Kapat

HASTA VE YAŞLI HİZMETLERİ ALANINDAKİ MESLEK GÖREV VE TANIMLARI

A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ
Yaşlılık, 21. yüzyılda ön plana çıkan en önemli demografik olgulardan biridir.
Özellikle tıp alanındaki gelişmeler ve toplumsal yaşamdaki değişmeler insanların daha
sağlıklı ve uzun yaşamaları sonucunu getirmiştir.
Çoğunlukla gelişmiş ülkelerde daha görünür olan yaşlanma olgusu, artık gelişmiş
ülkeler kadar gelişmekte olan ülkeler açısından da önemle değerlendirilmesi gereken bir
konudur.
Gelişmiş ülkelerde nüfusun yaşlanmasının sosyoekonomik yapıya olan etkileri
üzerine birçok değerlendirme ve çalışma yapılmakta ve yaşlı nüfusun sosyal yaşamdan
koparılmadan hayatlarını devam ettirmelerine yönelik çalışmalar önem kazanmaktadır. Yaşlı
nüfusun yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, toplumsal entegrasyonlarının sağlanması, sağlık,
bakım ve korunma problemlerinin çözümlenmesini önemli sorunlar haline getirmektedir.
Gelişmiş olan ülkelerde engelliler için yapılan yasal düzenlemeler engelli olan
kişilerin yaşam alanları, sağlık, temel bakım hizmetleri konusunda ve sosyal yaşamdan
kopmadan yaşamaları konusunda yaşamlarını devam ettirmeleri ve öz bakım becerileri
önemli bir yer tutmaktadır.
Yaşlı, hasta ve engelli için şu andaki uygun bakım kurum bakımıdır ve yetersiz
olmakla birlikte oldukça pahallı bir bakımdır.
Yaşlı, hasta ve engellinin saygınlığını korumak, sosyal hayattan koparmadan ve
yaşadığı ortamda ihtiyacı olan hizmetleri alması sağlamak bilimsel çevreler tarafından
önerilmektedir. Gelişmiş olan ülkelerde uygulamalar bu bakış açısı çerçevesinde
şekillendirilmektedir.
Yaşadığı ortam birey için önemlidir. Yaşadığı ortamda yeterli desteğe sahip
bireylerin kendilerini daha iyi hissettikleri, tutum ve davranışlarının daha olumlu olduğu ve
kendilerini güvende hissettikleri ve sağlık ve bakımla ilgili sorunlarla daha az karşılaştıkları
belirtilmektedir.
Bu durumda gerek kurum gerekse evde bakım hizmetlerinde yaşlı, hasta ve
engellinin öz bakımının yapılması, psiko-sosyal ve zihinsel ihtiyaçlarının giderilmesi
amacıyla tedavi edici bakım hizmetlerinin yanı sıra koruyucu bakım hizmeti verebilecek
elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
Özel ve resmi bakım ve huzurevlerinin yaygınlaşması, evde bakıma ihtiyaç duyan
yaşlı, hasta ve engelli nüfusun artması ‘’Bakım elemanı’’ mesleğine ihtiyaç olduğunu ortaya
koymaktadır. Kurumlarda bu görev ihale usulü belirlenen temizlik şirketlerinin çalıştırdığı
temizlik elemanlarınca yapılmakta, evlerde ise ev hanımları ya da emekli sağlık personelince
yapılmaktadır.
Yaşlı, hasta ve engelli bakımında bu alanla ilgili bakım elemanının olması ve
uygulanan teknik ve yöntemlerin doğru bir şekilde kullanılması için eğitimli elemanlara
ihtiyaç duyulmakta bu da uzun ve geniş kapsamlı bir eğitim ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır.
Bakım ve huzurevlerinin gittikçe yaygınlaşması, evde yaşlı, hasta ve engelli bakım
hizmetlerine talebin artması bu alanda istihdam olanaklarının artacağını göstermektedir.
B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER
􀂾 Yaşlı Bakım Elemanlığı
􀂾 Hasta Bakım Elemanlığı
􀂾 Engelli Bakım Elemanlığı
YAŞLI BAKIM ELEMANI
Tanımı

Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi
sorumluluklarının bilinci altında; yaşlı kişilerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği,
sağlık personeli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket
çalışmaları, beslenmeleri, yaşlı kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı
olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemandır.
Görevleri
􀂾 Yaşlının gereksinimlerini bilmek.
􀂾 Bakım planı hazırlamak.
􀂾 Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak.
􀂾 Yaşlının ailesi, doktor, huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek.
􀂾 Günlük bakımını yapmak.
􀂾 Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların alınmasını sağlamak.
􀂾 İletişim kurmalarını sağlamak.
􀂾 Sağlık personelinin kontrolünde bedensel be psikolojik rahatsızlıklarında
yardımcı olmak.
􀂾 Sağlık personelinin önerdiği günlük egzersizleri yaptırmak.
􀂾 Yaşlının oda düzenini sağlamak.
􀂾 Yaşlıya yemek yemede yardımcı olmak, gerekirse yedirmek.
􀂾 Yaşlıya pozisyon vermek.
􀂾 Gerekli araç ve gereci kullanmak ve temizliğini yapmak.
􀂾 Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak.
􀂾 Gerekli dokümanı hazırlamak ve doldurmak.
􀂾 Meslek ile ilgili teknolojik gelişmeleri izlemek.
􀂾 Ölüm anında yanında olmak.
HASTA BAKIM ELEMANI
Tanımı

Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi
sorumluluklarının bilinci altında; hasta kişilerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği,
sağlık personeli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket
çalışmaları, beslenmeleri, hasta kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı
olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemandır.
Görevleri
􀂾 Hastanın gereksinimlerini bilmek.
􀂾 Bakım planı hazırlamak.
􀂾 Hastanın alışkanlıklarını ortaya çıkarmak.
􀂾 Hastanın ailesi, doktor, huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek.
􀂾 Günlük bakımını yapmak.
􀂾 Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların alınmasını sağlamak.
􀂾 İletişim kurmalarını sağlamak.
􀂾 Sağlık personelinin kontrolünde bedensel be psikolojik rahatsızlıklarında
yardımcı olmak.
􀂾 Sağlık personelinin önerdiği günlük egzersizleri yaptırmak.
􀂾 Hastanın oda düzenini sağlamak.
􀂾 Hastaya yemek yemede yardımcı olmak, gerekirse yedirmek.
􀂾 Hastaya pozisyon vermek.
􀂾 Gerekli araç ve gereci kullanmak ve temizliğini yapmak.
􀂾 Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak.
􀂾 Gerekli dokümanı hazırlamak ve doldurmak.
􀂾 Meslek ile ilgili teknolojik gelişmeleri izlemek.
􀂾 Ölüm anında yanında olmak.
ENGELLİ BAKIM ELEMANI
Tanımı

Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi
sorumluluklarının bilinci altında; engelli kişilerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği,
sağlık personeli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket
çalışmaları, beslenmeleri, engelli kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı
olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemandır.
Görevleri
􀂾 Engellinin gereksinimlerini bilmek.
􀂾 Bakım planı hazırlamak.
􀂾 Engellinin alışkanlıklarını ortaya çıkarmak.
􀂾 Engellinin ailesi, doktor, huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek.
􀂾 Günlük bakımını yapmak.
􀂾 Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların alınmasını sağlamak.
􀂾 İletişim kurmalarını sağlamak.
􀂾 Sağlık personelinin kontrolünde bedensel be psikolojik rahatsızlıklarında
yardımcı olmak.
􀂾 Sağlık personelinin önerdiği günlük egzersizleri yaptırmak.
􀂾 Engellinin oda düzenini sağlamak.
􀂾 Engelliye yemek yemede yardımcı olmak, gerekirse yedirmek.
􀂾 Engelliye pozisyon vermek.
􀂾 Gerekli araç ve gereci kullanmak ve temizliğini yapmak.
􀂾 Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak.
􀂾 Gerekli dokümanı hazırlamak ve doldurmak.
􀂾 Meslek ile ilgili teknolojik gelişmeleri izlemek.C. MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER
Bu alandaki mesleklerde çalışan meslek elamanlarının;
􀂾 Etkili ve güzel konuşmalı,
􀂾 Çalışkan olmalı,
􀂾 Sabırlı ve duyarlı olmalı,
􀂾 Dikkatli olmalı,
􀂾 Dürüst olmalı
􀂾 Enerjik olmalı,
􀂾 Güler yüzlü olmalı,
􀂾 İnsan ilişkilerine özen göstermeli,
􀂾 İş disiplinine sahip olmalı,
􀂾 İş güvenliğine dikkat etmeli,
􀂾 İş yerine ait araç ve gereç kullanımına özen göstermeli,
􀂾 Kararlı olmalı,
􀂾 Meslek ahlakına sahip olmalı,
􀂾 Samimi ve içten olmalı,
􀂾 Yaşlı, hasta ya da engelliye ‘’sen ‘’ diye hitap etmemeli.
􀂾 Temiz ve düzenli olmalı,
􀂾 Irk, din, dil, cinsiyet ayırımı göstermeden her türlü bakımı yapmalı,
􀂾 Mesafeli davranma yeteneğine sahip olmalı,
􀂾 İş ve özel hayatı birbirine karıştırmamalı,
􀂾 Tim yeteneğine(ekip çalışması) sahip olmalı,
􀂾 Başka meslek grupları ile işbirliği yapabilmeli,
􀂾 Alternatif düşünebilme yeteneğine sahip olmalı.
􀂾 Çalışma kıyafeti giymek.
􀂾 Takı takmamak.
Vb. bilgi ve becerilere sahip olmaları gerekir.
D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Yaşlı, hasta ve engelli bakım elemanının çalıştığı ortamlar genellikle bakım hizmeti
veren kurumlar ve evlerdir. Buralar, temiz, düzenli, sağlıklı ve aydınlık mekanlardır. Bu
elamanlar koruyucu bakım, rehabilite etme ve yaşam kalitesini arttırmak amacıyla, yaşlı,
hasta ve engelliye bakım hizmeti verirler. Buralar;
􀂾 Huzurevleri,
􀂾 Bakımevleri,
􀂾 Evde bakım,
􀂾 Yaşlı dinlenmeevleri,
􀂾 Hastaneler,
􀂾 Geronto-psikiyatri klinikleridir.
Çalışma saatlerinde özel kıyafetlerini giyerler, bulundukları kurumun vardiya
sistemine uygun olarak çalışırlar. Evde bakımda ise ya gündüz çalışırlar ya da 24 saatlik
bakım yapıp çalıştıkları evde kalırlar.
Bu meslekte insanlar ile yakın temas ve iletişim içinde çalışmak önemlidir. Bu
nedenle çalıştıkları meslekte hastalık riskine karşı, hepatit aşısı olmaları ve çalışırken, özel
giysi, eldiven ve dezenfektan kullanılması, saçlarını toplamaları el ve ayak tırnaklarının
temiz ve kısa olması, takı takılmaması, ayakkabılarının kaymayacak cinsten olması,
erkeklerin traş olması gerekmektedir.
E. İŞ BULMA İMKÂNLARI
Bu alandaki meslek elemanları; kamu ve özel sektöre ait Huzurevleri, bakımevleri
ile yaşlı dinlenme evleri, hastaneler, polikliniklerde istihdam imkanları bulunmaktadır.
Ayrıca, yaşlı, hasta ve engellilerin evlerde bakımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle
evlerde bakım hizmetlerinde de çalışabilirler.
Kişisel bilgi ve beceriye bağlı olarak işsiz kalma riski yoktur. Özellikle kurumlarda
belgeli eleman çalıştırma zorunluluğu olduğu için bu eğitimli bakım elemanları kurumlar
tarafından tercih edilmektedirler.
Kurumlarda çalışırken asgari ücret ve sigorta ile çalışmakta evde bakımda ise
istedikleri ücreti talep edebilmektedirler.
F. EĞİTİM VE KARİYER İMKÂNLARI
Meslek eğitimi; meslek liselerinin (ML; AML; TL ve ATL) Hasta ve Yaşlı Bakımı
Alanında diploma programları ile Mesleki Eğitim Merkezleri, Halk Eğitim Merkezleri ve
çeşitli yaygın eğitim kurumlarında sertifika programlarıyla verilmektedir.
Liseden sonra, yüksek öğrenime geçiş sınavını başaranlar lisan programlarına devam
edebilirler ya da meslek yüksek okullarının ilgili bölümüne sınavsız geçiş yapabilirler.
Meslek yüksek okulunu bitirenler, dikey geçiş sınavı ile lisans programlarına geçebilirler.
Mesleki Eğitim Merkezleri çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan illerde ve
meslek dallarında aday çırak, çırak, kalfa ve ustalara eğitim vermek ve çeşitli meslek kursları
açmak suretiyle sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli ara insan gücünü yetiştirmek amacıyla
açılan eğitim kurumlarıdır.
Halk Eğitimi Merkezleri yaşam boyu öğrenme perspektifi içerisinde her zaman ve
her yerde uygulanabilecek yaygın eğitim programları ile her yaş ve düzeyde bireylere eğitim
sunmaktadır.
Mesleki Eğitim Merkezlerinde, Hasta ve Yaşlı Hizmetleri alanında eğitim
verilmektedir. Modüler programlarla meslek liseleri arasında paralellik sağlandığından
dolayı yatay ve dikey geçişler olabilecektir.
Eğitimini tamamlayarak iş hayatında gerekli yeterlikleri kazanan meslek elemanları
Hasta, Yaşlı ve Engelli Bakımı ile ilgili işletmelerinde kariyer yapabilirler

KAYNAK: http://www.megep.meb.gov.tr/

Döküman Arama

Başlık :