Kapat

FOTOĞRAF VE GRAFİK - NOKTA-ÇİZGİ

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. TEMEL SANAT EĞİTİMİNE GİRİŞ
Temel sanat eğitimi günümüzde bireyin duyarlılığını arttıran, kendi güçlerini tanımada
yardımcı, sosyal alışkanlıklarını geliştiren, yaratıcı düşünen ve yapıcı bireylerin oluşmasını
sağlamada önde gelen çok gerekli eğitim sistemlerinden biridir.
1.1. Temel sanat Eğitiminin Önemi
Günümüz endüstri çağında birey çağın getirdiği yoğun ve mekanik yaşama ortamında
estetik haz duygusundan uzak bir yaşam sürmektedir. Ayrıca çağın getirdiği sorunlara yeni
çözüm olanakları sunmak; ancak yaratıcı, araştırıcı güce sahip bireylerle mümkün olacaktır.
Bireylere bilimsel eğitimin yanı sıra bunu destekleyecek esnek, özgür, araştırıcı, yapıcı ve
deneysel imkanlar sunabilecek sanat eğitiminin de verilmesi gereklidir.
Temel sanat eğitimi, bireyin estetik duyarlılığını ve yaratıcılığını geliştiren, kendi
güçlerini keşfetmelerine olanak sağlayan, sosyal alışkanlıklar kazandıran, doğayı ve insanı
seven, duyarlı, yaratıcı, yapıcı, düşünen ve düşüncelerini ifade edebilen çok önemli bir eğitimdir.
1.2. Nokta
Nokta tasarım oluşturmada 1. derecede önemli eleman olup diğerlerine başlangıç sağlar.
Resim1.1: Atatürk’ün nokta ile yapılmış bir resmi (öğrenci çalışması)
1.2.1 Tanımlar
 Nokta: Boyutsuz tasarım elemanıdır. Objektif tanımı ile yer belirleyici bir
işarettir. Nokta açık, koyu, büyük, küçük, dağınık, planlı, yan yana gelerek çizgi,
eşit aralıklarla kullanılan noktalar yüzey oluşturabilecek etkinlikte kullanılabilir.
 Yüzey: Üzerinde iki boyutlu çalışmaya olanak veren her türlü alandır.
 Biçim: Bir nesnenin görme ya da dokunma duyularıyla algılanabilmelerini
sağlayan kendine özgü gerçekliğidir. Her biçimin kendine özgülülüğü vardır. Bir
kürenin yuvarlaklığı ve küpün de köşeleri gibi… Biçim çizginin hareketinden
doğar, iki boyutludur uzunluğu ve genişliği vardır, derinliği yoktur, kapalıdır.
Biçim nesnelerin sınırını niteler.
 Form: Dar anlamı ile form, bir yüzeyin sınırlanarak, ötekisinden ayrılmasıdır.
Diğer bir tanımı ise bir bütünün karakteristik tüm özelliklerini taşıyan genel
görünüş formdur. Form üç boyutlu anlatımdır.
 Etüt: Tasarım sürecinde alanında ele alınan konuyu tüm ayrıntılarıyla
inceleyerek gözlemlerini çizim teknikleriyle görselleştirmektir.
1.2.2 Noktanın Plastik Sanatlardaki Önemi
Plastik sanat; Sözlük anlamı ile üç boyutlu anlatımı olan sanatların ismidir. Resim,
heykel, mimari sanatları bu ad altında ele alınır.
Biçimlendirmenin ilk elemanı olan nokta, düzen içerisinde sözü bulunan bir
elemandır. Noktanın yüzey üzerinde sayıları arttıkça etkileri de değişik olur. Tek başına
durgunluğu ifade eden nokta çoğaltıldıkça giderek dinamizme, ritme ya da kargaşaya
dönüşebilir. Noktalar yan yana geldiklerinde birbirleriyle ilişkiye girer. Bu bağlantı bazen
çizgiselliğe bazen de lekeselliğe dönüşebilir. Noktanın yanına ikinci bir nokta geldiğinde
kompozisyon ilkeleri başlar. Nokta bulunduğu yer ve çevreye göre noktadır. Evren içinde
dünya noktadır. Çok uzakta bir uçak da nokta izlenimi verir. Renk olarak da gri imajı verir.
Nokta tek başına durağandır. Noktaların, büyüklük küçüklük farkları, ışık ve renk
değişiklikleri, yan yana gelişlerinde aralık ve sıralanış farklılıkları zengin görsel etkiler elde
edilmesine olanak sağlar. Yüzeyde sıklaşıp seyrekleşen noktalar açık koyu etkisi yaratır. Bir
merkeze doğru sıklaşarak toplanan noktalar, birleşme ve toplanma; merkezden giderek
uzaklaşan noktalar dağılma, patlama etkisi sağlar. Noktanın yüzeyde yön değiştirerek
sıklaşıp seyrekleşmesi hareket etkisi gösterir.
2. ÇİZGİ
2.1. Tanımı
Tek başına yüzey ve hacim etkisi göstermeyen, bulunduğu yere göre ince uzun ve belli
yollar izleyen görsel tasarım elemanıdır.
Çizgiyi tanımlayacak olursak, bir noktanın verilen doğrultudaki uzantısı çizgidir.
Genişliği ve uzunluğuna oranla kalınlığı çok azdır.
2.2. Çizginin Plastik Sanatlardaki Önemi
Konuşarak ifadede zorlandığımız zaman düşündüklerimizi bazen çizerek anlatma yoluna gideriz.
Çizgi sanatçının duygusunun karmaşık bir anlatım aracıdır ya da bir sadeleştirme
duygusudur. Sanatçı çoğunlukla belli amaçlar için onu kullanır. Objelerin etrafı çizgi ile
çizilmemiş olmasına karşın, biz objeyi kağıt üzerinde ifade ederken ilk olarak yaptığımız
objenin dış hattını çizgi ile çizmektir.
Tasarımlarımızda kullandığımız çizgi niteliği; çizginin farklı kalınlıklarda ve ton
değerleriyle kullanılması çalışmaya hareket ve dinamizm katar.
Çizgi tek başına kullanıldığında hacim etkisi vermez, bu sebepten dolayı tek boyutlu
eleman olarak kabul edilse de tasarımda “Çizgi etkisi yapan her görüntü çizgidir.” görüldüğü
gibi plastik sanat olgusunun yine ilk ve hemen her aşamasında kullanılan önemli bir unsurdur.
2.3. Çizgi Çeşitleri
2.3.1. Düz Çizgi
Düz çizgiler hangi konumda kullanılırlarsa kullanılsınlar daima hareketsiz çizgilerdir.
Göz hiçbir kırılmaya, dalgalanmaya, iniş çıkışa katılmadığı için durgunluk hissi uyandırır.
Yatay çizgiler genişlik, dikey çizgiler yükseklik etkisi verir.
Resim 2.1: Düz çizgiler
2.3.2. Eğri Çizgi
Eğri çizgiler her zaman hareketli çizgilerdir. Göz daima çizgiyi takip ettiği için sürekli
çizginin hareketi yönünde bir dinamizm hissi uyandırır. Çizginin eğikliği arttıkça hareket
duygusu buna paralel olarak artar.
Resim 2.2: Eğri çizgiler
2.4. Çizginin Psikolojik ve Karakteristik Etkileri
 Aynı kalınlıkta ve sade bir çizgide özel bir duygululuk hali vardır.
 Yukarıdaki çizgi ile kıyaslanırsa bu çizgi daha canlı ve hareketlidir. Çünkü daha çekici kavisleri vardır.
 Kalemin kağıda yaptığı farklı basınç, ölçülü, kontrollü, bir yaşantı ve canlılığı simgeliyor.
 Beraber hareket eden çizgiler aynı süreç içinde, birbiri ile kesişerek hareket
ediyorlar. Bu durum onların canlılığını kısmen azaltıyor gibi gösteriyor. Bu nedenle çok fazla canlılık yok.
 Burada çizgi sistemi titreşerek belli bir yönde ilerliyor.
 Kuvvetli bir yön gösterir. Duygululuk hakim. Çok sesli müziğin kulağa hoş gelmesi gibi göze hoş gelir.
 Duran, hareket eden, sertlik, yarı sertlik ve yarı hareketlilik duygusunu yansıtıyor.
3. NOKTA – ÇİZGİ
Tasarım öğelerinden nokta ve çizginin yüzey içinde birlikte kullanım olanakları ile
ilgili örnek çalışmaları dikkatlice incelemeniz tavsiye edilir.
 Nokta ve çizginin birlikte aynı çalışmada kullanılmasında birinin diğerine göre
yoğun kullanımında hangi öğenin ön plana çıktığına dikkat ediniz.
 Çizgi ile yuvarlak biçim oluştuğunda noktayı çağrıştırdığını gözlemleyiniz.
 Nokta ve çizginin birlikte kullanımında koyu bölgelerde her ikisinin
aralıklarında kademeli olarak sıklaşma sağlandığına dikkat ediniz.
3.1 Nokta-Çizgi ile Yapılmış Örnek Çalışmalar
Resim 3.1: Nokta-çizgi ile yüzey düzenlemesi

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :