GÜMRÜK REJİMLERİ

GÜMRÜK REJİMLERİ

1615 Sayılı Gümrük Kanunu’nda olduğu gibi yeni uygulamada yer alan REJİMLER iki kısma ayrılmaktadır.

A. Gümrük Birliği Dışı Eşya,

1.      Dış transit,

2.      Gümrük antreposu,

3.      Geçici muafiyet sistemi kapsamında dahilde işleme,

4.      Gümrük kontrolü altında işleme,

5.      Geçici ithalat (geçici muafiyet)

B. Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri

1.      Gümrük antreposu,

2.      Dahilde işleme (geçici muaflık)

3.      Gümrük kontrolü altında işleme,

4.      Geçici ithalat

5.      Dışarıda işleme (geçici ihracat)

ANTREPOLAR

Antrepolar, Gümrük Kanunun 31.10.1995 tarihti Kanun Hükmünde Kararname ile değişik yeni şekline göre Genel ve Özel Antrepolar olarak ikiye ayrılmaktadır.

Genel Antrepo ve Özel Antrepo

Genel antrepo, eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen. Özel antrepolar ise yalnız antrepo işleticisine ait eşyasının konulması amacıyla kurulan gümrük antrepolarıdır. Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler de özel antrepolardır. Parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan ve korunmaları özel tertip ve yapılara gerek gösteren Müsteşarlıkça belirlenmiş eşya, ancak bu niteliklerine uygun genel veya özel antrepolara konulabilir. Posta idarelerinin sorumluluğu ve gümrüğün denetlemesi altındaki yabancı kolilerin konulduğu kapalı yerler genel antrepo sayılır.

Genel antrepolar içinde özel kabinler açılmasına, yıkama, temizleme, elleçleme işlemleri yapılmasına Gümrük idarelerince izin verilir. Özel kabinler tesisi suretiyle işletilen genel antrepolarda kabinlerin kullanımından kaynaklanan sorumluluk kullanıcıya aittir.

İzin

Gümrük idareleri tarafından antrepo işletilmediği veya işletmenin yeterli olmadığı hallerde, antrepo açılması ve işletilmesi Müsteşarlığın iznine tabidir. Antrepo açılması ve işletilmesi izin yetkisinin gümrük idarelerine devri mümkündür, izin, Türkiye' de yerleşik kişilere verilir. Antrepo işleticilerinin hak ve yükümlülükleri, işleticinin talebi üzerine Müsteşarlığın vereceği izindeki şartlara uyulmak kaydıyla başka bir kişiye devredilebilir.

Özel Haller

Ekonomik yönden ihtiyaç bulunması ve gümrük denetiminin olumsuz etkilenmemesi şartıyla serbest dolaşımda olmayan eşyanın antrepolarda dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme rejimlerine ilişkin hükümler çerçevesinde ve gerektiğinde serbest dolaşımda bulunan eşya ile de karıştırılarak işçiliğe tabi tutulmasına Gümrük idarelerince izin verilebilir.

Genel ve özel antrepolarda eşyanın kalış süresi sınırsızdır. Gümrük idareleri istisnai hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirleyebilirler. Özel antrepolara konulan eşya ile ihracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek tanın ürünleri için Müsteşarlıkça özel süreler tayin edilebilir.

Genel antrepo sayılan Posta bulunduğumuz milletlerarası antlaşmalar hükümlerine tabidir. Yolcu beraberinde gelen eşyanın antrepolarda ve gümrük de­netimi altındaki diğer yerlerde kalabileceği süre üç aydır. Süresi içinde ithal veya yurtdışı edilmeyen yolcu eşyası hakkında 140 ncı madde hükümleri uygulanır.

 

 

ANTREPO ÇEŞİTLERİ VE İZİN

Gümrük Antrepolar Rejimi ithalat, ihracat gibi çeşitli gümrük rejimleri ile ilgili olan ve topluluk eşyası yada topluluk dışı eşyanın konulduğu önemli bir rejimdir.

Antrepoya konulan eşyanın statüsü ile ilgili önemli bir konu şudur;

Antrepoya konan eşya için vergiler askıya almıyor, erteleniyor. Bu rejimde eşya ithalat ve ihracat gümrük rejimlerinde olduğu gibi gümrük vergisine tabi değildir.

Antrepo Çeşitleri

1- GENEL ANTREPO (KAMU ANTREPOSU)

2- ÖZEL ANTREPO

Genel Antrepo : Herkes tarafından kullanılabilen veya eşya konulabilen antrepolardır. Bu antrepoları Devlet değil, özel kişilerde işletebilir.

Özel Antrepo : Sadece antrepo işleticisi tarafından eşya konulabilmesi için tahsis edilen antrepodur.

Antrepo Tipleri:

Altı tip antrepo vardır. Bunlar A, B, C, D, E. F. Tipi antrepolardır.

A, B, F. Genel Antrepodur. (Kamu Antrepoları)

C, D, E. Özel Antrepodur.

A- TİPİ antrepo, depocunun sorumluluğunda olan antrepodur.

B- TİPİ antrepo, malı koyanın sorumlu olduğu antrepodur.

C- TİPİ antrepo, eşyanın sahibi' olması gerekmese dahi depocu ile eşya koyanın aynı kişi olması durumunda özel antrepodur.

F- TİPİ antrepo, bir gümrük antreposunun Kamu antreposu olarak uygulanan ve gümrük idarelerince işleten antrepodur.

Yukarıda belirtildiği gibi 6 çeşit ve tip olarak yeni düzenlemedeki Antrepolardaki bu FARKLILIKLAR şunlardır. Bunlar önce:

1- SORUMLULUK

2- GÜMRÜK KONTROL

3- Basitleştirilmiş işlemleri kullanma olanağına göre 3 farklılık göstermektedir.

         AYRICA : Bu Antrepolardan,

A TİPİ : Malların depo işletenin sorumluluğu altında depolanması.

B TİPİ : Malların her bir emanetçinin sorumluluğu altında depolanması

C TİPİ : Gümrük idareleri tarafından işletilen antrepolar

D TİPİ : Depo işletenin veya emanetçinin olması gerekmiyor.

E TİPİ : Mallar gümrüğe ibraz edilmeden ve ilgili beyanname verilmeden SERBEST DOLAŞIMA bırakılması.

F TİPİ : Mallar yetki sahibi (antrepo sahibi) ait depolama tesislerinde de­polanabilir. Bu nedenle mallar bir gümrük antreposuna yerleştirilmeden, Gümrükte depolama rejimi allında yerleştirilecektir.

SERBEST BÖLGELER

Serbest Bölgeler, topluluk mallarının buraya konulmasıyla normal olarak eşyanın ihracatına bağlı önlemlerden yararlandığı yerlerdir.

Serbest bölge veya serbest antrepoya konulan eşyalarla ilgili olarak bir çok çeşitli işlemler yapılabilir ve buna ilişkin belirli kurallar bulunmaktadır.

Bu kurallardan biri SÜRE ile ilgilidir. Bu yerlere konulan eşyaların buralarda kalma süresi SINIRSIZDIR.

Serbest bölgeler ve serbest antrepolar, Gümrük Birliği gümrük bölgesinin veya bu bölge üzerinde kurulu tesislerin parçaları olup, bölgenin kalan kısmından ayrı olan;

a) Gümrük Birliği dışı eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmamak, serbest dolaşıma girmek, gümrük mevzuatına Öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydı ile konulduğu ve ithalat vergiler ile ticaret politikası ithalat önlemlerinin uygulanması bakımından Gümrük Birliği gümrük bölgesi dışında olduğu kabul edilen;

b) Gümrük Birliği eşyasının, bir serbest bölgeye veya serbest antrepoya konulması nedeniyle normal olarak eşyanın ihracatına bağlı olanaklardan yararlandığı; yerlerdir.


Türkiye Gümrük Bölgesinin bazı bölümlerinin serbest bölgeler şeklinde düzenlenmesine veya serbest antrepolar kurulmasına ve buraların kapsadığı alanın belirlenmesine Bakanlar Kurulu tarafından karar verilir.

Serbest bölgelerin etrafının çevrili olması gerekir. Her serbest bölge veya serbest antreponun giriş ve çıkış noktaları Müsteşarlıkça tespit edilir.

Bir serbest bölgede her türlü bina inşaatı. Müsteşarlığın on iznini gerektirir.

Serbest bölgeler ve serbest antrepoların sınırlan ile giriş ve çıkış noktaları gümrük idarelerinin denetimine tabidir. Bir serbest bölgeye veya serbest antrepoya giriş veya çıkış yapan kişiler ve nakil araçları gümrük muayenesine tabi tutulur. Bu Kanunla konulmuş kurallara uymak bakımından, gerekli her türlü teminatı sağlayan kişilerin bir serbest bölge veya serbest antrepoya girişme izin verilmez.

Gümrük idareleri, bir serbest bölgeye veya serbest antrepoya giren, burada kalan veya çıkan eşyayı muayene edebilirler. Muayenenin yapılmasını sağlamak üzere eşyaya giriş veya çıkışlarda eşlik etmesi gereken taşıma belgesinin bir nüshasının Müsteşarlıkça belirlenen kişilerce gümrük idaresine verilmesi veya tetkike hazır tutulması gerekir. Muayene gerektiği taktirde eşya gümrük idarelerine arz edilir.

SERBEST BÖLGE VEYA SERBEST ANTREPOLARA EŞYA KONULMASI

Gümrük Birliği eşyası ve Gümrük Birliği dışı eşya bir serbest bölgeye veya serbest antrepoya konulabilir. Parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan veya ko­runmaları öze! düzenek ve yapılara gerek gösteren eşya ancak bu niteliklerine uygun serbest bölge veya serbest antrepolardaki özel yerlere konulabilir. Bu tur eşya Müsteşarlıkça tespit edilir.

GEÇİCİ DEPOLAMA

1615 Sayılı Gümrük Kanunun 51.ci maddesinde yer alan SUNDURMA REJİMİ 1.10.1995 tarihinde yayımlanan 564 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilerek yeni adı GEÇİCİ DEPOLAMA olmuştur.

Sözü edilen Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklik sonucu olarak Sundurma yerine kaim olan GEÇİCİ DEPOLAMA esasları şunlardır,

GEÇİCİ DEPOLAMA :

Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen serbest dolaşımda olmayan eşya ile talep ha­linde çıkış eşyası gümrük denetimi altında geçici depolama yerlerine veya gümrükçe uygun görülen yerlere konulur. Eşya, gümrüğe getirilmesinden sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilinceye kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur. Geçici depolanan eşya sadece gümrük idarelerinin uygun gördüğü yerlerde ve bu idarelerin uygun gördüğü koşullarda depolanabilir. Geçici de­po işleticileri en çok 3 gün içinde geçici depoya alman eşyanın manifesto veya ma­nifesto yerine geçen belgelerdeki bilgilere uygun olarak düzenleyecekleri Geçici Depo Giriş Listesini ilgili gümrüğe vermek zorundadırlar. Yolcu beraberinde getirilen eşya ile gümrüğe sunulmaksızın bir gümrük rejimine tabi tutulacak eşya veya hacimleri, ağırlıkları ve cinsleri itibariyle geçici depolama yerlerine konulmaksızın geldiği taşıt üstünde işleme tabi tutulacak eşya hakkında düzenlemeler yapmaya Müsteşarlık yetkilidir. Geçici depolanan eşyanın, geçici depolama yerine konuluş tarihinden itibaren deniz yolu ile gelmiş ise 45 gün, diğer bir yolla gelmiş ise 20 gün içinde gümrükçe onay­lanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması ve gümrük işlemlerinin tamamlanması gerekir. Yolcu beraberi getirilip gümrük ambarlan veya geçici depolama yerlerine ko­nulan eşya buralarda 3 ay süre ile muhafaza edilir. Bu maddede belirtilen süreler içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanımı tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya herhangi bir adli. veya idari takibata konu olmaması ha­linde tasfiye olunur. Ancak, bir defada getirilemeyen komple tesislerin sahipleri veya bunlar adına işi yürütecek temsilcileri veya taşıyıcıları ile bunların temsilcileri tarafından gümrüğe müracaatla getirilen eşyanın komple tesise ait olduğu kanıtlamak koşuluyla, bu sureler son partinin getiriliş tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Geçici depolanan eşya asli nitelikleri değiştirilmemek kaydıyla buralarda elleçlemelere tabi tutulabilir. Geçici depolama yerlerinin şekil ve niteliklerim belirlemeye, geçici depolama yerleri açılması ve işletilmesi konusunda izin vermeye ve gerektiğinde bu­ralara konulacak eşya için teminat istemeye Müsteşarlık yetkilidir.

Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilinceye kadar geçici olarak depolanan eşya statüsünde bulunur. 8u tür eşya bundan böyle, geçici depolanan eşya olarak adlandırılacaktır. Geçici depolanan eşya sadece gümrük idarelerinin uygun gördüğü yerlerde ve koşullar altında depolanabilir.

GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ

31.10.1995 tarihinde yürürlüğe giren Kanun Hükmünde Kararname ile  1615

Sayılı Gümrük Kanununun 119.ncu maddesinde yer atan GEÇİCİ MUAFLIK REJİMİ, GEÇİCİ İTHALAT REJİMİ olarak değiştirilmiştir. Aşağıda ise Geçici ithalat Rejiminin işleyişine yer verilmiştir.

Geçici ithalat rejiminin işleyişi

Kullanılmaları nedeniyle olağan yıpranma dışında herhangi bir değişikliğe uğramaksızın tekrar ihraç edilecek serbest dolaşımda olmayan eşyanın gümrük vergilerinden tamamen veya kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabı tu­tulmaksızın Türkiye gümrük bölgesi içinde kullanılmaları mümkündür. Geçici ithal olunacak eşyanın 54ncü madde gereğince gümrüğe beyanı zorunludur. Eşyanın muayenesi 68nci madde hükmüne göre yapılır ve Müsteşarlıkça belirlenecek haller dışında vergileri teminata bağlanır.

Geçici ithal izni eşyayı kullanan veya kullandıran kişinin talebi üzerine gümrük idarelerince verilir. Eşyanın ayniyet tespitinin mümkün olmadığı hallerde bu izin verilmez.

İthal eşyasının tekrar ihracı veya gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kul­lanıma tabi tutulması için gerekli süreler izin verilecek eşyanın kullanım amacına uy­gun olarak Müsteşarlıkça belirlenir.

Gümrük vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminin uygulanabileceği durumlar ve özel şartlar Bakanlar Kurulunca saptanır. Tam muafiyet suretiyle geçici ithale ilişkin durum ve özel şartlar saklı kalmak üzere, eşyanın Türkiye gümrük bölgesinde kalma süresi 24 aydır. Geçici ithalat re­jiminin gümrük vergilerinden kısmı muafiyet uygulaması, mülkiyet Türkiye gümrük bölgesi dışında yerleşik bir kişiye ait olan ve Bakanlar Kurulunca belirlenecek tam mu­afiyete tabi durum ve özel şartlarda olmayan veya sözkonusu durum ve özel şartlara ta­bi olmakla birlikte, tam muafiyet suretiyle geçici ithalat izni için öngörülen bütün şartlan yerine getirmeyen eşyaya tatbik olunur. Geçici ithalat rejiminde gümrük ver­gilerinden kısmi muafiyet uygulanmayacak eşya listesi Bakanlar Kurulunca belirlenir.

Gümrük vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyadan alınacak gümrük vergileri tutarı, sözkonusu eşyanın bu rejime tabi tutulduğu tarihte serbest dolaşıma girmiş olması halinde alınacak vergiler tutarının, kısmi mu­afiyet geçici ithalat rejimine tabı tutulduğu her ay için % 3 oranındadır. Bir aydan az sureler tam ay olarak kabul olunur. Alınacak gümrük vergileri tutarı, 6183 sayılı Am­me Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 nci maddesine göre uygulanacak faizler hariç olmak üzere, sözkonusu eşyanın geçici ithalat rejimine tabi tutulduğu ta­rihte serbest dolaşıma girmiş olması, halinde alınacak gümrük vergileri miktarını aşamaz.

Geçici ithalat rejiminden yararlanan hak sahibinin hak ve mükellefiyeti bu rejimden yararlanmak üzere konulmuş şartlan yerine getiren diğer kişilere devredebilir. Yeni hak sahibi ancak, eşya ile ilgili kalan süreyi kullanır. Devir aynı ay içinde kısmi muafiyet suretiyle geçici ithal izni verilmiş iki kişi arasında gerçekleştirildiği takdirde, ayın tamamı için tahakkuk ettirilen gümrük vergileri ilk hak sahibi tarafından ödenir. Eşya için gümrük vergileri mükellefiyeti doğduğunda, 3 ncü madde hükmünce işlem yapılır. Kısmi muafiyet uygulaması dışında, eşya ile ilgili vergi mükellefiyeti doğduğunda, hesaplanan vergi tutarından, eşyanın kısmi muafiyete tabi tutulmasından dolayı ödenen vergiler düşülür.

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ

1615 Sayılı Gümrük Kanunun 95nci maddesinde yer alan "Aktarma Rejimi" 31.10.1995 tarihinde yayımlanan Kanun Hükmünde Kararname ile DAHİLDE İŞLEME REJİMİ olarak değiştirilmiştir,

Dahilde İşleme Rejiminin İşleyişi

Serbest dolaşımda olmayan eşya Türkiye Gümrük Bölgesinden işlem görmüş ürünler şeklinde yeniden ihraç edilmeye yönelik olarak gümrük vergilerine ve ticaret po­litikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, ancak vergileri teminata bağlanmak suretiyle geçici olarak ithal edilebilir Eşyanın işlem görmüş urun şeklinde ihracı halinde teminatı iade olunur. Serbest dolaşıma giren eşyada, işlem görmüş ürünler şeklinde Türkiye gümrük bölgesinden ihraç edildikleri takdirde 85 nci maddenin 2 numaralı fıkrası hükmüne istisna olmak üzere, kendilerine uygulanmış olan gümrük vergileri geri verilir.

Eşyanın montajı, kurulması, işlenmesi, yenilenmesi veya tamir edilmesiyle benzeri işlemler işleme fa­aliyetleridir, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen ürünler işlem görmüş ürün sayılır. Belirli bir miktardaki ithal eşyasının işlenmesi sonucu elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktar ve yüzde oranı verimlilik oranıdır, işlem görmüş ürünlerin imali için ithal eşyasının yerine kullanılan serbest dolaşımda bulunan eşya eş değer eşyadır, işlem görmüş ürünlerin eş değer eşyadan elde edilmesine veya eş değer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin İthal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce Türkiye gümrük bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebilir. Ancak, eş değer eşyanın, serbest dolaşıma girecek ithal mallarıyla aynı kalitede olmaları ve aynı nitelikleri taşımaları gerekir.

Be­lirlenecek özel hallerde, eş değer eşyanın ithal eşyasından daha ileri bir imalat aşamasında olmasına izin verilebilir, işlem görmüş ürünlerin eş değer eşyadan elde edildiği du­rumlarda, gümrük işlemlerinde ithal eşyası eş değer eşya ve eş değer eşya ise ithal eşyası olarak değerlendirilir, işlem görmüş ürünlerin çıkışta gümrük vergilerine tabi eş değer eşyadan elde edilmesi halinde, bu vergiler teminata bağlanır ve ithal eşyasının serbest do­laşıma girmesi ile bu teminat çözülür.

Şartlı muafiyet sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde, ihraç olunan işlem görmüş ürünlerin çıkışında gümrük vergilerine tabi eş değer eşyadan elde edilmesi du­rumunda, söz konusu eş değer eşya çıkıştaki gümrük vergilerinden MUAF tutulur.

Dahilde işleme izni,.işletme faaliyetlerini yapan ve yaptıran kişinin talebi üzerine ve­rilir, izin, sadece Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik kişilere ve ithal eşyasının işlem görmüş ürünler içinde tespiti mümkün olduğu takdirde veya eşdeğer eşya kullanıldığında, eşdeğer eşya için inci fıkrada belirtilen şartlara uyulduğunun tespit edildiği durumlarda ve Türkiye gümrük bölgesindeki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz et­kilenmemesi koşuluyla verilir.

Ticari nitelikte olmayan dahilde işleme amaçlı ithalat için Türkiye gümrük bölgesi dışında yerleşik kişilere izin verilmesi mümkündür, dahilde işleme rejimine tabi tutulacak eşyanın 54 ncü madde hükmünce gümrüğe beyanı zorunludur. Eşya, 68 nci madde ge­reğince muayeneye tabi tutulur, işlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden ihracı ya da gümrükçe onaylanmış başka bir işleme tabi tutulması için gerekli süreler belirlenir.

Sürenin başlangıcı serbest dolaşıma girmemiş eşya için beyannamenin tescil edildiği tarihtir, ithal eşyasının ithalinden önce eş değer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihracı uygulamasında, ithal eşyasının rejim beyanı için gereken süre Müsteşarlıkça belirlenir. Bu süre, ilgili eşdeğer eşyadan elde edilen ürünler için çıkış be­yannamesinin tescil tarihinden itibaren işlemeye başlar Verimlilik oranı veya gerekli ol­duğunda bu oranın belirlenme yöntemi, işleme faaliyetinin gerçekleştiği veya gerçekleşeceği koşullar göz önünde tutularak belirlenir. Asli nitelikleri itibari ile aynı özelliklere sahip eşya kullanılmak şartıyla aynı kalitede işlem görmüş ürünlerin elde edil­mesi ile sonuçlanan ve belirli teknik koşullar altında yürütülen işleme faaliyetleriyle ilgili olarak, doğruluğu Önceden saptanmış verilere göre standart bir verimlilik oranı tespit edilir, işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın tamamı veya bir kısmı, hariçte işleme hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere Türkiye gümrük bölgesi dışına GEÇİCİ OLARAK İHRAÇ EDİLEBİLİR.

Eşyanın yeniden ithalinde bir vergi ödeme mükellefiyeti doğduğu takdirde, bunlardan işlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya için 3 ncü fıkraya göre -Türkiye gümrük bölgesi dışında işlendikten sonra bünyesin, niteliğinde ve tarife pozisyonunda bir değişiklik yapılmadan yeniden ithal edilen ürünler için, işçiliğin görüldüğü memlekette yapılan MASRAF ve ÜCRETLER ÎLE dönüş için ödenen NAVLUN ve SİGORTA bedelleri tutarı esas alınarak, ihraç edilmiş ürünler bu ihracattan önce serbest dolaşıma girmiş olsalardı uygulanacak olan şartlar altında, hariçte işleme rejimi hükümlerine göre hesaplanacak GÜMRÜK VERGİLERİ alınır.

Değişmemiş eşyanın veya işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girmiş sayılacağı durum ve şartlar Müsteşarlıkça belirlenir, işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girmeleri durumunda gümrük vergiler, işleme faaliyet sonucunda elde edi­len diğer ürünlerin ihraç edilen kısmı ile orantılı olarak hesaplanır.

Tarım politikası çerçevesinde mali yüklere konu olan işlem görmüş ürünlerin vergiye tabi tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir.

Dahilde işleme rejimi kapsamındaki bir eşya için vergi mükellefiyeti doğması ha­linde, Kanunun 3 ncü maddesi hükmünce işlem yapılır. Ancak dahilde işleme rejimine tabi eşya, beyannamesinin tescil tarihinde, tarife kotaları ve tarife tabanları çerçevesinde tercihli tarife uygulamasından yararlanabilir durumda ise, bu tercihli tarifeden yararlanabilmesi, kati ithal beyannamesinin tescil edildiği tarihte de aynı tercihli tarifenin yürürlükte olmasına bağlıdır.

İthal eşyasının gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulduğu hallerde işlem görmüş ürünler söz konusu rejim çerçevesinde gümrük vergilerine tabi tutulur. Aynı ithal eşyası için özel amaca yönelik nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır gümrük vergisi oranının uygulanmasının gerektiği hallerde, bu uygulamadan işlem görmüş ürünlerde yararlandırılır. Aynı ithal eşyasının 7 nci madde uyarınca gümrük vergisinden muaf olduğu hallerde, işlem görmüş ürünlere de bu muafiyet tatbik olu­nur.

SERBEST DOLAŞIMA GİRMİŞ bir eşyanın sonradan dahilde işleme rejimine tabi tutularak, işlem görmüş ürünler şeklinde ihracı halinde, eşya geri ödeme sisteminden yararlandırılabilir. Geri ödeme sisteminin uygulanmasına, işlem görmüş ürünlerin ih­racına ilişkin çıkış beyannamesinin tescili sırasında izin verilir. Bu takdirde, keyfiyet serbest dolaşıma giriş beyannamesi üzerinde gösterilir ve izin belgesinin bir örneği bu beyannameye eklenir. Serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında ithalat miktar kısıtlamalarla tabi olan veya 4 ncü maddeye göre tercihli bir tarife veya bir şartlı muafiyet önleminden kotalar dahilinde yararlanabilen yada tarım politikası yada tarım ürünlerini işlenmesi sonucunda elde edilen bazı eşyaya uygulanan özel düzenlemeler ile konulmuş tarımsal mali yüklere veya ithalatta alman ek mali yüke ta­bi olan eşya geri ödeme sisteminden yararlanamaz. Geri ödeme sistemi ancak eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili tarihinde, bu eşyadan elde edilecek işlem görmüş ürünlerle ilgili herhangi bir parasal ihracat iadesinin söz konusu ol­madığı hallerde uygulanabilir.

Geri ödeme sistemi uygulandığı- takdirde, bu kanunun henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine eş değer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin Türkiye gümrük bölgesi dışına ihracına ilişkin hükümleri uygulanmaz, izin hak sahibi geri ödeme sistem çerçevesinde serbest dolaşıma giren ithal eşyasından elde edilmiş işlem görmüş ürünlerin, ihraç edildiklerini, daha sonra yeniden ihraç edilmek üzere transit, antrepo, geçici ithalat veya dahilde işleme rejimlerine tabi tutulduğunu veya çıkış rejimi hükümlerine göre serbest belgeye konulduğunu gümrük ida­relerine belgelemek ve rejimin uygulanmasına ilişkin tüm koşullara uyulmuş olmak kaydıyla, gümrük vergilerinin geri verilmesini isteyebilir, işlem görmüş ürünler söz konusu gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulduğunda, serbest do­laşımda olmayan eşya sayılır.

GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA İŞLEME REJİMİ

1615 Sayılı Gümrük Kanunun 118.nci maddesinde yer alan Geçici Kabul Rejimi 31.10.1995 tarihli Kanun Hükmünde Kararname ile değişikliğe uğrayarak yeni ismi GÜMRÜK KONTROLÜ ALTINDA İŞLEME olmuştur.

Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejiminin İşleyişi;

Serbest dolaşıma girmemiş eşyanın Türkiye gümrük bölgesinde gümrük vergilerine veya ticaret politikası önlemlerine tabi olmaksızın, niteliğini veya durumunu değiştiren işlemlerde kullanılmaları ve işlemlerden elde edilen ürünlerin tabi oldukları gümrük vergileri üzerinden serbest dolaşıma girmeleri, gümrük kontrolü altında işleme rejimi çerçevesinde mümkündür. Bu tür ürünler, İŞLENMİŞ ÜRÜN olarak adlandırılır.

Bu rejimin uygulanabileceği durumlar bir liste belirlenir. Gümrük kontrolü altında işleme İZNİ; sadece Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik kişilere, işlenmiş ürünler içinde ithal eşyasının teşhisinin mümkün olduğu, eşyanın işlenmesinden son­ra, bu rejime tabi tutulmasından önceki niteliğine veya durumuna dönüştürülmesinin ekonomik olarak mümkün bulunmadığı, rejimin uygulanmasının, ithal eşyasının tabi olduğu menşe ve miktar kısıtlaması kurallarının etkilerini saptırmadığı, Türkiye’deki benzer eşyanın üreticilerinin temel ekonomik çıkarlarını olumsuz etkilemediğe hal­lerde ve bir işleme faaliyeti yaratma veya devam ettirme yönündeki ekonomik amaçlara uyulması şartıyla işleme işini yapan veya yaptıran kişinin talebi üzerine ve­rilir.

Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulacak eşyanın 54 ncü madde hükmünce gümrüğe beyanı zorunludur. Eşya 68 nci madde gereğince muayeneye tabidir. Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabı tutulan eşyanın, gümrük vergilerine karşılık TEMİNAT alınır. Re­jime ilişkin süre belirlenmesi ve verimlilik oranının saptanması hususlarında dahilde işleme rejimi hükümleri uygulanır.

Değişmemiş eşyanın veya izinde öngörülen işlemin ara aşamalarının herhangi bi­rinde bulunan eşyanın, vergi ödeme mükellefiyetinin başlangıcı, ithal eşyasının be­yannamesinin TESCİL TARİHİDİR. Bu rejime tabi tutulan eşyanın tercihli bir tarife uygulamasından yararlanabildiği ve aynı tercih tarife uygulamasının serbest dolaşıma giren aynı nitelikteki işlenmiş ürünlere de uygulanabildiği hallerde, işlenmiş ürünlerin tabi olduğu gümrük vergileri söz konusu tercihli tarife çerçevesinde belirlenmiş vergi oranına göre hesaplanır.

Tercihli tarife uygulamasının, tarife kotaları veya tarife tavanlarına tabi olması halinde işlenmiş ürünler için tercihli tarifeye göre belirlenen vergi oranının uy­gulanması, söz konusu tercihli tarifenin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında ithal eşyasına uygulanabilmesi koşuluna bağlıdır.

Serbest dolaşıma giren işlenmiş ürünlerin imalatında fiilen kullanılan ithal eşyası miktarı, beyannamesinin tescili sırasında yürürlükte olan tarife kotaları ve tarife ta­vanları hesabına katılır. Bu durumda işlenmiş ürünlerle aynı olan ürünler için açılmış tarife kotaları ve tavanlarının hesabına herhangi bir ilave yapılmaz.

DIŞARDA İŞLEME REJİMİ (GEÇİCİ İHRACAT)

1615 Sayılı Gümrük Kanunun GEÇİCİ ÇIKIŞ başlığı altında 131 nci maddesi ye­ni uygulama ile değiştirilerek adı GEÇİCİ İHRACAT - DIŞARDA İŞLEME REJİMİ ola­rak değiştirilmiştir.

Söz konusu maddeye göre "Geri getirilmek üzere ihraç edilecek eşya ihracın maksadı, gideceği memlekette göreceği işçiliğin mahiyeti, ayniyetinim tespite yarayacak alâmetleri ve kanuna göre kıymeti de gösterilmek suretiyle geçici çıkış beyannamesi ile gümrüğe beyan edilir." denilmektedir.

Yeni uygulamadaki DIŞARDA İŞLEME REJİMİ şu şekildedir.

1.           Topluluk eşyası dışarıda işlenmek üzere geçici olarak ihraç edilmektedir.

2.           Söz konusu eşya dışarıda işleme tabi tutulmaktadır

3.           İşlemden sonra elde edilen ürün, topluluk gümrük bölgesine yemden ithal edilmektedir.

REJİMİN GAYESİ: Toplulukta üretilmeyen veya üretilse dahi üretimi ekonomik olmayan eşyaların, ithalatı yerine, topluluk eşyalarının işlenmesi sonucu elde edilen ürünlerin ithalatının sağlanmasıdır.

Yakında Müsteşarlıkça yayımlanacak GÜMRÜK YÖNETMELİĞİ İLE DIŞARDA İŞLEME REJİMİNİN ŞARTLARI, UNSURLARI VE ESASLARI belirlenmiş olacaktır.

Dışarıda İşleme Rejiminin işleyişi;

Dışarıda işleme rejimi kapsamında, serbest dolaşımdaki eşya dışında işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye gümrük bölgesinden geçici olarak ihraç edilebilir ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünler gümrük vergisinden tam veya kısmi muafiyet uygulanmak suretiyle tekrar serbest dolaşıma giriş yapabilir.

Eşyaya, geçici ihracı sırasında, Türkiye gümrük bölgesinden çıkışı nedeniyle öngörülen gümrük vergileri ile ticaret politikası önlemleri ve diğer işlemler uygulanır. Dışarıda işleme rejimine tabi tutulan eşya GEÇİCİ İHRACAT EŞYASIDIR.

Eşyanın bir işçiliğe tabi tutulması, işlenmesi, yenilenmesi veya tamir edilmesi ile benzeri işlemler işleme faaliyetleridir, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen ürünler işlem görmüş ürün sayılır. Belirli miktardaki geçici ihracat eşyasının işlem görmüş ürünler içerisindeki miktar ve yüzde oranı verimlilik oranıdır. Dışarıda işleme rejimi, ihracı ödenmiş veya teminata bağlanmış gümrük vergilerinin geri verilmesine veya kaldırılmasına yol açan, ihracından önce nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest dolaşıma giren ve muafiyetle ilgili koşullan devam eden, ihracı ihracatta vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikaları çerçevesinde vergi iadesi dışında, mali bir avantaj sağlayan, serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.

Dışarıda işleme izni, Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik kişilere ve işlem görmüş ürünlerin geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucu elde edildiğinin tespitinin mümkün olduğu ve iznin Türkiye gümrük bölgesindeki üreticilerin ekonomik çıkarlarına ciddi bir zarar verecek durumda olmadığı hallerde verilir. Faaliyetin verimlilik oranı veya bu oranın belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile işlem görmüş ürünlerin Türkiye gümrük bölgesine yeniden ithal edilmeleri için gerekli bir süre tes­pit edilir, izin hak sahibinin talebinin uygun bulunması halinde bu süre UZATILABİLİR.

Dışarıda işleme rejimine tabi tutulacak eşya GÜMRÜĞE BEYAN OLUNUR. Eşyanın muayenesi 130 ncu madde hükmünce yapılır. Bu rejim kapsamında işlem görmüş ürün olarak serbest dolaşıma giriş beyanının, izni hak sahibi tarafından veya izin hak sahibinin onayı ve izin koşullarına uyulmuş olmak kaydıyla Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bir başka kişi adına ya da hesabına yapılması halinde gümrük vergilerinden tam ve kısmi muafiyet tanınabilir.

Dışarıda işleme rejimine ilişkin koşullar veya yükümlülüklerden birine uyulmadığı takdirde gümrük vergilerinden tam ve kısmi MUAFİYET UYGULANMAZ, Gümrük vergileri, işlem görmüş ürünlere ait gümrük vergileri tutarından, geçici ihraç eşyasına en son işleme faaliyetine tabi tutulduğu ülkeden aynı tarihte ithal edildiğinde uygulanacak oları gümrük vergileri tutarının düşülmesi suretiyle hesaplanır. Düşümü yapılacak tutarın hesaplanmasında geçici ihracat eşyasının, dışarıda işleme rejimine ilişkin beyannamesinin tescil tarihindeki miktar ve niteliğiyle işlem görmüş ürünlerin yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde uygulanabilir vergi oranı ile diğer vergilendirme unsurları dikkate alınır.

İşlem görmüş ürünlerin gümrük kıymetinin belirlenmişinde, ürünün bünyesine katılan malzeme, aksanı, parça ve benzerleri de dikkate alınır.

Kıymetin bu şekilde belirlenmemesi durumunda, işlem görmüş ürünlerin gümrük kıymeti ile makul bir yöntemle belirlenen işleme masrafları arasındaki fark, geçici ihracat eşyasının kıymetini oluşturur. Bununla birlikte. Bakanlar Kurulunca belirlenen bazı matrah unsurları, düşümü yapılacak tutarın hesaplanmasında dikkate alınmaz. Ayrıca, geçici ihracat eşyasının dışarıda işleme rejimine tabi tutulmadan önce nihai kullanım amacıyla indirimli vergi oranından serbest dolaşıma girdiği ve bu koşulların devam ettiği hallerde, düşümü yapılacak tutar, eşyanın serbest dolaşıma İLK GİRİŞİ SIRASINDA HESAPLANAN GÜMRÜK VERGİLERİ TUTARIDIR.

Geçici ihracat eşyasının, nihai kullanım amacıyla serbest dolaşıma girişi sırasında indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanabildiği hallerde, bu eşyaya en son işleme faaliyetinin gerçekleştiği ülkede de nihai kullanıma uygun işçilik görmek koşuluyla söz konusu indirimli veya sıfır vergi oranı uygulanır, işlem görmüş ürünlerin tercihli bir tarife uy­gulanmasından yararlanması ve bu tarifenin geçici ihracat eşyası ile aynı tarife po­zisyonundaki eşya içinde geçerli olması halinde düşümü yapılacak tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak vergi oranı, söz konusu tercihli tarifenin uygulanabilmesi için gerekli koşullara uygun geçici ihracat eşyasına uygulanması gereken orandır.

İki veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem görmüş ürünler için konulmuş veya konulacak olan gümrük vergi muafiyeti içeren hükümler saklıdır.

Tamir amacıyla geçici ihraç edilen eşya tamiratın garanti kapsamında veya bir imalat hatası nedeniyle bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde serbest dolaşıma gümrük vergilerinden TAM MUAF OLARAK GİRER. Ancak, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma ilk girişi sırasında KUSURLU OLDUĞU dikkate alınarak işlem yapılmış olması halinde bu HÜKÜM UYGULANMAZ.. Eşyanın tamir amacıyla geçici ihraç edil­diği ve tamiratın bedel karşılığında yapıldığı hallerde, gümrük vergileri, gümrük kıymeti olarak tamir masraflarına eşit bir tutar dikkate alınmak ve işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihle, bu ürünlere uy­gulanacak vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden tahakkuk ve tah­sil edilir. Ancak, izin hak sahibinin tamir masrafları dışında başka bir ödeme yap­mamış, olması ve bu ödemenin izni hak sahibi ile faaliyeti yapan kişi arasındaki ilişkiden etkilenmemesi gerekir.

Dışarıda işleme rejiminde ikame ürün olarak adlandırılan ithal eşyasının işlem görmüş bir ürün ile değiştirilmesi, standart değişik sistemi kapsamında mümkündür. Tarım politikasına veya Tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen ve özel düzenlenişle tabi eşya dışında kalan, serbest dolaşımdaki eşyanın TAMİRİNİN söz konusu olduğu hallerde, gümrük idareleri standart değişim sisteminin uygulanmasına izin verebilir.

İşlem görmüş ürünlere uygulanan hükümler, ikame ürünlere de uygulanır.

Müsteşarlıkça, tespit edilen koşullar altında ve gümrük vergileri tutarını karşılayan bir teminat verilmesi halinde, ikame ürünlerinin geçici ihracat eşyasının ihracından önce ithal edilmelerine izin verilir. Tamir amaçlı geçici ihracat eşyası karşılığı ikame ürünlerinin, tamirata konu olan geçici ihracat eşyası ile aynı tarife pozisyonuna gir­mesi, aynı ticari nitelikle ve aynı teknik özelliklere sahip olması gerekir.

Geçici ihracat eşyasının ihracattan önce kullanılmış olması halinde ikame ürünleri de KULLANILMIŞ OLMALARI ve yeni olmamaları gerekir. Ancak, ikame ürününün satış sözleşmesindeki garanti hükümleri uyarınca veya bir imalat hatası nedeniyle bedelsiz olarak verilmesi halinde KULLANILMIŞ EŞYA YERİNE YENİ HŞYA GETİRİLEBİLİR.

Önceden ithal durumunda ikame ürünlerinin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili tarihinden itibaren İKİ AYLIK süre içinde geçici ihracat eşyasının ihraç edilmesi gerekir.

Ancak, istisnai hallerde, söz konusu süre dolmadan ilgili kişinin talebi üzerine gümrük idareleri bu süreyi uzatabilir Dışarıda işleme rejimini kapsamında Türk menşeli ürünler için standart değişim ve ikame ürün uygulaması yapılmaz. Dışarıda işleme rejiminden yararlanılabilmesi için gümrük idarelerinden İZİN alınması gerekmektedir.

TRANSİT REJİMİ

1615 Sayılı Gümrük Kanunun 31.10,1995 tarihli Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan değişiklik ile ETKİLİ GÜMRÜK REJİMLERİ arasında yer alan TRANSİT REJİMİ aşağıda gösterildiği şekildedir.

Transit Rejimi;

Yolcu, taşıt ve gümrük vergileri ile ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş eşyanın veya gümrük işlemleri tamamlanmamış çıkış eşyasının duruma göre, yabancı bir ülkeden Türkiye gümrük bölgesinden geçerek yabancı bir ülkeye veya Türkiye' ye, Türkiye' den yabancı bir ülkeye veya Türkiye gümrük bölgesindeki bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasıdır. Transit ola­rak geçen yolcu, taşıt ve serbest dolaşıma girmemiş eşyalardan, transit geçişler do­layısıyla yapılan hizmet ve denetlemenin getirdiği ücretler hariç, GÜMRÜK VERGİLERİ ALINMAZ.

Boru haltı ile taşımalar, 92 nci maddeye göre milletlerarası transit hükümlerince işlem görür.

Yabancı bir ülkeden deniz, hava, demir veya kara yolları ile bir Türk limanına çıkarılan serbest dolaşıma girmemiş eşyanın o limanda gümrük vergileri ödenmeksizin veya muaflık işlemleri yapılmaksızın denizden yabancı veya bir Türk limanına gönderilmesi de transit sayılır.

Düzenli seferli olmayan yabancı veya Türk gemilerini Türkiye karasularından seyrinde ŞÜPHE HALİNDE, eşyanın bulunduğu ambar kapakları ve diğer yerleri gümrükçe mühürlenir, gerektiğinde memurda eşlik ettirilebilir.

Türk gümrük kanununda transit rejimi;

1-DIŞ TİCARET,

2-İÇ TİCARET,

3- ORTAK TRANSİT

olmak üzere üçe ayrılmakladır.

Bunlardan    iç transit-TOPLULUK EŞYASI,

   dış transit-TOPLULUK DIŞI EŞYA

Ortak transit ise; AVRUPA TOPLULUĞU İLE EFTA (Kuzey Avrupa) ülkeleri arasındaki bir transit şeklidir.
Kaynak:http://enm.blogcu.com/

Döküman Arama

Başlık :

Kapat