Kapat

EL SANATLARI VE NAKIŞ TEKNOLOJİSİ BASİT NAKIŞ İĞNELERİ

1. MODEL BELİRLEME
1.1. Tanımı
Nakışa yeni başlayanlar için basit nakış iğneleri ilk adımdır. Tek ya da birkaç iğne
tekniğinin bir arada kullanılması ile oluşan işleme türüdür.
1.2. Basit Nakış İğneleri
Aşağıdaki tekniklerden oluşur.
Ø Düz İğne
· Makine dikişi
· Çöp işi
· Oyulgama
· Demet iğnesi
· Sap işi
· Hiristo teyeli
· Gölge işi
· Eğrelti otu iğnesi
· Açık balıksırtı
Ø İlmikli İğne
· Battaniye iğnesi
· Y iğnesi
· Kreton iğnesi
· Çengel iğnesi
Ø Zincir İğneleri
· Zincir iğnesi
· Papatya iğnesi
· Kare zincir iğnesi
Ø Düğümlü İğneler
· Fransız düğümü
· Başak iğnesi (Rokoko)
· Düğümlü battaniye iğnesi
Ø Karışık İğneler
· Fantezi sap iğnesi
· Atmalı çapraz iğnesi
· Geçmeli çapraz iğnesi
· Yatık buhara iğnesi
1.3. Kullanılan Araç ve Gereçler
Ø Kasnak (el kasnağı),
Ø Makas,
Ø İğneler (Toplu iğne, etamin iğnesi,dikiş iğnesi),
Ø Kasnak bezleri,
Ø Kalem (HB-Sert kalem),
Ø Cetvel,
Ø İplikler,
Ø Kumaş,
Ø Desen,
Ø Renk katalogları.
1.4. Diğer Nakışlardan Ayrılan Özellikleri
Basit nakış iğneleri, kolay ve basit olduğu için çabuk yapılabilmektedir. Ayrıca bu
teknik ile desen oluşturulabildiği gibi diğer nakış tekniklerinde (kum iğnesi, çin iğnesi,
aplike, pul boncuk, çevre işi) yardımcı iğneler olarak kullanılmaktadır.
En önemli özelliği ise her türlü kumaşa ve ürüne uygulanabilir olmasıdır.
Ø Kumaş ve İplik Özelliği
Sık veya seyrek dokunuşlu her türlü kumaş üzerine uygulanabilir. Kumaş ve ipliklerin
kalınlıkları ile renk uyumu, yapılan ürünün özelliğine, kullanılacak yere ve kişinin zevkine
uygun seçilmelidir.
Ø Desen Özelliği
· Basit nakış iğneleri desenleri çizilerek ve sayılarak yapılır,
· Geniş yüzeyli olmayan hemen her desen üzerine uygulanabilir,
· Desenlerinde çok ince detaylar bulunmaz,
· Sayılarak yapılan basit nakış iğnelerinde geometrik formlarda çizgi
kaygısı olmadan uygulama yapılır.
Ø Renk Özelliği
Renkleri seçerken; renklerin uyumuna, renk geçişlerindeki tonlamaya dikkat
edilmelidir. Ayrıca kullanılacak kumaşın rengine uygun, renkler yada zıt olan renkler kullanılabilir.
1.5. Desen İçin Faydalanılan Kaynaklar
Tabiattan (çiçek, yaprak, dal, tomurcuk) hayvan figürlerinden, eski işlemelerden,
desen mecmualarından, kumaş ve kağıt üzerine basılmış desenlerden, müzelerden,
kartlardan, meyve çizimlerinden, geometrik desenlerden faydalanılır.
1.6. Uygulandığı Yerler
Basit nakış iğneleri; yatak takımlarında, dekoratif örtülerde, ev dekorasyonun da
(abajur, pano vb.), her tür kıyafetlerde (abiye kıyafetler, spor kıyafetler, çocuk giysilerin de,
gecelik ve sabahlıklarda), aksesuarlarda (şapka, fular, şal, terlik, çanta, broş, mendil, eldiven,
kolye ve düğmelerde) uygulanabilir.
Resim 1.2: Tülbent üzerine çalışma
2. MALZEME İHTİYACINI BELİRLEME
2.1. Kullanılan Kumaşlar
Kumaşlar Cinsleri Özellikleri
Bitkisel Liflerden Üretilen Kumaşlar
Keten, Opal, Akfil, Teri koton, Poplin, Çuval, Saten, Goblen, Etamin, Kanava, Kadife (İpek kadife, koton kadife)
Kimyasal Liflerden Üretilen Kumaşlar
Saten, Tül, Terilen, Tafta, Organze, Şifon
Hayvansal Liflerden Üretilen Kumaşlar
İpek, Yün Tela, Çuha, İpek Saten, Ödemiş İpeği, Organze, İpek Jorjet, İpek Şantuk, Şifon,
Basit nakış iğnelerinde sayılarak yapılan desenlerde kumaşın en ve boy ipliklerinin
sayılabilir özellikte olmasına, çizilerek yapılanlarda ise kumaş yüzeyinin düzgün ve sık
dokunuşlu olmasına dikkat edilmelidir.
2.2. Basit Nakış İğnelerinde Kullanılan İplikler
Resim 2.1 Resim 2.2
İplikler Cinsleri Özellikleri
Bitkisel Liflerden Üretilen iplikler
Dantel İplikleri, Koton, Muline, Pamukaki,Doğal,Rafya,Yumaklar
Kimyasal Liflerden Üretilen iplikler
Floş, Naylon İplikler, Orlon, Sentetik Rafya, Kordon, Şeritler
Hayvansal Liflerden Üretilen iplikler
Yün, Çamaşır İpeği, İbrişim, Kordone
Madensel Liflerden Üretilen iplikler
Sırma, Sim, İnce Şerit Tel, Harçlar
Basit nakış iğnelerinde kumaşa uygun her türlü iplik kullanılabilir.
2.3. Basit Nakış İğnelerinde Kullanılan Yardımcı Malzemeler
Resim 2.3: Kese
2.3.1. Çeşitleri
Boncuk çeşitleri (yuvarlak, boru ve kesme), inci, pul, harçlar, straz, kurdele, kurt, tırtıl
2.3.2. Özellikleri
Model özelliğine göre malzeme seçimi yapılır.
3. KUMAŞI İŞLEMEYE HAZIRLAMA
3.1.Ölçü Oran
Basit nakış iğneleri ile süslenecek olan ürün, kullanılacak yere kişinin zevkine ve
ihtiyaca göre belirlenir.
Standart bir ölçü vermek günümüz şartlarında pek mümkün değildir, çünkü ev
dekorasyonları zaman içinde farklılıklar göstermektedir.
NOT: Kumaşı işlemeye hazırlama basamakları için “İşlemeye Hazırlık” modülünden faydalanınız.
3.2. Deseni Kumaşa Geçirmede Kullanılan Araç Gereçler
Ø Parşömen kağıdı,
Ø Desen,
Ø Desen çizilecek kumaş,
Ø Toplu iğne,
Ø Beyaz karton,
Ø Işıklı masa,
Ø Kalem (H-H2-B2),
Ø Çizilmiş desenin fotokopisi,
Ø Cetvel,
Ø Karbon kağıdı.
3.3. Basit Nakış İğne Tekniklerinde Kullanılan Desen Geçirme Teknikleri
Desenin düzgün çizilmesi işlemenin daha kaliteli olmasını sağlar. Deseni çizerken
desenin hatlarının bozulmadan çizilmesi gerekir.
Kumaşın cinsi ,işleme türü göz önüne alınarak desen geçirme tekniği uygulanır.
Basit nakış iğnelerinde kullanılan desen geçirme teknikleri şunlardır;
Ø Deseni kumaşın altına koyup çizerek kumaşa geçirme,
Ø Deseni kopya kağıdı ile kumaşa geçirme,
Ø Deseni sayarak kumaşa geçirme,
Ø Deseni ütüleyerek kumaşa geçirme,
Ø Deseni delerek kumaşa geçirme,
Ø Deseni teyelleyerek kumaşa geçirme.
3.4.Basit Nakış İğnelerinde Kumaşı Germe
3.4.1.Kumaşı Germenin Önemi
Nakış yaparken kumaşı germe işleminin yapılması nakışın daha düzgün ve muntazam
olmasını sağlar. Eğer kumaş tekniğe uygun gerilmemişse işleme muntazam yapılamaz.
Sayılarak yapılan işlemelerde kasnak ya da gergef ile gerilen kumaşın en ve boy iplikleri
kolayca sayılabildiğinden ürün daha kısa zamanda biter.
3.4.2.Kullanılan Germe Araçları ve Gereçler
Ø Kasnak,
Ø Gergef,
Ø Kasnak bezi,
Ø Kol bezi,
Ø İğne,
Ø İplik,
Ø İşlenecek kumaş.
3.4.3. Kumaşı Germe Yöntemleri
Ø Kumaşı Kasnak ile Germe
· Kullanılan Araç ve Gereçler
o Kasnak
o Kasnak bezi
o İşlenecek kumaş
o Zımpara
4. DÜZ İĞNE TEKNİKLERİ
4.1. Tanımı
Düz iğneler basit nakış iğnelerinin herhangi bir ilmik ve düğüm gibi işlem yapılmadan
uygulanan iğnesidir. Bütün iğnelerin esasını oluşturur. Kumaş üstünde yatay durumda
işlendiği için düz iğne teknikleri denmiştir.
Ø Kullanılan Araç ve Gereçler
· Kasnak
· Kasnak bezi
· İşleme kumaşı
· İplikler
· Nakış makası
· Nakış iğnesi
· Toplu iğne
4.2. Çeşitleri
Ø Makine dikişi
Ø Çöp işi
Ø Oyulgama
Ø Demet iğnesi
Ø Sap işi
Ø Hıristo teyeli
Ø Gölge işi
Ø Eğrelti otu iğnesi
Ø Açık balıksırtı
5. İLMİKLİ İĞNE TEKNİKLERİ
5.1. Tanımı
İlmikli iğne tekniklerinde iğne daima ilmik yapılan ipliğin içinden geçtiği için bu isim
verilmiştir. Kenar temizleme ve süsleme amacıyla da kullanılır.
Ø Kullanılan Araç ve Gereçler
· Kasnak
· Kasnak bezi
· İşleme kumaşı
· Kullanılacak iplikler
· Makas (Nakış)
· İğne
· Toplu iğne
5.2. Çeşitleri
Ø Battaniye iğnesi
Ø Y iğnesi
Ø Kreton iğnesi
Ø Çengel iğnesi
6. ZİNCİR İĞNE TEKNİKLER
6.1. Tanımı
İlmik içerisinden geçirildiği ve yapılan ilmiklerin kapalı olduğu için adlarına zincir iğnesi denmiştir.
7. DÜĞÜMLÜ İĞNE TEKNİKLERİ
7.1. Tanımı
Düğümlü iğneler; iğnenin üzerine belli bir iplik sarıp iğnenin çekilmesi ile oluşan
kabarık görünüşlü bir tekniktir
Ø Kullanılan Araç ve Gereçler
· Kasnak
· Kasnak bezi
· İşleme kumaşı
· Kullanılacak iplikler
· Makas (Nakış)
· İğne
· Toplu iğne
7.2. Çeşitleri
Ø Tohum İğnesi (Fransız düğümü)
Ø Başak iğnesi (Rokoko)
Ø Düğümlü battaniye iğnesi
Ø Dört ayaklı düğüm iğnesi
9. KENAR TEMİZLEME
9.1. Basit Nakış İğne Tekniklerinde Kullanılan Kenar Temizleme
Teknikleri
Ø Önemi
Kenar temizliği, yapılan ürünün önemli bir parçasıdır. İşlemeye uygun olarak seçilen
ve uygulanan kenar temizliği çeşidi, ürünü ve görünümü bütünüyle etkiler. Çeşitli kumaşlar
üzerinde çeşitli araç ve gereçlerle yapılan kişilerin beğenilerini kazanan işlemlerin, daha
anlamlı olması için kenar temizleme ve süslemelerine çok önem vermek gerekir.
Ø Kenar Temizliği
· Oluşturulan işe,
· Kullanılan kumaşa,
· Kullanılacak yere,
· Kişinin zevkine göre seçilmelidir.
Ø Kenar Temizliği
· Temizlik yönünden,
· Güzellik yönünden,
· Kullanışlık ve sağlamlık yönünden ,
· Süsleme yönünden önem taşır.
Ø Kenar Temizleme Tekniğini Seçerken Dikkat Edilecek Noktalar
· Kenar temizleme çeşidine ürüne başlarken karar verilmelidir.
· Kenar ve köşe çalışmasının kaç santimden olacağına karar verdikten sonra desen yerleştirilmelidir.
· Kenar temizliği iplik çekilerek yapılacaksa desen çizmeden önce
yapılmalıdır (Bir iplik çekilmeli işleme bittikten sonra diğer iplikler çekilmelidir, teyelde alınabilir.)
· Kenar ve köşe çalışmalarında en ve boy ipliklerine dikkat edilmelidir.
10. ÜTÜ YAPMA
10.1. Ürünü Ütülemenin Önemi
Yapılan işlemenin net, güzel ve daha dayanıklı olması için mutlaka ütülenmesi
gerekir. Basit nakış iğneleri tekniğinde ütü tersinden uygulanmalıdır. Ütülerken kumaş
özelliği dikkate alınmalıdır.Kumaş özelliğine uygun ütü ayarı yapılmaz ise kumaş sararır, hatta bozulabilir.
10.2. Basit Nakış İğnelerinde Ütü Yaparken Dikkat Edilecek Teknik
Esaslar
Ø Ütü yapılacak ortamın ve ütü altının temiz olması.
Ø Ütü ayarının kumaşa uygun hazırlanması.
Ø Ütü sıcaklığının başka bir kumaş üzerinde denenmesi.
Ø Basit nakış iğnelerinde işlemeye başlamadan önce, işleme yapılacak kumaşın ütülemesi gerekmektedir.
Ø Kumaşı ütülerken boy ipliği doğrultusunda ütü yapmaya dikkat edilmelidir.
Ø Kumaşa verev yönünde ütü yapılmamalıdır, aksi halde kumaş esneyecektir.
Ø Saten türü kumaşlar buharlı ütü ile ütülenmemelidir.
Ø Teyelli bölümlerin üzerine ütü basarken dikkat edilmelidir.
Ø Narin kumaşlarda ütü yapılırken kumaşın sararmaması için kağıt kullanılması.
Ø Basit nakış iğne tekniklerinde işleme bittikten sonra ürünün tersinden ütü yapılmalıdır.
11. KALİTE KONTROL
Kalite kontrol, ürün yapım aşamasında da uygulanmalıdır. Ürün tamamlandıktan sonra
kalite kontrol yapılarak kullanıma hazır hale getirilmiş olur.
Kalite kontrol yapılırken şu hususlara dikkat edilir:
Ø İşleme eksikliği,
Ø İplikleri çekince sökülme,
Ø Ürün ölçülerine uygunluğu,
Ø Alt ve üst yüzeylerde iplik temizleme,
Ø Oluşan lekeleri giderme.
11.1. Alt İplik Temizleme
Ürünlerin alt ipliklerini iğneye takarak işlemenin içinden geçirerek ya da makasla
keserek ürünün alt kısmı temizlenir.
11.2. Üst İplik Temizleme
Ürünler, işleme sırasında ve sonra incelenerek işleme eksikliklerini veya hatalı
işlenmiş yerlerde düzeltme yapılır.
Ürünlerin yüzeyinde kalan iplikler iğne veya tığ yardımı ile işlemenin altına geçirilip tutturularak temizlenir.
Not: Basit nakış işleme tekniğinde ince dokunuşlu kumaşlara tokluk vermesi
açısından telanın yanı sıra organze mermerşahi gibi kumaşlarda kullanılır.
Kumaş ve telalar ürün tamamlandıktan sonra ince uçlu makas ile kesilerek temizlenir.
Bu işlem yapılırken dikkatli davranmak gerekir.
11.3. Leke Tanımı
Kirletici bir maddenin yüzey üzerinde bıraktığı iz, kumaş veya ürün üzerinde oluşan kirlerdir.
11.4. Leke Temizleme Yöntemleri
Ø Tamponlama Yöntemi
Ø Buharlama Yöntemi
Ø Yıkama Yöntemi
11.5. Leke Temizlemede Dikkat Edilecek Teknik Esaslar
Ø Kumaş üzerindeki leke türü
Ø Kumaş özelliği
Ø Kullanılacak temizlik maddesinin özelliği
Ø Temizleme yöntemi
Not: Leke temizliğinde ayrıntılı bilgi için bakınız, “İşlemeye hazırlık Modülü”

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :