Kapat

ÇOCUKLARI TANIMA TEKNİKLERİ

1. ÇOCUKLARI TANIMA TEKNİKLERİ
1.1. Tanımı ve Değerlendirmenin Önemi
Erken çocukluk yılları bireyin gelişimi için çok önemli bir dönemdir. Bu dönemde
bireyin tüm yaşam becerilerinin temelleri atılmaktadır. Beyin gelişimi ile ilgili yapılan
araştırmalar bireyin beyin gelişiminin yaşamın ilk yıllarında çok hızlı olduğunu ortaya
çıkarmıştır. Bu nedenle okulöncesi yıllarda çocukların bilinçli ve doğru bir şekilde
desteklenmesi ve yönlendirilmesi gerekmektedir.
Çocukların gelişiminin her yönden desteklenebilmesi için, onların tüm özelliklerinin
objektif olarak değerlendirilmesi gerekir. Çünkü çocuğa yardım, onun tamamıyla
tanınabildiği koşullarda gerçekleşir.
Çocuğun ilgileri, ihtiyaçları, gelişimsel özellikleri ve öğrenme yöntemleri birbirinden
farklı olabilir. Bunları bilmek, okul programlarının geliştirilmesinde birinci basamak olarak
düşünülmelidir. Çocukların öğrenme ortamından etkili şekilde yararlanması için onların
tanınması eğitim programının can alıcı noktalarından biridir.
Çocukları tanıma ve değerlendirme; çocukla ilgili tüm bilgilerin, objektif, esnek fakat
tutarlı bir şekilde çok çeşitli araçlar yardımıyla sistematik olarak toplanması, kayıt altına
alınması ve bunları birbiri ile birleştirerek anlamlı ve güvenilir bir karar verme sürecidir.
Çocukları tanımak önemlidir. Çünkü:
 Çocukların gelişimsel özelliklerinin bilinmesi, yardıma ihtiyaç duydukları
alanların ve güçlü yönlerinin tespit edilmesini sağlar.
 Çocukların ihtiyaçlarını karşılayacak etkili ve kaliteli eğitim programlarının
oluşturulmasını sağlar. Çocukları tanımak için atılan adım sağlam bir başlangıç oluşturur.
 Çocukların özelliklerine uygun öğrenme yöntem, teknik ve araçların seçilmesi
ve böylece etkili ve kaliteli öğrenme ortamlarının düzenlenmesine temel oluşturur.
 Çocukları güçlü ve gelişmeye açık özel gereksinmelerinin erken yaşlarda fark
edilerek desteklenmesini, yönlendirilmesini sağlar.
 Çocukların kendi kendilerini tanımalarına fırsat yaratarak, bireysel ve sosyal
farkındalıklarını geliştirir.
 Çocukların gelişimlerindeki ilerleme ya da sapmaları ölçmeyi sağlar. Böylece
çocuk hakkında bir profesyonel olarak aileleri bilgilendirmede güvenilir bir
rehberlik hizmeti vermek mümkün olur.
Çocukların tanınması gereken yönleri şunlardır.
 Beden gelişimi ile ilgili bilgiler.
 Ailesi, yakın çevresi ve yaşadığı çevre ile ilgili bilgiler.
 Kimlik bilgiler.
 Sağlık durumu ile ilgili bilgiler.
 İlgi ve yetenekleri ile ilgili bilgiler.
 Kişilik özellikleri ve geçmiş yaşantıları ile ilgili bilgiler.
 Bilgi ve beceri, başarı ve uyumu ile ilgili bilgilerin bilinmesi gerekir.
1.2. Çocukları Tanıma ve değerlendirme sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar
 Çocukları tanıma ve değerlendirmenin amacı, çocukların neleri bilmediğini
değil, neleri ne kadar bildiğini ortaya çıkarmaktır. Çocukların bildiklerinden
hareketle, yeni öğrenme alanlarına dikkatlerinin çekilmesi önemlidir.
 Tanıma ve değerlendirme çalışmaları kesinlikle çocuğun yapamadıkları üzerinde
yoğunlaştırılmamalıdır. Çocuğun kendisiyle ilgili olumlu benlik algısı
güçlendirilmelidir. Çocukların bildikleri kadar merak ettiği konularda dikkate
alınmalıdır. Çocukların meraklarını gidermek için sordukları sorulara önem
verilmelidir. Çocukları tanımak demek, çocukların neleri öğrenmek istediklerini de
ortaya çıkarabilmek demektir.
 Çocuklar ne yaptıkları kadar nasıl ve neden yaptıklarını da düşünmelidirler. Çocuk
yaptığı eylemlerin nedenini düşünmeden yaptığında, ezberci bir yapıya sahip
olabilir. Çocuklarla öğrenme sürecinde, duygu ve düşünceleri ile ilgili konuşmalı,
yaptıklarının amaçları hakkında paylaşımlar yapılmalıdır.
 Çocuklar aynı yaşta olsalar da birbirleri arasında farklılıklar olabileceği
unutulmamalıdır. Bu nedenle çocuk merkezli çoklu değerlendirme, yöntem ve
araçlarının kullanılması gerekmektedir.
 Çocukları tanıma ve değerlendirme çalışmaları eğitim programlarının bir parçasıdır.
Eğitim ortamındaki her durum çocuk hakkında bir veri olarak dikkatle değerlendirilmelidir.
 Çocukları tanıma ve değerlendirmede aileleri ve yaşadıkları çevre koşulları da
dikkate da dikkate alınmalıdır.
 Çalışmalar düzenli ve sürekli olarak yapılmalıdır.
 Etik davranmalı, elde edilen bilgiler sadece eğitim amaçlı kullanılmalıdır.
2.ÇOCUKLARI TANIMAVE DEĞERLENDİRMEDE KULLANILAN TEKNİKLER
2.1. Gözlem
Gözlem, bir kimsenin diğer bir kimse hakkında duyu organları ile bilgi edinmesi veya
çocukların farklı ortamlarda, farklı davranışları ile ilgili bilgi toplama tekniği olarak tanımlayabiliriz.
Gözlem,”Bir çocuk ya da grubu yer, olay, nesne, durum ve şartlarına göre bilgi
toplamak için maksatlı, belirli bir amaca yönelik yapılan gözetleme ve duyma işidir.”
Kısaca gözlem, bilgi toplama tekniklerinden biridir diyebiliriz
Gözlem birkaç şekilde yapılabilir.
a)Gelişi güzel Gözlem:Herhangi bir plan yoktur.Amaç belirlenmediği için doğal
ortamda rasgele elde edilir. Örneğin;Öğrenciye rehberlik ederken çocukları rasgele gözleme.
b)Sistemli Gözlem:Neyin nerede,ne zaman gözleneceğinin önceden tespit
edilerek,amacının belirlendiği,belli kurallara uyularak yapılan gözlemdir.( Planlama).
İzleme sonuçları bir form üzerine kaydedilir. ( Gözlem ve kayıt) Sonuçlar daha sonra bir
form üzerine kaydedilir. ( Yorumlama).Geçerliliği ve güvenirliği vardır. Ancak, gözlemlenen
kişi, bu durumdan haberdar olmamalıdır.
Örneğin;Çocuğu sınıf ortamında oyun oynarken, yemek yerken gözlemek.
c) Özel durumlarda Gözlem:. Belli durumlarda çocukların nasıl bir tepki gösterdiğine
bakılarak kişilik özellikleri hakkında bilgi toplamadır. Örneğin; çocuğun bazı engellemeler
karşısındaki tepkisini anlamak için gerçek yaşam koşullarına uygun özel durumlar yaratılır;
tepkiler izlenir ve değerlendirilir.
Gözlem Yapılırken Dikkat Edilmesi Gereken İlkeler;
 Kim, niçin, nerede, nasıl, ne zaman gözlenecek planlamalıdır.
 Gözlem sonuçları nasıl kaydedilmeli ve bilgiler nasıl analiz edilmeli önceden belirlenmelidir.
 Belli bir zamanda bir kişi ve bir grup gözlenmelidir.
 Gözlem için yeterli süre ayrılmalıdır. ÖR:5 gün boyunca gözlenmelidir.
 Gözlem farklı aralıklarla ve kısa süreli yapılmalıdır.
 Kontrollü ve doğal ortamlarda gözlem yapılmalıdır.
 Çocuklar bir bütün olarak gözlenmeli, kritik davranışlar, çocuğun tüm yönleri içinde gözlenmelidir.
 Gözlem objektif olmalı, yorum ve değerlendirme katılmadan kaydedilmelidir.
 Çocuk gözlendiğini hissetmemeli, doğal hareket etmesi için ortam sağlanmalı,
gözlem sonuçları kaydedilirken, gözlenen çocuk bunu hissetmemelidir.
 Gözlem zaman, zaman yapıldığı için gözlemci sonuçları unutabilir. Böyle bir
duruma düşmemek için kayıtlar gözlem sonrasında hemen yapılmalıdır.
 Gözlem, birkaç kişi tarafından yapılabilir. Bu durumda hata en aza iner.
 Gözlem koşulları ve zamanı mutlaka kaydedilmelidir.
 Gözlemle elde edilen bilgiler, diğer bilgilerle birlikte kullanılmalıdır.
 Çocukların konuştuklarıyla birlikte duygu, davranış ve beden diline de dikkat edilmelidir.
 Gözlemde elde edilen bilgiler çocuğun gelişimini desteklemek, varsa
problemlerine çözüm bulmak amacıyla kullanılmalıdır.
 Gözlem yapan kişinin duyu organları sağlıklı olmalıdır.
2.1.1. Gözlemin Tekniğinin Faydalı Yönleri:
 Kullanması kolay bir tekniktir.
 Herhangi bir araç gerektirmez, ekonomiktir.
 Doğal ortamda çocukları izleme imkanı vardır.
 Hem grup, hem de birey için uygulanabilir.
 Her yaşa göre uygulanabilir.
 Eğitimin bir parçası olarak yürütebilir, ayrıca zaman ayırmaya gerek duyulmaz.
 Çocukları bir bütün olarak ele almaya fırsat verir. Sözlerini, mimiklerini,
davranışlarını aynı anda izlemek mümkündür.
2.1.2. Gözlemin Tekniğinin Sakıncalı Yönleri (Sınırlılıkları)
 Görülebilen davranışlar hakkında bilgi verir. Davranışın nedenlerini bulmak
için başka tekniklere ihtiyaç duyulur.
 Yapısı itibariyle sadece gözlem anına ait bilgi verir.
 Gözlemcinin bakış açısı, gözlemin objektif olmamasına neden olabilir.
 Gözlenen durumun yorumlanması zordur.
 Gözlemcinin iyi yetişmiş olması veya taraflı bir bakış açısına sahip olması
gözlemin ve yorumun değerini değiştirebilir.
Çocukları tanıma teknikleri konusunda eğitim almamış kişiler tarafından gözlem
yapılarak bilimsellikten uzak, yüzeysel, gözlemlerin yapılmasını önlemek amacıyla bazı
araçlar geliştirilmiştir.
Bu araçlar anekdotlar, gözlem listeleri, özel kayıt çizelgeleri, dereceleme ölçekleridir.
Gözlem Kayıt Formu (Örnek)
Çocuğun adı……… Tarih …./…/…..
Durum: Pamuk prenses kostümünün ilgili köşeye asılması. Gözlem Süresi…….
Kayıt Tutan ………….
Her boş dakikayı belirterek,çocuğun etkinliği kaydedilir.
8:30- Gizem sınıfa girdiğinde pamuk prenses kostümünün yanında Elif ile Ayşe’yi
gördü. Aaaa dedi bu sizin mi?Öğretmen “Hayır sınıfa ait oyun oynarken sırayla
kullanabilirsiniz” diyor.Gizem gülerek -“Şimdi ben giymek istiyorum” diyor.Ayşe ile Elif
itiraf edince ağlamaya başlıyor.
8:35- Ayşe “Önce biz gördük” deyince Gizem öğretmenin suratına bakıyor. Kitap
köşesine doğru ilerliyor. Bir kitap alıp sandalyeye oturuyor. Arada bir öğretmenine
bakıyor.Öğretmeni ” Gizemcim arkadaşlarından sonra deneyebilirsin “ diyor.Gizem
ağlayarak başını sallıyor.
8:40- Kitabı sandalyede bırakarak “ben çok bekledim, sıra bende diye” bağırıyor ve
arkadaşlarının yanına doğru zıplayarak ilerliyor.
8:45- Sert biçimde Elif’in üzerindeki pamuk prenses kostümünü çekiyor. Elif’in
ağlayarak öğretmene seslenmesi üzerine asılı biçimde duran kostümlerin arkasına saklanıyor
Anekdot(Vak’a Kaydı)
Gözlem sonuçlarının kaydedilmesi amacıyla geliştirilmiş özel bir formun adıdır.
Uzman, öğretmen ya da yöneticiler tarafından gözlenen çocukların olumlu veya
olumsuz olduğunu düşündükleri davranışlarının ayrıntılı ve objektif bir şekilde kaydedilmesi tekniğidir.
Anekdotlar her çocuğa ayrı olarak hazırlanır. Kart şeklinde olabildiği gibi, anekdot
özetleme formları geliştirilerek ,toplu dosyalara aktarılmak üzere zarf içinde bulunabilir.
Anekdotlarda, çocuğa ait tüm gözlemler kaydedilmez. Sadece dikkate alınması
gereken davranışlar kaydedilir.
Anekdotta ;
 Gözlemcinin adı,soyadı ve unvanı
 Gözlenen öğrencinin adı,soyadı
 Olayın geçtiği yer ve zaman
 Olayın objektif olarak tarif edilmesi
 Gözlemcinin yorumu ve önerisi için ayrı bir yer bulunması önemlidir.
Anektod Örneği-1
20.2.2006 Gizem kahvaltısını ısrarla yapmak istedi.Çatalı yavaşça yerine
koydu.Öğretmenin kendisine bakıp bakmadığını kontrol etti.Sandalyesi ile arkaya doğru yaslandı.
17.3.2006 Üç çocuk Legolarla araba yapmışlardı. Gizem, Furkan’a yaklaştı.”Bana da
yapar mısın?” dedi.Olumsuz cevap alınca Legoların içinde kırmızı olanı seçti.Kısa bir süre
elindeki oyuncakta birlikte masadakilere baktı.sonra elinden oyuncağı yere attı.
15.4.2006 Kukla sahnesinin arkasında eline bir kukla geçirmeye çalıştı. Buse yanına
yaklaşınca dedi “Hadi sende bir kukla al oynayalım”
Dedi.Buse Kuklayı eline geçirirken, O da boş olan eliyle yardım etti.
3.6.2006 Masada resim yaparken arkadaşının yeşil boyayı bulamıyorum demesi
üzerine “Benim işi bitiyor.Sonra sana veririm” dedi.
Daha sonra kağıdını öğretmene verdi ve müzik köşesine doğru yürüdü.
YORUM:Gizem’in diğer kayıtlarda,okula arkadaşlarından daha geç başladığı
belirtilmiş.İlk başta zorlanmış ama daha sonra kendisini kabul ettirdiği görülüyor.
Anekdot Örneği(Kart Şeklinde)-2
Adı,Soyadı………………………………….
Tarih…………………………..
Yer…………………
Yorum…………………………………………………………………………..
………………………………….
Anekdot özetleme form örneği
Adı,Soyadı………………………………….
Tarih Yer Gözlemci
Davranış Yorum
Gelişim Kontrol Listeleri ve Standart Testler
Özellikle çocuğun bireysel gelişimine yönelik olarak kullanılması önerilen bu
tip araçlar okul programının belirlenmesinde rehberlik eder. Ancak, bireysel yada
küçük gruplara uygulanabilecek bu tip araçların çocuklar hakkında karar verme
sürecinde etiketlemeye varan sonuçlarından kaçınmak gerektiği de unutulmamalıdır.
Gelişimsel kontrol listeleri ve standart testler, çocukların zayıf ve güçlü yönlerini
gösterdiği gibi bazı özel becerilerin ve yeteneklerin ortaya çıkmasında da önemli ipuçları verir.
Gelişim Dosyaları ( Portfolyolar)
Çocuk hakkında genel bir değerlendirme yapabilmek için çok sayıdaki ve çok çeşitli
alanlardaki gelişimsel ürünleri ve sonuçları içeren çocuğa ait özgeçmiş dosyasıdır.
Gelişim dosyalarının en önemli özelliği, belli bir amaca yönelik olarak hazırlanması
ve sistematik olmasıdır. Gelişim dosyaları eğitim sürecinin sonu değil, sürecin kendisidir.
Portfolyonun oluşturulmasında çocuğun aktif katılımı esastır. Portfolyo içindeki
ürünlerin büyük kısmı, çocuk tarafından seçilmiş ve dosyaya konulmuş olmalıdır.
Çocukların kendi çalışmaları hakkında duygu ve düşüncelerini belirtmeleri kendi
kendilerini yönetme becerilerini geliştirdiği gibi, öz değerlendirme becerilerini de geliştirir.
Portfolyo, çocuğun bireysel çalışması gibi görünse de aslında öğrenme sürecinin bir
yansımasıdır ve çocuğun öğretmeniyle, arkadaşlarıyla ve ailesiyle etkileşimlerinin,
paylaşımlarının da somut örneklerini yansıtır.
Gelişim dosyasında aşağıdaki bilgi ve dokümanların yer alması beklenir.
 Aileye ait bilgi formları
 Öğretmenin yapmış olduğu gözlem kayıtları
 Çocuğa ve aileye ait anektodlar
 Gelişim kontrol listeleri ve standart test sonuçları
 Çocuğa ait kişisel bilgiler
 Fotoğraflar
 Video kayıtları
 Çocuğun seçtiği sanat çalışmaları
 Projeler, v.b.
Görüldüğü gibi, çocuğun gelişim dosyasının hazırlanmasında katılımı esastır. Aynı
zamanda bu dosyalar hem çocuk, hem de çocukla etkileşimde bulunan çevresiyle
ilgili dokümanları kapsamalıdır.
Gelişim dosyaları çocuğu tanımak ve çocuğun kendisini tanıması amacıyla kullanılan
en etkili araçlardan biridir.
Gelişim Raporları
Gelişim raporları çocukların eğitim dönemi içindeki performanslarının bir özetini
kapsar. Çocuğun bütün gelişim alanlarını kapsayan bilgi, beceri, tutum ve
alışkanlıklarının genel bir yorumu gelişim raporlarıyla somutlaştırabilir.
Gelişim raporları, öğretmenlerin çocukları tanımaya yönelik olarak kullandıkları,
gözlemler, anektodlar, standart test ve gelişimsel kontrol listeleri, gelişim dosyaları,
vb. sonuçlarının bir sentezi olarak da düşünülebilir. Ailelere özellikle belirtilmesi
gereken noktalar varsa ( özel yetenekler, okul dışında desteklenmesi gereken alanlar,
öneriler ve çözüm yolları vb.) bunlara da raporda yer verilmelidir.
Görüşme (Mülakat)
Bireyi tanımak amacıyla,görüşme tekniğini kullanmasını bilen,zamanı,yeri belli olan
bir plan dahilinde düzenlenen etkileşim sürecidir.Görüşme tekniği ile birey(çocuk) ve çevresi
hakkında ayrıntılı bilgi elde edebilir.
Erken çocukluk eğitiminde görüşmeler veliyle yapılır.
Görüşmelerde konuşmada farklı olarak:
 Tekniği bilen bir kişi tarafından yapılması,( Okullarda öğretmenler,uzmanlar,psikolojik danışmanlar vs.)
 Belli bir amaca yönelik olması,
 Planlama ve düzenleme yapılması
 Belli bir zaman, yer ve sınırlılıkta yapılması,
 Yorumlanması gereklidir.
Görüşmede bazı olumsuz yönlerde vardır. Bunlar:
 Görüşme tekniği fazla araç gerektirmemesine rağmen. Bireysel olduğundan
ekonomik değildir. Her çocuk için ayrı zaman ve emek gerektirir.
 Subjektifdir. Görüşülen kişinin verdiği bilgilerin doğru olduğu kabul
edilir.Görüşme görülen kişinin verdiği bilgi ile sınırlıdır.
 Sonuçlar yanlış yorumlanabilir.
 Görüşmede uygun yer ve zamanı belirlemek taraflar açısından oldukça zordur.
 Bireysel görüşmede, görüşme için başvuran kişinin ilgi ve ihtiyacına hizmet etmeyi ilke edinilmelidir.
Görüşmenin faydalı olabilmesi için uygulayıcının dikkat etmesi gereken bazı noktalar
şöyle sıralanabilir.
Hazırlık aşamasında ( Görüşme Öncesi ) ;
 Görüşmenin amacı tespit edilmeli.
 Birey (çocuk) ve problemleri hakkında bilgi toplamalı
 Neler sorulacağı tespit edilmeli.
 Uygun görüşme yeri hazırlanarak görüşülen kişinin kendini huzurlu hissetmesi sağlanmalı.
 Görüşme zamanı başkalarına duyurmada ve karşılıklı olarak tespit edilmelidir.
Görüşme sırasında:
 Karşılama ve selamlaşmadan sonra hal hatır sorulmalı.
 Görüşmeciye rahat, güvenilir, güler yüzlü, samimi davranılmalıdır.
 Tekniği uygulayan kişi dikkatli, uyanık ve iyi bir dinleyici olmalı yeri
geldiğinde sorular sormalı, görülen kişinin konuşmasını sabırla beklemelidir.
 Uygulayıcı, mümkün olduğunca az konuşmalı, ders verir veya tenkit edici
konuşmamalı, ses tonunu iyi ayarlamalı, açık,sade ve anlaşılır bir dil kullanmalıdır.
 Önceden tespit edilen soruları en uygun anda sorulmalı, görüşülen kişinin
yardıma ihtiyacı varsa, cesaret verilmelidir.
 Görüşülen kişinin söyledikleri doğru kabul edilip, konuşmak istemediği
şeyleri açıklaması konusunda baskı yapılmamalıdır.
 Yapılan görüşmeden sağlanan fayda açıklanarak, memnuniyet hissi uyandırılmalıdır.
 Görüşülen kişi mutlaka uğurlanmalıdır.
Görüşme sonrasında:
 Etik kurallara uyulmalı, konuşulanlar sır olarak kalmalı ilgili olmayan kişilerle paylaşılmamalıdır.
 Konuşanlar objektif olarak yazılmalıdır.
 Tutulan kayıtlara göre yorum yapılarak, öneriler belirtilmelidir.
 Görüşme kaydedilmelidir.
GÖRÜŞME FORMU(ÖRNEK)
(Ana-babalarla görüşme yapmak için örnek form)
1. Çocuğun adı soyadı: ............................. Doğum tarihi: ..........................................
Yaş ................................ Evlat mı edinmiştir ..................................
Evlat edinilmişse çocuk biliyor mu? ................................................................
Sizin bu konuda düşünceniz nedir? ..................................................................
2. Baba adı: .................................. Doğum Yeri: .............................. Yaşı: ......................
3. Anne adı: .................................. Doğum Yeri ............................... Yaşı: ......................
4. Babanın mesleği: .............................. Annenin mesleği: ..................................
5. Öğrenim durumu: Baba: ...................................... Anne: ...................................
6. Ailedeki diğer çocukların:
Adı Doğum Tarihi Yaşı
................................. .................................. ...............................
................................. .................................. ...............................
................................. .................................. ...............................
7. Evdeki diğer kişiler (Çalışan varsa belirtiniz.)
Adı Doğum Tarihi Yaşı
................................. .................................. ...............................
................................. .................................. ...............................
................................. .................................. ...............................
8. Evde özel ilgisi veya yetenekleri olan kişi varsa belirtiniz.
Anne: ........................................... Baba: ...............................................
Kardeş: ......................................... Diğer: ..............................................
9. Boş zamanlarınızı neyle değerlendiriyorsunuz ?
Anne: ..........................................................
Baba: ...........................................................
10. Çocuğun hangi oyunlara ilgisi vardır ve evde nelere yöneltiliyor ?
...................................................................................................................................
11. Ailenin birlikte yapmaktan zevk aldığı etkinlikler nelerdir ?
...................................................................................................................................
12. Çocuk hangi etkinlikleri yapmaktan zevk alır ?
...................................................................................................................................
13. Cinsiyetle ilgili rolünü nasıl ifade ediyor ? .........................................................
14. Anlaşmazlıklarını nasıl çözer ? ............................................................................
15. Siz anne-baba olarak çocuğunuzun gelişimine okulun nasıl yardım edeceğini
düşünüyorsunuz?
...................................................................................................................................
16. Ailede disiplin nasıl sağlanır ? .............................................................................
17. Hangi çocuk hastalıklarını geçirdi ? .....................................................................
18. Kaza geçirdi mi ? Geçirdiyse kısaca anlatınız. .....................................................
.....................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
19. Çocuğunuzun okulun dışında arkadaşları var mı? .................................................
20. Çocuğunuzun doğumdan bugüne gelişimini anlatınız. ...........................................

36-60 AYLIK ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
ÖZBAKIM BECERİLERİ EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Düğmesiz ve bağsız giysiler yardımsız giyinir.
2 Yardımla saçını tarar.
3 Giysisindeki büyük düğmelerini iliklerçözer.
4 Giysilerinin önünü-arkasını ayırt eder.
5 Ellerini yıkar.
6 Dişlerini fırçalar.
7 Sözel ipuçları ile tabakları,peçeteleri,çatal ve kaşıkları doğru yerleştirerek sofra kurmaya yardım eder.
8 Boyuna uygun bir askıya ceketini ve hırkasını asar.
9 Masada kirlettiği kendisine ait yeri temizler.
10 Gece gereksinim duyduğunda uyanır ve tuvalete gider.
11 Burnunu mendille siler.
12 Ev işlerine yardım eder.
13 Kendisine ait eşyaları toplar.
14 Yardım ile bıçak kullanır.

36-60 AYLIK ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
SOSYAL DUYGUSAL GELİŞİM EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Toplum içinde kendisinden beklenen uygun davranışları gösterir
2 Yetişkinlerin konuşmalarını katılır.
3 Aldıgı sorumlulukları yerine getirir.
4 Nezaket kurallarına uygular.
5 Kendisinden küçüklere sevgi ile ilgi gösterir
6 Oyuncaklarını paylaşır.
7 Yetişkinlerin yönettiği grup oyunlarına katılır.
8 Diğer çocuklarla çeşitli oyunlar oynar.
9 Basit kurallı oyunlar oynar.
10 Sırasını bekler.
11 Hakkını korur.
12 Övgüden hoşlanır,yaptığı işin beğenilmesini ister.
13 Kendisiyle ilgili sorulara uygun cevaplar verir.
14 Duygularını ifade eder.
15 Bir sorunu olduğu zaman yardım ister.
16 Sofra kurallarına uyar.
17 Adını,Soyadını ve yaşını bilir.

36-60 AYLIK ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
BİLİŞSEL GELİŞİM EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Büyük-küçük,az-çok,açıkkapalı, uzun,kısayı resimde ayırt eder.
2 4-8 parçalı yap-bozu yapar.
3 Sayı ile nesne arasında ilişki kurar (1'den 10'a kadar)
4 1'den 10'a kadar sayar.
5 Yetişkinin istediği sayıda nesneyi verir. (1'den 10'a kadar)
6 İki yarım daireyi birleştirip daire yapar.
7 Nesnelerin neden yapıldığını söyler.
8 "Neden evimiz,kitabımız,saatimiz,görevlerimiz vardır"gibi soruları cevaplandırır.
9 Tamamlanmamış insan resmine kol ve bacak çizer.
10 Resmi gösterilen mesleklerin adını söyler.
11 Meslekler ile kullandıkları araç gereçler arasında ilişki kurar.
12 Kısa bir süre gösterilip gizlenen tek nesne resimlerinin neye ait olduğunu hatırlayarak söyler.
13 Artık materyalleri kullanarak özgün bir ürün yaratır.
14 Ana ve ara renkleri sıralar.
15 Ana ve ara renklerle ilişki kurar.
16 Ana ve ara renkleri gruplar.
17 Ana ve ara renkleri sıralar.
18 Verilen nesneleri açıktan koyuya, koyudan açığa doğru sıralar
19 Bir olayı oluş sırasına göre sıralar.
20 Gösterilen resimlere ilgili öykü oluşturur.
21 Objelere temel özelliklerine göre gruplar.(Hayvanlar,sebzeler,çicekler)
22 Resme bakarak nesneyi tanımlar.
23 Dil,boyun,kol,diz,parmak,gibi beden paçalrını gösterir.
24 Neden-Sonuç ilişkisi kurar.

36-60 AYLIK ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ
DİL GELİŞİMİ EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Konuşmalrında bağlaç kullanır.
2 Kendi kendine ait bir şarkı,şiir,tekerleme söyler.
3 Yaptığı günlük işlerle ilgili olarak,sorulan sorulara cevap verir.
4 Konuşmalarında sıfat kullanılır.
5 Konuşmalarında ifadelerin olumsuz biçimlerinide kullanır.
6 "Neden,nasıl,kim?" gibi sözcüklerini kullanarak tümceler kurar.
7 Konuşmalarında kişi zamirlerini kullanır.
8 Konuşmalarında yer bildiren ifadeleri doğru olarak kullanır.(önüne,arkasına gibi)
9 Konuşmalarında tümcenin temel öğelerini kullanır.
10 Konuşmalarında işaret zamirini kullanır.
11 Duygularını adlandırır.
12 Dün,bugün,yarına ilişkin zaman bildiren sözcükleri doğru olarak kullanır.

60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN GELİŞİM ÖZELLİKLERİ PSİKOMOTOR
GELİŞİM EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Denge tahtasında ileriye-geriye doğru yürür.
2 Buluşma ve durma komutlarına uyarak tempolu yürür.
3 Kendi başına ip atlar.
4 Kendi bedeni etrafında döner.
5 Ayak değiştirerek merdiven iner çıkar.
6 Atma ve tutma davranışlarını gerektiren etkinliklere katılır.
7 Yardımla sekerek yürür.
8 Ritmik hareketleri yapar.
9 Topu yakalayabilmelmek için ellerinden çok kollarını kullanır.
10 Orta boy topu yerde birden fazla sıçratır.
11 Parmak ucunda koşar.
12 Topukları üzerinde koşar.
13 Yaklaşık 30 cm. yükseklikten atlar.
14 Ritmik olarak seker.
15 Tek ayak üzerinde 8- 10 saniye durur.
16 Düşmeden 10 kez öne doğru çift ayak sışrar.
17 Kâğıt üzerine çizilmiş basit şekilleri keser.
18 Hamur gibi yumuşak materyalleri kullanarak 2-3 parçadan oluşan şekiller yapar ve bunlardan bir kompozisyon oluşturur.
19 Modele bakarak daire,kare,dikdörtgen ve üçgen çizer.
20 Yatay,dikey,eğri ve eğiz çizgileri ve bunların kombinasyonları çizer.
21 İşaret parmağı ile diğer elinin parmaklarını sayar.
22 Üç metre uzaklıktaki hedefe top atar.
23 Baskı ve yapıştırma işlemlerini düzgün olarak yapar.
24 Yetişkin gibi kalem tutar.
25 1-5 arası rakamları kopya eder.
26 İsmini kopya eder.
27 Eksiklerle çizilmiş insan resmini tamamlar.
28 Ev,araba,insan,ağaç gibi tanıdık resimleri çizer ve bunlardan bir kompozisyon oluşturur.
ÖZBAKIM BECERİLERİ
1 Elini,yüzünü yıkar,kurutur.
2 Kendi kendine giyinir-soyunur.
3 Giysilerindeki düğmeleri çözerilikler.
4 Yemek yerken uygun araç-gereci kullanır.
5 Dişlerini fırçalarlar.
6 Saçlarını fırçalar.
7 Bıçakla yumuşak nesneleri keser.
8 Bıçakla ekmeğine yumuşak nesneleri sürer.
9 Ayakkabılarını bağlar.
10 Tabağına servis yapar,tabağından yiyecek alır.
11 durumu ve hava şartlarına uygun giyecekleri seçer.
12 Tuvalet gereksinimi ile ilgili işleri yapar.
SOSYAL VE DUYGUSAL GELİŞİM EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Toplum içinde kendisinden beklenen uygun davranışları gösterir.
2 Kızgınlık,mutluluk,sevgi gibi duygularını belli eder.
3 Başkalarının duygularını anlar.
4 Kurallı oyunların kurallarını koyar
5 Başkalarına oyunun veya etkinliğin kurallarını açıklar.
6 Sorumluluk alma ve kurallara uyma davranışları gösterir.
7 Kendine güven duyar
8 Yeni ve alışılmamış durumlara uyum sağlar.
9 Yapı-inşaat oyunları planlar ve oynar.
10 Grup kurallarına uyar.
11 Kendi arkadaşlarını kendi seçer.
12 Zaman,yer ve ayrıntılarıyla ilgili bilgi verildiğinde gerçeğe yakın dramatik oyunlar oynar.
13 Sorulduğunda ailesi ile ilgili bilgi verir.
14 Sorulduğunda adresini ve telefon numarasını söyler.
15 İşbirliğine dayanan oyunlara katılır.
16 Kendisini ifade etmede özgün yollar kullanır.
17 Duygusal durumunu ifade etmede dramatik oyunu ve çeşitli araçları kullanır.
18 İstediklerine ulaşmada sosyal olarak kabul edilebilir davranışlar gösterir.
19 Kendi cinsiyetinden memnuniyet duyar.
BİLİŞSEL GELİŞİM
1 Bedenini parçalarını kendi üzerinde adlandırır ve resimle eşleştirir.
2 Artık materyalleri kullanarak özgün bir ürün oluşturur.
3 10-25 parçalı yapbozu yapar.
4 Aynı dokuya sahip 6-10 nesneyi eşleştirir.
5 Aynı dokuya sahip 6-10 nesneyi gruplandırır.
6 İki üçgeni birleştirerek kare yapar.
7 20'ye kadar atlamadan  sayar.
8 1-10 arasında verilen nesne grupları ile rakamları eşleştirir.
9 Nesneleri kullanarak toplama ve çıkarma yapar.
10 Yaşadığı şehrin ve sokağın adını söyler.
11 Dün,bugün ve yarınla ilgili konuşur.
12 Daha önce dimlediği öyküleri içeriğine uygun olarak anlatır.
13 Nesneleri kullanarak toplama ve çıkarma yapar.
14 Sorulan sorulara kendine özgü cevaplar verir.
15 Nesnelerin bi sıra içindeki konumunu (birinci,ikinci,üçüncü gibi) gruplandırır.
16 Haftanın günlerini sırasıyla söyler.
17 Kısa bir süre gösterilip gizlenen resimdeki nesneleri hatırlar.
18 Sağını-solunu gösterir.
19 Gösterilen iki resimden birinde var olan farklılıklarını gösterir.
20 Günlük yaşamda kullanılan sembolleri tanır.
21 Yarım ve bütün olan nesneleri gösterir.
22 Belli bir oılaydan sonra ne olacağını tahmin eder.
23 Nesneler arasındaki benzerlik ve farklılıkları gösterir.
24 Eşleştirme.ilişki kurma,gruplandırma ve sıralamayı neye göre yaptığını açıklar
25 Basit neden-sonuç ilişkilerini açıklar.
26 "En az,en çok,birçok"ın anlamını bilir ve uygun davranışı gösterir.
DİL GELİŞİMİ EYLÜL EKİM KASIM ARALIK OCAK ŞUBAT MART NİSAN MAYIS HAZİRAN
1 Günlük deneyimleri anlatır.
2 Birbirine benzeyen üç emir tümcesinde istenileni sırası ile yerine getirir.
3 Tekil ve çoğul ifadeleri birbirine dönüştürerek kullanır.
4 Bazı sözcüklerin eş ve karşıt anlamlarını bilir.
5 "Ne zaman,neden,nasıl?"gibi soru sözcüklerini içeren soruları cevaplar.
6 "Çünkü,daha sonra" gibi bağlaçlar kullanarak konuşur.
7 Olayları oluş sırasına göre anlatır.
8 Yer bildiren sözcükleri yerinde ve doğru olarak kullanır.
9 İsteklerini uygun tümcelerle ifade eder.
10 Birleşik tümceler kullanır.
11 Basit şakalar yapılır.
12 Tümcelerde genellikle özneye uygun fiiller kullanılır.
13 Kullandığı tümce yapıları yetişkininkine yakın olur.
14 Soyut ifadeleri anlar.

KAYNAK:www.megep.meb.gov.tr

Döküman Arama

Başlık :