Kapat

YİYECEK İÇECEK HİZMETLERİ - MASA ÜSTÜ ÖRTÜLERİ VE PEÇETELER

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ AÇARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. MASA ÖRTÜLERİ
1.1. Masa Örtülerinin Şekilleri ve Ölçüleri:
Masa örtüleri, masaları örten çeşitli renk ve boyutlardaki kumaş malzemelerdir.
Misafirlerin gözlerine ve zevklerine hitap etmelerinin yanı sıra masaları korumaları ve
emicilik özellikleri gibi kullanım yararları da vardır.
Masa örtüleri değişik kalitedeki kumaşlardan yapılır. Bunların en yaygın ve uygun olanları:
Ø Pamuklu kumaştan yapılan pamuklu örtüler
Ø Keten cinsi kumaşlardan yapılan keten örtüler
Ø Sentetik kumaşlardan yapılan sentetik örtüler
Ø Karışık kumaşlardan yapılan karışık kumaş örtüler
Pamuklu Örtüler: Suyu kolay emerler. Ayrıca ütülenmeye kolalanmaya uygun
kumaşlardır. Ancak, çabuk buruşur ve kirlenirler. Fazla dayanıklı değillerdir.
Keten Örtüler: Oldukça pahalı, dayanıklı ve kaliteli örtülerdir. İyi yıkanıp
ütülendiklerinde, çok düzgün, pırıl pırıl temiz bir görüntü verir. Özellikle beyaz renkte
olanları, klasik ve lüks restoranların vazgeçilmez örtüleridir.
Sentetik Örtüler: Sentetik oldukları için, nispeten ucuz, yırtılmaya dayanıklı ve kolay
temizlenen kumaşlardır. Görünüşleri güzeldir. Ancak çok kaygan olurlar, kızgın ütü ve
sigara temasından, çabucak yanar. Bu yüzden uzun ömürlü olmaz. Daha çok orta sınıf
lokantalarda kullanılır. En yaygın türleri ise terilen ve polyester cinsi kumaşlardan yapılanlarıdır.
Karışık Kumaş Örtüler : Yukarıda sayılan kumaşların dışında bunların karışımından
yapılmış kumaşlar da vardır. Bu tür kumaşlardan yapılan örtüler, daha elverişli olduklarından
birçok restoran tarafından tercih edilir.
Konaklama tesislerinde beyaz renk temizliğin simgesidir. Bu nedenle lokantacılığın
başlangıcından beri yemek yenen yerlerde beyaz masa örtüleri kullanılmıştır.
Günümüzde ise restoranların özelliği gereği ya da restoranı daha çekici yapmak
amacıyla masa örtüleri, iç açıcı renk ve desenlerde seçilebilmektedir. Örneğin, bir gece
kulübünde, bir kahvaltı salonunda ya da açık hava restoranda, pastel, açık, canlı tonlarda
mavi, yeşil, sarı, turuncu, pembe renkli hatta desenli bir örtü, buraların atmosferine daha
uygun olur. Ancak, seçilen kumaşların renk ve desenleri restoranın tefrişinde hakim olan
renklerle bağdaşmalı, kolay temizlenebilmeli, iyi ütü tutabilmeli ve emicilik özelliği yüksek olmalıdır.
1.1.1. Alt Örtü (Molton-Miflon)
Masa örtüsünün altına serilen aba, keçe, çuha gibi emici ve yumuşak kalınca
kumaştan yapılan örtülerdir. Kaymaması için, genellikle kare ve dikdörtgen örtülerin
köşelerine, yuvarlak olanların bütün çevresine lastik dikilerek kılıf gibi masaların üzerine
geçirilir. Ölçüleri masa kenarlarından 10 cm sarkacak olması yeterlidir.
Resim 1:Molton
Molton Kullanmanın Yararları
Ø Masa yüzeyindeki pürüzleri ve kusurları gizleyerek giderir.
Ø Takımların masaya konuluşu sırasında çıkacak gürültüyü önler.
Ø Tutucu özelliği olduğu için üstündeki örtülerin kaymasını engeller.
Ø Servis sırasında dökülen sıvı maddeleri emer.
Ø Yan yana getirilerek kullanılan masa yüzeylerinin seviye farkını kapatır.
1.1.2. Masa Örtüleri
Genel anlamda masaların kenarından aşağıya doğru sarkacak şekilde alt örtü (Molton)
üzerine serilen örtüdür. Sarkacak kısmı en az 30-35 cm olmalıdır. Bu uzunluk sandalyenin
oturak kısmı ile masanın üstü arasındaki mesafeye eşittir. Örtü boyu masanın boyundan 60
cm daha uzun olmalıdır
1.1.3. Kapak (Napperon)
Kapak, masa örtülerinin çabucak kirlenmelerini önlemek ve hafif kirlenen örtüyü
servis sonuna kadar kullanabilmek amacıyla serilen bir üst örtüdür.
Kapaklar boyut olarak masa örtülerinden küçüktür. Göze hoş görünmesi için
örtülerden farklı renklerde olabilir.
Kapaklar baklava dilim gibi serilebildikleri gibi masanın kenarlarına paralel olarak da
serilebilir. Bu durumda kapakların boyutları masa kenarlarından 10 cm kadar sarkacak
şekilde olmalıdır. Ayrıca masalarda “Milyö” ( Amerikan Servis ) olarak adlandırılan, biraz
daha dar ebatta kapaklar da kullanılmaktadır. Bunların örtüleri korumanın yanı sıra dekoratif
yanı daha ağır basmaktadır (Resim 4).
Ø Esas masa örtülerini, leke ve yanmalara karşı korur.
Ø Masaya yemek, su, içki dökülmesi halinde, daha kolay değiştirilir, böylece
yemeğin kesintisi önlenmiş olur.
Ø Değişik renk ve desenler kullanılarak restorana değişik bir hava verilebilir.
1.1.4. Skirt (Skört)
İngilizcede “etek” anlamına gelmektedir. Servis dilinde aynı şekilde “skört” ifadesiyle
kullanılmaktadır. Büfe ve kokteyllerde masaların ayaklarını yere kadar örten pileli, dökümlü
örtülerdir. Sentetik veya ipeksi dökümle kumaşlardan yapılır. Yerden uzunlukları banket
masalarının yerden yüksekliği kadar olup 3 veya 5 metrelik boyutlarda yapılır. Panellerde
konuşmacıların oturdukları masaların ön kısımlarını örtmede de kullanılırlar.
1.1.5. Köpük
Açık büfelerin veya display (displey)lerin üzerine dekor amacıyla kabartılarak serilen
örtüdür. Yapılan kabartmalar köpüğü andırdığı için bu kavram ile ifade edilmektedir. Skörtler gibi
parlak ve ipeksi kumaşlardan yapılırlar. Açık büfelerde yiyecekleri sergilemek veya yükseltmek
amacıyla masanın üstüne konan tabak, kasa ve benzerini örtmek için de kullanılır. Büfede düz bir
örtünün verdiğinden daha hoş bir görüntü verir.
Resim 5: Köpük
1.2. Örtülerin Katlanması
Masa örtülerinin kolayca serilmesi ve toplanması için, belli bir kural dahilinde
katlanmaları gerekir. Masa örtüleri, yıkanıp ütülendikten sonra çamaşırhanede, bu şekle
uygun katlanmalıdır. Doğru şekilde katlanmış masa örtüleri, servis personeline
çalışmalarında zaman kazandıracak ve örtü serme işini daha pratik yapmasını sağlayacaktır.
Masa örtülerinin şekli ve boyutu ne olursa olsun, aşağıdaki şekillerde gösterildiği gibi katlanır.
1. Örtüyü uzunlamasına ikiye katlayınız.
Şekil 1:Örtü katlama
2. Uzunlamasına ikiye katlı örtüyü, bir kere daha uzunlamasına ikiye katlayınız.
Şekil 2: Örtü katlama
3. Uzunlamasına dörde katlanmış durumdaki örtüyü, bu defa kat yeri içte, kenarlar
dışta kalacak şekilde, enine ikiye katlayınız.
4. Enine ikiye katlanan örtüyü, bir kere daha, yine kat yeri içte açık kenarlar dışta
olacak şekilde ikiye katlayınız.
Şekil 3: Örtü katlama
Şekil 4: Örtü katlama
Katlanmış masa örtüleri, raflara yerleştirilirken kat yerleri dışta, açık kenarlara arkada
kalacak şekilde istif edilmelidir. Birkaç cins örtü üst üste konacaksa büyükler alta gelecek
şekilde yerleştirilmelidir. Böylece hem düzgün durmaları, hem de kolayca sayılmaları sağlanmış olur.
1.3. Örtülerin Serilmesi
Temiz masa örtüleri serilmeden önce, kirli örtülerin toplanması gerekir. Ancak
toplama işlemi gelişi güzel yapılmaz. Örtülerin kat izinden hareketle toplama yapılmalı,
sayarak bohçalama alışkanlık haline getirilmelidir. Bu arada, kirli olan molton var ise önce
bunlar değiştirilmelidir.
Kirli örtüler toplandıktan sonra, boş kalan masalara uygun boylarda örtüler yalın katlar
altta, kat yeri masanın orta yerinde kalacak şekilde tek tek konularak serilmeye hazır hale getirilir.
Bir masaya örtü serilirken sırasıyla şu işlemler yapılır:
Resim 6 : Örtü serme Şekil 5:Örtü serme
Ø Yüzünüzü salon girişine dönünüz.
Ø Örtüyü, uzunlamasına dörde katlanmış şekilde masa üzerine açınız.
Ø Sağa ve sola sarkan kısımların eşitliğini sağlayınız. (Örtünün yalınkat
kenarlarının altta ve kendinize bakan tarafta olmasına dikkat ediniz.)
Resim 7:Örtü serme Şekil 6 :Örtü serme
Ø Kollarınızı iki yana açarak parmaklarınızı örtünün kat aralıklarına yerleştiriniz.
(En alt katına küçük parmağınızı, alttan ikinci katına yüzük ve ortaparmaklarınız
bitişik, diğer katına da işaret parmağınızı, en üste de baş parmağınız gelecek şekilde yerleştiriniz.)
Resim 8: Örtü serme Şekil 7 :Örtü serme
Ø Temiz örtüyü iki elinizle yukarı kaldırarak en alt katı, masanın karşı kenarından sarkıtınız.
(Bu işlemi yaparken örtünün gergin, parmaklarınızın uygun kat aralarında olmasına dikkat ediniz.)
Resim 9:Örtünün açılması Şekil 8:Örtünün açılması
Ø Her iki elinizin baş parmaklarınızı serbest bırakınız .
Ø Örtünün diğer kenarını kendinize doğru çekiniz.
(Örtü katlarının birbirine yapışmasını önlemek için çekme işlemi sırasında ellerinizi hafif silkeleyiniz.)
Resim 10:Örtünün serilmesi Şekil 9:Örtünün serilmesi
Ø Örtüyü iyice kendinize çekerek eldeki son kenarı da serbest bırakınız.
( Örtü üzerindeki ütü çizgilerinin masa üzerinde orantılı olmasına özen gösteriniz.)
Ø Örtüyü serdikten sonra, masadaki duruşunu ve kenarlardan sarkan kısımları kontrol ediniz.
Ø Örtünün toplanan kısımları varsa parmak uçları ile düzeltiniz.
(Örtüye ellerinizle mümkün olduğunca az dokunmaya çalışınız.)
Resim 11:Örtünün kontrolü
1.4. Uzun Masa Örtülerinin Serilmesi
Uzun masa örtüleri, ziyafetler, balolar, konferanslar vb. kalabalık misafir topluluklarını katılacağı
toplantılar için hazırlanan masalara serilir. Boyları uzun olduğu için bir kişi tarafından serilemez.
Şekil 10 :Uzun masa örtüsü
Örtü dörde katlı olarak masanın üzerine konur. Tek katlı kenarların altta kalmasına
dikkat edilir. Karşılıklı olarak masa uçlarına geçilir.
Örtü havaya kaldırıp açtıktan sonra masa üzerine, kenarlar eşit sarkacak şekilde serilir.
Ortadaki yüksek çizginin yukarıya gelmesine dikkat edilir.
Bir masaya birden fazla örtü serilecekse diğer örtülerde aynı şekilde masalara serilir.
Örtülerin birbirine 10 cm binmesi ve çizgilerin aynı doğrultuda olması gerekir.
1.5. Servis Sırasında Kirli Masa Örtülerinin Değiştirilmesi
Servis sırasında yemek masasında kirlenmeler meydana gelebilir. Yine servisin
kalabalık olduğu günlerde restoran masaları bazen iki kere kullanılmak durumunda kalabilir.
Bu da misafir önünde örtü değiştirme durumunu ortaya çıkarır. Konukların çıplak masayı ve
altındaki kirli alt örtüyü görmeleri istenmez. Kirli örtüyü kaldırırken aynı anda temizini
örtmek önemlidir. Örtü değişimi, gayet estetik ve göz zevkini bozmayacak şekilde
yapılmalıdır. Bunun için şöyle hareket edilir:
Resim 12:Kirli masa örtüsü değiştirme
Ø Masanın üstünü boşaltınız.
(Yiyecek artıklarını temizleyiniz. Örtü çok kirliyse, lekelerin üzerine bir kumaş peçete seriniz.)
Ø Temiz örtüyü, masa üzerine uzunlamasına dörde katlı şekilde koyunuz.
Ø Sağa ve sola sarkan kısımların eşitliğini sağlayınız.
(Örtünün yalınkat kenarların altta ve kendinize bakan tarafta olmasına dikkat ediniz.)
Resim 13:Kirli masa örtüsü değiştirme
Ø Kirli örtünün karşıdan sarkan kısmını kıvırarak masanın üzerine toplayınız
(Bu işlemi masa tablasının görünmesini engelleyecek şekilde yapınız.)
Resim 14:Kirli masa örtüsü değiştirme
Ø Temiz örtüyü iki elinizle yukarı kaldırarak en alt katı, masanın karşı kenarından sarkıtınız.
(Bu işlemi yaparken örtünün gergin, parmaklarınızın uygun kat aralarında olmasına dikkat ediniz..)
Resim 15:Kirli masa örtüsü değiştirmesi
Ø Kirli örtünün kıvrılmış olan kısmını, yüzük ve küçük parmaklarınızla tutunuz.
Her iki örtüyü de kendinize doğru çekiniz. (Bu esnada, temiz örtünün üstteki orta katını serbest bırakınız.)
Resim 16:Kirli örtünün alttan çekilmesi
Ø Temiz örtüyü masanın üzerine bırakırken kirli örtüyü altından çekip alınız.
(Çekme sırasında, örtülerin birbirine yapışmaması için elinizdeki örtüyü hafifçe
silkeleyiniz. Kirli örtüyü alırken baş ve işaret parmaklarınızı kullanınız.)
Resim 17: Örtünün kontrol edilmesi
Ø Örtüyü serdikten sonra, masadaki duruşunu ve kenarlardan sarkan kısımları kontrol ediniz.
Ø Örtünün toplanan kısımları varsa parmak uçları ile düzeltiniz.
(Örtüye ellerinizle mümkün olduğunca az dokunmaya çalışınız.)
1.6. Skört Takılması ( Masa Eteği)
Büfe ve display hazırlamada masalara skirt takılır. Skörtler masa örtüsüne pileli
yerlerinden toplu iğne ile tutturularak takılır. Bir diğer yol da cırt cırt ( giysi ve
ayakkabılarda kullanılan yapışkan kumaş) kullanılır.
Kısa skörtleri bir kişi takabilir. Fakat uzun skörtler takılırken bir kişi skörtü tutarken
diğeri takmalıdır. Skört takılırken şu şekilde hareket edilir:
Resim 18:Skört takma
Ø Skört takılacak masaların üzerine normal örtüleri seriniz
Ø Skört takma sırasında kaymaması için örtülerin üzerine belirli aralıklarla
ağırlıklar yerleştiriniz.
Ø Bir köşeden başlanarak skörtü toplu iğneler ile 8-10 cm aralıklarla örtüye masa
kerarından tutturunuz.
(Skörtün üst kenarının yarım ile bir santim kadar yukarıda kalmasına dikkat ediniz.)
Ø Skört takma işleminin tamamlanmasına rağmen artan skört var ise bu kısım
görünmeyecek şekilde düzgünce masa altına gizleyiniz.
1.7. Köpük Yapma
Resim 19: Köpük yapma
Ø Örtüsü serilip skörtü çekilmiş masanın üzerine köpük yapılacak örtüyü seriniz.
Ø Masanın sol tarafından başlanarak örtüyü topaklar halinde tutarak bükme işlemi yapınız.
(Örtü yeterli gelmez ise ikinci bir örtü sererek kaldığı yerden devam ediniz. Oluşan
dalgaların birbirine orantılı ve masanın kenarlarından sarkmamamsına dikkat ediniz.)
1.8. Masa Örtülerinin Toplanması
Temiz masa örtülerinin toplanması işlemi, daha ziyade, üstü açık restoran, konferans ve ziyafet salonları gibi zaman
zaman kullanılan yerlerde söz konusudur. Temiz örtüler toplanarak kaldırılır ve gerektiği zaman tekrar kullanılır. Masa
örtülerinin toplanmasında esas, örtü çizgilerinin aynı şekilde katlanmasıdır. Masada duran temiz bir örtü şu şekilde toplanır.
Resim 20:Masa örtüsünün toplanması
Ø Örtü masaya ne taraftan örtülmüşse o tarafa geçiniz.
(Örtüdeki çukur çizgi örtünün masaya ne taraftan serildiğini gösterir. Çukur ütü izinin
bulunduğu tarafa geçiniz. )
Ø Sol elinizle örtünün ortasındaki yüksek çizgiden tutunuz.
Ø Diğer elinizle de mümkün olduğu kadar öbür kenara yakın bir yerden aynı şekilde tutunuz.
Resim 21:Masa örtüsünün toplanması
Ø Örtüyü yukarı kaldırarak hafifçe silkeleyiniz.
Ø Serbest kalan yalın kat kenarlar ileriye doğru atılarak örtüyü masaya bırakınız.
(Bu aşamada örtü dörde katlanmış durumdadır. Örtü kenarlarının bir birlerine denk geldiğinden emin olunuz.)
Resim 22: Masa örtüsünün toplanması
Ø İkiye katlanmış olan örtünün ortasındaki sağ-sol yönündeki kabarık çizgiye aynı
işlemi bir kez daha yaparak masaya bırakınız.
Resim 23:Masa örtüsünün toplanması
Ø Sol eliniz ileride olacak şekilde, örtünün ortadaki ileriye doğru olan kabarık
çizgiden tutularak havaya kaldırınız.
Ø Örtünün serbest uçlarını ileriye atınız.
Resim 24:Masa örtüsünün toplanması
Ø Bu işlemi bir kez daha tekrarlayınız.
Resim 25: Masa örtüsünün toplanması
Ø Örtü toplama işlemini tamamlayarak örtüyü kaldırınız.
2. PEÇETELER
Peçeteler misafirlerin yemek esnasında kullandıkları kumaş veya kağıttan yapılmış
servis araçlarıdır. En çok ağız silmek için kullanılır. Özellikle yemek esnasında, içki içmeden
önce, bardağın yağlanmaması ya da ruj lekesiyle kirlenmemesi için dudakların yağının ve
boyasının alınması amacıyla kullanılır.
Aynı hareket, konuşmak icap ettiğinde de yapılır. İnsanın parlayan yağlı bir ağızla,
karşısındaki ile konuşması, pek hoş değildir.
Peçeteler ayrıca dize serilerek elbiseye yemek ve içki dökülmesini de önler. Peçeteler
çeşitli şekiller verilerek masanın daha güzel ve estetik görünmesine de katkıda bulunur.
2.1. Peçete Çeşitleri
2.1.1. Yapıldıkları Malzemeye Göre Peçete Çeşitleri
2.1.1.1. Kumaş Peçeteler
Kumaş peçeteler, masa örtülerinde olduğu gibi pamuklu, keten , pamuk – keten
karışımı veya pamuk terilen karışımı kumaşlardan yapılır. Peçete yapımında kullanacağımız
kumaşta, sıvıları emicilik özelliğinin yanı sıra, kolay temizlenebilir ve kalıcı şekil alabilir
özelliklerinin de olmasına dikkat edilmelidir.
Kumaş peçetelerde, temizliğin de simgesi olan beyaz renk kullanılır. Örtülerin renkli
olması durumunda peçetelerin de aynı renkte olması, masa dekorasyonu açısından önemlidir.
2.1.1.2. Kağıt Peçeteler
Kağıttan yapılan tek veya çok katlı peçetelerdir. Yemek masalarına nazaran daha çok
kokteyllerde ve orta sınıf yiyecek içecek işletmelerinde kullanılır. Kağıt peçeteler, el ve ağız
silmek için kumaş peçete yerine veya birlikte kullanılır. Renk olarak beyaz yaygındır, renkli
ve desenli olabilir. Bazı işletmeler peçete üzerine kendi armalarını bastırır.
Kağıt peçeteler, boyut olarak kare biçimli 15 X 15 cm veya 20 X 20 cm olabilir.
Peçeteler, misafirlere üçgen şeklinde ikiye katlanmış olarak ekmek tabağı ya da özel peçetelik içinde sunulur.
2.1.2. Kullanıldıkları Yere Göre Peçete Çeşitleri
Kumaş peçeteler, kullanıldıkları yere, zamana ve kullanılan kişilere göre farklı isim alır. Bunlar:
Ø Yemek peçeteleri
Ø Kahvaltı ve çay peçeteleri
Ø Servis (Garson) peçeteleri
Ø Tepsi (Manşet) peçeteleri
2.1.2.1. Yemek Peçeteleri
Misafirlerin öğle ve akşam yemeklerinde kullandıkları kumaş peçetelerdir. İşletmenin
sınıfına ve servisin kalitesine göre, keten, pamuklu veya teri-koton kumaşlardan yapılır.
Yemek peçetelerinde, emicilik, tutuculuk ve kolay temizlenebilirlik gibi özellikler
bulunmalıdır. Ayrıca, dekoratif amaçlı kullanılan kumaş peçetelerin kolay şekil alabilme
özelliğine de sahip olması gerekir.
Peçetelerin rengi masa örtüleri ve salonun diğer tefrişi ile uyumlu olmalıdır.
İşletmelerde ağırlıklı olarak beyaz renk seçilirken açık tonlarda renkli olanlar da kullanılmaktadır.
Boyut olarak kare biçimli olup 45 X 45 cm ile 60 X 60 cm arasında değişebilmektedir.
Bunların en kullanışlı olanları, 50 X 50 cm boyutlarında olanlardır.
2.1.2.2. Kahvaltı ve Çay Peçeteleri
Misafirlerin kahvaltı ve çay saatlerinde kullandıkları kumaş peçetelerdir. Yemek
peçetelerinde olması gereken özellikler, kahvaltı ve çay peçeteleri için de geçerlidir. Kahvaltı
servisinde kullanılan servis araçlarında olduğu gibi, kahvaltı ve çay peçetelerinin boyutları
da yemek peçetelerine göre biraz daha küçüktür. Genellikle, 35 X 35 cm ile 40 X 40 cm
boyutları arasında olur. Beyaz rengin yanı sıra, açık pastel renklerde de olabilir.
2.1.2.3. Servis (Garson) Peçeteleri
Garsonların servis sırasında işlerini daha kolay yapabilmeleri için kullandıkları, beyaz
renkli pamuklu ya da keten kumaştan yapılmış, 60 X 60 cm boyutlarında olan peçetelerdir
Garson peçeteleri kullanış amacına uygun olarak değişik şekillerde katlanır. Peçete,
sol kol üzerinde taşınacak ise şu şekilde katlanır:
Şekil 1 Şekil 2 Şekil 3 Şekil 4
Garson Peçetesinin Katlanması
Peçete düz açıldıktan sonra üçe katlanır. Bu işlem peçete üç eşit parçaya bölünmüş
şekilde önce birinci kat, daha sonra aynı şekilde ikinci defa katlanarak yapılır. Peçete elde
servis amaçlı kullanılacaksa enlemesine bir kere daha katlanır (şekil 4).
Servis (Garson) peçetesi bilek hizasında asılarak sol kolda,
katlanmış olarak cepte veya elde taşınabilir.
Resim 1 Garson peçetesi
Servis Peçetelerinin Sağladığı Faydalar ve Kullanıldığı Yerler
Ø Boş tabakların toplanmasında, gömlek veya ceket kolunun kirlenmesini önler.
Ø Sıcak tabak tutmada, tepsi, fayans vb. servis kaplarını taşırken elin yanmasını önler.
Ø Temiz tabakların ve takımların taşınmasında parmak izinin kalmasını önler.
Ø Yemek kaplarının taşınması sırasında çizilmelerini ve kaymalarını önler.
Ø Konukların masasına bir şey döküldüğünde, etrafa yayılmasını engellemede ve temizliğinde kullanılır.
Ø Soğuk sunulan şarapların servisinde, şişeyi sarmada kullanılır.
2.1.2.4. Tepsi (Manşet) Peçeteleri
Tepsiye konulan malzemelerin kaymasını ve tepsilerin kirlenmesini önlemek amacıyla kullanılan
peçetelerdir. Ayrıca servis esnasında tepsinin daha hoş görünmesine de katkıda bulunur. Günümüzde kullanım
kolaylığı vermesi açısından kağıt olanları (dolly) kullanılmaktadır. Kağıt olanları, hem desenli olmaları hem
de çeşitli ebatlarda olmaları sebebiyle kullanımı oldukça yaygındır.
Resim 2.. Dolly
2.1.3. Peçete Katlama Şekilleri
Peçete kullanımı ve katlanması çok uzun yıllar öncesine dayanmaktadır. Peçeteler,
masaların dekoratif yönünü zenginleştirmek amacıyla çok değişik şekillerde katlanmıştır.
Peçeteler daha çok ağzın silinmesi amacıyla kullanıldığından, özellikle 1950’li yıllarda
misafir sağlığı açısından mümkün olduğunca peçetelere az dokunulması yoluna gidilmiştir.
Peçete katlama alışkanlığı zaman zaman önemini kaybetse de 1980’li yıllarda tekrar
benimsenmeye başlanmıştır.
Peçeteler çamaşırhanede yıkanıp ütülendikten sonra, boyuna ve enine olmak üzere
dörde katlanırlar. Bu arada, peçete üstünde işletmenin arması varsa, o da üste getirilir. Bu
katlama şekline ütü katlaması denir.
Peçeteler, çamaşırhaneden alınırken mümkün olduğunca kırıştırmadan ofise getirilip
raflarına istiflenmelidir.
Restoran servise hazırlanırken peçeteler, masaların ve salonun güzel görünmesi
amacıyla bir takım şekiller verilerek katlanır. Pek çok peçete katlama şekilleri vardır.
Bunların içerisinde en ideal olanı, katlama esnasında peçeteye en az dokunma ile yapılan
katlama şeklidir. Peçetelerin, çamaşırhaneden geldiği şekli ile kuvere yerleştirilmesi dahi söz konusu olabilir.
2.1.3.1. Basit Katlama Şekilleri
a) Tek Basamak
Basit bir katlama şekli olup en az el dokunan katlama şekillerinden birisidir. Şu şekilde hareket edilerek katlanır.
Şekil 5: Peçeteyi ortadan ikiye katlayınız. (Üst kenarı alt kenara oranla biraz daha geniş katlayınız.)
Şekil 6: Alttan ve üstten kenarları içeriye doğru katlayınız. (Peçetenin katlarının temiz ve düzgün görünmesine dikkat ediniz.)
Şekil 7: Alt kenarı bir kere daha yukarıya doğru katlayınız.
Şekil 8: Basamak oluşturacak şekilde kuverdeki yerine yerleştiriniz.
b) Merdiven
Resim 3: Peçeteyi tek kat olarak açınız.
Resim 4: Peçeteyi sola doğru ikiye katlayınız.
Resim 5 Peçetenin alt ve üst kenarlarını, dört parmak eninde olacak şekilde içeriye doğru katlayınız.
Resim 7 Peçetenin orta kısmını, yukarı kaldırınız.
Orta parmağınız altta, işaret parmağınız üstte olacak şekilde peçeteyi tutarak yukarı kaldırınız.
Resim 6 Alt kenarı bir kere daha katlayınız.
Resim 8 (Kuverdeki yerine koyarken katların düzgün görünmesine özen gösteriniz.)
c) Zarf Katlama Şekli
Resim 9 Peçeteyi tek kat açarak tepe açısı yukarı gelecek şekilde üçgen haline getiriniz.
Resim 10 Peçetenin sağ ve sol alt köşelerini ortada birleştiriniz.
Resim 11 Sağ ve sol kenarları bir kez daha ortada birleşecek şekilde katlayınız.
Resim 13 Üst taraftaki üçgeni aşağıya doğru kapatarak peçeteyi zarf şekline getiriniz.
Resim 12 Peçetenin alt kısmını yukarıya doğru katlayınız.
(Katlama işlemini yukarıda bir üçgen, altta dikdörtgen oluşacak şekilde yapınız)
Resim 14 d) Smokin Katlama Şekli
Resim 15 Peçeteyi tek kat açıp tepe açısı yukarı gelecek şekilde üçgen haline getiriniz.
Resim 17 Peçeteyi, üçgen kısmı alta gelecek şekilde ters çeviriniz. Sağ üst köşeyi alta doğru katlayınız.
Resim 19 Yeni oluşan sağ ve sol köşeleri smokinin yakasına paralel olacak şekilde arkaya kıvırınız.
Resim 16 Peçeteyi taban kenarından, iki parmak eni kadar yukarı katlayınız.
Resim 18  peçetenin sağ üst köşesini de aşağıya doğru katlayınız.
(Smokinin yaka kısımlarının “V” harfi oluşturacak şekilde olmasına dikkat ediniz.)
Resim 20 Smokinin aşağıya sarkan uçlarını alttan arkaya doğru katlayınız.
(Kuver tabağına, varsa amblemi kapatmayacak şekilde yerleştiriniz)
e) Gömlekli Smokin Katlama
Resim 21 Tek kat açılmış peçeteyi, açık kenarlar yukarı gelecek şeklinde ikiye katlayınız
Resim 23 Peçeteyi sırt kısmı üste gelecek şekilde ters çevriniz
Sağ ve sol üst köşeleri ortada birleştiriniz. (Katlanan kısımların bozulmamasına özen gösteriniz)
Smokin içindeki üst köşeyi aşağıya doğru çekerek gömleğin yakalarını oluşturacak şekilde yanlara açınız.
Peçetenin üst katını önce geriye doğru sonra da ileriye doğru katlayınız.
(Katlanan kenarın ortadaki kat yerine çakışacak şekilde olmasına dikkat ediniz.)
Resim 24 Her iki yandaki alt köşeleri, arkaya kıvırınız.
Aşağıdaki kenara düzgün bir görünüm vermek için iki parmak eni kadar alta kıvırınız.
Resim 26 (Kuver tabağına, varsa amblemi kapatmayacak şekilde yerleştiriniz)
f) Bantlı Şilt Katlama Şekli
Resim 27 İnce kenarlarını oluşturan köşe aşağıya gelecek şekilde peçeteyi dörde katlayınız
Resim 29 Rulonun sağ ve sol uçlarını altta kalacak şekilde arkaya kıvırınız.
Resim 28 En üstteki katı ortaya kadar, bir parmak kalınlığında, rulo yapınız.
Resim 30 (Peçetenin kirlenmemesine ve şeklinin bozulmamasına dikkat ederek tabağa yerleştiriniz)
2.1.3.2. Külah Şeklinde Katlanan
Peçeteler
a) Koni Katlama Şekli
Resim 31 Peçeteyi tek kat olarak açınız.
Resim 33 Sağ üst köşeyi aşağıdaki kenarın ortasına getirerek bir üçgen oluşturunuz.
resim 35 Üçgenin sağındaki katlama izi ortaya gelecek şekilde peçeteyi yuvarlayınız.
(Yuvarlama işlemini sağ elinizi peçetenin içine sokarak yapınız.)
Resim 32 Peçeteyi ek yerleri aşağıya gelecek şekilde ikiye katlayınız.
Resim 34 Üçgeni sola yatırarak tek bir kare elde ediniz (Katlama esnasında kenarların
birbirine paralel olmasına dikkat ediniz.)
Resim 36 (Şeklini bozmadan dik olarak kuverdeki yerine yerleştiriniz.)
b) Basit Külah
Resim 37 Peçeteyi, yalın kat köşeleri aşağıya gelecek şekilde dörde katlayınız.
Resim 39 Peçetenin alt köşelerini arkaya kıvırınız. Birbirinin içerisine sokarak sabitleyiniz
Resim 38 Peçetenin alt köşesini yukarıya katlayarak üçgen haline getiriniz.
Resim 40 (Dik olarak kuverdeki yerine yerleştiriniz,)
c) Sivri Külah
Resim 41 Peçeteyi, yalın kat köşeleri aşağıya gelecek şekilde dörde katlayınız.
Resim 43 Tek kat köşeleri önde kalacak şekilde, alt köşeleri arkaya kıvrılarak tutturunuz.
Resim 42 Peçetenin alt köşesini yukarıya doğru üçgen olacak şekilde katlayınız.
(Tek katlı köşeleri, üst köşeye iki parmak kalacak şekilde katlayınız.)

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :