Kapat

BİLİŞİM TEKNOLOJİSİ-ELEKTRONİK TABLOLAMA PROGRAMI

ŞEKİL VE RESİMLERİ GÖREMİYORSANIZ www.megep.meb.gov.tr ADRESİNDEN İLGİLİ MODÜLÜ BULARAK İNCELEYEBİLİRSİNİZ.

1. PENCERE ELEMANLARI VE GÖRÜNTÜLEME BİÇİMLERİ
1.1. Ekran Görüntüsü Açıklama
Elektronik Tablolama Programının çalışma alanısatır ve sütunların kesişmesinden
meydana gelen hücrelerden oluşmaktadır. Satırlar rakamlar ile, sütunlar alfabetik harfler ile
temsil edilir. Bir EXCEL çalışma alanıtoplam olarak 65.536 satır ve 256 sütundan meydana
gelmektedir.
Elektronik Tablolama Programında her bir çalışma alanıbir sayfa olarak
adlandırılırken, birden fazla sayfa ise kitap olarak adlandırılır. Bir EXCEL programıkaç
sayfadan meydana gelirse gelsin bunların tamamıbir isim adıaltında kaydedilir. Elektronik
Tablolama Programınıbaşlattığımızda program penceresi, çalışmaya başlamamız için
hazır olan boşbir çalışma kitabıile açılır (Resim 1.1).
Ekranda görünen elemanlar şunlardır:
Başlık çubuğu : Etkin çalışma kitabının adınıiçerir.
Formül çubuğu : Etkin hücredeki herhangi bir veri, formül çubuğunda belirir.
Menü çubuğu : Tüm EXCEL komutları, menü çubuğundaki menülerde düzenlenir.
Araç çubuğu : Sık kullanılan EXCEL komutlarına, araç çubuklarıüzerinde
düzenlenmişolan araç çubuğu düğmeleriyle ulaşılabilir.
Fare işaretçisi : EXCEL yeni bir görevi yürütmeye hazır olduğunda fare işaretçisi
bu şekli alır. Yürütmekte olduğunuz eyleme bağlıolarak şekli değişir.
Aktif hücre : Aktif hücre o an seçili olan hücredir.Etkin hücreye verileri girebiliriz.
Sütun başlıkları : Alfabetik harflerle gösterilen sütun isimleridir.
Resim 1.1: Elektronik tablolama programıana ekranı
Satır başlıkları : Sayılarla gösterilen satır isimleridir.
Durum çubuğu : Durum çubuğu, seçilen komutlar veya işlemler hakkındaki bilgileri gösterir.
Çalışma sayfaları: Her sayfa, birinden diğerine geçmek için tıklayabileceğiniz bir
sekme içerir; sayfaların içeriğini anımsamanızıkolaylaştırmak için onlarıyeniden adlandırabilirsiniz.
Hücre adresleri : Bir sütunla bir satırın kesişmesi bir hücre oluşturur; her hücrenin
sütun harfi ve satır numarasıile belirlenen özgün bir adresi vardır. Örneğin G16 hücresi, G
sütunu ile 16. satırın kesiştiği yerdir
1.2. Çalışma SayfasıGörüntüsünü Değiştirme
Elektronik Tablolama Programıile çalışırken ekranın iki temel görünüşü vardır. Bu
görünüşlerin arasında geçiş yapmak için Görünüm menüsünden Normal veya Sayfa Sonu Önizleme seçeneklerinden
biri seçilir.
Resim 1.2: Sayfa görünümü değiştirme
1.2.1. Normal
Elektronik Tablolama Programının ilk açıldığında görünen biçimidir. Resim 1.1’de
normal görünüm gösterilmiştir. Veri girişine ve düzenlenmesine uygun bir görüntülenme biçimidir.
1.2.2 Sayfa Sonu Önizleme
Elektronik Tablolama Programıile hazırlanmış verilerin sayfa sayfa olarak
görüntülenmesini sağlar. Bu görünüşte sayfanın sınırlarınıbelirleyen MAVİçizgileri
sürükle-bırak yöntemi ile oynatarak sayfaların ayrım(sayfalara bölünme) yerlerini
değiştirebiliriz. Sayfa Sonu Önizleme ile aynızamanda tablolarımızın yazıcıdan çıkacağı
şeklini de görürüz.
Resim 1.3: Sayfa sonu önizleme
1.3. Özel Görünüm Oluşturma
Elektronik Tablolama Programı kullanıcıları isterlerse kendi görünümlerini
oluşturabilirler. Bu işlem için Görünüm menüsünden Özel Görünümler seçildikten sonra
çıkan ekrandan ekle seçilir ve çıkan yeni pencereden görünüm adıve kapsamıseçilerek işlem tamamlanır.
Resim 1.4: Görünüm ekleme
1.4. Sayfa Görüntüsünü Yakınlaştırma
Elektronik Tablolama Programının tablolarda yazılan yazılar seçilen yazıpunto
büyüklüğüne göre ve ekran çözünürlüğüne göre farklıbüyüklükte görüntülenir.Kullanıcının
kendisine uygun gelen büyüklüğü seçmesi için Görünüm menüsünden Yakınlaştır seçeneği
kullanılır. Bu pencereden daha önce belirlenmişoranlar seçilebileceği gibi Özel seçeneği ile
kendi oranımızıgirebilir. Tablonun seçilen bir bölümünün tablo için ekranda ayrılan bölmeyi
doldurmasınıistiyorsak Seçimi sığdır seçilmelidir.
Resim 1.5: Yakınlaştır seçeneği
1.5. Ekran Görünümünü Ayarlama
Ekran görüntüsü üzerinde bulunmasınıistediğimiz elemanlarıbelirleyebiliriz. Böylece
ekran görünümünü daha çok kişiselleştirebiliriz. Ekran görüntüsünde aşağıda belirtilen ayarlar yapılabilir
1.5.1. Sayfa Sonları
Görünüm menüsünden, Sayfa Sonu Önizleme'yi tıklatınız.
Sayfa sonlarınıgörüntüleme: El ile eklenen sayfa sonlarıdüz çizgiler olarak
görünür. Kesik çizgiler, Elektronik Tablolama Programının sayfalarıotomatik olarak böldüğü yerleri gösterir.
Sayfa sonunu taşıma: Sayfa sonunu yeni bir konuma taşıyınız. Otomatik bir
kesmenin taşınması, bu kesmeyi el ile kesmeye dönüştürür.
Dikey veya yatay sayfa sonlarıekleme: Yatay veya dikey bir sayfa sonu eklemek
istediğiniz yerin altında veya sağında bir satır veya sütun seçiniz, sağtıklatıp Sayfa Sonu Ekle'yi tıklatınız.
Sayfa sonlarınıkaldırma: Sayfa sonunu yazdırma alanının dışına sürükleyiniz. El ile
yapılan tüm sayfa sonlarınıkaldırmak için, çalışma sayfasındaki herhangi bir hücreyi sağ
tıklatıp Tüm Sayfa SonlarınıSıfırla'yıtıklatınız.
Resim 1.6: Sayfa sonları
1.5.2. Formüller
Elektronik Tablolama Programında kullanılan formüllerin kendilerinin veya
değerlerinin görüntülenmesini seçmek kullanıcıya kalmıştır. Resim 1.7’de Ortalama
sütununda 15 sayısal değeri yerine formül gösterilmiştir. Formüllerin görüntülenmesi için
menülerden Araçlar›Seçenekler›Görünüm sırasıtakip edilerek Formüller seçeneği işaretlenmelidir.
Resim 1.7: Formüllerin gösterilmesi ve kılavuz çizgilerinin gizlenmesi
1.5.3. Kılavuz Çizgileri
Elektronik Tablolama Programında kullanılan kılavuz çizgilerinin olmasıya da varsa
rengini seçmek kullanıcıya kalmıştır. Resim 1.8’de Araçlar›Seçenekler›Görünüm
seçenekleri verilmiştir. Kullanıcı, kılavuz çizgilerinin görüntülenmesini istiyorsa Kılavuz
çizgileri seçeneğini işaretler ve bir renk seçer. Resim 1.1 de kılavuz çizgileri gösterilmiştir.
Resim 1.8: Araçlar-Seçenekler-Görünüm seçenekleri
1.5.4 . Satır ve Sütun Başlıkları
Elektronik Tablolama Programında kullanılan satır ve sütun başlıkları
Araçlar›Seçenekler›Görünüm menüsünden değiştirilebilir.
Resim 1.9: Gizlenmişve gösterilmişsatır ve sütun başlıkları
1.5.5. Kaydırma Çubukları
Elektronik Tablolama Programında kaydırma çubuklarıile ekrana sığmayan tabloların
görülmeyen kısımlarınıgörebiliriz. Yatay ve dikey kaydırma çubuklarıResim 1.1’de
gösterilmiştir. Birçok görsel özellikte olduğu gibi kaydırma çubuklarının görünümü sırasıile
Araçlar›Seçenekler›Görünüm seçeneğinden değiştirebiliriz(Resim 1.8).. Kaydırma
çubuklarıkaldırılınca işlevlerini ok tuşlarıile yapabiliriz
1.5.6. Durum Çubuğu
Durum çubuğu üzerinden Elektronik Tablolama Programıhakkında o anda yapılan
işlem bilgisini alırız. Eğer ekranda daha fazla kullanılan alan istersek sırasıile
Araçlar›Seçenekler›Görünüm seçeneğinden durum çubuğunu kaldırabiliriz. Yatay ve
Dikey kaydırma çubuklarıbağımsız olarak kaldırılabilir (Resim 1.8).
1.5.7. Sayfa Sekmeleri
Sayfa sonu sekmeleri ile Elektronik Tablolama Programında kullanılan birden fazla
sayfa arasında geçişişlemi yaparız. Eğer sadece bir sayfada çalışacaksak ekrandan sayfa
sekmeleri gereksizdir. Araçlar›Seçenekler›Görünüm seçeneğinden kaldırılabilir veya
gösterilebilir (Resim 1.8).
1.5.8. Araç Çubukları
Araç ÇubuklarıElektronik Tablolama Programının çeşitli işlevlerine üzerindeki
küçük simgelere tıklamak yoluyla ulaşmamızısağlayan yapılardır. Araç çubuklarında benzer
görevleri çağıran küçük simgelerin olmasıesastır ancak kullanıcılar kendi araç çubuklarını
da yapabilir. Çok kullanılan işlevleri barındıran araç çubuklarıekranda göstermek veya
istenmeyenleri gizlemek için Görünüm menüsünden Araç Çubuklarıve açılan alt
menüden de istenen araç çubuğu seçilir (Resim 1.9).
Resim 1.10: Araç çubukları
1.6. Çalışma Penceresini Bölme
Elektronik Tablolama Programında çalışırken ilgili sayfanın aynıanda birden çok
bölümünü karşılaştırmalıolarak ekranda görmek istersek Pencere menüsünden Böl
seçilmelidir. Bu işlem yapılınca sayfa dört bölüme ayrılır ve sayfanın dört farklıbölümü
ekranda görüntülenir. Bölümlerde bağımsız olarak hareket edilebilir. Yatayda ve dikeyde
bölümlenme olmasın istenirse ilgili bölme çizgisi sütun veya satır çizgilerine kadar
kaydırılmalıdır. Böylece ikiye bölünmüşbir sayfa elde edilir (Resim 1.11). İstenirse Pencere
menüsünden bölümlendirmeleri dondur seçilerek bölümlendirme çizgileri kaldırılabilir ve
bölümlendirme alanlarısabitlenir.
