Kapat

AHŞAP TEKNOLOJİSİ - SALON MOBİLYASI

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. MASA YAPMAK
1.1. Salon Mobilyası
1.1.1. Salonun Tanıtılması
Özel konutlarda aile bireylerinin topluca oturdukları odalara oturma odası, daha büyük
konutlarda ise salon adı verilir. Salonlar günlük oturma odası ve misafir ağırlama bölümü
olarak kullanılır. Günün yorgunluğunu atabilmek, aile bireyleriyle konuşmak, birlikte
birtakım faaliyetleri gerçekleştirmek için, konutun içerisinde rahat hareket edilebilecek bir
ortama ihtiyaç duyulur (Resim 1.1).
Resim 1.1: Salon mobilyaları
Çok odalı konutlarda uygun büyüklükteki odanın (salon) bir bölümü bu amaçla
düzenlenebilir. Salonlar veya oturma odaları, aile bireyleri için uygun bir ortam, misafirin
yatırılacağı bir yer olarak kullanılır.
Salonlar yeterli büyüklükte ise bir bölümü de yemek odası gibi kullanılabilir. Çok
geniş salonlarda çalışma, müzik, oyun ve servis üniteleri için pano, yarım duvar ve seperasyonla bölünebilir.
1.1.2. Salonda Kullanılan Mobilyalar
1.1.2.1. Masalar
Salonlarda kullanılması düşünülen masalar, pratik ve fazla yer kaplamayan özellikte
olmalıdır. Kızaklı yemek masaları, tablaları yana açılan özellikte olmalıdır (Resim 1.2).
Resim 1.2: Salonlarda kullanılan masa türleri
Kızaklı yemek masaları mutfak ortamında kullanılan, üzerinde çeşitli yemek
hazırlama işlemleriyle, aile bireylerinin yemek yediği fazla yer kaplamayan, sağlam yapıda
olan masalardır. Yemek masaları, hem salonda vitrinin önünde, hem de yemek odasında
kullanılmaktadır (Resim 1.3).
Resim 1.3: Salonlarda kullanılan açılır kapanır masa türleri
Mutfak ortamları nemli ve buharlı ortamlardır. Bu nedenle yemek masaları nemden ve
buhardan etkilenmeyecek yapıda ve özellikte imal edilmelidir. Masalar genel olarak masiften
üretilir. Yemek masalarının ölçüleri, kullanım yerine ve kullanıcı sayısına göre değişir.
Resim 1.4: Sabit tablalı yemek masası
Sabit tablalı yemek masaları yuvarlak tablalı veya dikdörtgen tablalı yapılabilir. Sabit
tablalı yemek masalarının tablaları ayakların kalınlığına uygun olarak kenar çıtası ile
kalınlaştırılmalıdır. Ayak kayıt birleştirmeler genellikle hampaylı-zıvanalı ayak kayıt
birleştirme tekniği ile yapılır (Resim 1.4).
 Sandalyeler
Sandalyeler, dinlenme, okuma, yemek vb. amaçlara göre farklılık gösterir. Yemek
sandalyelerinin niteliklerinin başında hafiflik ve sağlamlık gelir. Sandalyelerin sık sık yerleri
değişeceğinden sandalyenin hafif olması ve ayak-kayıtların ince olmasını gerektirir.
Resim 1.5: Sandalye tipleri
Dayanıklılığı sağlamak için ise, ayak kayıt birleştirme tekniklerinin teknolojik
kurallara uygun yapılması gerekir. Sandalye arka ayakları ne kadar eğimli yapılırsa harcanan
kerestedeki fire artar (Resim 1.5).
Resim 1.6: Döşemeli ve döşemesiz sandalye tipleri
Arka ayaklar belirli bir şablona göre yatay freze makinesinde temizlenir. Tutkallama
işlemleri yapılmadan önce tüm parçaların temizliği yapılmalıdır (Resim 1.6).
Resim 1.7: Kayıt zıvanalarının şekillendirilmesi
Ayak şablonlarına uygun şekilde frezede temizlenir. Sandalye arka ayaklarının delik
eksenleri, 1 / 1 yan görünüş suntanın üzerine çizilerek belirlenir. Sandalye zıvanaları ağaç
eğe yardımıyla yuvarlatılıp deliklere sıkı bir şekilde alıştırılır. Alıştırılan bu zıvanaların
sıkılığı sandalyenin sağlamlığını belirler (Resim 1.7).
1.1.2.2. Vitrinler
Salonlarda kullanılan vitrinler, içerisine değerli porselen, kristal ve gümüş eşyaların
konulduğu sergileme amaçlı dolaplardır.
Vitrinlerin kapaklarının ve yan yüzeylerinin camlı yapılmasının nedeni vitrin
içerisindeki eşyaların dışarıdan rahat bir şekilde görebilmek içindir. Vitrin arkalıklarının ön
yüzeyine, ayna bağlayarak mobilya içindeki eşyaların kolaylıkla görünmesi sağlanır.
Resim 1.8: Vitrin tipleri
Vitrinlerin alt kısımları, kapaklı veya çekmeceli yapılabilir. Vitrinler aşağıdan
yukarıya kadar tamamen raflı olarak yapılabilirler. Vitrinlerden daha küçük ölçülerde ve aynı
özellikleri gösteren formlarda yapılan mobilyalara ise gümüşlük denir (Resim 1.8).
Değerli kristal ve porselen eşyaların sergilenmesi amacıyla gümüşlükler salon
mobilyalarının vazgeçilmez elemanlarıdır. Gümüşlükler vitrinlerle beraber takım olarak bir
arada düşünülür (Resim 1.9).
Resim 1.9: Vitrin ve gümüşlük tipleri
Gümüşlüklerin dört yüzü de açık olarak camlı yapılabileceği gibi arka yüzeyleri kapalı
ve aynalı yapılabilir. Salonlarda bulunan gümüş eşyaların odanın bir köşesinde sergilenmesi
amacıyla tasarlanmış mobilyalardır (Resim 1.10).
Resim 1.10: Gümüşlük tipleri
Yere kadar uzanan dört ayak, alt tabla, üst tabla ve cam raflardan yapılmışlardır.
Gümüşlüklerin alt kısımlarına çekmece de yapılabilir.
Klasik ayaklardan yapılmış sehpa türü mobilyanın üstüne oturtulan ve bağlanan
gümüşlükler daha dekoratif bir görünüm sağlamaktadır (Resim 1.11).
Resim 1.11: Gümüşlük tipleri
Bazı gümüşlüklerin üst tablaları oyularak camlı biçimde yapılır. Göz seviyesinden
aşağıda bir yükseklikte yapıldıklarından, gümüşlüklerin içinde sergilenecek eşyalar
yukarıdan bakıldığında rahatça görülebilir.
1.1.2.3. Konsollar
Konsollar yeter sayıda çekmece ve kapaktan oluşan yaklaşık 135 cm. – 190 cm.
genişliğinde yapılan dolaplardır. Çekmece ve kapaklar işin durumuna göre içerlek, dışarlak
ve bindirme olarak düşünülür (Resim 1.12).
Resim 1.12: Konsol tipleri
Özellikle son yıllarda yemek mobilyaları, salonların bir köşesine konulduğundan
konsollar da salonlara konulmaktadır. Konsolların yapımında masif ağaç ve plaka
ürünlerinden yararlanılır. Konsolun içerisine yemek masasında gerekli olan çatal, kaşık,
bıçak, tabaklar, peçete, masa örtüleri vb. malzemeler konulur.
Resim 1.13: Konsol tipleri
Konsol ya da kaşıklık olarak anılan bu mobilyaların ölçü ve formu kullanım yerine,
içerisine konulacak malzemenin özelliğine ve yoğunluğuna göre belirlenir. Konsolların üst
tablaları da değişik süs eşyalarını koyma amacıyla kullanılır (Resim 1.13).
1.1.2.4. TV Dolabı
Televizyon dolapları, salon veya oturma odalarında televizyonu üstüne ya da içine
koymaya yarayan dolaplardır. Televizyon dolapları, kapaklı, çekmeceli, tablası hareketli
olarak düşünülebilir (Resim 1.14).
Resim 1.14: Televizyon dolabı tipleri
Televizyon dolaplarının altlarına teker takılarak, salonun istenilen yerine
götürebilmesi ya da bulunduğu yerde istenilen yöne döndürülebilmesi sağlanır.
Resim 1.15: Televizyon dolabı tipleri
Televizyon dolapları televizyonu içine alan dolap olarak tasarlanabileceği gibi camlı
kapaklı, kapaklı ve çekmeceli dolap olarak ta düşünülebilir. Televizyonlar, salon vitrininin
içinde televizyon için ayrılacak boşluğa da konulabilir.
Televizyon dolaplarında veya sehpalarında derinlik televizyonun derinliğine uyumlu
yapılmalıdır. Yükseklikleri hesaplanırken ise koltuğa oturulduğuna göz hizası televizyon
ekranının ortasına denk gelmelidir (Resim 1.15).
1.1.2.5. Kitaplıklar
Kitaplıklar, kitap koyma amacıyla yapıldıklarından hareketli raflı yapılmalıdır.
Yapılırken içine konulacak kitapların ya da klasörlerin derinlik ve yükseklikleri göz önünde
bulundurulmalıdır. Günümüzde kitaplıkların önleri kullanım kolaylığı bakımından açık bırakılmaktadır.
Resim 1.16: Kitaplık çeşitleri
Bu dolapların bazı bölümleri kapaklı ve çekmeceli de yapılabilmektedir. Kitap ağırlığı
ile rafların sarkmaması için 90 cm’ den uzun raf yapılmamalıdır. Kitaplık derinliğinde büyük
boy kitapların genişliği göz önüne alınmalıdır. Raf araları farklı boydaki kitaplar için
ayarlanabilir şekilde yapılmalıdır (Resim 1.16).
1.1.2.6. Sehpalar
Salon ya da oturma odasında kullanılan orta masası ve sehpa ölçüleri salon takımının
büyüklüğü ile orantılı olarak değişir. Sehpa üst tablalarına, değişik ve farklı renklerde
kaplama desenleri uygulanarak estetik görünüşleri artırılır.
Resim 1.17: Orta masası ve sehpa
Orta masası ve sahpaların ayakları genellikle masif ağaçtan, kavelalı birleştirme,
hampaylı-zıvanalı ayak kayıt birleştirme gibi yapım teknikleri uygulanarak yapılır.
Ayak formları düz, tornalı, klasik stil ayak yapılarak değişik eğimler uygulanıp estetik
bir hava kazandırılır (Resim 1.17).
Resim 1.18: Sehpa ve oturma odası tipleri
Salon ve oturma odalarında servis tabaklarını koymak için orta masaları bulundurulur.
Küçük boyutlu oda ve salonlar için genellikle bir orta masası ve iki üç sehpa bulundurulur.
Kalabalık konuklara servis için birbirlerinin altına girebilen sehpalar pratik bir
kolaylık sağlamakta, küçük bir yerde saklanabilmektedir. Bu tür sehpalar zigon sehpa olarak
adlandırılmaktadır (Resim 1.19).
Resim 1.19: Zigon sehpa tipleri
Zigon sehpaların ayakları genellikle masif ağaçtan yapılır. Ayaklar kare kesitli, Louis
stili klasik ayaklı, torna ayaklı vb. değişik biçimlerde yapılır.
En yüksek sehpadan başlamak üzere, tabla kalınlığından birkaç mm. fazla olacak
şekilde azalan ölçülerde ayak yüksekliği belirlenir (Resim 1.19).
Eğer kayıtlarla beraber sehpalar iç içe geçiyorsa, kayıt genişliğine tabla kalınlığı ilave
edilerek ayak yükseklikleri bulunur. Zigon sehpalar üçlü veya dörtlü takım olarak yapılabilir.
En büyük zigon sehpada kayıtlar üç adet yapılıp ön taraf açık olarak yapılabilir.
Sonra gelen sehpanın tablaları bu açık olan taraftan içeriye sürülür. Gerektiğinde tabla
kenarlarının da rahatça girebilmesi için sehpa ayaklarına da tabla kalınlığından birkaç mm
fazla kanal açılır. En küçük sehpanın kayıtları dört tarafa da yapılır ve ayaklara kanal açılmaz.
1.1.3. Mobilyaların Genel Ölçüleri
 Yemek masalarının genel ölçüleri
Yemek masalarında yükseklik 78 - 80 cm. dolayındadır. Masa tablasının boyutları ise
masaya genelde oturacak kişi sayısına göre belirlenir. Masa genişlikleri, karşılıklı iki kişinin
yemek yemesine uygun olarak ortada bırakılacak servis boşluğu da düşünülerek en az 80 cm.
olmalıdır. Bu ölçü 100 – 105 cm.’ ye kadar çıkabilir. Dikdörtgen masalar için masa boyu her
bir kişiye en az 60 cm. hesaplanarak ortaya çıkar. Masa başlarına da birer kişinin oturduğu
hesaplanırsa toplam ölçüye 20 - 25 cm. eklenir. Yuvarlak masalar için tabla çevresinde
oturacak her bir kişi için 65 cm. düşünülerek hesaplanır. Bunu şu formülle açıklayabiliriz:
 Yemek sandalyelerinin genel ölçüleri
Yemek sandalyelerinin oturma yükseklikleri ön kısımda 44 - 46 cm. arasında
değişmekte, arka kısımda ise 2 cm. daha alçalmaktadır. Bu şekilde oluşacak eğim rahat
oturmayı sağlar. Bu eğim döşeme ile sağlanmaktadır. Arkalık yükseklikleri 80 - 90 cm.
arasında değişir. Sandalye oturma genişlikleri 42 - 44 cm., oturma derinlikleri ise 44 - 47 cm.
arasında değişir. Yemek sandalyelerinin arkalık eğimi 6 - 8 cm. arasında değişir.
 Vitrinlerin genel ölçüleri
Vitrinlerin tasarımında ve ölçülendirilmesinde diğer mobilyalarda olduğu gibi
vitrinlerde de mekânın büyüklüğüne ve diğer salon mobilyalarına uyulur.
Vitrin yükseklikleri 193 - 207 cm. olarak tasarlanır. Vitrin genişlikleri 104 - 112 cm.
arasında, derinlikleri ise 45 - 54 cm. arasında değişir. Gümüşlüklerin yükseklikleri 218 cm.,
genişlikleri 120 cm., derinlikleri ise 52 cm. olarak tasarlanır.
 Konsolların genel ölçüleri
Konsolların yükseklikleri ayna ile beraber 156 - 190 cm., genişlikleri 172 - 190 cm.,
derinlikleri ise 45 - 55 cm.’ dir.
 TV dolabının genel ölçüleri
TV dolaplarının ölçüleri hesaplanırken televizyonun büyüklüğü dikkate alınarak
belirlenir. Günümüzde üretilen televizyon ekranlarının LCD’ye dönüşmesi ve yaygınlaşması
ileride televizyon dolabına olan ihtiyacı ortadan kaldırabilir. TV dolabının genişliği 73 - 91
cm., yüksekliği 78 cm. - 93 cm., derinliği ise 42 - 48 cm. olarak tasarlanmalıdır.
 Kitaplıkların genel ölçüleri
Kitaplık yükseklikleri 210 - 220 cm., derinlikleri ise içine konulacak kitapların
genişliğine göre belirlenir. Kitaplıkların her bir ünitesi için, raf boyu en fazla 90 cm. olacak
şekilde belirlenir. Rafların boyuna yan tabla kalınlıkları ilave edildiğinde her bir kitaplık
ünitesinin genişliği elde edilir. Kitaplık vitrin vb. yüksekliği fazla olan dolaplar yerine
sabitlenmelidir.
 Sehpaların genel ölçüleri
Orta masası ve sehpalarda yükseklikler ortalama olarak 38 - 45 cm. arasında belirlenir.
Tabla boyutları konuldukları mekâna göre çok değişkendir. Kare tablalı orta masalarının
tabla ölçüleri 70 x 70 cm., dikdörtgen tablalar için 100 x 155 cm. olarak tasarlanır. Daire
tablalı orta masasında dairenin çapı ortalama 75 cm. olarak düşünülür.
1.1.4. Yapım Teknikleri
1.1.4.1. Kullanılan Gereçler
Salon veya oturma odalarında kullanılan mobilyalar masif ağırlıklı ve kaplamalı
olarak üretilmektedir. Mdf ve kaplamalı sunta olarak da bu tür mekânların mobilyaları
yapılmaktadır. Son zamanlarda suntalam ve laminant malzemelerden salon takımları
üretilmektedir. Ancak estetik açıdan kaplamalı salon takımları dekorasyon ve görünüm
bakımından daha çok tercih edilmektedir.
1.1.4.2. Kullanılan Aksesuarlar
Salon mobilyalarında da diğer mobilyalarda olduğu gibi değişik estetik özelliklerde
kulplar, menteşeler ve metal çekmece rayları kullanılmaktadır.
Ayrıca ayak bağlantı gereçleri ve dolap köşe bağlantı elemanları kullanılmaktadır. Bu
bağlantı elemanları Mobilya Bağlantı Elemanları modülünde anlatılmıştır.
1.1.4.3. Kullanılan Yardımcı Gereçler
Salon ve oturma odasında kullanılan sehpaların üzeri tamamen tabla olabileceği gibi
tamamen cam veya ortası değişik formlarda boşaltılarak oyulan kısımlar cam olabilir.
Resim 1.20: Camlı sehpa üst tablaları
Cam için el frezesinde veya üst tablalar birleştirilmeden önce cam kalınlığına uygun
derinlikte lamba açılmalıdır (Resim 1.20).
Açılan boşluğa uygun ölçülerde cam sonradan kesilmelidir. Camlı sehpaların
ortalarına, çıtaları kertme geçmeli birleştirerek dekoratif bir görünüm elde edilir.
Resim 1.21: Cam vitrin rafları
Vitrin içlerine yerleştirilen camlar dikmelere tutturulan ayaklar üzerine binecek
şekilde uygun ölçülerde kesilip yerleştirilir (Resim 1.21).
Resim 1.22: Konsol ve gümüşlük içinde ve üstünde kullanılan aynalar
Konsolların veya konsol masalarının üstlerinde ayna kullanılır. Bu aynalar duvara
tutturulabileceği gibi çerçeve içerisine konarak konsola bağlanabilir.
Ayrıca vitrin arkalarına ayna konarak içindeki eşyanın daha fazla görünmesi
sağlanmış olur (Resim 1.22).
Resim 1.23: Sehpa üzerine yerleştirilen mermerler
Salonlarda kullanılan sehpa üstlerine değişik renk ve desenlerde mermerler kullanılır.
Mermerlerin üzeri parlatılmış ve vernikli olarak sehpa üzerlerine konur.
Her türlü neme ve yanmaya karşı dayanıklı olan mermer sehpa tablalarının kenarlarına
farklı eğimler verilir ve kordonlu yapılabilir (Resim 1.23).
2. ÖRNEK MOBİLYA VE VİTRİN YAPMAK
2.1. Örnek Mobilyalar
2.1.1. Masalar
 Sabit ayaklı masalar
Masaların yapımında en önemli nokta ayak kayıt birleştirmelerin sağlam yapılmasıdır.
Burada amaç, ayağın zıvanayı dört yüzden de kavrayarak, parçanın oynamasını önlemektir.
Daha kuvvetli bir bağlantı elde etmek için kayıt genişliğinin 1 / 3’ ü oranında hampayı yapılır.
Resim 2.1: Masa ayak-kayıt birleştirme çeşitleri
Kayıtlar ayaklara hampaylı zıvana ile çatılır. Ayakları kayıtlara sağlam bir şekilde
bağlamak için köşe takozları kullanılır. Köşe takozlarına delinen deliklerden vida ile
ayaklara bağlantı yapılır (Resim 2.1).
Diğer bir yöntem ise metal bir bağlantı parçası ile ayak ve kayıt bağlantısının
sağlamlaştırılmasıdır. Masa kayıtlarının içinden, üst kenarlara yakın olacak şekilde kiniş
açılır. Üst tabla bağlantısı bir ucu bu kinişe giren metal bağlantı parçası ile yapılır.
Resim 2.2: Masa ayak-kayıt birleştirme uygulaması
Yukarıdaki resimlerde başka bir yöntem ile masa ayağının ve kayıtların yapım
şekilleri görülmektedir (Resim 2.2).
Köşe takozu için kayıtlara içten kanal açılmış ve köşe takozu bağlantısı
sağlamlaştırılmıştır. Daha sonra kelebek somunlu sıkma sistemiyle ayaklar kayıtlara tutturulmuştur.
Resim 2.3: Masa ayak-kayıt birleştirme çeşitleri
Yukarıdaki resimlerde kayıtlar lambalı şekilde kertilmiş zıvanalar, ayaklara delinen
deliklerin içerisinde 45º olacak şekilde birleştirilmiştir.
Daha sonra tutkallama işlemleri yapılıp masa ayakları ve kayıtları gönyesinde olacak
şekilde çatılır. İçten içe metre ile ölçülüp köşegenlerin eşitlenmesi işkencelerle sağlanır.
Yuvarlak masa ayaklarını masa tablasına bağlama işlemi alttan vidalama ile yapılır.
Ayağın üstüne tutturulmuş parçalara vida deliği delinir ve bu delikten vidalama işlemi yapılır (Resim 2.3).
Resim 2.4: Yuvarlak ve kare tablalı masaların ayak tabla birleştirmeleri
Kare tablalı yemek masasının ayak tabla bağlantısı kayıt içlerine vidalanan çıtalara
açılan deliklerden yapılan vidalama işlemi ile sağlanır.
Masa ayaklarını bağlarken, üst tablanın çizilmesini önlemek için, iş tezgâhı üzerine
temiz bir sunta veya suntalam konur ve bağlantı işlemleri yapılır (Resim 2.4).
 Sandalyeler
Aşağıdaki şekillerde sandalyelerin ayak kayıt birleştirme işlem basamakları
görülmektedir. Önce ayaklara kayıtların 1 / 3’ ü kalınlığında zıvana deliği delindikten sonra
kayıtlara erkek zıvana açılır.
Resim 2.5: Sandalye ayak-kayıt zıvana birleştirme işlemleri
Kayıtlara açılan zıvanalar kayıt kalınlığının 1 / 3’ ü kadar olmalıdır. Zıvana
derinlikleri içeride 45° birleşecek şekilde belirlenmelidir.
Sandalye kayıtları, ayak yan yüzeyinden 5 mm. içeride olması isteniyorsa, önce 5
mm.’ lik pay bırakıldıktan sonra parça kalınlığı markalanmalıdır. Daha sonra markalanan
parça kalınlığı 3 eşit parçaya bölünüp ortası delik olarak işaretlenmelidir.
Açılan zıvanaların köşeleri ağaç eğesi yardımıyla deliğe uygun şekilde yuvarlatılıp alıştırılmalıdır (Resim 2.5).
Resim 2.6: Sandalye ayak-kayıt zıvana birleştirme işlemleri
Zıvanalar deliğe uygun biçimde ve sıkı bir şekilde alıştırılmalıdır. Öncelikle ön
ayaklarla arka ayakların arasındaki bağlantıyı sağlayan zıvanalar tutkallanır. Bu bağlantılar
tutkallanıp kuruduktan sonra sandalye dörtleme işlemi yapılmalıdır (Resim 2.6).
Resim 2.7: Sandalye ayak-kayıt zıvana birleştirme işlemleri
Sandalyelerin yaslanmalık parçaları arka ayaklara zıvana ile bağlanır. Arka ayakların
eğimine uygun açılmış zıvanaların sıkılıp tutkallanması bu bağlantıyı sağlar.
Resim 2.8: Sandalye ayak-kayıt zıvana birleştirme işlemleri
Sandalyeleri dörtleme işlemi sırasında, içten içe gönyesine bakılmalı ve ayakların
dördünün de düzgün bir yüzeye basması sağlanmalıdır. Kuruma işlemi bu düzgün yüzey üzerinde gerçekleşmelidir (Resim 2.7).
Resim 2.9: Sandalye ayak-kayıt zıvana birleştirme ve tutkallama işlemleri
Tutkallama işlemi sırasında, zıvana delikleri ve zıvanalara gerektiği kadar tutkal
sürülmeli ve işkence ile sıkıldıktan sonra dışarıya çıkan tutkal fazlalıkları kurumadan
temizlenmelidir (Resim 2.9).
Resim 2.10: Sandalye ayak-kayıt zıvana birleştirme ve tutkallama işlemleri
Sandalye oturak kısmının ölçüsüne uygun biçimde hazırlanan çerçeve üzerine lastik
kolanlar gergin olarak çakılır. Daha sonra üzerine sünger astar ve yüz döşeme yapılarak sert
döşeme işlemi gerçekleştirilir. Aşağıdaki şekillerde sandalyelerin oturak kısımlarına
uygulanmış döşeme çeşitleri görülmektedir (Resim 2.10).
Resim 2.11: Sandalye döşeme çeşitleri
 Sehpalar
Sehpa ayak kayıt birleştirmeleri genellikle kavelalı ve hampaylı ayak kayıt
birleştirmeli yapılmalıdır. Sehpa ayakları tornalı, düz, eğimli, stil ayak vb. yöntemle
yapılabilir. Torna ayaklarda, ayak kayıt birleştirmenin yapıldığı kısım zıvana birleştirmenin
aralıksız alıştırılması için düz bırakılmalıdır (Resim 2.11).
Resim 2.12: Sehpa ayak-kayıt yapımı
Erkek zıvanalar parça kalınlığının 1 / 3’ ü olacak şekilde açılmalı, ayaklara delinecek
deliklerin derinliği erkek zıvana boyuna eşit olmalıdır. Ayak kayıt birleştirmeler köşe
takozlarıyla desteklenip sağlamlaştırılmalıdır (Resim 2.12).
Resim 2.13: Sehpaların ayak-kayıt yapımı
Sehpa kayıtları ayak kenarlarından 4 - 5 mm. içeriden bağlanmalıdır. Hampay
derinliği ayağın kesit ölçülerine göre değişecek şekilde 10 - 12 mm.’den başlamak üzere
daha da artırılabilir. Zıvana delikleri yatay delik makinesinde ayak içinde birleşecek şekilde delinir (Resim 2.13).
Resim 2.14: Sehpaların ayak-kayıt yapımı
Sehpa ayak kayıtlarını sağlamlaştırmayı amaçlayan metal bağlantı elemanlarının
uygulama şekilleri yukarıdaki şekillerde verilmiştir. Uçları L şeklinde kıvrılmış olan
bağlantılar daha önceden açılan kanalların içinden kavrayarak kayıtların ayaklara doğru
çekilmesini sağlamaktadırlar (Resim 2.14).
Resim 2.15: Sehpaların ayak-kayıt yapımı
Sehpa ayakları ile sehpa tablası arasındaki bağlantılar, sehpa kayıtlarına içten
bağlanan çıtalara delinen vida deliklerinden yukarı doğru tablaya vidalanır.
Sehpaların yere değen ayak uçlarına pah kırılırsa ayaklarda meydana gelecek
kırılmalar önlenmiş olur.
Sehpa köşeleri, üst tabla köşeleri ve ayakların köşeleri çarpmalara karşı
yuvarlatılmalıdır. Tutkallama sırasında meydana gelen tutkal lekeleri iyice zımparalanmalı
ve tamamen yok edilmelidir (Resim 2.15).
2.1.2. Vitrinler
Vitrinlerin alt ve üst tablaları dolu tabla olarak yapılır. Üst kısımlarına mobilyaların
stiline uygun eğimlerde taçlar bağlanarak görünümleri daha estetik hâle getirilir.
Vitrinlerin ön ve yan cephelerinin neredeyse tamamı camlı olarak tasarlanmalıdır.
Vitrin rafları camlı veya kaplamalı suntadan yapılabilir (Resim 2.16).
Resim 2.16: Değişik vitrin tipleri
Vitrin kapaklarına kapak kalınlığının 1 / 3’ ü derinliğinde lamba açılmalı ve cam bu
lambaya tutturulmalıdır. Kapaklara değişik eğimlerde form verilerek görünüm
zenginleştirilir. Vitrinlerin alt kısımları çekmeceli, kapaklı ve çekmeceli veya sadece camlı
olabilir. Vitrinler dört adet ayağın alt ve üst tablalarla birleşmesinden oluşabilir. Vitrinler,
bibloları, cam bardakları, kristal bardak ve tabakları sergileme amacıyla salonun uygun
köşesinde bulunurlar (Resim 2.17).
Resim 2.17: Farklı yapım şekilleri uygulanmış vitrin resimleri
Vitrin taçlarına değişik şekillerde oyma motifleri yapılabilir. Alt ayaklar stil ayak
olabileceği gibi değişik formlarda ayaklar da olabilir. Kapaklarda mobilya stiline göre klasik
veya modern kulp ve menteşe kullanılabilir.
Resim 2.18: Vitrinlerin taç ve ayak görünümleri
Vitrin kapakları lambalı, üstten bindirme olarak yapılmalıdır. Kapakların içlerine
kapak kalınlığının 1 / 3’ ü kadar kordon açılarak estetik hâle getirilir. Vitrin üst tablalarına
delik delinip spot lamba takılarak vitrin aydınlatılabilir. Kilit olarak kapazlama kilit
kullanıldığından soldaki kapak alttan ve üstten sürgü ile sabitlenmelidir (Resim 2.18).
2.1.3. Konsollar
Konsollar salonlarda kullanılan gerektiğinde üstlerine ayna çerçevesi de bağlanan
salon mobilyalarıdır. Ayakları bazalı olabileceği gibi stil ayak da uygulanır. Genel olarak
kapaklı ve çekmeceli olarak yapılırlar.
Resim 2.19: Konsol yapımı ve görünümü
Kapaklı bölümlere tabak türü mutfak malzemeleri kullanılır. Çekmeceli kısımlara ise
özel durumlarda kullanılan çatal, bıçak, kaşık gibi malzemeler konulur. Kapak içlerine
gerektiğinde içine konulacak malzemeye göre raf konulması uygun olabilir (Resim 2.19).
Resim 2.20: Farklı boyutlarda yapılmış konsol tipleri
Konsol yüksekliklerinin bazı durumlarda göz seviyesinden aşağıda olması ve
gerekebilir. Kapaklı çekmeceli veya dört yüzeyi açık olarak yapılabilir. Konsollar iki
kapaklı, üç kapaklı ve dört kapaklı yapılabilir. Konsollar masif ağırlıklı veya kaplamalı
yapılabilir. Konsolların üstleri vitrin olarak da dizayn edilebilir.
Konsolların üst tablaları değişik süs eşyalarının konulması amacıyla kullanılabilir.
Kapakların ortaları boşaltılıp çerçeve oluşturulabilir ya da çerçeve hazırlanıp sonradan kapatılabilir.
Genel olarak konsolların yükseklikleri 85 - 90 cm. olarak düşünülür.
Konsol genişlikleri 135 - 160 cm. olarak uygulanır. Konsol derinlikleri ise 36 - 54 cm.
arasında tasarlanır (Resim 2.20).
2.1.4. Televizyon Dolapları
Televizyon dolapları; masif ağaçtan, kaplamalı sunta, suntalam, mdflam gibi
malzemelerden yapılırlar. Aşağıdaki resimlerde yapılmış olan TV dolaplarında, televizyon
için bir boşluk bırakılmış, televizyon altları için iki çekmece düşünülmüştür (Resim 2.21).
Resim 2.21: Farklı boyutlarda yapılmış TV dolabı tipleri
Dolap yanlarında veya altlarında raflardan oluşan bir bölüm bulunmaktadır. Bu
bölüme ihtiyaca göre uydu alıcısı, DVD veya CD oynatıcı, CD’lerin ve DVD’lerin düzenli
bir şekilde sıralanması için boşluklar bırakılmıştır.
Resim 2.22: Televizyon dolabı çeşitleri
Televizyon dolapları salonların bir köşesine konulacak şekilde dizayn edilebilir.
Duvarların köşesine uyumlu bir şekilde üst tabla, alt tabla ve raflar kesilip şekillendirilir.
Televizyon dolaplarının yanlarında metal aksesuarlar kullanılarak görünüm dekoratif
bir şekle getirilir. Çekmece ve kapaklı yapılan bölümlere her gün kullanılmayan televizyonla
ilgili malzemeler saklanarak dolap çevresi daha düzenli bir ortama kavuşturulur (Resim2.22).
2.1.5. Kitaplıklar
Kitaplıklar salon veya oturma odalarının vazgeçilmez mobilyalarıdır. Dolap önleri
tamamen açık yapılabilir. Ancak isteğe bağlı olarak çekmeceli, kapaklı veya camlı kapaklı
olarak tasarlanabilir (Resim 2.23).
Resim 2.23:Kitaplık çeşitleri
Kitaplık yan tablaları ile alt ve üst tablaları işkence ile sıkılıp tutkallamadan önce
çatılmalı, oturmayan kısımlar varsa önceden düzeltilmelidir. İşkence ile sıkarken önceden
artık parçalardan aynı kalınlıkta sıkma parçaları ayarlanmalı ve işkence pabuçları bu artık
parçalara baskı yaparak sıkma işlemi yapılmalıdır (Resim 2.24).
Kitaplık raflarının genişlikleri dolap yan tablaları tutkallandıktan sonra yan tablaların
arası ölçülerek raf uzunluk ölçüsü bulunmalıdır. Alt ve üst tabla ile yan dikme parçalarının
başları gönyesinde düzeltildikten sonra birbirlerine eşit olup olmadıkları kontrol edilmelidir.
Resim 2.24: Kitaplıkların tutkallanması
Resim 2.25: Kitaplık arka kontraplak kanalının köşelerini düzeltme
Dolap arkalarına açılan kontrplak kalınlığı kadar derinlikte lamba açılmalıdır.
Lambaların tablaların başlarından çıkması istenmiyorsa uç kısımlarda kalan fazlalıklar
iskarpela yardımıyla temizlenmelidir (Resim 2.25).
Temizlenecek kısımlar markalanmalı ve bu markalama çizgilerine göre
boşaltılmalıdır. Lamba açma işlemi yatay freze makinesinde ya da daire testere makinesinde
yapılmalıdır (Resim 2.26).
Resim 2.26: Kitaplık yapım aşamaları
İşkencelerle sıkma işlemi kitaplık dik olacak şekilde yapılabileceği gibi düz bir zemin
üzerine yatırılarak da yapılabilir. İşkence ile sıkma işlemi sırasında dolap yüzeylerinin sıkma
işleminden dolayı ezilmemesi için işkencelerin altlarına eşit kalınlıkta takozlar konmalıdır.
Resim 2.27: Kitaplık yapım aşamaları
Kitaplığın raf boyları kitaplık çatılıp tutkallandıktan sonra ölçülendirilmelidir. Yerine
takılan raflar dolap yanlarını dışa doğru esnetmemeli, yan dikmeler arasında kalan boşluğa
uygun olarak tam ölçüsünde kesilmelidir (Resim 2.27).
Resim 2.28: Kitaplık yapım aşamaları
Kitaplıklar masif ağaçtan yapılması gerekiyorsa, köşeleri kırlangıçkuyruğu diş
geçmeli yapılabileceği gibi kavelalı birleştirme de yapılabilir. Vernikleme işleminden önce
tüm üst yüzey işlemleri titizlikle yapılmalıdır (Resim 2.28).
3. KÜBİK MOBİLYA VE SEHPA YAPMAK
3.1. KübikMobilya
3.1.1. Tarihsel Gelişimi
Kübizm 1906 yılında ortaya çıkan ve sanatı doğal olguların dışında bir plastik unsur
olarak ele alan bir sanat akımıdır. Doğada her şey silindir, küre ve koni gibi geometrik
biçimlerde anlatılabilir görüşünü savunur (Resim 3.1).
Resim 3.1: Kübik mobilyalar
Başlangıçta kübik mobilyaya da kısa süreli bir yöneliş olmuş ama sınırlı kalmıştır.
Sonradan Almanya, Fransa ve İtalya’da hız kazanmıştır.
Antik dönemden bu yana mobilya anlayışı çağlar boyunca büyük değişmeler
göstermiş, toplumsal koşullardan etkilenerek yeni biçimler almıştır.
Her mobilya stili kendi biçimi, kendi çizgileri, kendi renkleri yani kendi bütünlüğü içinde güzeldir.
3.1.2. Karakteristik Özellikleri
Kübik akımının öncüleri görünüşlerin bir fotoğraf makinesi görüntüsü gibi
anlatılmasına karşı çıkmışlardır. Onlara göre sanat, nesnelerin çeşitli açılardan görünüşleri,
ayrı ayrı üniteler hâlinde bir düzenleme içinde verilebilirdi.
Resim 3.2: Kübik sehpalar
Bu dönemde köşeli şekiller, yuvarlak ve yarı geometrik kompozisyonlarla değişik
yapıtlar ortaya konmuştur. Kübik mobilya, kübik mimariden esinlenerek ortaya çıkmıştır.
İlk yıllardaki teknolojinin yetersizliği nedeniyle, ağaca küresel biçimler
verilememiştir. Daha sonraları sentetik gereçler yaygınlaştıktan sonra kübizm anlayışı
mobilyaya da girmiş oldu. Kübik mobilyalara dairesel ve hareketli çigilerden oluşan
geometrik bir sentez egemendir (Resim 3.2).

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :