Kapat

EKSTRÜZYON KALIPLARI

Termoplastik ekstrüzyon kalıpları ekstrüzyon makinelerinde istenilen özellikte ürün yapabilmek için kullanılan ve ürün özelliklerini sağlamaya uygun kalıp boşluklarına sahip genellikle profil, levha ve boru üretiminde kullanılan kalıplardır.

EKSTRÜZYON KALIPLARININ ÖZELLİKLERİ
Ekstrüzyon kalıpları genellikle orta sertlikteki özel kalıp çeliklerinden yapılır. Ancak,
ekstrüzyon kanalının yapımında kaliteli paslanmaz çelik malzeme kullanılır.
Ekstrüzyon kalıpları aşınmaya ve çizilmeye karşı korunabilmesi için 50 HRc de serleştirilir. Kalıp setini oluşturan diğer elemanlar da en az 30 HRc sertliğinde olmalıdır. Bazı kalıplama işlemlerinde kalıp kanalının temizlenmesi gerekmektedir. Bu tip kalıplama işlemlerinde, kalıp kanalı genellikle yumuşak malzemeden yapılmış pirinç, bakır veya benzeri çubuklarla temizlenir. Aksi halde kalıp kanalında meydana gelecek çizgi vb. hatalar, kalıplanan parçaya aynen yansıyacaktır. Bozulmuş veya kopmuş olan tüm elektrik bağlantı elemanları değiştirilmelidir. Sıcaklık kontrol aygıtları ve diğer hassas kalıp elemanları kontrol edilmeli, varsa hatalar giderilmelidir.
Ekstrüzyon kalıpları genellikle ısıtıcılı olarak yapılırlar. Kalıplar ısı kaybına sebep olduğundan kalıp üzerine ayrıca ısıtıcı sistem yerleştirilir. Böylece kalıp içerisinden geçen profil maddenin sıcaklığı sabit tutulur.

Ekstrüzyon kalıpları genellikle üretilecek parçanın biçimine göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılır.

TEK YUVARLAK DELİKLİ KALIPLAR
Genellikle basit kalıplar,tek yuvarlak delikli dişi kalıplardır. Bu kalıplarla en çok içi dolu silindirik parçalar kalıplanır, ancak kullanma alanı fazla değildir.

DAR VE UZUN KANALLI LEVHA KALIPLARI
Bu kalıplar ikiye ayrılır.

"T" Kanallı levha kalıpları: Kesit görünüşü bakımından bu kalıplara, anahtar deliği tipi dişi kalıplar denir. Bu tip kalıplar genellikle bir uçtan beslenir, ancak ortadan (merkezli) beslenenlere oranla üretim kapasitesi daha düşüktür. Bu kalıplarla genellikle polietilen maddeler kalıplanır. Aşağıdaki resimde bir T kanallı ekstrüzyon levha kalıbının kalıp gövdesi iki değişik açıdan perspektif olarak verilmiştir.

Ayar plakalı levha kalıpları: Uygulama alanı çok olan bu kalıplarda, ayarlanabilen bir veya iki çene vardır. Ayarlanabilen çeneler yardımıyla kalınlığı 0,5 mm ve daha fazla olan şerit plastik maddeler üretilebilir. Film şeridi yapımında ayarlanabilen çeneli fışkırtma kalıpları kullanılır. Ayarlanabilen kalıp çenesinde açılma ve kapanma miktarı yaklaşık 1.25 mm civarındadır. Bu değerler içerisinde, arzu edilen kalınlıktaki plastik levhalar kalıplanabilir.

EKSTRÜZYON PROFİL KALIPLARI
Termoplastik malzemelerden değişik profilde ve boyda parça üreten kalıplara profil kalıpları denir. Bu tip kalıplarla farklı geometrik kesitlere sahip profil parçaların üretimi yapılmaktadır. Profil kalıplarını ekstrüder makinesine montajı göz önünde bulundurularak tasarımı yapılır. Yapım ve montaj kolaylığı bakımından silindirik boyutlu profil kalıpları tercih edilir. Çünkü üretilecek profile göre sık sık değiştirilmesi gereken kalıplardır. Profil kalıplarıyla simetrik kesitli olmayan pek çok parça üretilmektedir. Ancak üretilecek plastik maddenin cinsine göre soğutma sistemi, su veya basınçlı hava ile yapılmaktadır. Yapışkanlığı fazla ve çok yumuşak plastik maddelerden üretilerek parçalar için çabuk soğutmalı (su) sistem seçilmelidir.

EKSTÜRÜZYON KALIP KALİBRELERİ
Ekstrüzyon kalibreleri: kalıptan çıkan yarı mamül ürünün son şeklinin verildiği yerdir. Bu anlamda kalibreyi ekstrüzyon sisteminin en önemli elamanlarından birisi olarak değerlendirmek mümkündür.

 

EKSTRÜZYON KALİBRELERİNİN ÖZELLİKLERİ

Kalibrenin istenilen ürün özelliklerini plastiğe kazandırabilmesi için bazı özelliklere sahip olması gereklidir. Eğer kalibre bu özellikleri taşımıyorsa ürün istenilen özelliklere sahip olmayacaktır. Kalibrede olması gereken özellikler aşağıda sıralanmıştır

· Kalibrenin ürün boşluğunu oluşturan ölçüleri hassas olarak işlenmiş olmalıdır. Aksi takdirde üründe tam ölçüsünde olmayacaktır.
· Kalibrenin boyu ürünün istenilen özelliği kazanmasına imkân verecek boyutlarda olmalıdır. Kalibrenin boyu ürünün kesit ölçüleri, et kalınlıkları ve soğuma özellikleri göz önüne alınarak kalıp üreticisi tarafından uygun boyutlarda tasarlanmış olmalıdır.
· Kalibrenin üzerindeki soğutma kanalları, ürünü soğutmaya yetecek sayıda ve ölçüde, ayrıca ürüne zarar vermeyecek şekilde kalibre üzerine açılmış olmalıdır. Yetersiz soğutmanın ürün verimini olumsuz etkileyebileceği gibi ürününde istenilen ölçülerde oluşmasını engelleyebileceği unutulmamalıdır.
· Soğutmayla beraber unutulmaması gereken bir diğer özellikte vakumlamadır. Vakum ürünün kalibre üzerindeki ölçülerine gelmesini sağlayan sistemdir. Dolayısı ile kalibre üzerinde ürünü kalibreden çıkıncaya kadar sürekli ve yeterli şekilde vakumlayacak vakum kanalları açılmış olmalıdır. Vakum kanallarının boyutları ve kalibre üzerindeki konumu, kalıp üreticisi tarafından ürünün kesit ölçüleri ve et kalınlıkları dikkate alınarak ürüne zarar vermeyecek şekilde kalibreye açılmalıdır
· Kalibrenin üzerinde ürünün aktığı yüzeyler hassas bir şekilde işlenmiş ve bu yüzeyleri oluşturan plakalar uygun malzemelerden imal edilmiş olmalıdır. Hassas bir şekilde işlenmeyen, uygun yüzey kalitesine sahip olmayan ve uygun malzemelerden imal edilmemiş kalibre yüzeyleri, ürün üzerinde istenmeyen çizgi v.b olumsuz faktöre sebep olabileceği gibi veriminde düşmesine neden olabilir.


Döküman Arama

Başlık :