Resim 1.10: Çalışma sayfasınıbölümlendirme
İşlem Basamakları Öneriler
. Bir arkadaşınızla elektronik tablolama programıekranındaki bileşenlerin adlarını bilme oyunu oynayınız.
. Bölünmüş bir çalışma sayfasında bölüntülerin tablo üzerinde birbirini takip eden bölümleri göstermesini sağlayınız.
. Soru sorma ve cevap verme sırasını değiştirin.
. Ok tuşlarınıkullanabilirsiniz.
2. DOSYALAMA İŞLEMLERİ
Elektronik Tablolama Programıile hazırlanan tabloların saklanmasıve saklanmış
dosyaların açılmasıiçin dosyalama işlemleri kullanılır.
2.1. Yeni Dosya Açma
Dosya menüsünden Yeni komutuna tıkladığınızda ekranın sol kısmında görev bölmesi
açılacaktır. Görev bölmesinden "BoşÇalışma Kitabı" komutuna tıkladığınızda ekranda
"Kitap..." isminde yeni bir Excel çalışma sayfasıaçılacaktır.
Yeni komutu aynızamanda Standart Araç Çubuğunda da bulunmaktadır. Eğer
buradaki Yeni simgesine tıklarsanız herhangi bir menü ya da pencere açılmadan varsayılan
standartlarda bir Excel Çalışma Kitabıaçılacaktır. Resim 2.1’de dosya menüsü seçenekleri
ve görev bölmesi gösterilmiştir.
Resim 2.1: Dosya menüsü ve görev bölmesi
2.2. Var Olan Bir DosyayıAçma
Bir Elektronik Tablolama ProgramıÇalışma Kitabınıaçmak için kullanılır. Bu
komutun Yeni komutu ile bir benzerliği yoktur. Yeni komutu ile yeni ve boşbir Excel
Çalışma Kitabı oluşturulurken, Aç komutu ile daha önce hazırlanmışve kaydedilmişbir
Excel çalışma kitabına ulaşılır ve açılır. Aç komutu verildikten sonra gelen pencerede
açılmak istenen sayfa veya sayfaların (CTRL tuşuna basılıolarak çok sayıda isim seçilebilir)
ismi seçilir ve Aç butonuna basılır.
Resim 2.2: Dosya açmak
2.3. DosyayıKapatma
Kullanmakta olduğumuz çalışma kitabınıkapatmak için Dosya menüsünden Kapat
seçilmelidir. Eğer çalışma kitabıüzerinde bir değişiklik yapılmışise kaydetme seçenekleri
görüntülenecektir.
2.4. Dosya Kaydetme
Kullanmakta olduğumuz çalışma kitabıüzerinde yapılan son değişiklikleri saklamak
için Dosya menüsünden Kaydet seçilir. Çalışma kitabıeğer ilk defa kaydedilecekse yani
dosyaya kayıt yeri ve adıverilmemişse FarklıKaydet seçeneği otomatik olarak aktif
olacaktır. Eğer çalışma kitabıdaha önce kaydedilmişise ekranda bir değişiklik olmadan
kaydetme işlemi yapılacaktır.
2.5. DosyayıFarklıKaydetme
Kullanmakta olduğumuz çalışma kitabıilk defa kaydedilecekse veya daha önce
kaydedilmesine rağmen farklıisimle ya da farklıbir klasöre bir kopyasıoluşturulacaksa
Dosya menüsünden FarklıKaydet Seçilir. Çıkan pencereden dosyanın kaydedilme yeri ve
dosya ismi seçilir (Resim2.3).
Resim 2.3: Dosyayıfarklıkaydetme ve kaydetme seçenekleri
2.5.1. Şifreli Kaydetme
Kaydettiğimiz bir çalışma sayfasının başkasıtarafından açılmasınıistemiyorsak açma
parolası, görüntülenmesini istiyor ancak değiştirilmesini istemiyorsak değiştirme parolası
koyulabilir. Parola koyma işlemine FarklıKaydet penceresinde gelen sırasıyla
Araçlar›Genel Seçenekler menüsünden ulaşabiliriz. Bir parola verdiğimizde Elektronik
Tablolama Programıverilen parolayıtekrar girerek onaylamamızıisteyecektir.
Resim 2.4: Şifreli kaydetme seçenekleri
2.5.2. Kayıt Türünü Değiştirme
Elektronik Tablolama Programıçalışma kitabınıkaydederken önceki sürümlerinde
açmak ya da Web üzerinde yayınlamak için farklıtürlerde kaydetme seçenekleri sunar.
FarklıKaydet penceresinden ulaşılabilecek kayıt türleri resim 2.3’de gösterilmiştir.
İşlem Basamakları Öneriler
. Hazırladığınız bir tabloyu kaydediniz ve tekrar açınız.
. Hazırladığınız bir tabloyu şifreli kaydederek bir arkadaşınızdan açmasını isteyiniz.
. Dosya adına ve kaydettiğiniz dizine dikkat ediniz.
. Şifreyi unutmamalısınız.
3. HÜCRELERLE ÇALIŞMA
Elektronik Tablolama Programında veriler hücre adıverilen bölümlere girilir.
Hücreler üzerinde yapılacak tüm işlemlere hakim olarak daha nitelikli tablolar hazırlayabiliriz.
3.1. Hücreleri Seçme
Elektronik Tablolama Programında hücreler üzerinde işlemler yapmadan önce
hücreleri seçme işlemi yapılmalıdır. Hücrelerin biri ya da bir grubu seçildikten sonra
uygulanan komutlar bu hücreler üzerinde geçerli olacaktır.
3.1.1. Bir veya Birden Fazla Hücre Seçme
Elektronik Tablolama Programında bir hücreyi seçmek için üzerine tıklayabilir, ok
tuşlarıile üzerine gidebilir ya da hücre adresini biliyorsak Düzen menüsünden Git
komutunu vererek seçebiliriz.
Yan yana olan birden fazla hücreyi seçmek için ise farenin sol butonuna basılarak seçilecek alan taranmalıdır. Ayrıca
ok tuşları seçime başlanacak hücreye konumlanıp Shift tuşuna basıyorken ok tuşları ile seçim yapılacak yöne doğru
ilerlemekle de yapılabilir. Bu konu ile ilgili işlem adımlarımodül ekinde detaylıolarak gösterilmiştir.
Resim 3.1: Seçilmişbirden fazla hücre
3.1.2. Bitişik Olmayan Hücreleri, Satırları, SütunlarıSeçme
Elektronik Tablolama Programında birbirini takip etmeyen hücreler üzerinde işlem
yapmak için seçme işlemi yapılabilir. Bu işlem sırasında CTRL tuşuna sürekli olarak
basmalıyız.CTRL tuşuna basılıyken bağımsız olarak tıklanan her hücre seçilir.
Ayrıca satır ve sütun isimleri tıklanırsa bu satır veya sütunda bulunan bütün hücreler
seçilir. Bu işlem sırasında CTRL tuşuna basılıyorsa farklısatır ve sütunlar seçime dahil
edilebilir. Bu konu ile ilgili işlem adımlarımodül ekinde detaylıolarak gösterilmiştir.
3.1.3.Belirli Verileri İçeren Hücreleri Seçme
Elektronik Tablolama Programında bir hücreye girilen farklıtürde veriler vardır.
Bunlar sabit veriler (sayıveya metin türünde olabilir), formüller (farklıtürde formüller) ve
açıklamalardır. Bunların dışında bir grup hücreye çeşitli biçimlendirmeler de uygulanabilir.
Eğer seçme işlemi yukarda bahsedilen kriterlerin birine göre otomatik olarak yapılacaksa
Düzen menüsünden Git›Özel seçeneği seçilerek Resim 3.2 de görünen Özel Git penceresi
kullanılır. Bu pencere üzerinde seçilmek istenen hücreleri gösteren seçenek işaretlendiğinde
sayfa üzerinde ilgili hücrelerin seçildiği gözlenir.
Resim 3.2: Belirli verileri içeren hücrelerin seçimi
3.1.4. Hücre ve Alanlarıİsimlendirme
Hücreler veya hücre aralıklarıElektronik Tablolama Programıtarafından satır ve
sütun isimleri kullanılarak otomatik olarak isimlendirilir. İlerde kullanacağımız formüllerde
de bu isimler kullanılır. Ancak bu isimlendirmelerin akılda kalmasızordur (D6 veya D5:F7
gibi) Harf ve rakam çiftinden oluşan bu isimlendirme yerine istediğimiz ismi kullanabiliriz.
Yeni verdiğimiz ismi formüller içinde de kullanabiliriz. Önce istenen hücre ya da hücre
aralık seçilir daha sonra satır ve sütun adlarının kesiştiği noktada olan adres kutusuna
(sayfanın en sol ve üstünde) istenen yeni isim yazılır. Modül ekindeki videoyu seyrediniz.
Resim 3.3: Hücrelere isim verme
3.1.5. Sayfa Seçme
Elektronik Tablolama Programında hazırladığımız kitap birden fazla sayfadan
oluşuyorsa istenilen sayfayıseçmek için Resim 1.1’de gösterilen sayfa isimlerinden istenen
bir tanesi tıklanır. Böylece istenen sayfa seçilir.
Bir sayfanın içindeki tüm hücreleri seçmek için ise satır ve sütun adlarının kesiştiği
yerde bulunan isimsiz hücre tıklanır.
3.2. Hücrelere Veri Girme
Elektronik Tablolama Programında hücrelere veriler aşağıda anlatılan yöntemlerle
girilir. Bu konuyu modül ekindeki videolardan daha iyi anlayabilirsiniz.
3.2.1. Çalışma SayfasıHücrelerine Veri Girme
Elektronik Tablolama Programında bir hücre seçildikten sonra klavyeden veri girişi
yapılır. Daha sonra Enter tuşuna basılarak girişişlemi sonlandırılır. Bir hücre seçildikten
sonra formül çubuğu tıklanarak da veri girişi benzer şekilde yapılabilir.
3.2.2 Birden Fazla Hücreye AynıVeriyi Girme
Elektronik Tablolama Programında birden fazla hücreye veri girmek için yukarda
anlatılan yöntemlerle hücreler seçilir ve formül çubuğu tıklanarak istenen veri formül
çubuğuna yazılır. CTRL+Enter tuşlarına birlikte basılınca birçok hücreye veri girilmiştir.
3.2.3 Sürükleme Yöntemi ile Veri Girme
Elektronik Tablolama Programında bir hücreye veri girildiğinden hücrenin sağalt
köşesinde fare bekletilirse fare göstergeci şekil değiştirir. Bu sırada farenin sol butona basılı
olarak fare kaydırılırsa ilk hücreye yazılan veriler diğer hücrelerde girilmişolur.
3.2.4. Özel Veri Listelerini Kullanma ve Oluşturma
Elektronik Tablolama Programında Özel veri serisi, bir sütunu tekrarlanan bir biçimde
(örneğin, Kuzey, Güney, Doğu, Batı) doldurmada kullanılan bir veri takımıdır. Çalışma
sayfasında listelediğiniz varolan öğelerden özel bir veri serisi oluşturabilirsiniz veya yeni
listeler ekleyebilirsiniz.
Veri listesi olarak kullanmak istediğiniz ögelerin listesini giriniz ve listeyi çalışma
sayfasında seçiniz. Araçlar menüsünden Seçenekler'i tıklayınız, sonra Özel Listeler
sekmesini tıklayınız. Seçili listeyi kullanmak için, Veri Al'ıtıklayınız veya yeni bir liste
yazmak için, Özel listeler kutusunda Yeni liste'yi seçiniz, sonra girdileri ilk girdiden
başlamak üzere Liste girdileri kutusuna yazınız. Her bir girdiden sonra ENTER tuşuna
basınız veya girdileri aralarına virgül koyarak yan yana yazınız. Liste tamamlanınca Ekle'yi
tıklayınız. Böylece yeni veri listesi oluşturabilirsiniz.
Elektronik Tablolama Programında hazır olan bir listeyi kullanmak için ilk iki verisini
girdikten sonra bu verileri seçiniz ve sürükle-bırak yöntemiyle diğer hücrelere verileri taşıyınız.
Resim 3.4: Özel veri listesi ekleme Resim 3.5: Özel veri
listeni kullanmak
3.2.5. Temel Aritmetik Formül Girişi
Elektronik Tablolama Programında bir hücreye aritmetiksel formül girmek için
hücreye girilecek formülün başına eşittir ( = ) işareti konulmalıdır. Daha sonra istenen
formül veya aritmetiksel işlem yazılabilir. Aritmetiksel işlemlerde ve formüllerde hücre
isimleri veya adresleri bir değişken gibi kullanılabilir.
Resim 3.6: Aritmetiksel formül girişi
3.3. Hücreleri Düzenleme
Elektronik Tablolama Programında veri girilmiş hücreler üzerinde düzenleme
işlemleri yapılabilir. Bu düzenleme işlemleri hücrenin kendisi veya içindeki veri üzerinde
olabilir. Modül ekinden ilgili videolarıseyrederek konuyu daha iyi anlayabilirsiniz.
3.3.1.Hücre İçeriğini Silme
Elektronik Tablolama Programında bir hücrenin veya bir grup hücrenin içindeki veriyi
silmek için önce hücreler seçilir ve DEL tuşuna basılır.
3.3.2.Hücre İçeriğini Düzenleme
Elektronik Tablolama Programında bir hücrenin içindeki veriyi düzenlemek için
öncelikle fare ile hücre üzerinde çift tıklama yapılır veya hücre üzerinde tek tıklama
yapıldıktan sonra formül çubuğu tıklanır daha sonra düzeltme işlemi için imlecin konumu ok
tuşlarıile hücre içindeki veri üzerinde değiştirilir.
3.3.3.Hücreleri Birleştirme
Hücre birleştirme, bir grup hücreye tek veri yazmak veya görsel olarak tabloyu
düzenlemek amacıile yapılır. Elektronik Tablolama Programında birleştirilecek hücrelerin
öncelikle seçilmesi gerekir. Ancak birbirini takip eden hücreler birleştirilebilir. Hücreler
seçildikten sonra Biçimlendirme Araç çubuğundaki Birleştir ve Ortala ( ) butonuna
basılır veya sırasıile Biçim.Hücreler seçilir ve Hizalama sekmesinde olan Hücreleri
Birleştir seçeneği tıklanır.
3.3.4. Hücre, Satır ve Sütun Ekleme
Elektronik Tablolama Programında sağbuton menüsü ile birçok işleme kısa yoldan
ulaşabiliriz. Ekleme işlemleri de kolaylıkla sağbuton menüsünde gelen EKLE seçeneği ile
yapılabilir. Sağ buton menüsü hangi bölüm üzerinde tıklanırsa o bölüm üzerinde
yapılabilecek işlemlere göre şekillenir.
Eğer bir hücre üzerinde Sağ
Buton.Ekle seçilirse hücre ekleme, bir
satır ismi üzerinde seçilirse satır ekleme ve
bir sütun üzerinde seçilirse sütun ekleme
işlemi gerçekleşir. satır ve sütun
eklemelerinde satır ve sütunlar aşağıya ve
sağa kayarken hücre eklemede kayma
yönünü veya şeklini kullanıcıseçer (Resim 3.6).
Resim 3.6: Hücre ekleme seçenekleri
3.3.5.Hücre, Satır ve Sütun Silme
Silme işlemleri sağbuton menüsünde gelen SİL seçeneği ile yapılabilir. Sağbuton
menüsü hangi bölüm üzerinde sağbutona tıklanırsa o bölüm üzerinde yapılabilecek işlemlere
göre şekillenir. Eğer bir hücre üzerinde SağButon.Sil seçilirse hücre silme , bir satır ismi
üzerinde seçilirse satır silme ve bir sütun üzerinde seçilirse sütun silme işlemi gerçekleşir.
Satır ve sütun simgelerinde satır ve sütunlar yukarıve sola kayarken hücre silmede kayma
yönünü veya şeklini kullanıcıseçer.
3.3.6.Bir İşlemi Geri Alma veya Yenileme
Elektronik Tablolama Programında yapılan her işlem dosya kaydedilinceye kadar
saklanır. Bunun anlamıdosyayıkaydetmeden önceki bütün işlem adımlarına ulaşılabilir. Bir
önceki işlem adımına dönmek için Geri Al ve geri alınmışbir işlemi tekrar uygulamak için
Düzen menüsünden geri alınan işlemi yenile komutu kullanılabilir.
3.3.7.Veri Bulma veya Değiştirme
Elektronik Tablolama Programında sayfa içinde geçen bir ifadeyi bulmak ve onu
başka bir ifade ile değiştirmek mümkündür. Düzen menüsünden Bul seçeneği ile bulma ve
değiştirme işlemleri yapılabilir. Resim 3.7’de sayfa içinde “Dersin” ifadesi bulunmuşve
istenirse “Versin” ifadesi ile değiştirilecek. Resimde tümünü bul seçeneği seçildiği için sayfa
içinde bulunmak istenen ifadenin geçdiği tüm hücreler listelenmiştir. Bu liste üzerinden
istenen satır seçilerek değiştirme işlemi yapılabilir.
Resim 3.7: Bul ve değiştir
3.4. Verileri Kopyalama ve Taşıma
Kopyalama bir hücredeki değerin başka bir hücreye aynen aktarılmasıdır. Taşıma ise
bu aktarma işlemi sırasında ilk hücredeki değerin silinmesidir. Kopyalama ve taşıma
işlemleri seçili olan bir grup hücre üzerinde de yapılabilir. Elektronik Tablolama
Programında veriler bir hücreden diğerine kopyalanabilir veya taşınabilir.
3.4.1. Hücreleri, Satırları, SütunlarıKopyalama
Kopyalanacak hücre ya da hücre grubu seçildikten sonra klavyeden Ctrl+C (kopyala
kısa yolu) tuşlarına beraber basılır (Kopyalama satır veya sütun için yapılacaksa satır veya
sütun seçme işlemi yukarda bahsedildiği gibi yapılır). Daha sonra hedef hücre seçilerek
Ctrl+V (yapıştır kısa yolu) tuşlarına beraber basılır.
Kopyalama işlemi Düzen menüsünden ve sağbuton menüsünden de Kopyala ve
Yapıştır seçenekleri ile yapılabilir.
3.4.2. Hücreleri, Satırları, SütunlarıTaşıma
Taşınacak hücre ya da hücre grubu seçildikten sonra klavyeden Ctrl+X (Kes kısa
yolu) tuşlarına beraber basılır (Kesme satır veya sütun için yapılacaksa satır veya sütun
seçme işlemi yukarda bahsedildiği gibi yapılır). Daha sonra hedef hücre seçilerek Ctrl+V
(yapıştır kısa yolu) tuşlarına beraber basılır.
Kesme işlemi düzen menüsünden ve sağbuton menüsünden de Kes ve Yapıştır
seçenekleri ile yapılabilir.
3.4.3. Özel Yapıştırma İşlemleri
Taşıma veya kopyalama yapılırken kaynaktan alınan veriler (kopyalanan veriler) ve
biçimler üzerinde seçme yapılarak yapıştırma işlemi gerçekleştirilebilir. Hatta kaynaktan
alınan sayısal veriler ile hedef üzerinde (verilerin yapıştırıldığıalan) dört temel işlem bile
yapılabilir. Ek olarak BağYapıştır ile kaynağın değişmesi durumunda hedefin de değişmesi sağlanabilir.
Özel yapıştırma işlemi kullanılacaksa kopyalama ya da kesme işleminden sonra
Yapıştır yerine Özel Yapıştır seçeneği Düzen ya da sağbuton menüsünden seçilir. Ekrana
gelen pencerede (Şekil 3.8) istenilen seçenekler işaretlenerek (Her bölümden yalnız biri
seçilebilir) yapıştırma işlemi tamamlanır.
Resim 3.8: Özel yapıştır
3.4.4. Çalışma SayfasınıKopyalama Ve Taşıma Elektronik Tablolama Programında kullanılan
sayfalar Resim 1.1’de gösterilmiştir. Bir sayfa ismi üzerinde sağbuton ile tıklandığında çıkan menüden
Taşıveya Kopyala seçilir. Çıkan pencereden Kopya oluştur seçeneği seçilmez ise taşıma işlemi seçilirse
kopyalama işlemi gerçekleştirilir. Ayrıca sayfanın yeni konumu da bir sayfa ismi seçilerek belirlenir.
Taşıma veya kopyalama belirlenen sayfadan sonraya yapılır. Aynıanda birden fazla kitap ile çalışılıyorsa
hedef kitap ismi de bu pencereden seçilebilir.
Resim 3.9: Sayfa kopyala veya taşı
UYGULAMA FAALİYETİ
İşlem Basamakları Öneriler
. Derslerinizin isimlerinin ve bu derslerden aldığınız notların bulunduğu bir tablo hazırlayınız.
. Yazılıve sözlülerin sayısıbirden fazla olacağıiçin bu sütunların başlıklarında hücre birleştirme yapınız.
. İkinci dönem için alacağınız notları yazmak için yeni bir sayfa ekleyiniz.
. 100 aldığınız bütün dersleri bulunuz.
. Verileri girerken aynınotu aldığınız dersler için kopyalama ve yapıştırma yöntemini kullanınız.
. Birleştirme araç çubuğundan yapılırsa ortalamada yapılacaktır.
4. ÇALIŞMA SAYFASI AYARLARI VE YAZDIRMA SEÇENEKLERİ
Elektronik Tablolama Programında hazırlanan tablolar sayfa yapılarıdüzenlenerek
yazıcıdan çıktıolarak alınır. Elektronik Tablolama Programının temel kullanım amacıda
budur. Modül ekindeki ilgili videolarıseyrederek konuyu daha iyi kavrayabilirsiniz.
4.1.Çalışma SayfasıAyarları
Elektronik Tablolama Programında sayfanın boyut, kenar boşluklarıvb. ayarlarına
Dosya menüsünden Sayfa Yapısıseçeneğinden ulaşılır. Bu pencerenin iki sekmesi aşağıdaki
resimlerde gösterilmiştir.
Resim 4.1: Sayfa ayarları Resim 4.2: Kenar boşluklarıayarları
4.1.1. Sayfa Yönü
Resim 4.1’de görüldüğü gibi sayfa yazıcıdan yatay veya dikey alınmak üzere
ayarlanabilir. Bu seçenek yapacağımız tablonun ebatlarına göre ayarlanır. Şayet tablomuzun
boyu enine göre daha uzun olacaksa sayfa yapısıdikey olarak seçilmelidir.
4.1.2. Sayfa Boyutu
Resim 4.1’de görüldüğü gibi kâğıt boyutu daha önceden standart kabul edilen
ölçülerden biri (A4, A3 vb.) olarak seçilebilir.
4.1.3. Kenar Boşlukları
Elektronik Tablolama Programında hazırlanan tablolar yazıcıdan çıktıalınırken
sayfanın kenarlarından boşluk bırakılabilir. Bu boşluklar cilt yapımıvb. amaçlarla
kullanılabilir. Ayrıca kenar boşluklarısayfanın daha güzel görülmesini sağlar. Kenar
boşluklarının verilmesinin teknik bir nedeni de bazıyazıcıların sayfanın uç noktalarına baskı yapmamasıdır.
Resim 4.2’de görüleceği gibi sayfanın üzerinde dört temel kenar boşluğu vardır. Üst
bilgi ve Alt bilgi boşluğu sayfanın kullanılabilen alanlarıdır. Bu alanlara çeşitli bilgiler yazılabilir.
4.2. Çalışma SayfasıEkleme, Silme ve Ad Değiştirme Elektronik Tablolama Programında bir sayfa
isminin üzerinde sağtuştıklanarak açılan menü yardımıile yeni sayfa eklemek, silmek ve yeniden
adlandırmak mümkündür. Silme işlemi seçilirse ve sayfa boşdeğilse veri kaybıolacağınıbelirten uyarı
penceresi gelecektir. Yeniden adlandırma işlemi sayfa adıçift tıklanarak da yapılabilir. Ekle
seçeneği ise ekrana bir pencere getirir. Bu pencereden boş sayfa ya da hazır şablonlar eklenebilir.
Resim 4.3: Sayfalar üzerinde açılan sağ tuşmenüsü
4.3. Çalışma SayfasıYazdırma Ayarları
Elektronik Tablolama Programında hazırlanan tablolar bilgisayar sistemimize bağlı
yazıcıdan basılırken bazıayarlar yapmamıza olanak tanır. Basılacak sayfa sayısıveya aralığı
bunlara örnek olarak verilebilir. Resim 4.4’te Dosya menüsünden yazdır seçildikten sonra
ekrana gelen pencere verilmiştir. Bu pencerede yazıcıayarlarıile sistemimize bağlıolan
yazıcıyıtanımlarız. Yazdırma aralığıbölümünden aktif olan sayfanın tümünü veya belirli
sayfalarınıbastırmak üzere seçebiliriz. Kopya sayısıile yazdırılan belgenin çoğaltılmasınıve
birden fazla kopya sayısıolduğunda kopyaların yerleşimini Harmanla seçeneği ile ayarlarız.
Harmanla seçeneği seçili değilse her kopyanın aynınumaralısayfalarınıpeşpeşe yazdıracaktır.
Resim 4.4: Yazdır seçenekleri
4.4. Yazdırma AlanıBelirleme ve Temizleme
Resim 4.4’te “Yazdırılacak Olan” adıaltında toplanmışseçeneklerle kitap içinde
yazılacak alan belirlenir. Seçim ile bu pencere açılmadan önce belge üzerinde seçilen
alanların yazdırılması, “Geçerli Sayfa” ile kullanılan sayfanın yazdırılmasıve “Tüm
Çalışma Kitabı” ile de diğer sayfaların da yazıcıya yollanmasısağlanır. Ayrıca Resim 4.5’te
adresi belirlenen bir bölümü yazdırma alanıolarak tanımlarsak bu alanın dışında kalan
bilgiler yazdırılmayacaktır. Aynıişlemi Dosya menüsünden “Yazdırma Alanı” altında
“Yazdırma AlanıTanımla” ve “Yazdırma AlanıTemizle” seçenekleri ile de yapabiliriz.
4.5. Baskıda Tekrarlanacak SatırlarıVeya SütunlarıBelirleme
Dosya menüsünden Sayfa Yapısıpenceresi üzerinde bulunan Çalışma Sayfasısekmesi üzerinde
Yazdırma alanı, üste(satırlar) ve solda(sütunlar) tekrarlanacak alanlar belirlenir. Örneğin Resim 4.5’te 1.
satır ve A sütunu her sayfada tekrarlanacaktır.
Resim 4.5: Yazdırma seçenekleri
5. BİÇİMLENDİRME İŞLEMLERİ
Elektronik Tablolama Programında hücreler ve hücrelerin içindeki veriler istenen
görünüşformatına sokulabilir. Yazıtipi ayarları, hücre kenarlıklarıvb. işlemlerin ortak adı
biçimlendirme işlemleridir. Birçok biçimlendirme işlemleri Biçim menüsünden Hücreler
seçeneğinin altındaki sekmeler üzerinde yapılabilir. Konuyu daha iyi anlamak için modül
ekindeki videolardan faydalanınız.
5.1. Hücrelerdeki Verinin Biçimini Değiştirme
Resim 5.1: Sayıbiçimlendirme
Biçim menüsünden Hücreler seçeneğinin altındaki Sayısekmesi kullanılır. Biçim
uygulanacak hücreler seçildikten sonra Kategori bölümünden istenen biçim ve Tür
bölümünden de seçilen biçime ait olasıfarklıtürler seçilir.
5.2. Hizalama
Resim 5.2: Hizalama
Biçim menüsünden Hücreler seçeneğinin altındaki Hizalama sekmesi kullanılır.
Hizalama bir metinin hücre içindeki yerleşimini ve yazıyönünü ayarlar. Elektronik
Tablolama Programında hücre içindeki veri yatayda ve dikeyde hücre içinde istenen yere
yazılabilir.
5.3. YazıTipi Ayarları
Biçim menüsünden Hücreler seçeneğinin altındaki YazıTipi sekmesi kullanılır. Yazı
tipi ,boyutu, yazırengi ve stili değiştirilebilir. Bu temel işlemlerin yanında yazıya efekt ve
üzerine çizgi verilebilir, alt simge-üst simge (bxy, a2+b2 vb.) gibi işlemler de buradan
yapılabilir.
Resim 5.3: Yazıtipi
5.4. Kenarlıklar
Biçim menüsünden Hücreler seçeneğinin altındaki Kenarlıklar sekmesi kullanılır.
Elektronik Tablolama Programında hazırlanan tablolarda hücrelere yazılan verilerin
belirginleştirilmesi ve birbirlerinden ayrılmasıiçin kenarlık adıverilen çizgiler kullanılır.
Kenarlık bir hücrenin dört kenarına verildiği gibi köşegenler de verilebilir. Renk, tip ve
kalınlık seçimi yapılabilir.
Resim 5.4:Kenarlıklar
5.5. Hücrelere Desen Verme
Elektronik Tablolama Programında bir hücrenin zeminine bir renk vermek veya desen
koymak için Biçim menüsünden Hücreler seçeneğinin altındaki Desenler sekmesi
kullanılır.
5.6. Biçimleri Temizleme
Hücreleri temizlediğinizde, hücre içeriklerini (formülleri ve verileri), biçimleri (sayı
biçimleri, koşullu biçimler ve kenarlıklar içinde olmak üzere) veya açıklamalarıkaldırırsınız,
ancak boşhücreleri çalışma sayfasında bırakırsınız. Düzen menüsünden Sil'i tıklayarak
hücreleri sildiğinizde ise, Elektronik Tablolama Programısildiğiniz hücreleri çalışma
sayfasından kaldırır ve çevreleyen hücreleri, boşluğu doldurmak üzere öteler.
Biçimleri veya içeriği temizlenmek istenen hücreler, satırlar veya sütunlar seçilir.
Düzen menüsünden Temizle ve ardından Biçimler veya İçerikler seçilir. Tümü seçilirse,
hücrenin hem biçimleri, hem içeriği temizlenir. Bu seçenek, hücre açıklamalarınıve veri
doğrulamasınıda kaldırır.
5.7. Sütün Genişliğini Değiştirme
. Tek bir sütun için: Sütun başlığının sağ tarafındaki sınırı, sütun istediğiniz genişliğe
ulaşana kadar sürüklenir. Resim 5.5: Sütun genişletme
. Birden çok sütun için: Değiştirmek istediğiniz sütunlarıseçiniz ve seçilen sütun
başlığının sağkenarlığınısürükleyiniz. Aynıişlemi, çalışma sayfasındaki tüm
sütunlarda gerçekleştirmek için, Tümünü Seç (sütun ve satırların kesişim noktası)
düğmesini tıklatınız, sonra herhangi bir sütun başlığının kenarlığınısürükleyiniz.
. Belirli bir genişliğe göre: Sütunu seçiniz, Biçim menüsünde Sütun'u işaretleyiniz,
Genişlik'i tıklayınız ve sonra bir sayıgiriniz.
5.8. Satır Yüksekliğini Değiştirme
. Tek bir satır için: Satır başlığının sağtarafındaki
sınırı, satır istediğiniz genişliğe ulaşana kadar sürükleyiniz.
Resim 5.6: Sütun genişletme
. Birden çok satır için: Değiştirmek istediğiniz satırıseçiniz ve seçilen satır
başlığının sağkenarlığınısürükleyiniz. Aynıişlemi, çalışma sayfasındaki tüm
satırlarda gerçekleştirmek için, Tümünü Seç (sütun ve satırların kesişim noktası)
düğmesini tıklatınız, sonra herhangi bir satır başlığının kenarlığınısürükleyiniz.
. Belirli bir genişliğe göre: Değiştirmek istediğiniz satırıseçiniz, Biçim menüsünde
Sütun'u işaretleyiniz, Yükseklik'i tıklayınız ve sonra bir sayıgiriniz.
5.9. Koşullu Biçimlendirme
Elektronik Tablolama Programında bir hücredeki verinin değerine göre yukarıda
bahsedilen biçimlerden bazılarının otomatik olarak verilmesine koşullu biçimlendirme denir.
Hücre içindeki verinin değerine göre yapılacak biçimlendirme tanımlanmalıdır. Örneğin, bir
hücredeki sayısal değer 45’in altındaysa bu hücreye kırmızızemin rengi verilebilir.
Koşullu biçimlendirme de eklemek, değiştirmek ya da kaldırmak istediğiniz hücreleri
seçiniz. Biçim menüsünden Koşullu Biçimlendirme'yi tıklayınız.
Seçili hücrelerdeki değerleri biçimlendirme ölçütleri olarak kullanmak için, Hücre
Değeri'ni veya Formülü (Formül kullanılıyorsa karşılaştırma tümceciği gelmeyecektir.)
tıklatın, karşılaştırma seçiniz (=,> vb..), sonra da sabit bir değer veya formül yazınız. Biçim'i
tıklayınız ve koşul sağlandığında olmasınıistediğiniz biçimi seçiniz.
Formül girerseniz, eşit işareti (=) ile başlamanız gerekir. Formül DOĞRU değerine
döndüğünde uygulamak istediğiniz biçimlendirmeyi seçiniz (Doğru ya da Yanlışsonuç
üretebilecek). Eğer gibi bir formül kullanmak gereklidir.
Başka bir koşul eklemek için, Ekle'yi tıklayınız, sonra adımlarıyineleyiniz. En çok üç
koşul belirleyebilirsiniz. Belirtilen koşullardan hiçbiri doğru değilse, hücreler varolan
biçimlerini korur.
Not: Belirlenen koşullardan birden fazlasıdoğruysa, Elektronik Tablolama Programı,
yalnızca ilk doğru koşulun biçimlerini uygular.
Resim 5.7: Koşullu biçimlendirme
6. EKLEME İŞLEMLERİ
Elektronik Tablolama Programında sayfa üzerine çeşitli nesneler ekleyebilir. Konuyu
daha iyi anlamak için modül ekinden ilgili videolarıseyrediniz.
6.1. Çalışma Sayfasına Üstbilgi veya Altbilgi Ekleme
Resim 6.1: Üstbilgi ve altbilgi
Üstbilgi ve Altbilgi: Hazırlanan bir tabloda yazıcıya dökülen her sayfada tekrarlanan
ve sayfanın üstünde ve altında ayrılmışboşluklara yazılan verilerdir. Elektronik Tablolama
Programında üst ve alt bilgi girmek için Dosya menüsünden Sayfa Yapısıpenceresi açılır ve
Üstbilgi/Altbilgi sekmesi seçilir veya Görünüm menüsünden Üstbilgi ve Altbilgi seçilir.
Açılan pencereden hazır şablonlar seçilebileceği gibi Özel Üstbilgi ve Özel Altbilgi
seçeneklerinin bulunduğu butonlara basılarak da üst ve altbilgiyi özelleştirebiliriz.
&[Sayfa] , &[ToplamSayfa] , &[Tarih] , &[Saat] , &[Yol] , &[Dosya] veya
&[Sekme] ifadelerinden birinin ya da birkaçının yazılmasıdurumunda [ ] işaretleri arasında
belirtilen türde veriyi üst ve altbilgiye ekler.
6.2. Çalışma Sayfasına Açıklama Ekleme
Resim 6.2: Açıklama
Elektronik Tablolama Programında hücre üzerine o hücre hakkında bilgi veren bir mesaj
eklenebilir. Genellikle bu bilgi mesajı hazırladığımız tablodaki bir hücreye girilecek veri
hakkında açıklama yapmak için kullanılır.
Açıklama eklenecek hücre seçildikten sonra Ekle menüsünden Açıklama seçilir ve ekrana gelen sarı
renkte kutucuğa istenen ifade yazılır. Açıklama eklenen hücrelerin sağüstünde kırmızıbir üçgen
ekli bulunur ve fare ile hücre üzerine gelindiğinde  açıklama görüntülenir
6.3. Çalışma Sayfasına Sayfa NumaralarıEkleme
Elektronik Tablolama Programında üst ya da alt bilgiye &[Sayfa] yazarak sayfa
numarasıekleyebiliriz. Sayfa numarasıeklendiği sayfanın yazıcıdan çıktıalınan kaçıncı
sayfa olduğunu gösterir.
6.4. Çalışma Sayfasına Tarih ve Saat Ekleme
Elektronik Tablolama Programında üst ya da alt bilgiye &[Tarih] ve &[Saat] yazarak
sayfa tarih veya saat ekleriz.
6.5. Çalışma Sayfasına Grafik Ekleme
Elektronik Tablolama Programında birbirleri ile ilişkili verileri Grafik olarak
gösterebiliriz. Ekle menüsünden Grafik seçilerek grafik eklenebilir. Grafik ekleme işlemi
oldukça karmaşık adımlara sahiptir. Özetle bir grafik oluşturmak için önce uygun formatta
veri girilir (Genellikle liste şeklinde bir veya birkaç satıra veya sütuna girilir.). Daha sonra
bu veriler seçilir ve Ekle menüsünden Grafik seçeneği seçilir. Çıkan ekranda grafik türü
seçilir ve ileri butonu ile sonraki adıma geçilir (Grafiğin anlaşılır olmasıiçin veriler ile
uygun grafik türü seçilmelidir. Yardım seçeneklerinden Grafik Oluşturma konusunu
inceleyiniz). Grafiğe kaynak olan veri alanıdüzenlenebilir veya tekrar seçilir ve ileri
butonuna basılır. Sonraki adımda grafiğin başlık vb. özellikleri ayarlanır ve ileri butonuna
basılır. Son olarak grafiğin oluşturulma yeri seçilir ve Son tıklanır (İlgili videoyu mutlaka
seyrediniz).
6.6. Çalışma Sayfasına Resim Ekleme
Elektronik Tablolama Programında tablolar üzerinde daha önceden hazırlanmış
resimler veya kamera ve tarayıcıdan alınacak resimler eklenebilir. Bunların yanında
WordArt, otomatik şekil ve kuruluşşemalarıda eklenebilir. WordArt, otomatik şekil ve
kuruluşşemalarıkullanıcıtarafından belirli adımlarıgeçerek hazırlanırken küçük resimler
Elektronik Tablolama Programıile beraber gelmektedir. Dosya, kamera ve tarayıcıdan
alınacak resimler ise çeşitli resim formatlarında dosya şeklinde elde edilir. Eklenen resim
dosya formatında ise adıve yolu açılan pencerelerde belirlenir.
Resim 6.3: Ekle.Resim menüsü
6.7. Çalışma Sayfasına Nesne Ekleme
Resim 6.4: Nesne ekleme
Elektronik Tablolama Programında işletim sistemi tarafından kullanılabilen ses ve
video dosyaları, hareketli resimler veya diğer Office bileşenleri ile yapılan dosyalar gibi
bileşenlere nesne adıverilir. Ekle menüsünden Nesne seçilir ve açılan pencereden
kullanılmak istenen nesne seçilir. Nesne simge olarak da eklenebilir.
6.8. Çalışma SayfalarıArasıBağlantılar Oluşturma
Elektronik Tablolama Programında bir Web sayfasına veya bir dosyaya, aynıçalışma
kitabındaki diğer sayfalara, boşbir kitaba veya bir mail adresine bağlantısağlanabilir. Bütün
bu bağlantılara ortak ad olarak köprü adıverilir. Köprü eklemek için Ekle menüsünden
Köprü seçilir ve açılan pencereden istenen köprü türü seçilir. Resimde Çalışma Sayfaları
ArasıBağlantılar Oluşturma gösterilmişve sayfa3’e bağlantıyapılmıştır.
Resim 6.5: Köprü ekleme
7. ARAÇ ÇUBUKLARINI VE MENÜLERİ ÖZELLEŞTİRME
7.1. Araç Çubuğuna Simge Ekleme
Elektronik Tablolama Programında kullanıcılara kolaylık sağlayan araç çubukları
standart olarak yüklenir. Araç çubuklarından hangilerinin ekranda sürekli olarak
görüntüleneceğine karar verdiğimiz gibi her araç çubuğunun içinde olacak kısa yollara da
karar verebiliriz. Hatta yeni araç çubuklarıbile yapabiliriz. Menülerden sırasıile
Görünüm.Araç Çubukları.Özelleştir seçildikten sonra açılan pencerede Komutlar
sekmesi seçilir. Bu sekmede Elektronik Tablolama Programında yapılabilecek bütün işlemler
kategoriler halinde gösterilmiştir. Araç çubuğuna eklemek istediğimiz komut kategorisi ve
komutun kendisi seçildikten sonra sürükle-bırak yöntemi ile istenilen araç çubuğuna yeni
komut eklenir. İşlemin tersi yapılırsa da silme gerçekleştirilir.
Resim 7.1: Yeni araç çubuğu simgesi ekleme
7.2. Yeni Araç Çubuğu Oluşturma
Menülerden sırasıile Görünüm.Araç Çubukları.Özelleştir seçildikten sonra
açılan pencerede Araç Çubuklarısekmesi seçilir. Bu sekmede Yeni butonuna basılır
(Resim 7.2-1). Daha sonra açılan pencereye yeni oluşturulan araç çubuğunun adıyazılır
(Resim 7.2-2) ve Tamam butonuna basılır (Resim 7.2-3). Oluşturulan araç çubuğu boştur ve
komutlar sekmesinden istenen komutlar eklenir (Resim 7.2-4).
Resim 7.2: Yeni araç çubuğu ekleme
7.3. Yeni Menü Oluşturma
Resim 7.3: Yeni menü ekleme
Menülerden sırasıile Görünüm.Araç Çubukları.Özelleştir seçildikten sonra
açılan pencerede Komutlar sekmesi seçilir. Kategoriler bölümünün en alt satırındaki Yeni
Menü seçeneği seçilir (Resim 7.3-1). Komutlar bölümündeki Yeni Menü seçeneği (Resim
7.3-2) sürükle-bırak yöntemi ile menü çubuğuna bırakılır (Resim 7.3-3). Son olarak oluşan
yeni menü sağbutonla tıklanarak açılan pencereden menüye ad verilir (Resim 7.3-4).
7.4. Menülere Komut Atama
Resim 7.4: Yeni alt menü ekleme
Menülerden sırasıile Görünüm.Araç Çubukları.Özelleştir seçildikten sonra
açılan pencerede Komutlar sekmesi seçilir. Bu sekmede Elektronik Tablolama Programında
yapılabilecek bütün işlemler kategoriler halinde gösterilmiştir. Yeni menü olarak oluşturmak
için komutlardan biri menü satırının üzerine, alt menü oluşturmak için de bir menü
seçeneğinin altına sürükle-bırak yöntemi ile yerleştirilir. İşlemin tersi yapılırsa da silme
gerçekleştirilir.
8. VERİLERİN ANALİZİ
8.1. Veri Sıralama
Elektronik Tablolama Programında veriler girilirken, bir sütun boyunca aynıtürde veri
olmasına dikkat edilir. Örneğin Dersler başlığı(sütun başlığı) altında Matematik, Fizik vb.
ders isimleri dizilebilir. Ders isimleri ve notlarıgirildikten sonra sıralama yapılmak
istenebilir.
Resim 8.1: Sıralama
Verileri sıralamak için önce sıralama yapılacak sütunlar seçilir (Resim 8.1-1). Eğer
sütunlara girilmişverilerin aynısatır numaralarıarasında bir bağlantıvarsa (A sütununda
yazan Edebiyat ile B,C,D sütunlarındaki notlar ilişkilidir) ilişkili tüm sütunlar seçilmelidir.
Eğer seçim genişletilmez ise Elektronik Tablolama Programıbizi uyararak veriler arasındaki
ilişkinin bozulacağınısöyler (Sıralamadan sonra Biyolojiden alınan not edebiyatın karşısına
gelebilir). Veri menüsünden Sırala seçilir(Resim 8.1-2). Açılan pencerede sıralama için 3
ölçüt ve sıralama yönleri seçilir (Resim 8.1-3 ve 4). En az bir ölçütle sıralama yapılır ancak
istenirse 2 ölçüt daha girilebilir (Resim 8.1-5). Seçilen alan içinde başlık varsa
belirtilmelidir. Ayrıca seçilen alan içinde birleştirilmişhücre varsa sıralama yapılmayacaktır.
8.2. Veri Filtreleme
Bir sütuna girilmişverileriler içinde tekrarlanan verileri gizleyerek sütundaki tüm
verilerin liste halinde gösterilmesi işlemine süzme (filtreleme) denir. Süzme yapılırken
verilerin tümü, özel bir tanesi, belirlenen şarta uyanları, veri girilmemişhücreler veya veri
girilmişhücreler listelenebilir.
Öncelikle filtreleme yapılacak alan seçilir. Daha sonra menülerden sırasıile
Veri.Süz-Otomatik Süz seçilirse (Resim 8.2-1) seçilen alanın sütun başlıklarında
filtreleme esaslarınıbelirleyecek kutucuklar belirir. Bu kutucuklar tıklanınca açılan
pencereden seçim yapıldıktan (Resim 8.2-2) sonra seçime uyan değerler listelenir (Resim
Veri girişi sırasında kullandığımız dilin kurallarına aykırıifadeler kullanmışsak ya da
yanlışlıkla hatalıgirişyapmışsak Yazım Denetimi ile bu hatalarıdüzeltebiliriz. Araçlar
menüsünden Yazım Kılavuzu seçildiğinde (Resim 8.3-1) yazım denetimi penceresi açılır.
Bu pencere ilk hatalıveri girişinin üzerinde konumlanarak (Resim 8.3-2) ne yapmak
istediğimizi seçmemizi bekler. Hatayısadece bu hücrede yok saymak için Bir Kez Yoksay
(Resim 8.3-3), tüm sayfada yok saymak için Tümünü Yoksay (Resim 8.3-4), hata olarak
görüntülenen metnin doğru olduğunu belirleyip bu kelime haznesine eklemek için Sözlüğe
Ekle (Resim 8.3-5), sadece bu hatayıönerilen düzeltme ile değiştirmek için Değiştir (Resim
8.3-6), tümünü değiştirmek için Tümünü Değiştir (Resim 8.3-7), düzeltmeleri Elektronik
Tablolama Programına bırakmak için Otomatik Düzelt (Resim 8.3-8) seçilmelidir.
Kullanılan dili değiştirmek için ise Sözlük dili değiştirilir (Resim 8.3-9).
Resim 8.3: Yazımdenetimi
8.4. Veri Doğrulama
Bir hücreye girilecek verinin uymasıgereken şartlarının belirlenmesine veri
doğrulama denir. Veri doğrulama seçenekleri hücre seçildikten sonra girdi iletisi verilmesine
olanak tanır. Girdi iletisine rağmen hata yapılırsa hata uyarısıverilebilir. Resim 8.4’te seçilen
hücrelere girilecek sayıların 0 ile 100 arasında olmasına, girdi iletisi olarak ve hata uyarısı
olarak da “0 ile 100 arasında girilmeli” ayarlanmıştır.. Ayarlar sekmesindeki İzin Verilen
seçeneği ile farklıtürde verilerin girilmesi sağlanabilir.
Resim 8.4: Veri doğrulama
8.5. Alt Toplamlar
Bir veri listesinde girilen sayısal değerler bir başka sütuna da girilen değerlere bağlı
olarak giriliyorsa bu sayısal değerleri bağlıolduğu sütunda bulunan değerlere göre gruplayıp
toplamlarınıalabiliriz (Örnek illere göre satıştutarları). Bu işleme alt toplam adıverilir
(Resim 8.5). Alt toplam almak için öncelikle verileri gruplayacağımız değerlere göre sıralı
girmek ya da sıralamak gereklidir. Sonra alt toplam alınacak alanlar seçilir ve Veri
menüsünden Alt Toplam seçeneği seçilir. “Aşağıdakilerin her değişiminde” bölümüne
gruplanacak sütun , “Kullanılacak işlev” yerine toplama , çarpma veya ortalama gibi
sayılarla yapılacak işlem, “Alt toplam ekleme yeri” bölümüne de işlev sonunda hesaplanacak
değerlerin gösterileceği sütun başlığıgirilir.
Resim 8.5: Alt toplamlar
8.6. Verilerin Formunu Oluşturma
Elektronik Tablolama Programında tabloya girilen veriler düzenli bir şekilde
girilecekse veya değiştirilecekse çalışma sayfasıyerine otomatik olarak oluşturulan Form
sayfasıkullanılabilir. Verilerin sütun başlıklarıve an az bir örnek veri girildikten sonra
veriler seçilir ve Veri menüsünden Form seçilir. Ekranda görüntülenen pencereden veri
girişi ve düzeltmesi yapılabilir.
Resim 8.6: Verilerin formu
8.7. Metni Sütunlara Dönüştürme
Bir hücreye girilmişuzun bir metin kelimelerine ya da içinde geçen bir ayraç
karakterine göre bölünebilir. Bölünme sonucunda her bir bölüm bir sütunda yer alır.
Bölünecek veriyi seçtikten sonra Veri menüsünden Metni Sütuna Dönüştür seçilir. Çıkan
pencereden bölmede kullanılacak ayraç karakteri (genel olarak boşluk) seçilir ve SON
butonu tıklanır.
8.8. Özet Tablo
Özet tablolar, Elektronik Tablolama Programın gelişmişözelliklerinden birisidir.
Verileri gruplamayı, alt toplamlar almayıve dışveri tabanına bağlanmayısağlar. Özet
tablolar, topla, say, ortalama gibi sizin belirleyeceğiniz bir işlev kullanarak veriyi
özetleyebilir. Alt toplamlarıveya genel toplamlarıotomatik olarak ekleyebilir. Bunun
dışında hesaplanmışalanlar veya ögeler ekleyerek kendi formüllerinizi kullanabilirsiniz.
Özet tablo yaratmak için, çözümlemek istediğiniz veriyi bulmanıza ve düzenlemenize
yardımcıolarak kullanacağınız Özet Tablo sihirbazıkullanılır. Başlamak için, Veri
menüsünden Özet Tablo ve Özet Grafik Raporu seçeneğini tıklayınız. Çıkan iletişim
kutusu, toplam üç adımdan oluşan özet tablo sihirbazının ilk adımınıoluşturur ve size özet
tabloyu oluşturacak verilerin nereden alınacağınıve ne tür bir özet tablo oluşturulacağını
soracaktır.
Genelde kullanılan veriler doğrudan Elektronik Tablolama Programında yaratılan
tablolardır. Ancak istenirse dışbir veri kaynağıile (Access vb.) yaratılan veriler, birden fazla
sayfadan oluşan veriler ya da diğer bir özet tablosu kullanılabilir. Türü ise tablo ya da
grafikten biri olarak seçilir ve ileri butonuna basılarak ikinci adıma geçilir. İkinci adım, ilk
adımda seçilen seçeneğe göre verilerin yerinin belirtilmesidir. Ardından üçüncü adımda özet
tablonun yaratılacağıyer sorulur. Bu yer mevcut çalışma sayfasıya da yeni bir çalışma
sayfasıolabilir. Son butonuna tıklandığında otomatik olarak düzenlenmiştabloya özet tablo
alan listesinden sütun ve satır başlıklarıile veri öğeleri sürükle-bırak yöntemi ile ilgili yerlere
yerleştirilir ve özet tablosu oluşturulur.
9. FORMÜLLER
9.1. Formül Oluşturma
Elektronik Tablolama Programında formül oluşturmak için iki yöntem vardır.
Bunlardan birincisi, kullanmak istediğimiz formülün özelliklerini iyi biliyorsak formül
çubuğuna =(eşittir) yazmak ve peşinden de kullanmak istediğimiz formülü yazmaktır.
İkinci yöntem ise formül çubuğundaki formül ekle butonunu (üzerinde fx yazan
buton) kullanmaktır. Bu butona tıklanınca fonksiyon ekleme sihirbazıgörüntülenir.
Sihirbazdan ilk olarak kategori (Resim 9.1) seçilir. Sonra bu kategorideki formüllerden biri
seçilir (Resim 9.1). Tamam butonuna basılınca formülde kullanılan veri aralıklarınıve diğer
özel seçeneklerin belirlendiği pencere açılır. Bu pencere formülün özelliğine göre farklılıklar
içerir.
Resim 9.1: Formül ekleme
9.2. Formül Kopyalama ve Taşıma
Elektronik Tablolama Programında formüllerin kopyalanma ve taşınmasıdiğer
verilerin kopyalama ve taşıma işlemlerinden pek farklıdeğildir. Hatırlama için Hücrelerle
Çalışma faaliyetine bakınız.
Formüller kopyalanır veya taşınırsa içinde geçen alan ve hücrelerde otomatik olarak
ötelenir. Diğer bir ifadeyle formülde geçen hücre adresleri kaynak ile hedef arasındaki hücre
sayısıkadar artar ya da azalır. Eğer hücre adreslerinin başına $ (dolar) işareti konulursa
hücre adresleri sabitlenmişolur. Örneğin A1 yerine $A1 yazmak gerekir.
9.3. Formülerde Hata Mesajları
Formüllerde oluşan hata mesajlarıve düzeltme yöntemleri aşağıda verilmiştir.
. #AD? hatası: Elektronik Tablolama Programında bir formüldeki metni tanımadığı
zaman ortaya çıkar.
. #BOŞ! hatası: Kesişmeyen iki alanın kesişimini belirttiğiniz zaman ortaya çıkar.
. #DEĞER! hatası: Yanlıştürde bağımsız değişken veya işleç kullanıldığında ortaya
çıkar.
. #SAYI! hatası: Bir formülde veya işlevde geçersiz sayısal değerler olduğunda ortaya
çıkar.
. #SAYI/0! hatası: Bir sayısıfıra (0) bölündüğünde ortaya çıkar.
. #YOK hatası: Değer bir işlevde veya formülde kullanılamaz durumdaysa ortaya
çıkar.
. #BAŞV! hatası: Formülde eksik bileşen olduğunda ortaya çıkar.
Genel olarak formüllerdeki hatalarıdüzeltmek için aşağıdakileri yapınız.
. Sağve sol ayraçların tümünü eşleyiniz. Bütün ayraçların, eşleşen bir çiftin parçası
olduğundan emin olunuz. Microsoft Excel, formülü oluştururken girilen ayraçları,
eşleştirebilmeniz için farklırenklerde görüntüler.
. Aralık belirtmek için iki nokta işaretini kullanınız. Bir hücre aralığına başvuruda
bulunduğunuz zaman, aralıktaki ilk hücreye yapılan başvuruyla, aralıktaki son
hücreye yapılan başvuruyu ayırmak için iki nokta işareti (:) kullanınız.
. Gereken bütün bağımsız değişkenleri giriniz. Bazıişlevlerin gerekli bağımsız
değişkenleri vardır. Ayrıca, çok fazla bağımsız değişken girmediğinizden emin
olunuz
. Yedi işlevden daha fazlasınıiç içe geçirmeyiniz. Bir işlevin içine, yedi düzeyden
daha fazla işlev girilemez veya iç içe geçirilemez.
. Diğer sayfa adlarınıtek tırnak işareti içine alınız. Formül, başka çalışma sayfasıveya
çalışma kitabındaki değerlere veya hücrelere başvuruda bulunuyorsa ve diğer
çalışma kitabıveya çalışma sayfasının adıalfabetik olmayan bir karakter içeriyorsa,
bu adıtek tırnak işareti ( ' ) içine almalısınız.
. Dışçalışma kitaplarıiçin dizin yolunu ekleyiniz Her bağlantının bir çalışma kitabı
adınıve çalışma kitabının yolunu içerdiğinden emin olunuz.
. Sayılarıbiçimlendirmeden giriniz. Sayıları, formüllere girerken biçimlendirmeyiniz.
Örneğin, girmek istediğiniz değer 1.000 YTL olsa bile, formüle 1000 giriniz.
9.4. Formüllerde Döngüsel BaşvurularıKullanma
Bir formül, doğrudan veya dolaylıolarak kendi hücresine geri başvurduğu zaman
(formül içinde formülün yazıldığıhücrenin adresi geçerse), buna döngüsel başvuru denir.
Açık çalışma kitaplarından birinde döngüsel bir başvuru varsa, Elektronik Tablolama
Programıbunların tümünü otomatik olarak hesaplayamaz. Döngüsel başvuruyu kaldırabilir
veya Elektronik Tablolama Programın, önceki yinelemenin sonuçlarınıkullanarak, döngüsel
başvuruda kullanılan her hücrenin hesaplamasınısağlayabilirsiniz.
Dögüsel başvurularıkullanmak için ilgili araç çubuğu aktif edilmelidir. Araçlar
menüsünden Özelleştir'i, sonra da Araç Çubuklarısekmesini tıklayınız. Daha sonra
Döngüsel Başvuru onay kutusunu seçin. Böylece döngüsel başvurular kullanılabilir hale
gelecektir.
Döngüsel Başvuru araç çubuğunda sayfamızda döngüsel başvuru yapılmışhücre
adresleri ve başvurularıoklarla göstermeyi sağlayan butonlar bulunur.
Resim 9.2: Döngüsel başvuru
9.5. Koşullu Formüller
Doğru ya da yanlışsonucu üreten veya formül içinde geçen şartın doğru ya da yanlış
olmasıdurumuna göre çalışan formüllerdir.
9.5.1. Eğer
Belirttiğiniz koşul DOĞRU olarak değerlendirilirse bir değer, YANLIŞ olarak
değerlendirilirse başka bir değer verir. Değerler ve formüller üzerinde koşullu sınamalar
yürütmek için EĞER fonksiyonunu kullanınız.
=EĞER(mantıksal_sınama;eğer_doğruysa_değer;eğer_yanlışsa_değer)
=EĞER(A10=100; "Bütçe içinde";"Bütçeyi aşıyor")
. Mantıksal_sınama: DOĞRU veya YANLIŞolarak değerlendirilebilecek herhangi
bir değer veya deyimdir. Örneğin, A10=100, mantıksal bir deyimdir; A10
hücresindeki değer 100'e eşitse, deyim DOĞRU olarak değerlendirilir. Tersi
durumda, YANLIŞ olarak değerlendirilir. Bu bağımsız değişken herhangi bir
karşılaştırma hesabıişleci kullanabilir.
. Eğer_doğruysa_değer: Mantıksal_sınama DOĞRU ise verilen değerdir. Örneğin,
metin dizesindeki bu bağımsız değişken "Bütçe içinde" ise ve mantıksal_sınama
bağımsız değişkeni DOĞRU olarak değerlendirilirse, EĞER fonksiyonu "Bütçe
içinde" metnini görüntüler. Mantıksal_sınama DOĞRU ise ve eğer_doğruysa_değer
boşsa, bu bağımsız değişken 0 (sıfır) değeri verir. DOĞRU sözcüğünü görüntülemek
üzere bu bağımsız değişken için DOĞRU mantıksal değerini kullanınız.
Eğer_doğruysa_değer başka bir formül olabilir.
. Eğer_yanlışsa_değer: Mantıksal_sınama YANLIŞise verilen değerdir. Örneğin,
metin dizesindeki bu bağımsız değişken "Bütçeyi aşıyor" ise ve mantıksal_sınama
bağımsız değişkeni YANLIŞolarak değerlendirilirse, EĞER fonksiyonu "Bütçeyi
aşıyor" metnini görüntüler. Mantıksal_sınama YANLIŞise ve eğer_yanlışsa_değer
belirtilmemişse (bu, eğer_doğruysa_değer'inden sonra virgül olmamasıdır) YANLIŞ
mantıksal değeri verilir. Mantıksal_sınama YANLIŞise ve eğer_yanlışsa_değer
boşsa (bu, eğer_doğruysa_değer'inden sonra bir virgül ve onu izleyen kapatma
parantezi olmasıdurumudur) 0 (sıfır) değeri verilir. Eğer_yanlışsa_değer başka bir
formül olabilir.
9.5.2.Ve
Tüm bağımsız değişkenleri DOĞRU'ysa DOĞRU'yu verir; Bir ya da daha fazla
bağımsız değişkeni YANLIŞ'sa YANLIŞ'ıverir.
VE(mantıksal1;mantıksal2; ...)
VE(A10<100;A20=”Dikkat”)
Mantıksal1; mantıksal2;… DOĞRU ya da YANLIŞolabilen, test etmek istediğiniz 1
ile 30 arasıkoşuldur.
Resim 9.3:Mantıksal formüller
9.6. Matematiksel Formüller
Rakam içeren bir grup hücre üzerinde işlem yaparak bir sonuç bulan formüllerdir.
9.6.1. Toplam Formülü
Hücre aralığındaki tüm sayılarıtoplar.
TOPLA(sayı1;sayı2;...).
TOPLA(13;A1:A20;DOĞRU)
Sayı1, sayı2, ... toplamınıveya toplam değerini istediğiniz 1 ile 30 arasında bağımsız
değişkendir.
9.6.2. Yuvarlama Formülü
Sayıyıbelirlenen sayıda basamağa yuvarlar.
YUVARLA(sayı;sayı_rakamlar)
YUVARLA(21,23254;3) ise sonuç 21,233 olur
Sayıyuvarlamak istediğiniz sayıdır. Sayı_rakamlar sayıyıyuvarlamak istediğiniz
basamak sayısınıbelirtir. Sayı_basamaklar 0'dan (sıfırdan) büyükse, sayıbelirtilen ondalık
hane sayısına yuvarlanır. Sayı_basamaklar 0 ise, sayıen yakın tamsayıya yuvarlanır.
Sayı_basamaklar 0'dan küçükse, sayıondalık virgülün soluna yuvarlanır.
9.6.3. TamsayıFormülü
Bir sayıyıaşağıya doğru en yakın tamsayıya yuvarlar.
TAMSAYI(sayı)
TAMSAYI(8,9) ise sonuç 8’dir.
Sayıaşağıdoğru bir tamsayıya yuvarlamak istediğiniz gerçek sayıdır.
Resim 9.4: Matematiksel formüller
9.7. Metin Formülleri
Metinler ile çalışmalarda kullanılan formüllerdir.
9.7.1. Hücre Metnini Büyük-Küçük Harfe Dönüştürme Formülleri
Bir hücredeki değeri ya da metin verisini büyük harfe çevirmek için
BÜYÜKHARF(metin), küçük harfe çevirmek için ise KÜÇÜKHARF(metin) formülü
kullanılır.
Formüllerde geçen metin ifadesi “ “ Çift tırnak arsında verilen bir veri veya metin
girilmişbir hücre olabilir.
9.7.2. Hücreden Metin Alma Formülü
Bir hücredeki değeri belirtilen sayıbiçiminde metne çevirir.
METNEÇEVİR(değer;biçim_metni)
METNEÇEVİR(B2;"0,00 TL")
Değer; sayısal değer, sayısal değeri değerlendiren bir formül veya sayısal değer içeren
bir hücreye yapılan bir başvurudur. Biçim_metni; Hücreleri Biçimlendir iletişim
kutusundaki Sayısekmesinde Kategori kutusundaki metin biçiminde bir sayıbiçimidir.
Bir hücreyi Biçim menüsünde bulunan Hücreler komutunun Sayısekmesindeki bir
seçenekle komutla biçimlendirmek, yalnız biçimi değiştirir, değeri değiştirmez.
METNEÇEVİR fonksiyonunu kullanmak bir değeri biçimlenmişmetne dönüştürür; sonuç
artık hesaplanmışbir sayıdeğildir.
9.7.3. Hücrelerdeki Metni Birleştirme Formülü
Birkaç metin dizesini bir metin dizesi şeklinde birleştirir.
BİRLEŞTİR (metin1,metin2,...)
BİRLEŞTİR(",A2," ",A3," için "nehir yoğunluğu ",A4,"/m")
Metin1, metin2, ... tek bir öge olarak birleştirilecek 1 - 30 arasında metin ögesidir.
Metin öğeleri metin dizeleri, sayılar veya tek hücre başvurularıolabilir. Metin öğelerini
birleştirmek için BİRLEŞTİR işlevi yerine "&" işleci de kullanılabilir.
Resim 9.5: Metin formülleri
9.8. Tarih ve Saat Formülleri
Tarih ve saat ile işlemi yapan formüllerdir. Formüllerin sonuçlarısistem saati ve
tarihine bağlıdır ve doğru sonuç için sistem ayarlarınızıkontrol ediniz.
9.8.1. Tarih Ekleme Formülü
Belirli bir tarihi gösteren sıralıseri numarasıverir. Hücre biçimi fonksiyon girilmeden
önce Genel ise, sonuç tarih olarak biçimlendirilir.
TARİH(yıl;ay;gün)
TARİH(2008;1;35) ise 4 Şubat 2008
Yıl; Yıl bağımsız değişkeni bir ile dört basamak arasında olabilir. Ay, yıldaki ayları
gösteren sayıdır. Ay 12'den büyükse, belirtilen yılın ilk ayına bu sayıkadar ay ekler.
Örneğin, TARİH(2008;14;2) 2 Şubat 2009 tarihini gösteren seri numarasınıverir. Gün;
aydaki günleri gösteren sayıdır. Gün, belirtilen aydaki gün sayısından büyükse, ayın ilk
gününe bu sayıkadar gün ekler. Örneğin, TARİH(2008;1;35) 4 Şubat 2008 tarihini gösteren
seri numarasınıverir.
9.8.2. Saat Ekleme Formülü
Zaman değerini saat biriminde verir. Saat, 00:00 ile 23:00 arasındaki bir tamsayıdır.
SAAT(seri_nu)
SAAT(0,78125)
Seri_nu bulmak istediğiniz saati içeren zamandır. Zaman, çift tırnak işareti arasında
metin dizesi olarak (örneğin, "18:45") veya ondalık sayıolarak (örneğin, 18:45'i göstermek
üzere 0,78125) girilebilir.
9.8.3. İki Tarih Arasında Gün Hesaplama Formülü
360 günlük yıl temelinde (ayda 30 gün) iki tarih arasındaki gün sayısınıverir.
Sisteminiz 30 günlük aylarıtemel alıyorsa ödemeleri hesaplamanıza yardımcıolmasıiçin bu
fonksiyonu kullanınız.
GÜN360(başlangıç_tarihi;bitiş_tarihi)
GÜN360(TARİH(2008;7;23); TARİH(2008;5;23)) -60 sonucunu verir
Başlangıç_tarihi ve bitiş_tarihi aralarındaki gün sayısınıöğrenmek istediğiniz iki
tarihtir. Başlangıç_tarihi bitiş_tarihinden sonra gelirse, GÜN360 negatif bir sayıverecektir.
Tarihler TARİH fonksiyonu kullanılarak ya da diğer formüllerin ya da fonksiyonların
sonuçları olarak girilmelidir. Örneğin, 23 Mayıs 2008 için TARİH(2008;5;23)
kullanılmalıdır. Tarihler metin olarak girilirse sorun oluşturabilir.
Resim 9.6: Tarih ve saat formülleri
10. ARAÇLARI KULLANMA
10.1. Koruma Oluşturma
Elektronik Tablolama Programı, verilerinize kimlerin erişip değiştirebileceğini
denetlemek için birkaç koruma katmanısağlar.
. Çalışma sayfasıkoruması: Çalışma sayfalarındaki öğeleri (formül içeren hücreler
vb.) tüm kullanıcıların erişiminden koruyabilir veya kullanıcılara tek tek sizin
belirlediğiniz veri aralıklarına erişim verebilirsiniz.
. Çalışma kitabı düzeyinde koruma: Çalışma kitabı öğelerine koruma
uygulayabileceğiniz gibi, çalışma kitabıdosyasınıokuma ve değiştirmeye karşıda
koruma koyabilirsiniz. Çalışma kitabıpaylaşılıyorsa, özel kullanıma dönmesini
engelleyebilir ve değişiklik geçmişinin silinmesini önleyebilirsiniz.
Çalışma sayfasıöğelerini koruma işlemi şu başlıklar altında yapılabilir.
. Öğeleri tüm kullanıcılara karşıkorumaya alma: Kullanıcıların satır ve
sütun eklemelerini, silmelerini ve biçimlendirmelerini, kilitli hücrelerin
içeriğini değiştirmelerini ve imleci kilitli veya kilitsiz hücrelere
taşımalarınıönleyebilirsiniz. Varsayılan olarak çalışma sayfasındaki tüm
hücreler kilitlenir. Bir çalışma sayfasınıkorumaya almadan önce,
kullanıcıların veri girmesini veya değiştirmesini istediğiniz hücrelerin
kilidini iki yolla açabilirsiniz. Hücrelerin kilidini tüm kullanıcılara açmak
için, “Hücreleri Biçimlendir” iletişim kutusunun Koruma sekmesini
kullanabilirsiniz. Hücrelerin kilidini belirli kullanıcılara açmak için,
“Kullanıcıların AralıklarıDüzenlemesine İzin Ver” iletişim kutusunu
kullanabilirsiniz. Bu iletişim kutusunda belirlediğiniz ve parola
atamadığınız tüm aralıkların kilidi tüm kullanıcılar için açılır. Kilitli
bıraktığınız hücreler ise yalnızca, çalışma sayfasınıkorumaya aldıktan
sonra korunur.
Kullanıcıların tümünün erişimini sınırlamak istediğiniz diğer çalışma sayfasıözellik
ve öğeleri arasında Köprüler, Sıralama, Otomatik Süzme, Özet Tablo Raporları, Grafik
Nesneleri ve Senaryolarıvardır. Bu korumalar tek tek kullanıcıve veri aralıklarına değil,
tüm kullanıcılara ve tüm çalışma sayfasına uygulanır.
Grafik sayfalarıiçin, grafiğin içeriğini değişikliklere karşıkoruyabilir ve sayfadaki
metin kutularıgibi tüm grafik nesnelerini değişiklik ve silmeye karşıkorumaya alabilirsiniz.
Korumalıgrafik sayfaları, grafiğin kaynak verileri değiştirildikçe güncelleştirilir.
. Belirli kullanıcılara korumalıaralıklar için erişim verme: Windows 2000 işletim
sisteminiz varsa, belirli kullanıcıların belirli hücre ve aralıklarıdüzenlemelerine izin
verebilirsiniz. Erişim verdiğiniz kullanıcılar, kilitli bile olsa hücreleri düzenleyebilir.
Erişim sınırlamalarınız yalnızca, çalışma sayfasınıkorumaya aldıktan sonra
etkinleşir.
Aralıklar için izin iletişim kutusunda belirttiğiniz kullanıcılar, parola girmeden aralığı
otomatik olarak düzenleyebilirler. Diğer kullanıcılara parola sorulur ve parola giren
kullanıcılar aralığıdüzenleyebilir. Hücre birden çok aralığa aitse, aralıklardan birini
düzenleme yetkisi olan kullanıcılar bu hücreyi de düzenleyebilir. Bir kullanıcıbir kerede
birden fazla hücreyi düzenlemeyi denerse ve bu hücrelerin tümünü değil, bazılarını
düzenlemeye yetkisi varsa, kullanıcıdan hücreleri birer birer seçip düzenlemesi istenir.
Çalışma kitabıöğelerini ve dosyalarınıkoruma altına alma şu başlıklar altında yapılır
. Çalışma öğelerini koruma: Kullanıcıların çalışma sayfasıeklemelerini veya
silmelerini, gizli çalışma sayfalarınıgörüntülemelerini önleyebilirsiniz. Ayrıca,
çalışma sayfasınıgörüntülemek üzere ayarladığınız pencerelerin boyutlarınıve
konumlarınıdeğiştirmelerini de önleyebilirsiniz. Bu korumalar tüm çalışma kitabına
uygulanır.
Kullanıcıların görmediği, ancak makrolar gibi içeriğine erişim kazandığıçalışma
kitaplarının tümünü gizlemek için, Pencere menüsünde Gizle komutunu kullanarak tüm
çalışma kitabınıgizleyin ve gizlediğiniz çalışma kitabınıkaydediniz..
. Paylaşılan çalışma kitabınıkoruma: Paylaşılan çalışma kitabını, kullanıcıların özel
kullanıma geri alamamalarıveya değişiklik yapılmışgünlüğünüzü silmemeleri için
korumaya alabilirsiniz. Bu tür korumanın kaldırılmasıiçin parola girilmesini
isterseniz, çalışma kitabınıpaylaşıma açmadan önce korumaya almanız gerekir.
Koruma uygulandığında paylaşım otomatik olarak açılır. Bu özelliklerin koruması
kaldırıldığında, paylaşım kapatılır ve kaydedilen tüm değişiklik geçmişi silinir.
Bunun yerine, paylaşımıve değişiklik geçmişini parola gerekmeksizin korumaya
alabilirsiniz. Çalışma kitabızaten paylaşıma açıksa bu korumayıuygulayabilirsiniz, koruma
kaldırıldığındaysa paylaşım kapatılmaz ve değişiklik geçmişi silinmez.
. Çalışma kitabıdosyasınıgörüntüleme ve düzenlemeye karşıkoruma: Çalışma
kitabınıgörüntülemek veya dosyada yapılan değişiklikleri kaydetmek için parola
girilmesini isteyerek çalışma kitabıdosyasındaki verileri kimin açabileceğini ve
kullanabileceğini sınırlayabilirsiniz. Kullanıcıların dosyayıaçıp görüntülemek için
kullanacaklarıparola ve dosyayıdüzenleyip kaydedebilmeleri için kullanılacak bir
başka parola da içinde olmak üzere iki parola ayarlayabilirsiniz. Bu parolalar
çalışma kitabıdosyasına uygulanır ve Çalışma KitabınıKoru iletişim kutusuyla
sağlanan korumadan farklıdır.
Koruma kullanmak için Araçlar menüsünden Koruma seçilmeli ve açılan alt
menüden de koruma yapmak istediğimiz nesnelere göre ilgili seçenek seçilmelidir.
Resim 10.1: Koruma seçenekleri Resim10.2: Aralık koruması
Resim 10.4: Çalışma kitabınıkoruma
Resim 10.3: Sayfayıve özelliklerini koruma
10.2. Çalışma KitabınıPaylaştırma
Çalışma kitabınıpaylaşma çok sayıda kullanıcıtarafından düzenlenmesini istediğiniz
bir çalışma kitabıoluşturmak istediğinizde kullanılır. Ağüzerinden paylaşılan bir alana
kaydedilmişçalışma kitabıizin verilen ağkullanıcılarıtarafından kullanılabilir. Bir çalışma
kitabıpaylaşılmadan önce paylaşılacak veriler girilmelidir. Şu özelliklerden herhangi birini
eklemek istiyorsanız, bu işlemi paylaşma yapmadan oluşturmalısınız: “Birleştirilmiş
Hücreler”, “Koşullu Biçimlendirmeler”, “Veri Doğrulama”, “Grafikler”, “Resimler”,
“Çizim Nesneleri” ve “Diğer Nesneler”, “Köprüler”, “Senaryolar”, “Ana Hatlar”, “Alt
Toplamlar”, “Veri Tabloları”, “Özet Tablo Raporları”, “Çalışma Kitabı ve Çalışma
SayfasıKoruması” ve “Makrolar”. Çalışma kitabınıpaylaştıktan sonra bu özellikleri
değiştiremezsiniz.
Araçlar menüsünden Çalışma KitabınıPaylaştır'ıtıklayınız, sonra Düzenleme
sekmesini tıklayınız. Aynıanda birden fazla kullanıcının değişiklik yapmasına olanak sağla
onay kutusunu seçiniz, sonra Tamam'ıtıklayınız. Uyarıldığınızda çalışma kitabınıağ
ortamına kaydediniz.
10.3. İşlemleri Otomatikleştirme (Makro)
Makro, Elektronik Tablolama Programında yapılacak bir dizi işlemin kaydedilip tekrar
çalıştırılmasıişlemidir. Makro oluşturma sesi kasede kaydetme gibidir. İstenildiğinde nasıl
kasetteki ses dinlenebiliyorsa istendiğinde makro da çalıştırılıp Elektronik Tablolama
Programında işlemlerin ardıardına yapılmasısağlanır. Makroya hücre biçimlendirme ve
formül işlemleri başta olmak üzere birçok Elektronik Tablolama Programıfonksiyonu dahil
edilebilir. Makrolar aslında Microsoft Visual Basic modülünde saklanan ve işi her
gerçekleştirmeniz gerektiğinde çalıştırılabilen bir komut ve fonksiyonlar dizisidir. Yani bir
makro kaydettiğimizde Elektronik Tablolama Programıyapılan işlemleri dizi şeklinde
fonksiyonlara ve komutlara çevirerek Microsoft Visual Basic modülünde saklar ve daha
sonra bu makro çalıştırıldığında aynıişlemler Elektronik Tablolama Programıtarafından
otomatik olarak tekrar yapılır.
10.3.1. Yeni Makro Oluşturma Makro oluşturmak için Araçlar menüsünde yer alan Makro seçeneği
altında Yeni Makro Kaydet kullanılır.
Ekrana gelen pencerede Makro adı, makroyu çağırmak için gerekli kısa yol, makronun saklanacağıyer ve üretici
açıklaması girildikten sonra tamam butonuna basılır ve makro içinde olmasınıistediğimiz işlemler yapılmaya
başlanır. Makroyu kaydetmek için Durdur butonuna basılır.
Resim 10.5: Yenimakro kaydı
10.3.2. Makro Çalıştırma
Makroyu çalıştırmak için oluştururken tanımladığımız kısa yol tuşlarına basılır.
10.3.3. MakrolarıDüğmelere Bağlama
Bir makroyu düğmeye (buton) bağlamak için öncelikle bir düğme eklemek gerekir.
Düğmeler formlar araç çubuğundan sürükle-bırak (1) yöntemi ile sayfa üzerine alındığıanda
otomatik olarak makro ata penceresi açılır ve listedeki makrolardan biri seçilir(2) ve tamam
butonuna basılır(3).
Resim 10.6: Makrolara düğme bağlama
10.3.4. Makro KodlarınıDüzenleme
Araçlar menüsünden Makro oradan da Visual Basic Düzenleyicisi seçilirse ekrana
gelen pencereden kodlar düzenlenebilir.
Resim 10.7: Makroların düzenlenmesi
10.4. Enter Tuşunu Yönünü Değiştirme
Hücrede çalışmanızıbitirmek için ENTER tuşuna bastığınızda, Elektronik Tablolama
Programısizi bitişik hücreye taşır veya geçerli hücrede bırakır. Standart olarak bir alt
hücreye geçilir.
Araçlar menüsünden önce Seçenekler'i, sonra da Düzen sekmesini
tıklayınız. Bitişik hücreye geçmek için, Enter'dan sonra seçimi taşı onay
kutusunu seçiniz, ardından da Yön kutusundan bir yön seçiniz. Geçerli
hücrede kalmak için, onay kutusunun işaretini kaldırınız.
Resim 10.8: Enter tuşunun yönü
ÖNERİLEN KAYNAKLAR
. http://www.excel.web.tr/ (Haziran 2006)
. http://www.excel.gen.tr/ (Haziran 2006)
. Elektronik Tablolama Programıyardım menüsü
ÖNERİLEN KAYNAKLAR
. Elektronik Tablolama Programıyardım menüsü

KAYNAK: http://www.megep.meb.gov.tr/

Döküman Arama

Başlık :