeniden ikiye ayrılır: Monogenea & Digenea. Gyrodactylus yaşam döngüsünü tamamlamak için ara bir ev sahibine ihtiyaç duyan Digenea nın tersine sadece bir ev sahibine ihtiyaç duyan Monogenea ya aittir

            Gyrodactylus’un birçok çeşidi vardır, muhtemelen en yaygını G.elegens’dır diğerleri G.medius, G.gracilis. fakat daha birçoğu vardır. Hepsi aynı yaşam döngüsüne sahiptir ve aynı belirleyici semptomları gösterirler. Bundan dolayı akvaryumcunun kendisini türle hakkında bilgilendirmesine gerek yoktur.

            Değişik formların büyüklüğü çok değişmez, en küçüğü 0.3 mm ve en uzunu 0.8 mm. Bazı durumlarda erken hastalık balığın derisinde gözle görülebilir, fakat ilerledikçe balık paraziti nötralize etmek için slime mukoza salgılar buda görünmeyi zorlaştırır.

            Balığın gövdesini Q-Tip le silmek ve silinenleri mikroskop lameli altına koymak, mikroskop bulunmadığında büyüteç bile işe yarar, kesin teşhiste yararlıdır.

 

GYRODACTYLUS VE İLGİLİ TÜRLERİN ENFEKSİYONUN TİPİK İŞARETLERİ

 Su

pH seviyesinin azaltılması veya yüksek Nitrat veya Fosfat okumaları gibi , uygun olmayan koşulların balıkta yarattığı stres hastalanmaya yol açabilir. 

Davranış

            Balık uyku halinde olacak ve yüzmesi balık kolayca yorulacağından aralıklı olacaktır. Solungaçlar kötü şekilde etkilendiğinde balık nefes almaya çalıştıkça yüzeyde asılı durmuş olduğu gözlenecektir.

 Finler

Finler kısılmış olabilir veya yırtılmıtır. Finlerin tabanında genelde küçük kan damlası görülebilir.

Gövde

Fazla mukoza ile beraber lezyonlar gövdede görünür. Balığın renkleri görüşte doğal değildir.

Solungaçlar

Solungaçlar genellikle bozuntulu (protuberant) olurlar ve normalden daha solgundurlar. Aşırı slime kolaylıkla görülebilir.

                                                                                                                                                               Deri

Genelde yuvarlak olan Haemorrhaging alanı ülserler gibi görülebilir. İleri durumlarda gövde etrafında slime görülebilir.                                                                                                                                                                             Histo-Pathology

Derinin veya solungaçların çizilmesi flukeların işareti sayılabilir. Derininin koruyucu epithelial katmanlarının vb. kötü etkilenmesinden dolayı ikinci bakteriyel enfeksiyonun genelde görülmesine karşı uyanık olun.

G.salaris Elektron mikroskobunda Atlantik Salmonu derisne parazitin tipik yapışması görünmektedir. Bu yapışma metodu bütün formlarda aynıdır. Yaşam Döngüsü

Tür sexual viviparous multiplication ile çoğalır fakat parthenogenetic reproduction’ın parazitin ve hatta kardeş hücrenin içinde olduğuna dair deliller vardır. Buna genelde görülmeyen yeniden üreme metodunun "paedogenesis" adı verilir. Her ne kadar parazit bir seferde tek kurt doğursa da üreme hızları o kadar çoktur ki ideal şartlar altında bir ayda bir milyon tane olabilirler. Bundan daha az sayıda ortalama bir akvaryumda ölümlere yol açabileceğinden tehlike burada yatmaktadır.

            Yeni doğmuş parazit ev sahibi balığın derisine yapışabilir veya yeni ev sahipleri arayarak hastalığı yayar. Yeni ev sahibini çabuk bulmalıdırlar yoksa ölürler. Bu da aquariste eğer doğru ve çabuk yapılırsa mükemmel sonuçları olan probleme saldırı fırsatları verir.

 Teşhis

            Birçok durumda tedavi mümkündür ve aquarist neyi aradığının farkında olmalıdır. Gyrodactylus türlerinin probleme sebep olduğunu öngörerek aşağıda detayları verilen önlemleri alın. Bunlar yapılırsa kayıplar azalır. Eğer iyice ilerleyene kadar problem keşfedilemezse, solungaçların kötü şekilde hasarlanmasından veya deride ağır necrosis’in oluşmasından hasarın genellikle tedavi edilemez olmasından dolayı ağır kayıplar verilebilir. Necrotic hasara sebep olan bütün parazitik hastalıklarda bakteri veya fungustan kaynaklı ikincil enfeksiyonların oluştuğu not edilmelidir. Bir yazar parazitlerin enfektif bakterileri kendilerinin taşıdığını düşünmektedir.

 Tedavi

Başarıyla uygulanabilecek birçok tedavi vardır.

1.      Formalin kullanımı: 30 dakika boyunca tercihen ayrı bir karantina akvaryumunda 10 litre suya 2-4 ml Formalin kullanın. Balık stres emareleri gösterirse tedaviyi durdurun. Alternatif olarak Formalin 15-20 ppm dozda akvaryumda uzun tedavide kullanılabilir. Su 3 gün sonra değiştirilmelidir.

2.      Methylen mavisi : 100 ml suya 1 gram stok solüsyonuyla başarıyla kullanılabilir. Bu stok solüsyonundan bir litre suya 3-6 damla dökün.

Bu tedaviyi ana akvaryumda kullanmayın. Methylen mavisi nitritleyici bakteriler üstünde yan etkileri vardır ve akvaryumun silikon yapıştırıcısı mavileşebilir.

3.      Acriflavine : Acriflavine de çok etkilidir ve 100 litreye 1 gram olacak şekilde kullanılmaktadır.

Benzalkonium chloride, Chloramine, ve Potassium antimonyl tartrate.gibi tedavilerinde  etkin kullanıldığı rapor edilmiştir. Fakat bunların kullanımı hakkında literatürde yeterince bilgi yoktur. Bu sebepten kesin deliller buluncaya kadar bunları önermem.

      Özetleyecek olursak Gyrodactylus birçok durumda en sık rastlanan parazittir, balık iyi durumda, temiz suda ve stressizse hiçbir soruna yol açmaz. Fakat herhangi bir sebepten durum daha kötüye giderse hastalık patlar ve erkenden görülürse kolayca ve çabucak önlem alınabilir.

        Gyrodactylus, karantina tankında prophylactic tedavinin bu tip hastalıkları önlemede kullanılmasında en mükemmel örnektir.

  

BROOKLYNELLA

             Brooklynella hostilis deniz akvaryumunda genelde bulunan parazitlerden Ör: Cryptocaryon irritans ve Amyloodinium (Oodinium) ocellatum, daha çok parazit olarak değerlendirilmiştir.

Diğerleri gibi tatlı suda birçok açıdan benzerliği Chilodenella gibi ciliated protozan’dır. Üremesi için ortam uygun olduğunda, çok hızlı üreme olur, yeniden üreme ikinin üsleri şeklindedir. Bu tip üreme ev sahibi balığı zayıflatır.

Brooklynella paraziti.

Not: dış yüzeydeki cilia  X 400.

Literatürde çeşitli balıkların etkilendiği rapor edilmiştir.

 

ENFEKSİYONUN TİPİK İŞARETLERİ, BROOKLYNELLA HOSTİLİS

Su

Düşük su kalitesine maruz kalmış balıklar için şüphe yoktur ve ayrıca artmış ammonia/nitrit seviyesinin sebep olduğu stres, taşıma sırasında oluşan stres, bu parazitin patlamasına zemin hazırlayabilir. Bütün literatür bu görüştedir.

Davranış

            Balık uyku halindedir, yiyeceğiyle oyun oynar, yiyecek gibidir, sonra tükürür. Solungaçları parazit ağır şekilde etkilediğinden soluma zorlaşır ve kolayca gözlenir.

 Gövde

            Küçük alanlarda solgun görüntü görülür, hastalık ilerledikçe bu bölgelerde dışa ayrılır (soyulur). İleri aşamalarda görüntü daha da kötü olur.

Damsel balığında Brooklynella hostilis

Solgun renkeleriyle, finlerdeki çürümeye dikkat edin

 Solungaçlar

            Solungaçlar aşırı parazitlenir ve solungaçların incelenmesi hastalığı kolayca belirlemelidir.

Deri

Deri parazitik aktiviteden kırıldıkça, büyük alanlarda hasar görülür.                                    Histo-Pathology

            Parazit şüpheli balığın solungaç veya derisinin incelenmesiyle bulunabilir. Parazitler hareketlidir ve 60x80 mikrondan 40x48 mikrona boyutları değişir. şekil olarak kalp veya böbrek şeklindedir, ev sahiplerine yapışmak için ventral organları vardır.

 Tedavi

Bende izleyen teknik ve tedavilerin karışımı işe yaradı. Dikkatli bakımla parazit kontrol altına alınabilir (yok edilebilir) ama kişi 24 saatlik basit bir tedavinin olmadığını bilmelidir. Biri size bu şekilde tedavisi olduğunu söylerse şüphe ile bakın.

1.      5 dakika boyunca deniz tankıyla aynı sıcaklıkta ve pH’taki tatlı suda banyo yaptırın.( bu süre boyunca dikkatli gözlem yapılmalıdır, stres görülürse balık alınmalıdır.)

2.      5 dakika boyunca 1000 ppm dozda Formalin eklenmiş deniz suyuyla banyo yaptırın.

3.      Üstteki tedavinin sonrasında tank suyuna 2 haftalık periyot da Acriflavine ürünü ekleyin

4.      Herhangi bir malzemenin toptan sudan alınmasında su kalitesinin en iyi durumda olduğundan emin olun.

Eğer bakterili ikincil enfeksiyonlar oluşursa antibiyotik kullanmanız yararlı olur. UV kullanımı ikincil bakteriyel enfeksiyonların önlenmesinde yararlı olur.

Yeni balık alacak akvaryumcunun bu toksin parazitten korunmasının en iyi yolu satıcısının elinde iki hafta beklemiş balığı almasıdır. Taşımadan kaynaklı hastalanan bir çok balıkta hastalık bu zaman diliminde görülür.

Satıcınıza dürüst olmak için iyi niyet gösterin. Ona bu süre boyunca balığın parasının bir kısmını verebilirsiniz. Brooklynella çok zorlu bir parazit olduğundan verdiğiniz emeklere değecektir.

Bazılarınızın bağışıklık sisteminin çok gelişmiş olduğunu ve sadece onlar için hazırladığımız ortam standartların altına düştüğünde hastalanacaklarını hatırlatayım.

Dolayısıyla yapabileceğiniz şey balığınızın uygun yakalanması (örneğin Cyanide gibi), toplanma/taşımada uygun koşullarda tutulması kadar akvaryumunuzdaki koşulları iyileştirmektir. Böylece hiç yada az problem umabilirsiniz.

Balıklarınızın alırken satıcınıza karantina tankı var mı? direk ithal mi ediyor? veya başkasından mı satın alıyor? balıkları karantina da tutuyor mu? vb. soruları sorun. Bunların hepsi alacağınız balık hakkında bilgi verir. Fazla olarak, satıcının tankında kaç tane ölü veya hasta balık olduğuna dikkat edin, balıkları iyi kaynaktan sağlayan satıcı daha az sorunlu balığa sahiptir. Bunların hepsi riski yok etmez ama bayağı azaltır.

Döküman Arama

Başlık :

Kapat