Kapat

AHŞAP TEKNOLOJİSİ - AHŞAP DUVAR DÖŞEME

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. LAMBRİ YAPMAK
Tanım: Binaların duvarlarının ahşap, ahşap ürünü malzeme, metal, plastik ve kumaş
gibi malzemelerle kaplanmasına lambri (duvar kaplaması) denir.
1.1. Yerinde Lambri Ölçüsü Alma
1.1.1. Lambri Ölçülerini Hesaplamak
Lambri yapmak yani duvarları kaplamaktaki amaçlardan biride mekâna estetik bir
güzellik kazandırmaktır. Bu nedenle ölçü alırken gerekli hassasiyet gösterilmeli ve kaplama
malzemesi ölçüleri iyi belirlenmelidir. Aksi halde boşuna emek sarf edilmiş, mekân
eskisinden de çirkin hale getirilmiş olur. Ölçü alınırken duvarın en ve boyu ölçülerek
hazırlanacak kaplama malzemelerinin en ve boy ölçüleri belirlenir. Estetik güzellik yaratmak
için kaplama malzemesinin boy ölçüsünden ziyade en ölçüleri iyi belirlenmeli, gözü
yormayacak bir ölçü tespit edilmelidir. Başlangıç ve bitiş noktalarıyla birlikte köşe dönüşleri
de hesaplanarak ölçü tespit edilmelidir. Yonga levha veya lif levhalardan lambri parçaları
hazırlanacaksa kaplama ölçüleri dikkate alınmalıdır. Masif lambri hazırlanacaksa ağacın
çalışabileceği unutulmamalıdır. (Resim 1.1). de lambri ölçüsü almak görülmektedir.
Resim 1.1: Lambri ölçüsü almak
Herhangi bir mekânda lambri ölçüsü alırken duvarın genişliği ve yüksekliği ölçülür.
Lambri yapılacak duvarın yüksekliği lambri boyunu verir. Ahşap malzemenin
çalışması nedeniyle lambri genişliği en fazla 12 cm yapılır.
Ağacın çalışmasını azaltmak için lambri yapılacak parçanın arka yüzeyine lambri
boyunca kanallar açılır.
Lambri yapılacak duvarın genişliği yapılması düşünülen lambri genişliğine bölünürse
kaç lambri yapılması gerektiği bulunmuş olur (Resim 1.2).
Resim 1. 2: Duvarda lambri ölçülerinin hesaplanması ve köşe başlangıcı.
1.1.2. Uygun Lambri Ölçüsünü Bulmak
Duvar kaplamaları, uygulanacağı yapıya ve kullanılacak malzemenin özelliğine göre
farklı şekillerde uygulanır. Örneğin yapının yüksekliği, geniş ve dar oluşu lambrinin
boyutlarını etkiler. Ahşap bir lambri ile yonga levhadan yapılmış lambrinin genişliği
farklıdır.
Dar lambri, küçük ve alçak yapılarda tercih edilir. Mekânı geniş ve yüksek gösterir.
Yonga levha, MDF, suntalam ve verzalit gibi malzemelerden yapılan duvar
kaplamalarının genişlikleri fazla olduğundan geniş ve yüksek yapılarda uygulanır.
1.2. Yapılacak Lambri Ölçülerini Belirlemek
1.2.1. Mevcut Ölçüye Göre
Lambri ölçüleri bulunurken duvarın genişliği ve yüksekliği göz önünde bulundurulur.
Duvar genişliği lambri sayısına bölünürse her bir lambrinin genişliği bulunur. Ancak lambalı
ve kinişli birleştirmelerde lambriler, kiniş ve lamba derinliği kadar birbirine yaklaşır.
Yabancı çıtalı birleştirmelerde ise yabancı çıtanın genişliğine uygun olarak lambrilerin
toplam genişliğinde artış olur.
Lambri genişliğini bulurken duvar genişliği lambri sayısına bölünür. Duvar genişliğini
250 cm olarak düşünürsek, lambri sayısının da 25 adet olduğunu kabul edersek; Lambri
genişliği=Duvar genişliği/lambri sayısı=250cm/25cm=10 cm olarak lambri genişliği bulunur.
Toplam lambri genişliği ve sayısı birleştirmenin türüne göre artar veya azalır.
1.2.2. Mekân Düzenlenmesine Göre
Duvar kaplamasının kullanıldığı yerde yaratacağı etki;
1. Kaplanan duvar sayısına,
2. Duvar kaplamasının yüksekliğine,
3. Seçilen kaplama gerecinin özelliğine,
4. Duvar kaplamasının ölçü ve rengine,
5. Duvar kaplamasının biçimine bağlıdır.
Her iki tarafı lambriyle kaplanan mekân küçülmüş gibi bir etki yaratır. İki komşu
duvarın kaplanması iyi bir görünüm oluşturmaz. Tavan yüksekliğinde yapılan lambri,
mekânı basık gösterir.
Kapı yüksekliğinde yapılan kaplama odayı daha yüksek gösterir.
Açık renkli gereçler, açık renk ağaçla kaplanan duvarlar, mekânı olduğundan büyük gösterir.
Büyük ölçülü yüzey bölümlemesi ise duvarı küçülten etki yaratır.
1.2.3. İş Yeri Özelliğine Göre
Resim1.3: Kısa boy lambrilerin döşenmesi ve görünümü
 Kısa boy lambri: Eşyaların duvarı çizmesini önlemek amacıyla kısa boy lambri
yapılır. Kısa boy lambriler pencere altına ya da kapı kolu hizasına kadar 80–100
cm yüksekliğinde yapılır. Lokanta, pastane ve büro gibi yerlerde kullanılır (Resim 1.3).
 Orta boy lambriler: Kapı ya da pencere üst seviyesine kadar yapılan
yüksekliği 200–230 cm olan lambriler orta boy lambrilerdir. Büro, okuma ve
toplantı salonu, sanat galerisi, salon ve girişlerde uygulanır.
 Tam boy lambriler: Tabandan tavana kadar yapılan, özellikle akustik olması
istenen yerlerde kullanılır.
Konser, sinema, tiyatro, konferans ve toplantı salonu gibi mekânlarda uygulanır.
1.3. Keresteden Lambri Yapmak
Resim1.4: Profil ve rabıta makinesinde lambri yapılması
1.3.1 Düz Lambri Yapmak
Ahşap lambri, rabıta makinelerinde veya profil makinelerinde yapılır (Resim 1.4).
Lambri yapımında kullanılacak olan tomrukların kaliteli olması gerekir.
Sağlam olması şartıyla budaklı tomruklardan da lambri yapımında faydalanmak
mümkündür. İnce çaplı tomruklardan yapılan lambriler verimli değildir.
Lambri yapımı için kullanılan tomruklarda en uygun tomruk çapları 25cm ile 35 cm arasında değişmektedir.
Resim1.5: Profil makinesindeki bıçakların durumu
Tomrukların yıllık halkaları geniş olduğu zaman lambrilerde rutubet değişmeleri
meydana gelmektedir. Lambrilerin boyutlarında ise daralma ve genişlemeler meydana gelebilmektedir.
Lambri ve döşemelik tomrukların düzgün, dolgun olmalı ve lif kıvrıklığı olmamalıdır.
Lambriler kurutulmuş ağaçlardan yapılmalıdır.
Bu ağaçlar 5cm ile 8cm,10cm ile 12cm genişliklerde çam ve diğer ağaç türlerinden üretilmektedir.
1.3.2. Fugalı Lambri Yapmak
Lambrilerin ek yerlerine ve yüzeyine açılan yassı kanallara fuga (derz) adı verilir.
Fugalar lambrilere estetik görünüş kazandırma amacıyla rabıta veya profil makinelerinde
lambrilerin ortalarına veya birleşme yerlerine açılır (Resim 1.5).
Resim 1.5: Çam keresteden yapılmış fugalı lambri örnekleri
Resim.1.6: Fuga açılmış lambri örnekleri
Fugalar lambrilerin ortalarına ya da birleşme yeri boyunca açılır (Resim 1.6).
Lambrilerin genişliği en çok 12 cm olmalıdır.
1.3.3. Lambalı Lambri Yapmak
Lambalı lambriler yan yana getirilerek arka yüzlerine lamba, ön yüzlerine kordon
açılarak birleşme yerlerinde değişik görünümler oluşturularak üretilirler.
Lambrilere açılan derin profillerin yan yana getirilmesi, duvarda kesin ve belirgin bir
yüzey bölümlemesi oluşturur.
Resim 1.7: Freze makineleriyle Lambrilere lamba açılması
Resim 1.8: Daire testere makinesinde lambalı lambri yapmak
Ahşap lambriler Freze makinelerinde (Resim 1.7) ve daire testere makinelerinde
kenarlarına lamba açılarak elde edilebilirler (Resim1.8). Lambriler değişik renkler yan yana
kullanılarak mekânda daha dekoratif görüntü sağlarlar.
1.4. Yüzey Kaplamaları
Resim 1.9: Değişik renklerde doğal kaplamalar
1.4.1. Doğal Kaplamalar
Soyma, kesme ve biçme yöntemlerinden biri ile elde edilen ve kalınlığı 0,6–1,2 mm
arasında değişen ince ağaç levhalara kaplama denir (Resim 1.9).
 Çeşitleri
 Üretim Yöntemlerine Göre;
o Soyma kaplamalar
o Dilme(kesme)kaplamalar
o Biçme kaplamalar
o Teğet kesim kaplamalar
o Özel kaplamalar
 Kullanım Yerlerine Göre
o Yüz kaplamalar
o Astar kaplamalar
o Papel(Kalın)kaplamalar.
 Kullanıldığı Alanlar
o Mobilya ve dekorasyon işlerinde
o Yonga levha, mdf vb. levhaların yüzeylerinin kaplanmasında
o Kontrplak üretiminde
o Kontratabla yüzeylerinde
o Bükme mobilya (dinlenme koltuklarının) üretiminde
 Elde Ediliş Biçimleri
 Soyma Kaplamalar
Soyma kaplamalar torna makinesine benzeyen özel soyma makineleriyle elde edilir.
Tomruklar önce sıcak suda ve buhar odalarında yumuşatılır. Daha sonra makinenin
puntoları arasına merkezi olarak bağlanır.
Tomruk dönerken bıçak da kaplama kalınlığı kadar otomatik olarak ilerler. Kumaş
gibi metrelerce uzunlukta soyma kaplama elde edilir (Resim 1.10).
Resim 1.10: .Soyma ve kesme kaplamanın elde edilişi
 Dilme Kaplamalar
Özel kesme (Dilme) makineleri ile kesilerek elde edilen 0,6–1,2 mm kalınlığındaki
kaplamalardır (Resim 1.11).
Bu yöntemle kaplama elde edilecek tomrukların önce kenarları alınır. Çatlamamaları
ve yumuşatmada kolaylık sağlamak için fabrikanın su havuzlarında bekletilir. Daha sonra
85–95˚C deki sıcak su ve buhar odalarında ağacın cinsine göre 48–72 saat bekletilerek
özsuyu alınır ve yumuşatılır. Kesme ve soyma yöntemiyle kaplama elde etmede ağacın
sıcaklığı ve yumuşatılması önemlidir.
Daha sonra havuzun suyu boşaltılır ve tomruk veya kalaslar havuzdan çıkarılıp
yaklaşık 24 saat bekletildikten sonra kaplama kesme makinesine bağlanır, istenen kalınlık
ayarlanarak kaplamalar kesilir. Bu işlemde tomruk sabit, bıçak ileri geri hareketlidir. Ancak
bıçak her kaplamayı kestiğinde geri gelirken tomruk otomatik olarak kaplama kalınlığı kadar
yukarı kalkar ve aynı işlem devam eder.
Bu şekilde kesilip üst üste sıralanan kaplamalar aynı sırayla ve sayılarak kurutma
bandına verilirler. Kuruyan kaplamalar aynı sırayla banttan alınırlar.
Kurutma fırınından %8–10 nem ile çıkan kaplamalar 24 veya 32 tanesi bir arada
olmak üzere paketlenir. Genellikle yüz kaplamalar 24 astar kaplamalar 32 li paket yapılırlar.
Bir gün bekletilen kaplamalar en ve boyları kesilerek ölçülendirilip iki uçlarından iplerle
bağlanarak etiketlenilirler. Etikette o paketin hangi paletin, kaçıncı bilyesinin, kaçıncı paketi
olduğu ve paketteki kaplamaların boyu, eni, sayısı ve kaç m² olduğu yazılıdır.
Resim 1.11: Dilme ve kesme kaplamanın elde edilişi.
 Biçme Kaplamalar
Özel biçme makineleriyle biçilerek elde edilen ve kalınlığı 1–1,2 mm arasında değişen
kaplamalardır (Şekil 1. 1).
Bu yöntemle kaplama elde etmek için kuru keresteler yatay veya düşey konumda
çalışan, şerit testere makinesine benzeyen biçme makinesinin arabasına tutturulur. Kaplama
kalınlığı ayarlandıktan sonra makine çalıştırılır. Araba belli bir hızla ilerlerken ilk kaplama
kesilir. İki taraflı ağızlı testere takılan makinelerde kesim bittikten sonra tomruk otomatik
olarak ayarlanan kalınlık kadar yukarı kalkar ve araba geriye doğru ilerlemeye başlar.
Böylece biçmeye devam edilir. Tek taraflı ağızlı testere takılan makinelerde ise araba hızla
geri alınır ve bir kaplama kalınlığı kadar yukarı kalkarak yeniden ilerlemeye başlar. Her
kaplama kesildiğinde testere kalınlığı kadar talaş fire olarak atılır.
Bu yöntemle kaplama elde etme çok yaygın olmamakla birlikte yumuşatılınca rengi
bozulan kıymetli ağaçlar için en uygun yöntemdir.
Şekil 1.1: Şematik olarak biçme kaplamanın elde edilişi
1.4.2. PVC Kaplamalar
Resim 1.12: Değişik PVC lambri örnekleri
 Çeşitleri
PVC lambri 3 değişik şekilde üretilmektedir.
 Dekoratif lambri
 Fugalı lambri
 Lamine kaplamalı lambri
 Özellikleri:
Resim 1.13: Değişik plastik PVC fugalı lambri örnekleri
PVC lambriler binaların iç dekorasyonlarında darbelere maruz kalmayacak yerlerde
daha çok kullanılır. Bakım gerektirmediğinden kullanım alanı geniştir. (Resim.1.13). Ancak
hiçbir zaman ahşabın verdiği sıcak görüntüyü ve sağlamlığı vermez. Piyasada değişik
formlarda ve renklerde üretilmiş PVC lambri örnekleri vardır.
Resim 1.14: PVC lambrilerin karkaslara tutturulması
Geniş lambri 20 cm genişlikte, Çift oluklu 16,5 cm,12,5 cm ve 10 cm genişliğinde
üretilmektedir.
Mekânlarda ahşabın sıcaklığını yaşatmak için kayın, kiraz renklerinde PVC lambriler
üretilmekte ve uygulanmaktadır.
1.5. Alt Karkas Sistemini Teraziye Almak
Resim 1.15: Alt karkas sistemini teraziye almak ve lambri döşeme
Dekoratif duvar lambrilerinin uygulanacağı yüzey rutubet alıyorsa bunun kalıcı olarak
giderilmesi gerekir.
Lambri montaj karkas üzerine yapılacak ise yüzeyin karkas monte edilebilecek
durumda olması yeterlidir.
Duvar kaplamalarının duvara bağlanmasında kullanılacak karkaslar en az 4,5 cm
eninde,1,5 -2 cm kalınlığında olmalıdır.
Karkaslar duvara bağlanmadan önce su terazisiyle veya hortumla yere paralelliği ayarlanmalıdır.
Resim 1.16: Alt karkasın teraziye alınması
Yüzeyin kontrolü ip mastar ya da su terazisi ile yapılır. Eğer duvar yüzeyindeki
bozukluklar karkasın arka yüzeyinde boşluklar meydana getiriyorsa karkas parçalarının
arkadaki boşlukla kama ile doldurularak teraziye getirilir.
Karkaslar daha sonra 40 ar cm aralıklarla, vidayla duvara tutturulmalıdır. Vida başları
karkasa tam gömülmelidir.
Montaj yapılırken taban ve tavandan 2 cm hava dolaşım boşluğu bırakılmalıdır.
1.5.1. Yalıtım Malzemelerini Döşeme
Resim 1.17: Yalıtım malzemesi çeşitleri
Duvarla lambri arasında kalan boşluğa yalıtım malzemesi olarak cam yünü, strafor
(strafor), keçe vb. ısı, ses yalıtım malzemeleri döşenir (Resim 1.17).
Resim 1.18: Yalıtım malzemelerinin karkaslar arasına döşenmesi
Nem yalıtım malzemesi olarak ise alüminyum folyo ve plastik özellikli nem yalıtım
malzemeleri lambri ile duvar arasına konur (Resim.1.18).
Resim 1.19: Yalıtım malzemelerinin karkaslar arasına döşenmesi
Lambrilerin arkasına içerideki sesin dışarıya, dışarıdaki sesin içeriye girmesini
önlemek için ses emici olarak cam yünü, hasır ve keçe gibi malzemelerden hazırlanmış plakalar konulmalıdır.
Kapalı bir mekânda sesin dağılmasını önlemek için lambrilerin arkasına ses emici ve
yalıtıcı gereç olarak cam yünü konulmalıdır (Resim 1.19).
1.5.2. Tesisat Alanları İçin Yer Bırakmak
Resim 1.20: Elektrik tesisat alanı için boşluk bırakılması
Lambri uygulaması yapılacak duvarda elektrik tesisatları için de boşluklar bırakılmalıdır.
Boşluğa rastlayan lambri parçaları markalanır ve matkap ucuyla dekupaj testeresinin
gireceği büyüklükte delikler delinir.
Daha sonra elektrik prizlerinin bağlanacağı boşluklar dekupajla ya da delik testeresi ile boşaltılmalıdır.
1.6. Köşeleri Uygun Şekillendirme ile Bitirmek
Resim 1.21: Duvar ve tavanın uygun profil çıtalarla dönülmesi
Lambri-tavan, lambri -yer ve komşu duvarların ara kesitleri ve birleşim yerleri
hassasiyet gerektiren noktalardır.
Tavandaki süpürgelik parçalarının birleşmesi ve bunlarla iki duvarın birleşmesi için
yapılan çıtaların birleşmesi özellik arz etmektedir.
Resim.1.30 Köşelerin uygun şekilde birleştirilmesi
Estetik görünümün sağlanması için buralardaki köşe birleştirmelerin çok iyi
alıştırılması gerekir.
Resim 1.30’ da görüldüğü gibi köşelere gelen lambrilerin uygun şekilde birleştirilmesi
ve alıştırılması gerekir.
 Lambri alt karkas uygulamasını yapınız.
2. SAUNA YAPMAK
2.1. Isı ve Neme Dayanıklı Kereste
2.1.1. Çeşitleri
Lambri yapılacak keresteler daha çok çam, kestane, meşe, dişbudak, ceviz, köknar,
maun’dur. İğne yapraklı ağaçlardan yapılan ve hazırlanan lambriler daha çok boyanmadan
doğal renginde bırakılır.
Sauna yapımında dikkat edilecek en önemli hususlardan birisi kullanılacak ağacın
seçimidir. Sadece kuzey ülkelerinde yetişen ağaçların sert hava koşullarında yavaş
büyüdüklerinden daha sağlam ve dirençli yapıları vardır. Sauna ve duvar lambrileri
üretiminde Fin ladini, budaksız Fin çamı, Kanada ladini kullanılır.
2.1.2. Kurutma
Ahşap malzeme içinde kullanılış amacı için uygun olmayan fazla suyun atılması
işlemine kurutma denir.
Ahşap, doğal kurutma ve yapay kurutma olmak üzere iki yöntemle kurutulur.
Resim 2.1: Doğal kurutulmaya bırakılmış keresteler
 Doğal kurutma: Kerestelerin doğal yöntemlerle açık havada kurutulmasına
denir. Doğal kurutma için geniş bir alana ve uzun zamana ihtiyaç vardır. Doğal
kurutmayla kurutulan keresteler lambri yapımı için uygun değildir (Resim 2.1).
 Suni kurutma: Kerestelerin fırın denilen özel yapılmış odalarda birtakım
cihazlar kullanılarak neminin kullanım yerine uygun dereceye düşürülmesi
işlemine suni kurutma denir.
Resim 2.2: Kurutma fırınlarında kerestelerin yerleştirilmesi
Suni kurutma kapalı bir yerde yapıldığı için dış faktörlerden etkilenmez. Kurutmada
yapılan işlem (ısıl işlem), çeşitli yöntemlerle kerestenin neminin dışarıya atılmasıdır. Suni
kurutmada süre doğal kurutmaya göre daha kısadır. Suni kurutmada:
 Kerestenin kalınlığı,
 Ağacın cinsi,
 Fırının içerisinde bulunan havanın nemi, hareketi ve sıcaklığı etkili olmaktadır.
Resim 2.3: Kurutma fırınlarında ısıl işlem için istiflenmiş keresteler
2.1.3. İstif
Keresteleri kurutmak ya da bekletmek için belli bir düzene göre üst üste yapılan yığma
işlemidir. Keresteler toprakla temas etmeyecek şekilde istif yapılır.
Resim 2.4: Değişik istif şekilleri
2.1.4. Korunması
Resim 2.5: Emprenye fırınında işlem yapılan keresteler.
Keresteler kullanım yerine uygun nem derecesine kadar kurutulduktan sonra bekleme
süresinde ve işlenmek üzere satın alınan işletmelerin depolarında istif yapılarak bekletilirler.
Ebatlarına göre; tahta, kalas, lata, çıta, şeklinde gruplara ayrılarak piyasaya sunulur. Sauna
yapımında kullanılacak olan lambri şekline getirilmiş parçalar Emprenye işleminden
geçirilerek kullanılır (Resim 2.5).
Emprenye: Değişik yöntemlerle ahşabın bünyesine çeşitli kimyasal maddelerin
emdirilmesi işlemidir. Bu işlem ahşap malzeme işlenmeden bir kez uygulanır ve ahşap
malzemenin ömrünü en az on kat artırır.
Emprenye, ahşabı çelikten daha dayanıklı, betondan daha sağlam ve tüm inşaat
malzemelerinden daha sağlıklı bir malzemeye dönüştürür ve onu mantar, böcek gibi
zararlılardan koruyarak çürümesini önler.
2.2. Yerinde Sauna Ölçüsü Almak
Sauna: İçerisinde sıcak ve kuru havanın bulunduğu insanların rahatça yatıp
oturabilecekleri kadar büyüklüğü olan ahşaptan yapılmış bir sıcak hava banyosudur (Resim 2.6).
Sauna rahatlatıcı özelliği ve insan sağlığına sağladığı yararlar sayesinde popülerliğini
artırmıştır. İnsanlar için dinlenme ve rahatlama mekânıdır.
Yüksek sıcaklık ve düşük nem oranı sayesinde kuru sıcak hava atmosferi oluşturur.
Saunalarda yorgunluk atılır ve rahatsızlıkların tedavisinde yararlanılır.
Resim 2.6: Sauna bankları ve saunanın lambrilerinin genel görünümü
Saunaların genellikle Finlandiya da icat edildiği kabul edilir. Saunalar 1,5 m² nin
altında olmamalıdır. Evlerde en büyük sauna 6,5 m² olmalıdır.
Sauna kabinlerinde kullanılan tüm ağaçlar ham olarak bırakılır. Hiçbir malzeme ve
madde ile işlem uygulanmaz.
 Yerinde sauna ölçüsü alırken dikkat edeceğimiz noktalar;
 Sauna sobasının durumu,
 Havalandırma tesisatı,
 Elektrik tesisatı,
 Sauna kapısının konumu gibi faktörlerdir.
Yukarıda sayılan sauna elemanlarının ölçüleri ve konumları yerinde görülüp
ölçülendirme bu ölçütlere göre yapılmalıdır.
Sauna duvarı, tavanı ve zemininin eni ve boyu ölçülür. Sauna tavanına, duvarlarına,
sauna tabanına harcanacak lambri, karkas ve ısı yalıtım malzemesi ölçüleri hesaplanır.
Resim 2.7: Sauna köşelerinin üst görünüşü
Sauna aksesuarları; bir saunada bulunması gereken, insanın saunada rahat etmesini
sağlayan malzemelerdir.
Bu malzemelerin sayısı daha da artırılabilir Ancak her saunada bulunması gereken
temel malzemeler şunlardır (Resim 2.8).
1.Termometre, 2.Sauna saati, 3.Ahşap sauna kovası, 4.Ahşap sauna kepçesi
5.Sauna bankı, 6.Sauna askısı, 7.Havlu ve yastıklar, 8.Ahşap aydınlatma aplikleri.
Resim 2.8: Sauna aksesuarları ve sauna bankı
2.2.1. Sauna Lambrisi Ölçülerini Hesaplamak
Sauna yapılacak mekânın duvar, tavan ve tabanının genişlik ve yükseklik ölçülerinden
hareket edilerek duvarlara harcanacak lambrilerin ölçüleri ve miktarları ortaya çıkar.
Lambri yükseklikleri genelde tavana kadar yapılır. Toplam lambri genişliği için
duvardan duvara ölçü alınır.
Alınan genişlik ölçüsü eldeki lambri genişliği ölçüsüne bölünerek harcanacak
malzeme miktarını verir.
2.2.2. Uygun Lambri Ölçüsünü Bulmak
Hangi lambri genişliğinin saunada daha iyi duracağı duvarın ölçülerine bağlıdır. Çok
geniş bir duvarda dar lambri kullanmak iyi bir görüntü ortaya çıkarmaz.
Dar bir duvar yüzeyinde kullanılacak geniş bir lambri de iyi bir görüntü vermez.
Tavan ve duvar lambrilerinin ölçüleri bulunurken tavanın eni ve boyu dikkate alınmalıdır.
Resim 2.9: Değişik lambri görünümlü sauna görünüşü
2.3. Yapılacak Sauna Lambrisi Ölçülerini Belirlemek
Duvarın genişliği ve yükseklik ölçülerinden hareket ederek sauna lambrisi ölçüleri
belirlenir. Sauna lambrileri duvarın genişliğine bakılarak hangi genişlikte yapılacağı
tasarlanır. Yukarıdaki Resim 2.9’da görüldüğü gibi yaslanmalıklar, oturma bankları, duvar
ve tavanların tamamı lambri görünümlü olarak tasarlanmıştır.
2.3.1. Mevcut Ölçüye Göre
Sauna odası en az 16 m² olmalıdır. Oda yüksekliği ise 2,5 m olmalıdır. Oturma
derinlikleri 55cm ile 60 cm arasında değişir.
Saunalarda uygulanacak oturma basamakları ahşap lata ızgaralardan yapılır. Oturma
basamakları rahat oturma ve yatma için farklı yüksekliklerde yapılmalıdır.
Resim 2.10: Saunalarda oturma banklarının farklı yükseklikteki görünüşü
Oturma ve yatma bankları kullanıcının rahat edeceği şekilde tekniğine uygun
tasarlanmalıdır
Oturma banklarının yükseklikleri 50 cm olmalıdır. En üst basamak tavandan 1 metre
aşağıda yapılmalıdır. Temizlik amacıyla basamaklar kaldırılabilir şekilde yapılmalıdır (Resim 2.11).
Resim 2.11: Sauna oturma banklarının ve duvar lambrilerinin görünümü
Yukarıdaki sabit ölçüler belirlendikten sonra kalan yüzeyler lambri olarak tasarlanır.
2.3.2. Mekân Düzenlenmesine Göre
Resim 2.12: Saunaların değişik mekânlarda uygulanışı
Saunalar çoğunlukla ahşaptan yapılır. Isı yalıtımı çok iyi olmalıdır. Isı yansımasını
önlemek için koyu renk ahşap kaplama veya yumuşak ağaçtan masif duvarlar yapılmalıdır.
Saunanın kapısı her zaman dışarıya doğru açılmalıdır.
Resim 2.13: Sauna ve sauna sobasının görünümü
Sauna sobasının yeri kapıya yakın seçilmelidir. İmalat ve montajda gizli çivileme
kullanılmalı ergonomik tasarlanmalıdır.
Resim 2.14: Saunada oturma ve yaslanma parçalarının durumu
Sauna tasarımında düşünülmesi gereken en önemli faktör havalandırmadır. Saunada
hava 1 saatte 6 defa değiştirilmelidir. Bu hava değişimi ısıtıcının altında ısıtıcıya çok yakın
mesafede bir yerden hava girişi ile elde edilir. Kirli hava ısıtıcıdan mümkün olduğunca
uzakta karşısındaki duvardan çıkarılmalıdır. Bu baca havalandırması yerden 50–60 cm yüksekte olmalıdır.
İzolasyon en az 50 mm kalınlığında cam yünü, buhar tutucu olarak da alüminyum
folyo kullanılarak yapılır. Sauna kapısı dışa doğru açılacak biçimde yapılır. Kapı camı
kırılmalara karşı 8 mm kalınlığında ısı camdan yapılmalıdır (Resim.2.14).
2.4. Keresteden Sauna Lambrisi Yapmak
Sauna yapımında kullanılacak ağacın seçimi çok önemlidir. Bir saunada sıcaklık 130º ye kadar çıkar.
Sauna duvar ve tavan lambrilerinde az reçine oranlı Fin ladini, budaksız Fin çamı kullanılmaktadır.
Günümüzde ideal bir saunada oturma ranzaları sırt ve baş yaslanma aksesuarlarında
genellikle sıcak ortama dayanıklı Afrika kökenli ağaçlar kullanılmaktadır. Fakat pahalı
olduğu ve temin edilme zorluğu nedeniyle reçinesiz çamdan da yapılabilir.
Bu ağaçlar ısı tutmaz ve cildi yakmaz. İnsan sağlığı açısından emprenye edilmiş
ağaçlar saunada kesinlikle kullanılmamalıdır. Saunalarda oturma ve yatma banklarının doğru
ölçülendirilmesi gerekir. Genişlik ve yükseklikler kullanıcının rahat edeceği şekilde tekniğe uygun tasarlanmalıdır.
Kerestelerden yapılacak sauna lambrileri lambalı, fugalı ve düz olarak yapılabilir.
Lambriler profil makinelerinde ve rabıta makinelerinde üretilip hazır olarak alınır.
Resim 2.15: Sauna lambrilerinin görünüşü
2.4.1. Düz Lambri Yapmak
Resim 2.16: Saunada uygulanan düz lambriler
Düz lambriler rabıta veya profil makinelerinde üretilir ve yerine montajı yapılır. Bu
lambrilerin duvara montajı karkasın terazisinde döşenmesinden sonra yapılır.
2.4.2. Fugalı Lambri Yapmak
Saunalarda uygulanacak fugalı lambrilerin üretimi de rabıta veya profil makinelerinde
yapılır. Duvara montajı ise karkasın üzerine yapılır.
Resim 2.17: Fugalı lambri
2.4.3. Lambalı Lambri Yapmak
Resim 2.18:Lambalı lambrinin sauna tabanına çakılması
Saunalarda uygulanacak lambalı lambrilerin üretimi rabıta veya profil makinelerinde
yapılmaktadır. Bu lambriler de karkas üzerine döşenmelidir.
Duvar lambrilerinde uygulanan işlemler sauna lambrilerinde de aynen uygulanır.
Resim 2.19: Sauna oturma bankları ve köşenin görünümü
3. DUVAR DÖŞEMESİ MONTAJI
3.1. El Makineleri
3.1.1. Baş Kesme Makinesi
İş parçalarının maktalarını ve boylarını istenilen açıda ve doğrusal keserken kullanılan
makinelere baş kesme makinesi denir.
Resim 3.1: Baş kesme makinesinde ya da elde açılı ve düz kesim
 Açılı Kesimler
Lambrilerin tavan bitiş, zemin bitiş ve ara kesitlerinin alıştırılmasında açılı kesim uygulanır.
Resim 3.2: Baş kesme makinesinde Süpürgeliğin açılı kesilmesi
 Doğrusal Kesimler
Resim.3.3: Baş kesme makinesinde lambrinin maktasının kesilmesi
Daha çok lambri boylarını kesme işlemlerinde uygulanan doğrusal kesimler sırasında kullanılır.
3.2. Duvar Karkası Döşemek
Resim.3.4.Alt karkas parçasının duvara vidalanması
3.2.1. Ölçüsünde Karkas Döşemek
Duvara uygulanacak lambrinin özelliğine göre karkaslar hazırlanır ve belirli aralıklarla
vida delikleri delinir. Karkas kalınlıkları 20 mm ile 50mm arasında,, genişlikleri ise 40mm–
50 mm arasında yapılır. Karkasların arasındaki uzaklık 60 cm olmalıdır. Karkaslar için en
uygun ahşap malzeme köknar, çam ve diğer iğne yapraklı ağaçlardır.
Resim 3.5: Alt karkasın bağlanması ve karkasın iple teraziye alınması
3.2.2. Terazisinde Karkas Döşemek
Saunalarda duvardaki yüzey bozuklukları giderildikten sonra karkasın terazisinde yere
paralel olmaları sağlanır. Bunun için duvarın her iki ucuna çivi çakılır. Daha sonra bu
çivilere ip gerilir ve ipin yere paralelliği su terazisi ile veya hortumla sağlanır.
Resim 3.6: Hortumla veya teraziyle karkasların yere paralel ve dikliği
Karkasın bu ip doğrultusunda montajı yapılır. Duvarla karkas arasında kalan boşluklar
köpük veya kama ile doldurulur.
3.3. Yalıtım Malzemeleri Döşemek
3.3.1. Çeşitleri
Saunalarda ısı sağlanması sağlık ve ekonomik açıdan çok önemlidir. Ahşap ısı yalıtan bir malzemedir.
Ahşap lambri ile duvar arasında kalan boşluktaki hava önemli yalıtım görevi görür.
Duvarların ısı yalıtımı için duvar kaplamaları ile birlikte yalıtım malzemeleri de kullanılır.
Resim 3.7:Lambri ile duvar arasına strafor ve cam elyafı (yalıtım malzemesi) döşenmesi
 Yalıtım Malzemeleri
Lambri arkalarına döşenen yalıtım malzemesi çeşitleri şunlardır;
 Cam yünü(izocam)
 Polistrol mantar
 Styrofor(Strafor)
 Plastik özellikli nem yalıtım malzemeleri
3.3.2. Kullanıldığı Yerler
Tavan lambrisi ve duvar lambri arkalarında yalıtım malzemeleri kullanılır.
Resim 3.8: Sauna lambrisi arkasına yalıtım malzemesi döşemek
Saunaların duvar ve tavan kaplamalarının duvardaki nemden etkilenmemesi içerideki
hava ile dışarıdaki havanın dengelenmesi için yalıtım malzemelerinin kullanılması gerekir.
Dışarıdaki soğuk hava içeri girmemeli, içerideki sıcak hava dışarı çıkmamalı ve ısı kaybı olmamalıdır.
3.3.3. Montaj Çeşitleri
Saunalarda ve duvarlarda uygulanacak ahşap lambrilerin karkas üzerine değişik şekillerde montajı yapılabilir.
Bağlantı elemanları görünmez biçimde uygulanır veya çivi ile görünmez bir şekilde çakılabilir.
Resim 3.9: Duvar lambrilerinin karkasa hizalanarak çakılması ve bağlantısı
Lambrilerin alt konstrüksiyona tutturulmasında kullanılan başsız çivi bir sonraki lambri ile örtülür.
Doğrudan doğruya duvara yapılan montaj duvar kaplamasının zamanla duvarda
oluşacak nemden deforme(bozulma) olmasına neden olabilir.
Lambrilerin karkaslara bağlantısı değişik şekillerde üretilmiş montaj elemanlarıyla da yapılabilir.
3.4. Köşe Bitiş Elemanlarını Bağlamak
Resim 3.10: Tavanların köşe bitiş elemanlarının bağlanması
Sauna duvar kaplama konstrüksiyonlarında bitiş ve köşe bağlantı noktalarının çözümü değişik olabilir.
Duvardan duvara geçiş, duvardan tavana geçiş, duvardan yere geçiş bağlantısı farklı özellikler gerektirir.
3.4.1. Zemin Bitiş Elemanları
Resim 3.11: Zemin köşe bitişleri ve süpürgelik bağlantı elemanı
Zeminlerde bitiş elemanı olarak süpürgelik kullanılır. Süpürgeliklerin köşelerdeki açılı
birleştirmelerde alıştırmaları aralıksız yapılmalıdır.
3.4.2. Tavan Bitiş Elemanları
Resim 3.12: Tavan bitiş elemanlarının alıştırılması
Tavan bitiş elemanlarının uygulanması da süpürgeliklerde uygulanan konstrüksiyon gibidir.
Tavan köşelerinin birleşmesi ve süpürgeliklerin aralıksız alıştırılması özel işçilik gerektiren yerlerdir.
3.4.3. Duvar Bitiş Elemanları
Resim.3.13.Duvar bitişlerinin alıştırılması
İki duvarın birleşmesi de hassasiyet gerektiren noktalardır. Saunalarda ve duvarlarda
kullanılan lambrilerin aralıksız alışması gerekir. Duvar bitişleri uygun profillerle kapatılıp
görünüş güzelliği sağlanmalıdır.
Tavan ve duvar köşe birleşme yerlerinde uygulanacak kordonlu çıtalar veya
süpürgelikler çok iyi alıştırılmalıdır.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :